باگ ده ساله دفتر کل XRP می‌توانست از هیچ، XRP تولید کند؛ خطر رفع شد

یک آسیب‌پذیری مهم در کد دفتر کل XRP که به سال ۲۰۱۵ بازمی‌گردد، اخیراً شناسایی و برطرف شده است. این باگ به مهاجم اجازه می‌داد با قفل کردن تنها چند صد XRP به عنوان ذخیره، مقادیر زیادی XRP جدید و قابل خرج کردن ایجاد کند که می‌توانست اصل بنیادین عرضه محدود ۱۰۰ میلیاردی این رمزارز را نقض کند.

این نقص ابتدا در تاریخ ۲۲ سپتامبر توسط کیدن لیائو (Cayden Liao) و وریا ای‌آی (Veria AI) از طریق برنامه پاداش در ازای کشف باگ (Bug Bounty) گزارش شد. تیم RippleX این باگ را «حیاتی» ارزیابی کرد و تا ۲۵ سپتامبر، بیش از ۸۰ درصد اعتبارسنج‌های پیش‌فرض شبکه، وصله امنیتی مربوطه (xrpld 3.4.1) را اجرا کرده بودند. افشای عمومی این موضوع در ۹ اکتبر صورت گرفت و تأیید شد که هیچ سوءاستفاده‌ای از این باگ رخ نداده است.

مشکل اصلی چه بود؟

این آسیب‌پذیری در کدی قرار داشت که پرداخت‌ها را در صرافی غیرمتمرکز (DEX) داخلی XRP Ledger تسویه می‌کند. بر اساس گزارش رسمی، زمانی که یک پرداخت واحد از پیشنهادات فروش زیادی استفاده می‌کرد، موتور پرداخت مبالغ را با استفاده از محاسبات ۶۴ بیتی بدون بررسی جمع می‌زد. با رساندن این مجموع به یک عدد بسیار بزرگ، پدیده‌ای به نام «سرریز عدد صحیح» (integer overflow) رخ می‌داد.

در این حالت، یک عدد بسیار بزرگ به یک عدد بسیار کوچک تبدیل می‌شد. در نتیجه، فروشندگان مبلغ کامل را دریافت می‌کردند، اما از خریدار تنها همان مبلغ کوچک و «پیچیده شده» کسر می‌شد. مابه‌التفاوت این دو، XRPهایی بود که قبلاً وجود نداشتند. جالب اینجاست که مکانیسم ایمنی دفتر کل که برای جلوگیری از ایجاد XRP جدید طراحی شده بود، از همان منطق محاسباتی ناقص استفاده می‌کرد و در نتیجه نسبت به این خطا کور بود.

هزینه حمله چقدر بود؟

طبق گزارش، هزینه حمله تنها چند صد XRP به عنوان ذخیره (که پس از حذف سفارش‌ها بازگردانده می‌شد) به علاوه کارمزدهای عادی تراکنش بود. مهاجم باید صدها پیشنهاد خرید و فروش با قیمت‌های نادرست ایجاد می‌کرد و سپس یک پرداخت را از طریق آن‌ها مسیریابی می‌کرد.

نتیجه بالقوه این حمله بسیار نگران‌کننده بود. RippleX این باگ را حیاتی نامید زیرا امکان ایجاد XRP قابل خرج فراتر از عرضه کل در یک تراکنش تأیید شده وجود داشت. کل ارزش پیشنهادی XRP بر پایه سقف ثابت ۱۰۰ میلیارد توکن استوار است و چنین اتفاقی می‌توانست به وعده اصلی این دارایی ضربه بزند.

سرعت رفع باگ چقدر بود؟

جدول زمانی کشف و رفع این نقص بسیار کوتاه بود:

- ۲۲ سپتامبر: کیدن لیائو و وریا ای‌آی یافته‌های خود را گزارش کردند.

- ۲۳ سپتامبر: RippleX باگ را بازتولید، سطح آن را به حیاتی ارتقا و وصله امنیتی را ادغام کرد.

- ۲۵ سپتامبر: نسخه xrpld 3.4.1 منتشر شد و بیش از ۸۰٪ اعتبارسنج‌ها آن را نصب کردند.

- ۹ اکتبر: افشای عمومی انجام شد.

این وصله برخلاف روال معمول از طریق رأی‌گیری برای اصلاحیه اعمال نشد، بلکه به عنوان یک تغییر مستقیم در کد نسخه ۳.۴.۱ منتشر گردید. کد منبع نیز پس از استقرار عمومی شد تا از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود. حساب عملیات XRPL اعلام کرده است که هیچ مدرکی مبنی بر بهره‌برداری از این مشکل در هیچ شبکه عمومی یافت نشده است.

یک باگ دیگر با شدت کمتر نیز در همین نسخه برطرف شد که به نحوه بسته‌بندی تراکنش‌های دسته‌ای (Batch) مربوط بود و اصلاحیه آن نیز همزمان با افشای عمومی فعال شد. طبق گزارش، این باگ نیز منجر به از دست رفتن هیچ سرمایه‌ای نشده است.