انواع ارز دیجیتال: از استیبلکوین و میمکوین تا NFT (+جدول کامل)
ارزهای دیجیتال را نمیتوان فقط با یک معیار از هم جدا کرد. برای شناخت هر دارایی باید چند ویژگی را کنار هم دید، روی چه شبکهای قرار دارد، چه کاربردی دارد و ارزش یا حقوق دارنده آن چگونه تعریف شده است. به همین دلیل، یک رمزارز ممکن است همزمان در چند گروه قرار بگیرد.

در این مقاله، ابتدا تفاوت کوین و توکن را روشن میکنیم و بعد سراغ گروههایی میرویم که بر اساس کاربرد یا ویژگیهای دیگر شکل گرفتهاند. در پایان نیز چند ارز دیجیتال شناختهشده را با هم مقایسه میکنیم و به نکاتی میپردازیم که هنگام بررسی ریسک هر دارایی باید در نظر داشته باشید.
انواع ارز دیجیتال چگونه دستهبندی میشوند؟
برای دستهبندی ارزهای دیجیتال ، یک معیار کافی نیست. بعضی معیارها ساختار فنی دارایی را نشان میدهند؛ بعضی به کاربرد، مرجع ارزش یا ویژگیهای آن مربوط میشوند. خاستگاه اجتماعی و ماهیت حقوقی دارایی هم میتواند مبنای دستهبندی باشد. مهمترین معیارها را در فهرست زیر مرتب کردیم:
- ساختار فنی: مشخص میکند دارایی، کوین بومی یک شبکه است یا به شکل توکن روی شبکهای دیگر ایجاد شده است.
- جایگاه نسبت به بیتکوین: بیتکوین را از سایر داراییهای رمزارزی جدا میکند. در کاربرد رایج بازار، به داراییهای دیگر آلتکوین گفته میشود.
- مرجع ارزش: استیبلکوینها برای دنبال کردن ارزش یک دارایی مرجع، مانند دلار یا طلا، طراحی میشوند.
- کاربرد و حوزه فعالیت: برخی داراییها برای پرداخت به کار میروند؛ بعضی دسترسی به خدمات یک پلتفرم یا مشارکت در اداره یک پروتکل را ممکن میکنند و برخی در حوزههایی مانند دیفای و بازی استفاده میشوند.
- خاستگاه و عوامل محبوبیت: میمکوینها معمولا با شوخیها، شخصیتها و جریانهای رایج در اینترنت و شبکههای اجتماعی شناخته میشوند.
- قابلیت تعویض: داراییهای تعویضپذیر را میتوان با واحد دیگری از همان نوع جایگزین کرد؛ اما هر NFT شناسه مشخصی دارد و با توکن دیگری یکسان نیست.
- ماهیت حقوقی: در اوراق بهادار توکنیزهشده، یک ابزار مالی یا حقوق مرتبط با آن در قالب توکن نمایش داده میشود.
این دستهبندیها مرزهای جداگانهای ندارند و یک دارایی میتواند همزمان در چند گروه قرار بگیرد. برای مثال، تتر (USDT) هم توکن است، هم استیبلکوین و هم برای پرداخت و انتقال ارزش استفاده میشود. دوج کوین (DOGE) نیز از نظر ساختار، کوین بومی شبکه Dogecoin است و از نظر خاستگاه و محبوبیت، در گروه میمکوینها قرار میگیرد. پس نام یک دسته بهتنهایی همه ویژگیهای یک رمزارز را نشان نمیدهد.
تفاوت کوین و توکن چیست؟
برای تشخیص کوین از توکن، باید دید دارایی چه نسبتی با شبکه بلاکچین دارد. کوین، دارایی اصلی خود شبکه است؛ اما توکن روی شبکهای ساخته میشود که از قبل وجود دارد. این تفاوت، جایگاه فنی این دو نوع دارایی را مشخص میکند.
کوین چیست؟
کوین، دارایی اصلی یک شبکه بلاکچینی است. قواعد همان شبکه مشخص میکند این دارایی چگونه ایجاد و منتقل شود و در چه بخشهایی از شبکه به کار برود. در اصطلاح فنی، به کوین «دارایی بومی شبکه» هم میگویند. برای نمونه، بیتکوین (BTC) دارایی بومی شبکه بیتکوین و اتر (ETH) دارایی بومی شبکه اتریوم است. دوجکوین (DOGE) و بایننس کوین (BNB) نیز بهترتیب با شبکههای Dogecoin و BNB Smart Chain شناخته میشوند.
