تفاوت‌های کلیدی بیت کوین و لایت کوین چیست؟ مقایسه طلا و نقره دیجیتال

وقتی زمان چیدن سبد سرمایه‌گذاری یا انتقال دارایی فرا می‌رسد، مواجهه با نمودارهای قیمتی متفاوت و شنیدن اخبار ضدونقیض درباره سرعت شبکه‌ها، تصمیم‌گیری را به یک چالش جدی تبدیل می‌کند. فرض کنید می‌خواهید بخشی از سرمایه خود را برای یک هدف بلند مدت ذخیره کنید یا برعکس، به دنبال شبکه‌ای برای جابه‌جایی سریع و کم‌هزینه پول هستید؛ یک انتخاب اشتباه در این مرحله به معنای معطل ماندن در صف تایید تراکنش‌ها، پرداخت کارمزدهای سنگین یا از دست دادن فرصت رشد سرمایه است. در این مقاله، این دو غول قدیمی بازار را زیر ذره‌بین می‌بریم تا با بررسی دقیق تفاوت‌ها در سرعت، کارمزد و پتانسیل آینده، مسیر انتخاب گزینه مناسب برای استراتژی مالی شما کاملاً شفاف و منطقی شود.

معرفی بیت کوین و لایت کوین: نگاهی به دو غول قدیمی بازار

دنیای ارزهای دیجیتال ممکن است در نگاه اول پیچیده به نظر برسد، اما با شناخت پایه‌های آن، همه‌چیز روشن‌تر می‌شود. وقتی صحبت از رمزارزها می‌شود، نام بیت کوین و لایت کوین به عنوان دو ستون اصلی و از قدیمی‌ترین بازیگران این بازار به میان می‌آید. این دو ارز، شباهت‌های ساختاری زیادی با یکدیگر دارند، اما از همان ابتدا برای اهداف کاملاً متفاوتی طراحی شده‌اند. در این بخش، سفری کوتاه به تاریخچه‌ی این دو غول قدیمی خواهیم داشت تا پایه‌ی اطلاعات خود را محکم کنیم.

بیت کوین چیست؟ آشنایی با پادشاه ارزهای دیجیتال

بیت کوین اولین و شناخته‌شده‌ترین ارز دیجیتال جهان است که در سال 2009 توسط شخص یا گروهی ناشناس با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو به دنیا معرفی شد. برای درک بهتر این سیستم، تصور کنید بیت کوین یک بانک جهانی است که هیچ مدیر، ساختمان یا شعبه‌ی فیزیکی ندارد و به جای یک سازمان مرکزی، توسط خود مردم در سراسر جهان اداره می‌شود. این سیستم روی شبکه‌ی بلاک چین (یک دفتر کل دیجیتال و عمومی که تمام اطلاعات و تراکنش‌ها به صورت کاملاً شفاف و غیرقابل تغییر در آن ثبت می‌شود) فعالیت می‌کند.

بیت کوین با این هدف شگفت‌انگیز ایجاد شد که به انسان‌ها اجازه دهد بدون نیاز به واسطه‌هایی مانند بانک‌ها یا دولت‌ها، پول خود را مدیریت و به هر نقطه‌ای از جهان منتقل کنند. امروزه، بسیاری از سرمایه‌گذاران به بیت کوین به چشم طلای دیجیتال نگاه می‌کنند؛ دارایی ارزشمندی که هدف اصلی آن حفظ ارزش سرمایه‌ی افراد در بلندمدت در برابر تورم است.

لایت کوین چیست؟ نقره دیجیتال در برابر طلای بیت کوین

لایت کوین در سال 2011 توسط یک مهندس نرم‌افزار به نام چارلی لی خلق شد. لایت کوین یکی از اولین آلت کوین‌ها (به هر ارز دیجیتالی که به عنوان جایگزین یا بعد از بیت کوین به وجود آمد، آلت کوین گفته می‌شود) در بازار است. جالب است بدانید که چارلی لی کدهای برنامه‌نویسی اولیه‌ی بیت کوین را برداشت و با ایجاد تغییراتی هدفمند در آن‌ها، لایت کوین را متولد کرد.

