آیا هوش مصنوعی از کنترل انسان خارج می‌شود؟ هشدار تازه بیل گیتس

بیل گیتس هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند باعث از بین رفتن گسترده مشاغل، افزایش نابرابری و حتی خارج شدن کنترل این فناوری از دست انسان‌ها شود؛ مگر اینکه دولت‌ها و توسعه‌دهندگان، سازوکارهای حفاظتی قوی‌تری ایجاد کنند.

Bill Gates، هم‌بنیان‌گذار Microsoft، خواستار اعمال محدودیت‌های جدی‌تر بر هوش مصنوعی شده و هشدار داده است که اگر دولت‌ها و توسعه‌دهندگان نتوانند ریسک‌های این فناوری را کنترل کنند، هوش مصنوعی در نهایت می‌تواند بیشتر از آنکه مفید باشد، آسیب ایجاد کند.

گیتس در مقاله‌ای با عنوان دوران پرتلاطم هوش مصنوعی فرا رسیده است؛ انتخاب‌هایی که اکنون انجام می‌دهیم حیاتی هستند» نوشت که هوش مصنوعی می‌تواند استانداردهای زندگی را متحول کند، اما همزمان ظرفیت ایجاد اختلالات اقتصادی و اجتماعی بی‌سابقه‌ای را نیز دارد.

او نوشت:

هوش مصنوعی یا بزرگ‌ترین ابزار برابری است که تاکنون اختراع شده، یا بدترین عامل بی‌عدالتی خواهد بود.» گیتس معتقد است دولت‌ها با سرعت کافی برای اتفاقاتی که در پیش است آماده نمی‌شوند.

هشدار گیتس درباره تحول بی‌سابقه بازار کار با هوش مصنوعی

گیتس معتقد است مقایسه انقلاب هوش مصنوعی با انقلاب‌های فناوری قبلی، سرعت تحولات آینده را دست‌کم می‌گیرد. رایانه‌های شخصی چندین دهه زمان نیاز داشتند تا محیط‌های کاری را متحول کنند، اما هوش مصنوعی می‌تواند از طریق دستگاه‌ها و نرم‌افزارهایی که مردم همین حالا استفاده می‌کنند و با زبان طبیعی با کاربران ارتباط برقرار می‌کند، بسیار سریع‌تر تغییر ایجاد کند.

او انتظار دارد هوش مصنوعی حوزه‌های مختلفی از جمله حقوق، خدمات مشتری، پزشکی و توسعه نرم‌افزار را تحت تأثیر قرار دهد و با پیشرفت رباتیک، در نهایت به بخش تولید نیز نفوذ کند.

مشاغل یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های گیتس هستند. او هشدار داده است که موقعیت‌های شغلی ابتدایی و متوسط، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر اتوماسیون دارند و بیکاری ناشی از هوش مصنوعی ممکن است به یک مشکل ساختاری و بلندمدت تبدیل شود.

در همین حال، تحقیقات اخیر سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به وخیم‌تر شدن شرایط اشتغال برای جوانان و فارغ‌التحصیلان اشاره کرده است؛ هرچند این سازمان تأکید کرده که هنوز شواهد کافی برای نسبت دادن این روند به هوش مصنوعی وجود ندارد.

گیتس در گفت‌وگو با CNN اعلام کرد که سیستم‌های هوش مصنوعی بسیار سریع‌تر از آنچه انتظار داشت، به شکل چشمگیری قدرتمندتر شده‌اند. او به‌طور مشخص به حملات سایبری، تروریسم زیستی و آسیب‌های روانی ـ اجتماعی به‌عنوان حوزه‌هایی اشاره کرد که به آزمایش‌ها و سازوکارهای حفاظتی شفاف‌تری نیاز دارند.

او همچنین درباره یک خطر بلندمدت هشدار داد: مدل‌های هوش مصنوعی هرچه قدرتمندتر شوند، ممکن است در آینده به گونه‌ای عمل کنند که برخلاف منافع انسان‌ها باشد.

قوانین هوش مصنوعی در حال اجرا هستند، اما گیتس اقدامات بیشتری می‌خواهد

دولت‌ها در حال عبور از مرحله بحث و سیاست‌گذاری درباره هوش مصنوعی و حرکت به سمت اجرای قوانین هستند. اتحادیه اروپا نیز از همین ماه اجرای بخش‌های مهمی از قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا (AI Act) را آغاز کرده است؛ قوانینی که مدل‌های هوش مصنوعی همه‌منظوره و همچنین الزامات مربوط به شفافیت چت‌بات‌ها، دیپ‌فیک‌ها و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی را پوشش می‌دهند.

با این حال، گیتس خواهان ایجاد یک چارچوب بین‌المللی گسترده‌تر است. او پیشنهاد کرده جهان ممکن است در آینده به نوعی نهاد نظارتی برای هوش مصنوعی نیاز داشته باشد که ترکیبی از سازوکارهای بازرسی هسته‌ای، مقررات بین‌المللی هوانوردی و توافق‌های جهانی زیست‌محیطی باشد.

گیتس همچنین بار دیگر از ایده مالیات بر ربات‌ها حمایت کرده است؛ مالیاتی که می‌تواند برای حمایت از کارگرانی که به دلیل اتوماسیون شغل خود را از دست می‌دهند، مورد استفاده قرار گیرد.

با وجود تمام این هشدارها، گیتس مخالف خودِ هوش مصنوعی نیست. او معتقد است این فناوری می‌تواند تحول بزرگی در حوزه‌های بهداشت و درمان، کشاورزی، آموزش و تحقیقات علمی ایجاد کند.

به گفته گیتس، چالش اصلی این است که اطمینان حاصل کنیم مزایای هوش مصنوعی پیش از آنکه هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی آن غیرقابل‌کنترل شوند، به همه مردم برسد.