کاربرد کوینها به طراحی هر شبکه بستگی دارد. بعضی از آنها برای پرداخت کارمزد تراکنشها استفاده میشوند، بعضی در سازوکار امنیت شبکه نقش دارند و برخی برای انتقال ارزش به کار میروند. برای مثال، اتر علاوه بر انتقال ارزش، هزینه اجرای تراکنشها و قراردادهای هوشمند در اتریوم را تامین میکند. BNB نیز در شبکه BNB Smart Chain برای پرداخت کارمزد و استیکینگ به کار میرود.
توکن چیست؟
توکن، دارایی دیجیتالی است که با استفاده از امکانات یک شبکه بلاکچینی موجود ایجاد میشود. برای نمونه، در شبکه اتریوم میتوان با کمک قراردادهای هوشمند و بر اساس استانداردهایی مانند ERC-20 توکن ساخت. این توکنها بسته به طراحی پروژه، ممکن است برای انتقال ارزش، پرداخت، دسترسی به خدمات یا مشارکت در یک پروتکل به کار بروند.
تفاوت کوین و توکن در یک نگاه
تفاوت کوین و توکن را میتوان از نظر ارتباط با شبکه، شیوه ایجاد، نمونهها و پرداخت کارمزد بررسی کرد. جدول زیر این موارد را کنار هم قرار میدهد.
|
معیار |
کوین |
توکن |
|
ارتباط با شبکه |
دارایی بومی و اصلی یک شبکه است. |
روی یک شبکه بلاکچینی که از قبل وجود دارد، ایجاد میشود. |
|
سازوکار ایجاد |
بر اساس قواعد اصلی همان شبکه ایجاد و مدیریت میشود. |
معمولا با قرارداد هوشمند یا سازوکارهای تعریفشده در شبکه میزبان ایجاد میشود. |
|
نمونه |
بیتکوین (BTC)، اتر (ETH) و دوجکوین (DOGE) |
تتر (USDT)، یونیسواپ (UNI) و چینلینک (LINK) |
|
کارمزد تراکنش |
کارمزد شبکه با دارایی بومی همان شبکه پرداخت میشود. |
برای انتقال توکن نیز معمولا باید کارمزد شبکه را با دارایی بومی شبکه میزبان پرداخت کرد. |
در بازار، معمولا از همین تفاوت برای جدا کردن کوین و توکن استفاده میشود؛ با این حال، واژهها در همه مستندات فنی به یک شکل به کار نمیروند. برای مثال، ممکن است در بعضی منابع به دارایی اصلی یک شبکه «توکن بومی» هم گفته شود. بنابراین، هنگام بررسی یک دارایی بهتر است به نقشی که در شبکه دارد توجه کنید، نه فقط نامی که برای آن به کار رفته است.
تتر (USDT) نمونهای از استیبلکوینهایی است که به شکل توکن عرضه میشوند. این دارایی روی چند شبکه بلاکچینی وجود دارد؛ بنابراین، دیدن نماد USDT بهتنهایی مشخص نمیکند که توکن روی کدام شبکه قرار دارد. پیش از انتقال تتر باید شبکه مبدا و مقصد را بررسی کنید.
کارمزد انتقال توکن به چه چیزی وابسته است؟
وقتی توکنی را از یک کیف پول به کیف پول دیگر میفرستید یا با یک قرارداد هوشمند تعامل میکنید، باید کارمزد شبکه را بپردازید. این هزینه معمولا با دارایی بومی همان شبکه پرداخت میشود. برای نمونه، در اتریوم به ETH و در BNB Smart Chain به BNB نیاز دارید.
|
نمونه تراکنش |
دارایی موردنیاز برای پرداخت کارمزد شبکه |
|
اجرای تراکنش روی شبکه اتریوم |
اتر (ETH) |
|
اجرای تراکنش روی BNB Smart Chain |
بایننس کوین (BNB) |
این هزینه را نباید با کارمزد خرید و فروش در صرافی متمرکز یکی دانست. صرافی برای انجام معامله طبق تعرفه خود کارمزد میگیرد؛ اما کارمزد شبکه بابت ثبت و پردازش تراکنش در بلاکچین پرداخت میشود. پس اگر قصد انتقال تتر را دارید، فقط داشتن USDT کافی نیست؛ باید مقداری از دارایی بومی شبکه انتخابشده را هم برای پرداخت کارمزد در کیف پول نگه دارید.