یک استعاره‌ی بسیار معروف در بازار مالی وجود دارد که می‌گوید اگر بیت کوین طلای دیجیتال است، لایت کوین نقره‌ی دیجیتال است. طلا برای سرمایه‌گذاری، پشتوانه‌ی مالی و ذخیره‌ی ارزش عالی است، اما شما برای خرید یک فنجان قهوه یا پرداخت کرایه‌ی تاکسی با یک شمش طلا به خیابان نمی‌روید! بلکه برای این کارها از پول خرد یا کارت بانکی خود استفاده می‌کنید. لایت کوین دقیقاً با هدف ایفای نقش همان پول سریع و کاربردی در دنیای رمزارزها طراحی شد.

چرا لایت کوین به وجود آمد؟ بررسی هدف اصلی خالق آن

شاید این سوال برای شما پیش بیاید که وقتی بیت کوین از قبل وجود داشت و کار می‌کرد، اصلاً چه نیازی به ساخت لایت کوین بود؟ حقیقت این است که بیت کوین با وجود تمام شگفتی‌ها و امنیت بالایش، در عمل یک مشکل بزرگ داشت: برای استفاده‌ی روزمره بیش از حد کند بود.

با افزایش محبوبیت و شلوغ شدن شبکه‌ی بیت کوین، تایید شدن تراکنش‌ها زمان زیادی می‌برد و هزینه‌ی انتقال پول نیز بالاتر می‌رفت. این ویژگی برای کسی که می‌خواست یک انتقال مالی بسیار بزرگ انجام دهد مشکلی ایجاد نمی‌کرد، اما برای خریدهای کوچک اصلا منطقی نبود. چارلی لی با درک درست این مشکل، ایده‌ی لایت کوین را با اهداف مهم زیر عملی کرد:

• سرعت بسیار بالاتر: زمان پردازش و تایید تراکنش‌ها در شبکه‌ی لایت کوین بسیار سریع‌تر از بیت کوین است. در واقع لایت کوین طوری برنامه‌ریزی شده است که بلاک‌های اطلاعاتی را حدود 4 برابر سریع‌تر از بیت کوین تولید می‌کند.
• کارمزد ارزان‌تر: هزینه‌ی انتقال پول در لایت کوین به مراتب کمتر است. این ویژگی آن را برای میکرو تراکنش‌ها (پرداخت‌های مالی بسیار کوچک، خریدهای خرد و روزمره) به یک گزینه‌ی ایده‌آل تبدیل کرده است.
• جلوگیری از انحصار در استخراج: در روزهای اول، خالق لایت کوین می‌خواست فرآیند ماینینگ (عملیات تولید سکه‌های جدید و تایید تراکنش‌ها توسط دستگاه‌های پردازشی) به گونه‌ای باشد که دستگاه‌های غول‌پیکر نتوانند کل شبکه را در انحصار خود بگیرند و افراد عادی هم بتوانند با سیستم‌های ساده‌تر در تامین امنیت شبکه مشارکت کنند.

شباهت‌های بنیادین bitcoin و litecoin

همان‌طور که در بخش قبلی متوجه شدیم، لایت کوین بر پایه‌ی کدهای اولیه‌ی بیت کوین ساخته شده است. بنابراین بسیار طبیعی است که این دو ارز دیجیتال، یک دی‌ان‌ای و ساختار زیربنایی کاملاً مشترک داشته باشند. برای اینکه در آینده بتوانیم تفاوت‌های آن‌ها را بهتر درک کنیم، ابتدا باید بدانیم در چه زمینه‌هایی دقیقاً مثل هم رفتار می‌کنند. در این بخش، شباهت‌های کلیدی این دو شبکه‌ی قدرتمند را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم.

