چالش بیتکوین در مقابله با حملات کوانتومی آینده، فراتر از انتخاب یک استاندارد رمزنگاری تازه است: میلیونها کوین باید به کیف پولهای امنتر منتقل شوند و همزمان، زیرساخت صرافیها، متولیان نگهداری دارایی و پلهای میانزنجیرهای نیز ارتقا یابد. اختلاف بر سر نحوه برخورد با کوینهایی که منتقل نمیشوند، این مسیر چندساله را دشوارتر کرده است.
لئو فن، مدیرعامل Cysic، هشدار داده است که جایگزینی رمزنگاری فعلی بیتکوین کافی نیست، مگر اینکه دارندگان، صرافیها و دیگر ارائهدهندگان زیرساخت بتوانند مهاجرت را کامل کنند. به باور او، اجرای تغییرات در سراسر شبکه ممکن است بیشتر از تدوین استانداردهای امنیتی جدید زمان ببرد.
زمانبندیای که اهمیت دارد، زمانبندی مهاجرت است.
لئو فن
کلید عمومی بیش از ۷ میلیون بیتکوین آشکار است
بر اساس تحلیل گلسنود در ۱۰ نوامبر، حدود ۷٫۱۲ میلیون BTC، معادل ۳۵٫۴ درصد از عرضه منتشرشده بیتکوین، به کلیدهای عمومیای وابسته بود که از قبل روی بلاکچین قابل مشاهده بودند. برآورد قبلی این شرکت در اکتبر، این رقم را بیش از ۶ میلیون BTC یا ۳۱٫۲ درصد از کوینهای در گردش اعلام کرده بود.
آشکار بودن کلید عمومی به معنای افشای کلید خصوصی نیست. تاکنون هیچ رایانه کوانتومیِ بهصورت عمومی معرفی و آزمایششدهای نتوانسته امضاهای منحنی بیضوی مورد استفاده برای تأیید تراکنشهای بیتکوین را بشکند. بااینحال، یک رایانه کوانتومی بهاندازه کافی قدرتمند در آینده، از نظر نظری میتواند کلید خصوصی را از کلید عمومی آشکار استخراج کند و کنترل غیرمجاز داراییها را به دست بگیرد.
گلسنود، آشکار بودن کلید عمومیِ معادل ۲۵٫۸ درصد از عرضه بیتکوین را به استفاده مجدد از آدرسها نسبت داده است. دارایی صرافیها، معادل ۱۱٫۶ درصد از عرضه، بخشی از همین دسته است و نباید جداگانه به آن اضافه شود. بخش دیگری از کوینهای دارای کلید عمومی آشکار، در قالبهای قدیمی آدرس و ساختارهای تراکنشی نگهداری میشوند که ذاتاً کلید عمومی را نمایان میکنند.
چارلز گیومه، مدیر فناوری لجر، نیز پیشتر گفته بود گذار بیتکوین به امنیت مقاوم در برابر کوانتوم سالها طول میکشد، زیرا کیف پولها، دستگاههای سختافزاری و سامانههای تراکنش باید حفاظتهای سازگار را پیادهسازی کنند. وضعیت کیف پولهای غیرفعالی که مالکانشان کلید خصوصی را گم کردهاند یا در دسترس نیستند، پیچیدهتر است. آمار گلسنود مشخص نمیکند چه مقدار از این کوینها برای همیشه دسترسناپذیرند یا چه تعداد از دارندگان قادر به مهاجرت خواهند بود.
اختلاف بر سر محدود کردن کیف پولهای قدیمی
در آوریل، جیمسون لوپ و پنج توسعهدهنده دیگر، پیشنهاد بهبود بیتکوین BIP 361 را برای کنار گذاشتن تدریجی امضاهای ECDSA و Schnorr ارائه کردند. این امضاها در حال حاضر برای تأیید تراکنشهای بیتکوین استفاده میشوند.
این پیشنهاد ابتدا پرداخت به آدرسهای متکی بر امضاهای آسیبپذیر را محدود میکند و سپس الزامات بیشتری برای خرجکردن کوینهای منتقلنشده در نظر میگیرد. جدول زمانی پیشنهادی آن، چند سال پس از فعالسازی یک سامانه تراکنش پساکوانتومی سازگار ادامه خواهد داشت.
لوپ معتقد است محدود کردن دسترسی به داراییهای غیرفعال میتواند از سرقت آنها به دست مهاجمان آینده بهتر باشد. در مقابل، آدام بک، مدیرعامل بلاکاستریم، از ارتقای داوطلبانه حمایت کرده و با تعیین مهلتی از پیش مشخص که ممکن است دسترسی مالکان قانونی به داراییهایشان را قطع کند، مخالف است. هیچیک از این دیدگاهها به سیاست بیتکوین تبدیل نشدهاند.