بیتکوین و آلتکوینها چه نسبتی دارند؟
آلت کوین (Altcoin) از ترکیب دو واژه Alternative و Coin ساخته شده و در کاربرد رایج بازار به ارزهای دیجیتال دیگری غیر از بیتکوین گفته میشود. این اصطلاح تعریف فنی دقیقی ندارد و در بعضی کاربردها توکنها را هم دربر میگیرد؛ بنابراین، آلتکوین را نباید معادل توکن دانست.
آلتکوین فقط جایگاه یک دارایی را در مقایسه با بیتکوین نشان میدهد و درباره ساختار فنی یا کاربرد آن اطلاعاتی نمیدهد. اتریوم، سولانا و کاردانو از نمونههای شناختهشده آلتکوینها هستند. برای مثال، اتر از نظر فنی کوین بومی شبکه اتریوم است و در عین حال، چون بیتکوین نیست، در گروه آلتکوینها هم قرار میگیرد.
معرفی انواع ارز دیجیتال بر اساس کاربرد و ویژگی
کوین و توکن، ارزهای دیجیتال را از نظر ساختار فنی از هم جدا میکنند. اما برای شناخت بهتر هر دارایی باید به کاربرد و ویژگیهای دیگر آن هم توجه کرد. گروههایی که در ادامه میآیند، لزوما از هم جدا نیستند؛ یک توکن ممکن است هم برای استفاده از خدمات یک پلتفرم به کار برود و هم در تصمیمگیریهای همان پروتکل نقش داشته باشد.
استیبلکوینها چه هستند؟
استیبل کوین (Stablecoin) نوعی دارایی دیجیتال است که برای دنبال کردن ارزش یک دارایی مرجع طراحی میشود. این مرجع معمولا دلار است، اما میتواند ارز رسمی دیگری، طلا یا حتی یک رمزارز باشد. بعضی پروژهها نیز برای نزدیک نگه داشتن قیمت به مرجع، از الگوریتمها و قواعد مشخصی در پروتکل خود استفاده میکنند. هدف این سازوکارها کاهش نوسان قیمت است؛ با این حال، هیچکدام تضمین نمیکنند که قیمت استیبلکوین در همه شرایط دقیقا برابر با ارزش مرجع باقی بماند. بانک تسویههای بینالمللی (BIS) در پژوهشی که در سال ۲۰۲۳ منتشر کرد، استیبلکوینها را بر اساس نوع پشتوانه و سازوکار حفظ ارزش به چهار گروه اصلی تقسیم کرده است:
|
نوع استیبلکوین |
سازوکار کلی |
نمونه یا توضیح |
|
با پشتوانه ارز فیات |
ذخایر آن به داراییهایی متکی است که ارزش آنها بر پایه ارزهای رسمی سنجیده میشود. |
تتر (USDT) و یواسدی کوین (USDC) در این گروه بررسی شدهاند. |
|
با پشتوانه کالا |
ارزش آن به کالایی مانند طلا وابسته است و ممکن است ذخایر آن نیز شامل همان کالا باشد. |
تتر گلد (Tether Gold) نمونهای از این گروه است. |
|
با پشتوانه رمزارز |
برای پشتیبانی از ارزش، از داراییهای دیجیتال دیگر بهعنوان وثیقه استفاده میشود. |
نوع وثیقه و شیوه حفظ ارزش به طراحی هر پروژه بستگی دارد. |
|
بدون پشتوانه ذخایر |
برای دنبال کردن ارزش مرجع، به الگوریتم یا قواعدی در پروتکل متکی است. |
پایداری این مدل به عملکرد سازوکار و شرایط بازار بستگی دارد. |
برای آشنایی با این دستهبندی میتوانید پژوهش بانک تسویههای بینالمللی درباره استیبلکوینها را بخوانید. این پژوهش در سال ۲۰۲۳ منتشر شده و یافتههای آن به دادههای همان دوره مربوط است.
