سه شوک سیاسی ترامپ به اقتصاد جهان؛ سرمایه‌گذاران آماده نوسان‌های جدید

دونالد ترامپ بین ۶ تا ۱۱ جولای سه شوک مهم سیاستی به بازارها وارد کرد. او پایان آتش‌بس با ایران را اعلام کرد که باعث شد قیمت نفت برنت ۵.۲ درصد افزایش یابد. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین دستور توقف تجارت با اسپانیا را صادر کرد که شاخص بورس این کشور، IBEX 35، را ۲.۶ درصد پایین آورد.

در نهایت، ترامپ از اعمال تحریم‌های شدیدتر علیه روسیه حمایت کرد و به اوکراین اجازه داد سامانه‌های دفاعی پاتریوت را تولید کند؛ اقدامی که ریسک‌های جدیدی برای بازارهای انرژی و صنایع دفاعی ایجاد کرده است.

پایان آتش‌بس ایران توسط ترامپ

ترامپ اعلام کرد توافق موقت با ایران پس از حملات جدید به کشتی‌های تجاری و تأسیسات آمریکایی در منطقه خلیج فارس «به پایان رسیده است». پس از آن، نیروهای آمریکایی حملات تازه‌ای را علیه اهداف ایرانی انجام دادند.

بازار نفت بلافاصله واکنش نشان داد. قیمت نفت برنت در پایان معاملات ۵.۲ درصد افزایش یافت، در حالی که نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز ۴.۴ درصد رشد کرد و به بالاترین سطح دو هفته اخیر رسید.

در همین حال، شاخص‌های S&P 500 و داوجونز با کاهش بسته شدند و شاخص اروپایی STOXX 600 نیز شدیدترین افت خود از ماه مارس را ثبت کرد.

افزایش قیمت نفت باعث رشد بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا شد، زیرا سرمایه‌گذاران احتمال افزایش دوباره فشارهای تورمی را در نظر گرفتند. هزینه بالاتر سوخت می‌تواند کار فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره را دشوارتر کند.

با این حال، ترامپ بعداً اعلام کرد آمریکا همچنان به مذاکرات با ایران ادامه خواهد داد و احتمال وقوع یک جنگ تمام‌عیار دیگر را کم‌اهمیت جلوه داد.

اکنون تمرکز بازارها بر وضعیت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز خواهد بود؛ مسیری که حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کند.

تهدید تجاری علیه اسپانیا، بازار سهام و اوراق قرضه را تحت فشار قرار داد

ترامپ همچنین به وزیر خزانه‌داری آمریکا، اسکات بسنت، دستور داد تجارت و سفرهای رسمی با اسپانیا را متوقف کند. او مادرید را متهم کرد که هزینه‌های دفاعی کافی پرداخت نمی‌کند و مانع کارزار آمریکا علیه ایران شده است.

پس از این اظهارات، بازارهای اسپانیا با افت شدیدی مواجه شدند. شاخص IBEX 35 با کاهش ۲.۶ درصدی، بدترین عملکرد را میان شاخص‌های بزرگ اروپایی در آن روز ثبت کرد.

سهام بانک سانتاندر ۴.۳ درصد سقوط کرد، BBVA حدود ۳ درصد کاهش یافت و سهام شرکت ایندیتکس، مالک برند زارا، ۳.۶ درصد افت کرد.

بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولتی اسپانیا نیز ۹ واحد پایه افزایش یافت؛ زیرا سرمایه‌گذاران برای نگهداری بدهی این کشور، بازده بیشتری درخواست کردند.

هنوز مشخص نیست ترامپ بتواند یک تحریم کامل تجاری علیه اسپانیا اعمال کند، زیرا سیاست تجاری اعضای اتحادیه اروپا توسط خود اتحادیه مدیریت می‌شود و تجارت میان آمریکا و اسپانیا با وجود تهدیدهای قبلی همچنان ادامه دارد.

با این حال، ادامه این فضای نامطمئن می‌تواند فشار بیشتری بر بانک‌ها، صادرکنندگان، شرکت‌های هواپیمایی و صنعت گردشگری اسپانیا وارد کند.

موضع سخت‌تر ترامپ در برابر روسیه

ترامپ در جریان نشست ناتو در آنکارا، تغییر مهمی در سیاست آمریکا درباره اوکراین نشان داد. او اعلام کرد آمریکا به اوکراین مجوز تولید سامانه‌های دفاع هوایی پاتریوت را خواهد داد؛ فناوری‌ای که کی‌یف سال‌ها درخواست دریافت آن را داشته است.

چند روز بعد، سناتورهای آمریکایی اعلام کردند با دولت ترامپ برای پیشبرد تحریم‌های شدیدتر علیه روسیه به توافق رسیده‌اند. این قوانین می‌تواند کشورهایی را که همچنان نفت و گاز روسیه خریداری می‌کنند، هدف قرار دهد. بازارها تاکنون واکنش مشخصی به این موضوع نشان نداده‌اند، زیرا کنگره هنوز لایحه نهایی را تصویب نکرده است. تأثیر این تحریم‌ها به جزئیات نهایی مانند میزان محدودیت‌ها، معافیت‌ها و نحوه اجرای آن‌ها بستگی خواهد داشت.

تحریم‌های ثانویه گسترده می‌تواند جریان صادرات نفت روسیه به کشورهایی مانند چین، هند و ترکیه را مختل کند. چنین اتفاقی ممکن است فشار بیشتری بر قیمت انرژی وارد کرده و تقاضا برای منابع جایگزین را افزایش دهد. از سوی دیگر، تصمیم مربوط به پاتریوت می‌تواند به نفع شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات دفاعی و تأمین‌کنندگان این حوزه باشد. این اقدام همچنین نشان می‌دهد واشنگتن ممکن است فشارهای نظامی و اقتصادی بیشتری علیه مسکو اعمال کند.