اگر سال ۲۰۱۱ فقط ۸ دلار بیت‌کوین می‌خریدید، امروز سرمایه‌تان چقدر می‌شد؟

بیت‌کوین در ۵ سپتامبر ۲۰۱۱، پس از نخستین سقوط بزرگ خود، با قیمت ۷.۹۷ دلار معامله می‌شد. ۱۵ سال بعد، قیمت BTC به محدوده ۸۰ هزار دلار رسیده و ETFهای آمریکایی بیش از ۱۰۳ میلیارد دلار بیت‌کوین در اختیار دارند.

پانزده سال پیش در چنین روزی، قیمت بیت‌کوین در پایان معاملات به ۷.۹۷ دلار رسید.

با توجه به قیمت حدود ۷۹,۵۰۰ دلار در حال حاضر، ارزش بیت‌کوین طی این ۱۵ سال تقریباً ۱۰ هزار برابر شده است؛ رشدی نزدیک به ۹۹۸ هزار درصد که معادل بازده سالانه حدود ۸۵ درصد در این بازه زمانی است.

داده‌های تاریخی قیمت نشان می‌دهند بیت‌کوین در ۵ سپتامبر ۲۰۱۱ معاملات خود را در قیمت ۸.۳۶ دلار آغاز کرد، برای مدت کوتاهی تا ۹.۹۶ دلار بالا رفت و در نهایت با قیمت ۷.۹۷ دلار بسته شد.

اما بخش جالب‌تر این سالگرد، شرایطی است که بیت‌کوین در آن زمان داشت.

بیت‌کوین ۸ دلاری پیش از آن حدود ۷۵ درصد سقوط کرده بود

بیت‌کوین در ژوئن ۲۰۱۱ تا حدود ۳۱.۹۱ دلار صعود کرده بود و ارزش بازار شبکه در اوج خود به حدود ۲۰۶ میلیون دلار رسیده بود.

اما تنها چند روز بعد، بازار با یکی از نخستین سقوط‌های شدید تاریخ بیت‌کوین مواجه شد.

در همان تابستان، صرافی Mt. Gox نیز مورد حمله قرار گرفت. مهاجم توانست به حساب یکی از مدیران دسترسی پیدا کند و برای مدت کوتاهی قیمت معاملات بیت‌کوین در این صرافی را تا یک سنت پایین بیاورد.

بنابراین، قیمت ۷.۹۷ دلاری بیت‌کوین در ۵ سپتامبر حدود ۷۵ درصد پایین‌تر از اوج ژوئن بود.

همین موضوع معنای متفاوتی به این سالگرد می‌دهد. فردی که در سپتامبر ۲۰۱۱ بیت‌کوین را با قیمت ۸ دلار خریداری می‌کرد، در واقع روی یک دارایی کاملاً موفق و در ابتدای یک روند صعودی مشخص سرمایه‌گذاری نمی‌کرد.

او دارایی‌ای را می‌خرید که پیش از آن یک سقوط شدید را تجربه کرده بود و آینده‌اش کاملاً نامشخص به نظر می‌رسید.

ساختار بازار بیت‌کوین امروز کاملاً متفاوت است. BTC اکنون به‌جای قیمت‌های تک‌رقمی، در محدوده ۸۰ هزار دلار با سطوح حمایت و مقاومت مهم دست‌وپنجه نرم می‌کند.

چهار هاوینگ اقتصاد عرضه بیت‌کوین را تغییر داد

اقتصاد عرضه بیت‌کوین نیز در سال ۲۰۱۱ کاملاً متفاوت بود.

در آن زمان، ماینرها برای استخراج هر بلاک ۵۰ بیت‌کوین پاداش دریافت می‌کردند و شبکه هنوز حتی یک هاوینگ را تجربه نکرده بود.

نخستین هاوینگ در نوامبر ۲۰۱۲ اتفاق افتاد و پاداش استخراج هر بلاک را از ۵۰ به ۲۵ بیت‌کوین کاهش داد.