توکنهای کاربردی چه کاری انجام میدهند؟
توکن کاربردی (Utility Token) برای استفاده از خدمات یا امکانات یک پلتفرم به کار میرود. بسته به طراحی پروژه، دارنده ممکن است با این توکن هزینه یک خدمت را بپردازد یا به بخشی از قابلیتهای پلتفرم دسترسی پیدا کند. برای فهمیدن کاربرد واقعی هر توکن باید مستندات همان پروژه را بررسی کرد؛ نام «کاربردی» بهتنهایی ارزش اقتصادی یا سودآوری آن را تضمین نمیکند. توکن LINK در شبکه Chainlink نمونهای از این گروه است. از این توکن برای پرداخت هزینه خدمات اوراکل و پشتیبانی از امنیت اقتصادی شبکه از طریق استیکینگ استفاده میشود.
توکنهای حاکمیتی چه حقوقی میدهند؟
توکن حاکمیتی (Governance Token) به دارنده اجازه میدهد در تصمیمگیریهای یک پروتکل، در چارچوب قواعد همان پروتکل، مشارکت کند. برای مثال، دارندگان این توکنها ممکن است درباره تغییر بعضی پارامترها، نحوه تخصیص منابع خزانه یا اضافه شدن قابلیتهای تازه رای بدهند. دامنه این اختیار در هر پروژه متفاوت است و باید از مستندات حاکمیت آن مشخص شود.
UNI نمونهای از توکن حاکمیتی پروتکل Uniswap است. دارندگان آن میتوانند طبق فرایند حاکمیت این پروتکل درباره پیشنهادهای مشخص رای بدهند. این حق رای بهخودیخود به معنای مالکیت سهام یک شرکت یا دریافت مستقیم درآمد پروتکل نیست.
توکنهای اوراق بهادار چیستند؟
گاهی یک ابزار مالی یا حقوقی را در قالب توکن و روی شبکه بلاکچین عرضه میکنند. به این داراییها اوراق بهادار توکنیزهشده (Tokenized Securities) گفته میشود. این توکنها لزوما نماینده سهام یک شرکت نیستند؛ ممکن است حقوق یا منافع مالی دیگری را نشان دهند. به همین دلیل، حقوق دارنده به ساختار انتشار، قرارداد و قوانین محل عرضه بستگی دارد.
برای نمونه، کارکنان سه بخش از کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در بیانیهای به تاریخ ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶، اوراق بهادار توکنیزهشده را در چارچوب قوانین فدرال آمریکا توضیح دادهاند. این توضیح را نباید به قوانین همه کشورها تعمیم داد. وضعیت حقوقی هر دارایی باید با توجه به حقوقی که ایجاد میکند، اسناد انتشار و قوانین حوزه قضایی مربوط بررسی شود.
توکنهای دیفای چه کاربردی دارند؟
دیفای (DeFi) کوتاهشده عبارت امور مالی غیرمتمرکز است و به خدمات مالیای گفته میشود که با قراردادهای هوشمند و زیرساخت بلاکچین اجرا میشوند. توکنهای مرتبط با این حوزه ممکن است برای رایگیری، پرداخت هزینه خدمات، تامین نقدینگی یا کارهای دیگری استفاده شوند. بنابراین، «توکن دیفای» به ساختار فنی جداگانهای اشاره نمیکند؛ این عنوان نشان میدهد توکن در چه حوزهای کاربرد دارد. برای مثال، UNI هم توکن حاکمیتی Uniswap است و هم به پروتکلی در حوزه امور مالی غیرمتمرکز تعلق دارد. برای شناخت کاربرد و حقوق هر توکن باید مستندات همان پروژه را بررسی کرد؛ فعالیت یک پروژه در حوزه دیفای به این معنا نیست که همه توکنهای آن حقوق یا ریسک یکسانی دارند.
توکنهای گیمینگ چه ویژگیهایی دارند؟
توکنهای گیمینگ در اقتصاد بازیهای مبتنی بر بلاکچین و بعضی محیطهای مجازی استفاده میشوند. کاربرد آنها به طراحی بازی بستگی دارد؛ ممکن است با این توکنها آیتم بخرید، پاداش دریافت کنید یا در بعضی تصمیمهای مربوط به بازی مشارکت داشته باشید. گاهی داراییهای درون بازی به شکل ان اف تی عرضه میشوند، اما هر توکن بازی NFT نیست و هر NFT هم به بازی تعلق ندارد. ارزش و کاربرد این داراییها به قواعد بازی، میزان استفاده بازیکنان، اقتصاد درون بازی و ادامه فعالیت پروژه وابسته است. همچنین نباید فرض کرد که هر دارایی داخل بازی را میتوان به پول تبدیل کرد یا از محیط بازی بیرون برد؛ این امکان به شرایط همان پروژه بستگی دارد.