ماهیت غیرمتمرکز و شبکه‌های بلاک چین متن‌باز

مهم‌ترین شباهت این دو ارز، ماهیت غیرمتمرکز (سیستمی که هیچ مدیر، بانک یا نهاد دولتی آن را کنترل نمی‌کند و قدرت شبکه‌ی آن در دست تمام کاربران است) آن‌ها است. هیچ شخص یا دولتی نمی‌تواند شبکه‌ی بیت کوین یا لایت کوین را متوقف کند یا به میل خود تغییری در آن ایجاد کند.

همچنین، نرم‌افزار هر دو شبکه از نوع متن‌باز (Open-source - برنامه‌ای که کدهای سازنده‌ی آن به صورت شفاف در دسترس همه قرار دارد) است. این شفافیت باعث می‌شود تا هزاران برنامه‌نویس متخصص از سراسر جهان بتوانند امنیت این سیستم‌ها را دائماً بررسی کنند و ایرادات احتمالی را به سرعت برطرف نمایند؛ موضوعی که پایه‌ی اعتماد مردم به این دارایی‌ها را شکل می‌دهد.

استفاده از مکانیزم اجماع اثبات کار یا Proof of Work

بیت کوین و لایت کوین هر دو برای تامین امنیت سیستم خود و تایید تراکنش‌ها از روشی به نام اثبات کار یا Proof of Work (روشی که در آن دستگاه‌های کامپیوتری با مصرف برق و حل مسائل پیچیده‌ی ریاضی، امنیت سیستم را حفظ می‌کنند) استفاده می‌کنند.

برای درک بهتر این موضوع، کل شبکه‌ی این رمزارزها را مانند یک مسابقه‌ی بزرگ ریاضی در نظر بگیرید. دستگاه‌های کامپیوتری در سراسر جهان که به آن‌ها ماینر (دستگاه یا شخص استخراج‌کننده) می‌گویند، با هم رقابت می‌کنند تا یک معمای رمزنگاری شده را حل کنند. اولین کسی که به جواب برسد، برنده‌ی مسابقه می‌شود و حق دارد تراکنش‌های جدید افراد را در دفتر کل شبکه ثبت کند. سیستم نیز در ازای این زحمت، مقداری ارز دیجیتال جدید به عنوان پاداش به او می‌دهد.

محدودیت در سقف عرضه نهایی سکه‌ها

یکی از بزرگترین مشکلات پول‌های کاغذی مانند دلار یا ریال این است که دولت‌ها می‌توانند هر زمان که بخواهند و بدون محدودیت آن‌ها را چاپ کنند؛ اتفاقی که در نهایت به کاهش ارزش پول و ایجاد تورم منجر می‌شود. اما بیت کوین و لایت کوین راهکار بسیار هوشمندانه‌ای برای این چالش دارند.

هر دو ارز دارای یک سقف عرضه‌ی (حداکثر تعداد سکه‌ای که از یک رمزارز تا ابد تولید خواهد شد) کاملاً مشخص و غیرقابل تغییر هستند. در کدهای بیت کوین نوشته شده است که فقط 21 میلیون عدد از آن وجود خواهد داشت و در لایت کوین این عدد روی 84 میلیون تنظیم شده است. این ویژگی کمیابی، باعث می‌شود تا ارزش این دارایی‌ها در طول زمان و با افزایش تقاضای کاربران، حفظ شود.

رویداد هاوینگ و کاهش دوره‌ای پاداش استخراج

برای اینکه تمام سکه‌ها به یک‌باره استخراج نشوند و چرخه‌ی اقتصادی شبکه سالم بماند، هر دو شبکه از یک مکانیزم هوشمندانه به نام هاوینگ (Halving - رویدادی از پیش برنامه‌ریزی شده که در آن پاداش دستگاه‌های ماینر نصف می‌شود) استفاده می‌کنند.

در شبکه‌ی بیت کوین تقریباً هر چهار سال یک‌بار و در شبکه‌ی لایت کوین نیز در بازه‌های زمانی کاملاً مشابه، این اتفاق رخ می‌دهد. هاوینگ باعث می‌شود سرعت تولید و ورود سکه‌های جدید به بازار کُند شود. این کاهش عرضه‌ی مداوم، مانند یک سپر قوی در برابر تورم عمل می‌کند.