پیشنویس جداگانه BIP 360، نوعی خروجی با عنوان «پرداخت به ریشه مرکل» پیشنهاد میکند که گزینه خرجکردن از مسیر کلید در تپروت را حذف میکند. این طراحی میتواند ریسک حملات ناشی از آشکار ماندن طولانیمدت کلیدهای عمومی را کاهش دهد، اما بهتنهایی امضاهای مقاوم در برابر کوانتوم را معرفی نمیکند و همه مسیرهای احتمالی حمله را نیز از بین نمیبرد.
فن درباره دشواری ارتقای کیف پولهایی که صاحبانشان هرگز بازنمیگردند، گفت:
کوینهایی که هرگز جابهجا نمیشوند، یک مسئله اجتماعیاند، نه فنی.
لئو فن
نگهداری سازمانی و امضاهای چندطرفه
صرافیها و مدیران دارایی معمولاً اختیار تأیید تراکنش را میان چند فرد یا دستگاه تقسیم میکنند. سامانههای امنیتی آنها از چندامضایی یا محاسبات چندطرفه، موسوم به MPC، استفاده میکند تا هیچ مشارکتکنندهای بهتنهایی کنترل داراییها را در اختیار نداشته باشد.
مؤسسه ملی استانداردها و فناوری آمریکا، NIST، استانداردهای امضای پساکوانتومی را در سال ۲۰۲۴ نهایی کرد، اما پیادهسازیهای چندطرفه همچنان در حال توسعهاند. این نهاد در ژانویه ۲۰۲۶ فراخوان جداگانهای برای دریافت پیشنهادهای رمزنگاری آستانهای منتشر کرد؛ روشی که در آن چند مشارکتکننده عملیات رمزنگاری را بهصورت مشترک انجام میدهند، بدون اینکه کنترل کلید خصوصی در اختیار یک طرف متمرکز شود.
در ماه مه، BitGo و Silence Laboratories یک تراکنش شبیهسازیشده پساکوانتومی را با استاندارد امضای ML-DSA در یک سامانه MPC تکمیل کردند. این آزمایش نشان داد امضای مقاوم در برابر کوانتوم چگونه میتواند در کنار مدیریت توزیعشده کلیدها و فرایندهای تأیید تراکنش سازمانی عمل کند؛ بااینحال، این دو شرکت از راهاندازی عملیاتی آن خبر ندادهاند.
کوینبیس نیز خواستار گذار تدریجی شده است. این شرکت در توصیههای اکتبر خود، اندازه امضاها، کارمزد تراکنشها، ظرفیت شبکه و سازگاری کیف پولها را از عواملی دانست که باید پیش از معرفی استانداردهای امنیتی جدید بیتکوین بررسی شوند.
پلهای بیتکوین به ارتقای جداگانه نیاز دارند
امنیت پلهای میانزنجیرهای به چند شبکه وابسته است و همین موضوع، چالشهای بیشتری ایجاد میکند. برای نمونه، PowPeg در روتاستاک، بیتکوین را روی زنجیره اصلی قفل میکند و پشتوانه دارایی متناظر RBTC در زنجیره جانبی روتاستاک را فراهم میسازد.
طبق نقشه راه منتشرشده روتاستاک، افزودن امضاهای پساکوانتومی در سطح پروتکل و حسابهای ترکیبی برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده و قرار است در سال ۲۰۲۸ برنامهای برای کمک به مهاجرت حسابها اجرا شود. اقدامات مرتبط با پل نیز شامل ارتقای زیرساخت تخصصی امضا، توسعه حفاظتهای ماژول امنیت سختافزاری و آمادهسازی تغییرات انتقال داراییهای بیتکوینی میان شبکههاست. بااینحال، روتاستاک نمیتواند بهتنهایی امضاهای مقاوم در برابر کوانتوم را وارد پروتکل پایه بیتکوین کند.
برخی بلاکچینهای دیگر، حفاظت از حسابهای منفرد را آغاز کردهاند. NEAR در ارتقای شبکه اصلی خود در ژوئیه، امضای تراکنش با ML-DSA را معرفی کرد و الگورند در اوت حسابهای بومی Falcon-1024 را راهاندازی کرد. کاربران الگورند میتوانند حساب مقاوم در برابر کوانتوم بسازند، اما پشتیبانی گستردهتر از چندامضایی سازمانی و اتصال کیف پولهای بیشتر همچنان در حال توسعه است.