میمکوینها چه ویژگیهایی دارند؟
میم کوین (Meme Coin) به رمزارزهایی گفته میشود که شکلگیری یا محبوبیت آنها با شوخیهای اینترنتی، شخصیتها، رویدادها یا جریانهای شبکههای اجتماعی ارتباط دارد. در بسیاری از این پروژهها، توجه کاربران و تقاضای معاملهگران نقش مهمی در قیمت دارد؛ در حالی که ممکن است کاربرد فنی مشخص یا گستردهای نداشته باشند. دوجکوین (DOGE) از نمونههای شناختهشده میمکوینهاست. البته از نظر فنی، DOGE کوین بومی شبکه Dogecoin است، نه توکن. وبسایت رسمی Dogecoin این دارایی را ارز دیجیتالی برای ارسال و دریافت پرداختهای همتابههمتا معرفی میکند.

رمزارزهای متمرکز بر حریم خصوصی چگونه کار میکنند؟
بعضی رمزارزها از روشهای رمزنگاری استفاده میکنند تا مشاهده جزئیات تراکنشها برای دیگران دشوارتر شود. بسته به فناوری هر شبکه، ممکن است نشانی فرستنده یا گیرنده و حتی مقدار انتقال از دید عموم پنهان بماند یا بهطور کامل قابل تشخیص نباشد. البته پنهان ماندن بعضی اطلاعات به معنای ناشناس ماندن کامل کاربر نیست.
مونرو (Monero) نمونه شناختهشدهای از این رمزارزهاست. در مستندات فنی آن، روشهایی مانند امضاهای حلقوی (Ring Signatures)، آدرسهای مخفی (Stealth Addresses) و تراکنشهای محرمانه حلقوی (RingCT) برای محافظت از جزئیات تراکنش معرفی شدهاند. با این حال، خود مستندات مونرو هم محدودیتهای حفظ حریم خصوصی را در شرایط مختلف توضیح میدهد. بنابراین، هیچیک از این روشها را نباید تضمین ناشناس ماندن در همه شرایط دانست.
ارزهای دیجیتال پرداختی چه کاربردی دارند؟
بعضی ارزهای دیجیتال برای انتقال ارزش و انجام پرداخت طراحی شدهاند یا در عمل برای ارسال و دریافت وجه به کار میروند. برای نمونه، وایت پیپر بیت کوین این شبکه را بهعنوان سامانهای برای پول الکترونیکی همتابههمتا معرفی میکند. وبسایت رسمی Dogecoin نیز امکان ارسال و دریافت پرداخت با DOGE را توضیح میدهد. البته پرداختی بودن یک رمزارز به این معنا نیست که انتقال آن همیشه سریع یا کمهزینه است. زمان تایید تراکنش و هزینه انتقال به شبکه، میزان استفاده از آن و شرایط هر تراکنش بستگی دارد.
تفاوت داراییهای تعویضپذیر و غیرمثلی چیست؟
یکی دیگر از راههای دستهبندی داراییهای دیجیتال، بررسی قابلیت تعویض آنهاست. در اینجا باید دید آیا میتوان یک واحد از دارایی را با واحد دیگری از همان نوع جایگزین کرد، بیآنکه تفاوتی در نوع و کارکرد آنها وجود داشته باشد؛ یا هر واحد شناسه و ویژگی مخصوص به خود را دارد.
دارایی تعویضپذیر چیست؟
دارایی تعویضپذیر (Fungible) از واحدهایی تشکیل شده است که در شرایط یکسان میتوان آنها را بهجای یکدیگر به کار برد. برای مثال، یک بیتکوین از نظر نوع دارایی با بیتکوین دیگر تفاوتی ندارد و میتوان آنها را جایگزین یکدیگر کرد. توکنهای قابل تعویض نیز بر اساس قواعد قرارداد هوشمند همین ویژگی را دارند.