کاربرد به عنوان سیستم پرداخت الکترونیک همتا به همتا

در نهایت، هر دو شبکه با یک هدف مشترک و بزرگ طراحی شده‌اند: ایجاد یک سیستم پرداخت همتا به همتا (روشی برای انتقال مستقیم و بدون واسطه‌ی پول از یک شخص به شخص دیگر).

فرقی نمی‌کند بخواهید بخشی از سرمایه‌ی خود را به حساب همسایه‌ی خود واریز کنید یا به دست دوستی در آن سوی کره‌ی زمین برسانید؛ هر دوی این شبکه‌ها به شما اجازه می‌دهند که بدون نگرانی از تحریم‌های بین‌المللی، روزهای تعطیل یا کاغذبازی‌های بانکی، ارزش مالی خود را در یک بستر امن جابه‌جا کنید.

تفاوت‌های کلیدی بیت کوین و لایت کوین: کدام یک برتر است؟

حالا که می‌دانیم این دو ارز دیجیتال ریشه‌های مشترکی دارند، وقت آن است که به سراغ تفاوت‌های آن‌ها برویم. اگر لایت کوین بر اساس کدهای بیت کوین ساخته شده است، پس چه چیزی آن‌ها را از هم متمایز می‌کند؟ واقعیت این است که هیچ‌کدام از این دو شبکه به طور مطلق برتر از دیگری نیست؛ بلکه هر کدام برای هدف خاصی بهینه‌سازی شده‌اند. در این بخش، تفاوت‌های کلیدی این دو غول بازار را کالبدشکافی می‌کنیم تا ببینیم در زیر پوسته‌ی آن‌ها چه می‌گذرد.

الگوریتم استخراج: تفاوت SHA-256 و Scrypt به زبان ساده

بزرگترین تفاوت فنی این دو ارز در موتور محرکه‌ی آن‌ها، یعنی الگوریتم استخراج پنهان شده است. همان‌طور که قبلاً گفتیم، ماینرها برای تایید تراکنش‌ها باید معماهای پیچیده‌ای را حل کنند. نوع این معماها در شبکه‌ی بیت کوین و لایت کوین کاملاً متفاوت است.

• الگوریتم بیت کوین (SHA-256): این الگوریتم به قدرت پردازشی بسیار خام و عظیم نیاز دارد. برای حل معماهای بیت کوین، دستگاه‌های ماینر باید بتوانند میلیون‌ها محاسبه‌ی ریاضی را در یک ثانیه انجام دهند. این کار شبیه به یک مسابقه‌ی وزنه‌برداری است؛ هر کسی که زور بازوی (قدرت پردازش) بیشتری داشته باشد، برنده‌ی مسابقه می‌شود.
• الگوریتم لایت کوین (Scrypt): خالق لایت کوین برای جلوگیری از تسلط شرکت‌های بزرگ بر فرآیند استخراج، از الگوریتم متفاوتی استفاده کرد. الگوریتم Scrypt به جای قدرت پردازشی خام، به مقدار زیادی حافظه‌ی موقت یا رم (RAM) نیاز دارد. اگر بیت کوین مسابقه‌ی وزنه‌برداری باشد، لایت کوین بیشتر شبیه به یک بازی فکری است که در آن شرکت‌کنندگان باید اطلاعات زیادی را به سرعت در حافظه‌ی خود ذخیره و بازیابی کنند.

سرعت پردازش تراکنش‌ها و زمان تایید بلاک‌ها

یکی از ملموس‌ترین تفاوت‌ها برای کاربران عادی، سرعت انجام کارهاست. در دنیای بلاک چین، مفهومی به نام زمان تایید بلاک (مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک دسته‌ی جدید از تراکنش‌ها تایید شده و به دفتر کل شبکه اضافه شود) وجود دارد.

