شبکه سولانا در ۲۱ اکتبر ارتقای مهمی به نام «آلپنگلو» (Alpenglow) را در شبکه اصلی خود فعال‌سازی کرد. این به‌روزرسانی، پروتکل اجماع قبلی یعنی TowerBFT را با طراحی جدیدی جایگزین می‌کند که هدف آن رسیدن به «نهایی شدن» (Finality) تراکنش در حدود ۱۵۰ میلی‌ثانیه است. با پروتکل جدید، وضعیت «تأیید شده» (Confirmed) و «نهایی شده» (Finalized) به یک حالت واحد تبدیل می‌شوند و زمان لازم برای غیرقابل بازگشت شدن یک تراکنش به شدت کاهش می‌یابد.
این رویکرد سولانا در تضاد با روش‌های بهینه‌سازی در امور مالی سنتی قرار دارد. برای مثال، شرکت ملی تسویه اوراق بهادار (NSCC) در وال استریت، با استفاده از روش «تهاتر چندجانبه» (multilateral netting)، ارزش تعهدات پرداخت سهام را به طور میانگین تا ۹۸ درصد کاهش می‌دهد.
آپدیت آلپنگلو چگونه کار می‌کند؟
فاز اول ارتقای آلپنگلو با نام «Votor»، به اعتبارسنج‌ها اجازه می‌دهد تا رأی‌های خود را مستقیماً مبادله کرده و آن‌ها را در قالب گواهی‌نامه‌هایی جمع‌آوری کنند. این فرآیند، نهایی شدن تراکنش را تنها در یک یا دو دور رأی‌گیری ممکن می‌سازد. لازم به ذکر است که اجرای تراکنش، ماشین مجازی سولانا (SVM) و مکانیزم کارمزدها بدون تغییر باقی مانده‌اند.
فاز دوم با نام «Rotor» که به انتشار بلاک‌ها مربوط می‌شود، هنوز تاریخ مشخصی برای اجرا ندارد.
پیش از این، زمان نهایی شدن با پروتکل TowerBFT حدود ۱۲.۸ ثانیه بود که اخیراً با کاهش زمان اسلات به حدود ۶.۴ ثانیه رسیده بود. هدف آلپنگلو برای رسیدن به ۱۵۰ میلی‌ثانیه (۰.۱۵ ثانیه) یک جهش بزرگ محسوب می‌شود. این بهبود به ویژه برای فرآیندهایی که قبل از آزادسازی دارایی‌ها منتظر نهایی شدن کامل تراکنش می‌مانند، بسیار ارزشمند است.
مقایسه با کارایی سرمایه در وال استریت
برای درک اهمیت این موضوع، می‌توان به عملکرد شرکت تسویه و سپرده‌گذاری امانی (DTCC) اشاره کرد که NSCC زیرمجموعه آن است. این نهاد در سال ۲۰۲۲ با پردازش ۶۰۸ تریلیون دلار تراکنش سهام، توانست با استفاده از تهاتر، نیاز به جابجایی پول نقد را تا ۹۸ درصد کاهش دهد. تهاتر به معنای تسویه خالص خرید و فروش‌ها بین مشارکت‌کنندگان است تا فقط مبالغ باقی‌مانده جابجا شوند.
در مقابل، سیستم‌های مبتنی بر بلاکچین مانند سولانا اغلب از «تسویه اتمی» (atomic settlement) استفاده می‌کنند که در آن هر معامله به صورت جداگانه و آنی تسویه می‌شود. بانک تسویه بین‌المللی (BIS) هشدار داده است که تسویه اتمی می‌تواند تقاضا برای نقدینگی را به شدت افزایش دهد، مگر اینکه با مکانیزم‌های صرفه‌جویی در نقدینگی (مانند تهاتر) همراه شود.
تأثیر واقعی سرعت بر کارایی سرمایه
اگرچه کاهش زمان نهایی شدن از ۶.۴ ثانیه به ۰.۱۵ ثانیه به صورت تئوری می‌تواند گردش سرمایه را تا ۴۲ برابر افزایش دهد، اما این مدل، تأخیرهای دنیای واقعی را نادیده می‌گیرد. فرآیندهایی مانند بررسی‌های حضانتی، انتقال وجه، بازبینی‌های انطباق با مقررات و امضاها، زمان قابل توجهی را به چرخه تسویه اضافه می‌کنند.
با احتساب تنها چند ثانیه تأخیر اضافی، ضریب گردش سرمایه به شدت کاهش می‌یابد. برای مثال، با افزودن ۶۰ ثانیه پردازش‌های دیگر، مزیت سرعت بالای سولانا در گردش سرمایه تقریباً به ۱.۱ برابر می‌رسد. این نشان می‌دهد که ارزش واقعی اجماع سریع به این بستگی دارد که چه چیزی سرمایه را معطل نگه می‌دارد.
گام‌های بعدی برای سولانا
آینده سولانا در جذب نهادهای مالی به این بستگی دارد که آیا می‌تواند مکانیزم‌های کارآمدی سرمایه مانند تهاتر، اعتبار روزانه و قوانین تسویه را به صورت درون‌زنجیره‌ای پیاده‌سازی کند یا خیر.
اگر نهادها همچنان مجبور باشند هر معامله را به صورت جداگانه و با پیش‌تأمین مالی کامل تسویه کنند، مزیت اصلی آلپنگلو برای آن‌ها محدود خواهد بود. در این سناریو، کاربردهای розни فروشی و بومی کریپتو در سولانا رشد خواهند کرد، در حالی که پذیرش نهادی در حوزه تسویه اوراق بهادار کندتر خواهد بود.
عملکرد واقعی شبکه اصلی از نظر زمان نهایی شدن، زمان تسویه سرتاسری و نحوه مدیریت نقدینگی توسط بازیگران بزرگ، مسیر آینده سولانا را مشخص خواهد کرد.