توکن غیرمثلی یا NFT چیست؟
توکن غیرمثلی (Non-Fungible Token یا NFT) شناسهای مشخص و یکتا روی بلاکچین دارد و به همین دلیل، نمیتوان آن را مانند واحدهای یک دارایی تعویضپذیر با توکن دیگری از همان مجموعه جایگزین کرد. NFT ممکن است به یک اثر هنری دیجیتال، آیتم بازی، بلیت یا محتوای دیگری مرتبط باشد. استاندارد ERC-721 یکی از استانداردهای ساخت NFT در اتریوم است و برای هر توکن شناسه جداگانهای در نظر میگیرد.
یکتا بودن شناسه NFT به این معنا نیست که فایل یا اثر مرتبط با آن هم حتما کمیاب یا انحصاری است؛ ممکن است همان تصویر یا فایل در جای دیگری نیز وجود داشته باشد. از طرف دیگر، خرید NFT بهخودیخود حق نشر اثر را به خریدار منتقل نمیکند. ممکن است خریدار مالک توکن شود، اما حق تکثیر یا بهرهبرداری از اثر همچنان در اختیار صاحب حق نشر باقی بماند؛ مگر اینکه قرارداد یا مجوز جداگانه این حقوق را منتقل کند.

مقایسه چند ارز دیجیتال شناختهشده
برای اینکه تفاوت دستهبندیها روشنتر شود، در جدول زیر چند ارز دیجیتال شناختهشده را از نظر ساختار فنی، کاربرد و شبکه مرتبط با آنها مقایسه کردهایم.
|
دارایی |
ساختار فنی |
دسته یا کاربرد |
شبکه یا بستر |
نکته مهم |
|
بیتکوین (BTC) |
کوین |
انتقال ارزش و پرداخت |
شبکه بیتکوین |
وایتپیپر آن بر انتقال همتابههمتا تمرکز دارد. |
|
اتریوم (ETH) |
کوین |
دارایی بومی شبکه و پرداخت کارمزد |
شبکه اتریوم |
برای اجرای تراکنشها و قراردادهای هوشمند به کار میرود. |
|
بایننس کوین (BNB) |
دارایی بومی شبکه |
پرداخت کارمزد و استیکینگ |
شبکه BNB Smart Chain |
مستندات شبکه، BNB را دارایی بومی آن معرفی میکند. |
|
تتر (USDT) |
توکن |
استیبلکوین با مرجع دلار |
چند شبکه بلاکچینی |
هنگام واریز و برداشت باید شبکه انتقال را مشخص کنید. |
|
دوجکوین (DOGE) |
کوین |
میمکوین و پرداخت |
شبکه Dogecoin |
همزمان در دو دسته ساختاری و کاربردی قرار میگیرد. |
|
یونیسواپ (UNI) |
توکن ERC-20 |
حاکمیت پروتکل و دیفای |
پروتکل Uniswap و شبکههای پشتیبانیشده |
حق رای دارندگان به قواعد حاکمیت پروتکل محدود است. |
|
چینلینک (LINK) |
توکن ERC-677 |
پرداخت خدمات اوراکل و استیکینگ |
شبکه Chainlink و چند شبکه بلاکچینی |
برای پرداخت خدمات و پشتیبانی از امنیت اقتصادی شبکه استفاده میشود. |
شناخت نوع ارز دیجیتال چه کمکی به ارزیابی ریسک میکند؟
شناخت دستهای که یک رمزارز در آن قرار میگیرد، شروع خوبی برای بررسی آن است؛ اما برای تصمیمگیری کافی نیست. پیش از خرید ارز دیجیتال یا نگهداری آن، باید کاربرد واقعی، حقوق دارنده، شبکه و ریسکهای مربوط به آن را جداگانه بررسی کنید. نکات زیر میتوانند به این ارزیابی کمک کنند:
- صادرکننده و پشتوانه: در مورد استیبلکوینها، صادرکننده، نوع ذخایر، گزارشهای مربوط به پشتوانه و شرایط بازخرید را بررسی کنید.
- کاربرد و حقوق دارنده: در توکنهای کاربردی و حاکمیتی، ببینید توکن دقیقا چه امکانی در اختیار شما میگذارد و استفاده از آن چه شرایطی دارد.
- شبکه و قرارداد: برای انتقال توکن، شبکه درست و نشانی قرارداد رسمی آن را بررسی کنید. یکسان بودن نماد دو توکن به معنای یکسان بودن شبکه یا قرارداد آنها نیست.