در شبکه‌ی بیت کوین، تایید هر بلاک جدید به طور میانگین حدود 10 دقیقه زمان می‌برد. اما چارلی لی کدهای لایت کوین را طوری تغییر داد که این زمان به 2.5 دقیقه کاهش پیدا کند. یعنی شبکه‌ی لایت کوین 4 برابر سریع‌تر از بیت کوین کار می‌کند! اگر بخواهید پول یک قهوه را با بیت کوین پرداخت کنید، ممکن است تا سرد شدن قهوه‌ی شما، فروشنده تاییدیه واریز را دریافت نکند. اما با لایت کوین، این کار در زمان بسیار کوتاه‌تری انجام می‌شود که آن را برای پرداخت‌های روزمره بسیار کاربردی‌تر می‌کند.

کارمزد تراکنش‌ها: انتقال کدام شبکه ارزان‌تر است؟

سرعت بالاتر لایت کوین یک مزیت جانبی و بسیار مهم دیگر هم دارد: کارمزد پایین‌تر. کارمزد تراکنش (هزینه‌ای که شما به ماینرها پرداخت می‌کنید تا پول شما را در شبکه جابه‌جا کنند) بر اساس میزان شلوغی شبکه تعیین می‌شود.

• شبکه‌ی بیت کوین را مانند یک بزرگراه مهم اما با ظرفیت محدود تصور کنید. وقتی ترافیک زیاد می‌شود، رانندگانی که می‌خواهند زودتر به مقصد برسند، حاضرند عوارض بیشتری پرداخت کنند (کارمزد بالاتر) تا از خط ویژه‌ی بزرگراه عبور کنند.
• اما شبکه‌ی لایت کوین به دلیل پردازش سریع‌تر تراکنش‌ها، ظرفیت خالی بیشتری دارد و در نتیجه ترافیک کمتری را تجربه می‌کند. به همین دلیل، انتقال پول در شبکه‌ی لایت کوین، حتی در زمان‌های شلوغی بازار، معمولاً کسری از یک سنت یا نهایتاً چند سنت هزینه دارد، در حالی که انتقال در شبکه‌ی بیت کوین می‌تواند ده‌ها دلار آب بخورد.

سقف عرضه و تفاوت در تعداد سکه‌های در گردش

همان‌طور که سرعت تایید بلاک‌ها در لایت کوین 4 برابر بیت کوین است، تعداد کل سکه‌های آن نیز دقیقاً 4 برابر است.

• بیت کوین: حداکثر 21 میلیون واحد.
• لایت کوین: حداکثر 84 میلیون واحد.

این تفاوت در طراحی بسیار منطقی است؛ از آنجایی که بلاک‌های لایت کوین سریع‌تر تولید می‌شوند، باید تعداد سکه‌های نهایی بیشتری وجود داشته باشد تا چرخه‌ی اقتصادی و پاداش‌دهی در این شبکه تا سال‌های طولانی دوام بیاورد و شبیه به برنامه‌ی زمانی بیت کوین پیش برود.

ارزش بازار، میزان پذیرش عمومی و نوسانات قیمتی

تفاوت‌های فنی را کنار بگذاریم؛ در دنیای واقعی و از نگاه سرمایه‌گذاران، این دو ارز چه جایگاهی دارند؟ در این بخش باید به مفهومی به نام ارزش بازار یا مارکت کپ (حاصل ضرب قیمت فعلی یک سکه در تعداد کل سکه‌های موجود) اشاره کنیم که نشان‌دهنده‌ی بزرگی و قدرت یک دارایی است.

• پذیرش عمومی و ارزش بازار: بیت کوین پادشاه بی‌رقیب بازار است. ارزش بازار آن صدها برابر بزرگتر از لایت کوین است و بسیاری از شرکت‌های بزرگ دنیا، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و حتی دولت‌ها روی آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. لایت کوین با وجود اینکه یکی از قدیمی‌ترین‌هاست، هرگز نتوانسته به این سطح از پذیرش سازمانی برسد، اما به عنوان یک روش پرداخت در بسیاری از درگاه‌های پرداخت اینترنتی به طور گسترده پذیرفته شده است.
• نوسانات قیمتی: به طور کلی، هرچه ارزش بازار یک دارایی کوچکتر باشد، قیمت آن با ورود و خروج پول‌های کمتر، راحت‌تر جابه‌جا می‌شود. بنابراین، لایت کوین نسبت به بیت کوین مستعد نوسانات و تغییرات قیمتی شدیدتری است که این موضوع می‌تواند هم یک فرصت و هم یک ریسک برای سرمایه‌گذاران محسوب شود.