هاوینگ‌های بعدی نیز این پاداش را در سال ۲۰۱۶ به ۱۲.۵ بیت‌کوین، در سال ۲۰۲۰ به ۶.۲۵ بیت‌کوین و در سال ۲۰۲۴ به ۳.۱۲۵ بیت‌کوین رساندند.

در نتیجه، میزان عرضه جدید بیت‌کوین در هر بلاک از زمان معامله این رمزارز در محدوده ۸ دلار تاکنون ۹۳.۷۵ درصد کاهش یافته است.

افزایش قیمت بیت‌کوین در کنار کاهش تدریجی نرخ عرضه، چرخه‌های متعدد صعود و سقوط و همچنین ظهور تدریجی زیرساخت‌های سازمانی برای نگهداری بیت‌کوین و محصولات سرمایه‌گذاری قانون‌گذاری‌شده اتفاق افتاده است.

از Mt. Gox تا ۱۰۳ میلیارد دلار دارایی در ETFهای آمریکایی

شاید بهترین مقایسه برای درک تحول بیت‌کوین، مقایسه ۸ دلار با ۸۰ هزار دلار نباشد؛ بلکه مقایسه Mt. Gox با BlackRock باشد.

در سال ۲۰۱۱، معاملات بیت‌کوین عمدتاً در صرافی‌های کوچک رمزارزی انجام می‌شد؛ صرافی‌هایی که زیرساخت‌های محدودی داشتند و ریسک‌های عملیاتی قابل‌توجهی در آنها وجود داشت.

امروز اما ETFهای اسپات بیت‌کوین در آمریکا به‌تنهایی حدود ۱۰۳.۳۴ میلیارد دلار دارایی در اختیار دارند؛ رقمی معادل کمی بیش از ۶ درصد از ارزش بازار بیت‌کوین.

صندوق IBIT شرکت BlackRock بیش از نیمی از این مجموع را در اختیار دارد.

این ETFها از زمان راه‌اندازی خود در سال ۲۰۲۴ تاکنون حدود ۵۵.۴ میلیارد دلار ورود سرمایه خالص ثبت کرده‌اند.

این صندوق‌ها همچنین به‌تازگی در یک روز ۷۳۱ میلیون دلار ورود سرمایه را تجربه کردند؛ بزرگ‌ترین میزان ورود سرمایه روزانه آنها از ژانویه تاکنون، آن هم در شرایطی که بیت‌کوین برای حفظ قیمت بالاتر از ۸۰ هزار دلار با مشکل مواجه بود.

این تقاضای ETF نشان می‌دهد پایگاه سرمایه‌گذاران بیت‌کوین تا چه اندازه از بازار اولیه مبتنی بر صرافی‌های کوچک فاصله گرفته است.

شاخص	سپتامبر ۲۰۱۱	سپتامبر ۲۰۲۶
قیمت بیت‌کوین	۷.۹۷ دلار	حدود ۷۹,۵۰۰ دلار
پاداش استخراج هر بلاک	۵۰ BTC	۳.۱۲۵ BTC
ETFهای اسپات بیت‌کوین آمریکا	وجود نداشت	بیش از ۱۰۳ میلیارد دلار دارایی
ساختار بازار	صرافی‌های اولیه	ETFها + سرمایه‌گذاران نهادی

سالگرد بیت‌کوین یک نکته مهم را یادآوری می‌کند.

بیت‌کوین صرفاً از ۸ دلار به نزدیک ۸۰ هزار دلار نرسیده است. این دارایی در طول مسیر از سقوط‌های متعدد، چهار هاوینگ، ورشکستگی و شکست صرافی‌ها و سال‌ها ابهام نظارتی عبور کرده است تا در نهایت به دارایی‌ای تبدیل شود که امروز وال‌استریت آن را در مقیاس ده‌ها و صدها میلیارد دلار در اختیار دارد.

شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا نیز همین باشد:

بیت‌کوین ۸ دلاری که امروز به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری تاریخ از آن یاد می‌شود، در زمان خودش یک دارایی به‌شدت آسیب‌دیده و پرریسک بود.