- بازار و نقدشوندگی: حجم معاملات ، عمق بازار و میزان نوسان را بسنجید. محبوبیت یک رمزارز در شبکههای اجتماعی بهتنهایی نشانه تقاضای پایدار نیست.
- وابستگی به پروژه: در توکنهای بازی و دیفای، کاربرد واقعی دارایی، ادامه فعالیت پروژه و قواعد اقتصادی آن را بررسی کنید.
- حقوق مرتبط با NFT: پیش از خرید، مشخص کنید مالکیت توکن چه حقوقی درباره فایل یا اثر مرتبط به شما میدهد و کدام حقوق همچنان در اختیار صاحب اثر باقی میماند.
جمعبندی
ارزهای دیجیتال را میتوان از چند زاویه شناخت. از نظر ساختار فنی، کوین دارایی بومی یک شبکه است و توکن روی شبکهای دیگر ایجاد میشود. از نظر کاربرد و ویژگی نیز گروههایی مانند استیبلکوینها، توکنهای کاربردی و حاکمیتی، میمکوینها، داراییهای پرداختی و NFTها وجود دارند. یک رمزارز ممکن است همزمان در چند گروه قرار بگیرد؛ برای مثال، دوجکوین هم کوین بومی شبکه خود است و هم میمکوین شناخته میشود.
هیچیک از این عنوانها بهتنهایی برای شناخت کامل یک دارایی کافی نیست. پیش از خرید یا نگهداری رمزارز، مستندات پروژه، شبکه انتقال، حقوقی که توکن برای دارنده ایجاد میکند و ریسکهای بازار را بررسی کنید. تصمیمگیری فقط بر اساس نام، دستهبندی یا محبوبیت یک دارایی میتواند تصویر ناقصی از آن به شما بدهد.
سوالات متداول
تعداد ثابتی برای دستهبندی ارزهای دیجیتال وجود ندارد. میتوان آنها را بر اساس ساختار شبکه، کاربرد، مرجع ارزش، قابلیت تعویض یا ماهیت حقوقی بررسی کرد. این دستهها لزوما جدا از هم نیستند و یک دارایی ممکن است در چند گروه قرار بگیرد.
کوین دارایی بومی و اصلی یک شبکه بلاکچینی است؛ اما توکن با استفاده از امکانات شبکهای که از قبل وجود دارد، ایجاد میشود. برای مثال، ETH کوین بومی اتریوم است و USDT میتواند به شکل توکن روی چند شبکه عرضه شود.
خیر. آلتکوین به داراییهای رمزارزی غیر از بیتکوین گفته میشود و ساختار فنی مشخصی را نشان نمیدهد. یک آلتکوین ممکن است کوین بومی یک شبکه باشد یا در کاربرد گستردهتر این اصطلاح، توکن باشد.
خیر. استیبلکوین برای دنبال کردن ارزش یک دارایی مرجع طراحی میشود، اما قیمت بازار آن ممکن است از ارزش مرجع فاصله بگیرد. نوع پشتوانه، کیفیت ذخایر و سازوکار حفظ ارزش در هر پروژه متفاوت است.
این موضوع به شبکهای بستگی دارد که تتر روی آن قرار دارد. برای انتقال USDT روی اتریوم، کارمزد شبکه با ETH پرداخت میشود و در BNB Smart Chain از BNB استفاده میشود. پیش از انتقال، شبکه مبدا و مقصد را بررسی کنید.
خیر. خرید NFT بهخودیخود حق نشر اثر مرتبط را منتقل نمیکند. ممکن است مالک توکن شوید، اما حق تکثیر یا بهرهبرداری از اثر همچنان در اختیار صاحب حق نشر باقی بماند؛ مگر اینکه قرارداد یا مجوز جداگانه این حقوق را منتقل کند.
خیر. توکن حاکمیتی ممکن است امکان رای دادن درباره تصمیمهای یک پروتکل را فراهم کند، اما این حق لزوما به معنای مالکیت سهام، دریافت سود یا برخورداری از حقوق مشابه سهامدار نیست. باید قواعد حاکمیت همان پروتکل را بررسی کنید.
یادگیری کریپتو از صفر
دانشنامه و مقالات آموزشی کیف پول من، رایگان