جدول مقایسه جامع: تفاوت‌های بیت کوین و لایت کوین در یک نگاه

برای اینکه تمام مفاهیم بالا در ذهن شما بهتر دسته‌بندی شوند، می‌توانید خلاصه‌ی تفاوت‌های اصلی این دو غول دنیای رمزارز را در جدول زیر مرور کنید:

ویژگی اصلی	بیت کوین (BTC)	لایت کوین (LTC)
سال راه‌اندازی	2009	2011
خالق	ساتوشی ناکاموتو (ناشناس)	چارلی لی
الگوریتم استخراج	SHA-256 (نیازمند قدرت پردازشی بالا)	Scrypt (نیازمند حافظه‌ی موقت بالا)
زمان تایید هر بلاک	حدود 10 دقیقه	حدود 2.5 دقیقه
سقف عرضه‌ی کل	21 میلیون واحد	84 میلیون واحد
کارمزد متوسط تراکنش	متغیر و معمولاً بالا	بسیار پایین و مقرون‌به‌صرفه
هدف اصلی و کاربرد	ذخیره‌ی ارزش بلندمدت (طلای دیجیتال)	پرداخت‌های سریع و روزمره (نقره‌ی دیجیتال)

استخراج و ماینینگ: BTC در برابر LTC

در بخش‌های قبلی متوجه شدیم که امنیت هر دو شبکه و فرآیند تایید تراکنش‌ها، توسط عملیاتی به نام ماینینگ یا استخراج تامین می‌شود. اما آیا هر کسی می‌تواند در خانه‌ی خود این سکه‌های ارزشمند را تولید کند؟ پاسخ به این سوال، مستقیماً به شبکه‌ای بستگی دارد که انتخاب می‌کنید. با وجود شباهت‌های پایه‌ای، فرآیند عملی و تجهیزات مورد نیاز برای تولید سکه‌های جدید در این دو شبکه تفاوت‌های بسیار مهمی با هم دارند. بیایید این تفاوت‌ها را بررسی کنیم.

پیچیدگی‌ها و تجهیزات مورد نیاز برای استخراج بیت کوین

استخراج بیت کوین در روزهای اولیه‌ی پیدایش آن کار بسیار ساده‌ای بود؛ به طوری که یک فرد عادی می‌توانست با کامپیوتر شخصی و خانگی خود روزانه چندین بیت کوین به دست بیاورد. اما امروزه قوانین بازی کاملاً تغییر کرده و این کار به یک صنعت غول‌پیکر و بسیار رقابتی تبدیل شده است.

الگوریتم شبکه‌ی بیت کوین طوری طراحی شده است که با ورود افراد بیشتر به چرخه‌ی استخراج، سختی شبکه (معیاری خودکار که نشان می‌دهد حل کردن معمای ریاضی برای تولید سکه‌ی جدید چقدر دشوار است) نیز به شدت افزایش می‌یابد. امروزه برای حل این معماهای پیچیده، کامپیوترهای معمولی هیچ شانسی ندارند و باید از دستگاه‌های فوق‌العاده قدرتمندی به نام ای‌سیک (ASIC - مدارهای پیشرفته و تخصصی که فقط و فقط برای انجام یک وظیفه‌ی مشخص، یعنی استخراج رمزارز ساخته شده‌اند) استفاده کرد.

اگر بخواهید وارد دنیای استخراج بیت کوین شوید، باید با چالش‌های بزرگ زیر دست و پنجه نرم کنید:

• سرمایه‌ی اولیه‌ی سنگین: دستگاه‌های ای‌سیک مخصوص بیت کوین بسیار گران‌قیمت هستند و خرید آن‌ها به بودجه‌ی زیادی نیاز دارد.
• مصرف برق سرسام‌آور: این پردازنده‌های قدرتمند برای اینکه بتوانند به صورت 24 ساعته روشن بمانند و محاسبات را انجام دهند، برق بسیار وحشتناکی مصرف می‌کنند.
• نیاز به تجهیزات پیشرفته‌ی خنک‌کننده: فعالیت مداوم این دستگاه‌ها گرمای شدیدی تولید می‌کند. اگر سیستم تهویه و خنک‌کننده‌ی بسیار قدرتمندی نداشته باشید، دستگاه‌ها در عرض چند ساعت ذوب شده یا از کار می‌افتند.
• رقابت نابرابر: شما باید با شرکت‌های چند ملیتی که هزاران دستگاه را در سوله‌های عظیم (مزارع استخراج) قرار داده‌اند، برای دریافت پاداش شبکه رقابت کنید.

آیا استخراج لایت کوین آسان‌تر است؟ معرفی سخت‌افزارهای مناسب

خالق لایت کوین، از همان ابتدا پیش‌بینی می‌کرد که استخراج بیت کوین روزی از دست افراد عادی خارج شده و در انحصار شرکت‌های ثروتمند قرار می‌گیرد. به همین دلیل، او الگوریتم لایت کوین را به گونه‌ای طراحی کرد که برای حل معماها، به جای قدرت پردازش خالص، به حافظه‌ی دستگاه نیاز باشد. هدف اولیه‌ی او این بود که کاربران عادی بتوانند با استفاده از کارت گرافیک کامپیوترهای خود به استخراج بپردازند و شبکه‌ی لایت کوین همیشه مردمی و غیرمتمرکز باقی بماند.

اما آیا در حال حاضر هم استخراج لایت کوین به همان سادگی روزهای اول است؟ پاسخ کوتاه، خیر است.

با گذشت زمان و افزایش ارزش لایت کوین، مهندسان سخت‌افزار توانستند دستگاه‌های ای‌سیک مخصوصی بسازند که بتوانند الگوریتم شبکه‌ی لایت کوین را هم پردازش کنند. بنابراین، امروزه دیگر نمی‌توانید با کامپیوتر رومیزی یا لپ‌تاپ خود لایت کوین استخراج کنید. با این حال، استخراج این ارز همچنان مزایا و تفاوت‌هایی نسبت به برادر بزرگتر خود دارد:

• تجهیزات اختصاصی: برای استخراج لایت کوین باید دستگاه‌های ای‌سیک متفاوتی بخرید که با الگوریتم این شبکه همخوانی داشته باشند. شما نمی‌توانید با دستگاه استخراج بیت کوین، لایت کوین استخراج کنید و برعکس.
• رقابت ملایم‌تر: از آنجایی که شبکه‌ی لایت کوین از نظر ابعاد و تعداد شرکت‌کنندگان بسیار کوچکتر از شبکه‌ی بیت کوین است، سختی استخراج در آن به مراتب کمتر است.
• شروع در دسترس‌تر: هرچند استخراج لایت کوین هم به تجهیزات تخصصی، برق صنعتی و سیستم‌های خنک‌کننده نیاز دارد، اما به دلیل رقابت کمتر، شانس موفقیت و دریافت پاداش برای ماینرهای کوچکتر، بیشتر از شبکه‌ی به‌شدت شلوغ بیت کوین است. بنابراین با بودجه‌ی کمتر و تجهیزات ارزان‌تری می‌توانید یک مزرعه‌ی کوچک لایت کوین راه‌اندازی کنید.

بررسی مزایا و معایب: مقایسه رودررو

اکنون که با ساختار و تفاوت‌های فنی این دو شبکه‌ی قدرتمند آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که یک قدم به عقب برداریم و نگاهی کاربردی‌تر به آن‌ها داشته باشیم. برای اینکه بتوانید تصمیم بگیرید کدام ارز برای اهداف مالی شما مناسب‌تر است، باید مزایا و معایب هر کدام را به صورت شفاف و در کنار هم بررسی کنید. هیچ دارایی دیجیتالی بی‌نقص نیست و شناخت این نقاط قوت و ضعف، کلید اصلی یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه است.

نقاط قوت و ضعف بیت کوین برای سرمایه‌گذاری و استفاده روزمره

بیت کوین به عنوان اولین و بزرگترین ارز دیجیتال جهان، جایگاهی دست‌نیافتنی در بازار دارد، اما این پادشاهی با چالش‌هایی نیز همراه است.

نقاط قوت بیت کوین:

• پذیرش عمومی و اعتبار بالا: بیت کوین شناخته‌شده‌ترین رمزارز جهان است. بسیاری از شرکت‌های بزرگ، بانک‌ها و حتی برخی کشورها آن را به عنوان یک دارایی رسمی پذیرفته‌اند. این اعتبار بالا باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران در هنگام خرید آن احساس امنیت بیشتری کنند.
• نقدشوندگی بسیار بالا: بیت کوین دارای بالاترین میزان نقدشوندگی (قابلیت تبدیل سریع یک دارایی به پول نقد بدون افت شدید قیمت و مشکل در پیدا کردن خریدار) در میان تمام ارزهای دیجیتال است. شما در هر ساعت از شبانه‌روز می‌توانید خرید و فروش بیت کوین را به راحتی و با مبالغ بالا داشته باشید.
• ذخیره‌ی ارزش ایده‌آل: به دلیل سقف عرضه‌ی محدود و شبکه‌ی به شدت امن، بسیاری از افراد به بیت کوین به چشم طلای دیجیتال نگاه می‌کنند؛ پناهگاهی امن برای حفظ ارزش سرمایه‌ی افراد در برابر تورم پول‌های کاغذی در بلندمدت.

نقاط ضعف بیت کوین:

• سرعت پایین و کارمزد بالا: همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، شبکه‌ی بیت کوین می‌تواند در زمان‌های شلوغی بازار بسیار کند شود. همچنین هزینه‌ی انتقال پول در این شبکه گاهی به قدری بالا می‌رود که استفاده از آن برای پرداخت‌های کوچک اصلا منطقی نیست.
• انعطاف‌پذیری کم برای خریدهای روزانه: اگر بخواهید هزینه‌ی یک فنجان قهوه را با بیت کوین پرداخت کنید، ممکن است کارمزد انتقال شبکه‌ی آن از پول خود قهوه بیشتر شود! این موضوع استفاده‌ی روزمره‌ی آن را محدود می‌کند.

نقاط قوت و ضعف لایت کوین به عنوان پول نقد دیجیتال

لایت کوین با هدف رفع مشکلات بیت کوین طراحی شد و در زمینه‌ی پرداخت‌های سریع عملکرد درخشانی دارد، اما در رقابت برای جذب سرمایه‌های کلان داستان کمی متفاوت است.

نقاط قوت لایت کوین:

• سرعت فوق‌العاده و کارمزد ناچیز: مهم‌ترین مزیت لایت کوین، سرعت پردازش تراکنش‌هاست که 4 برابر سریع‌تر از بیت کوین است. همچنین هزینه‌ی تراکنش در این شبکه معمولاً کسری از یک سنت است، که آن را برای پرداخت‌های خرد (خریدهای ارزان‌قیمت و روزمره‌ی اینترنتی) به یک گزینه‌ی بی‌رقیب تبدیل می‌کند.
• سابقه‌ی درخشان و امنیت اثبات‌شده: لایت کوین یکی از معدود شبکه‌های قدیمی است که از سال 2011 تاکنون بدون هیچ قطعی یا مشکل امنیتی بزرگی به کار خود ادامه داده است. این پایداری طولانی‌مدت، پایه‌ی اعتماد کاربران به این شبکه است.
• در دسترس بودن برای همه: به دلیل کارمزد پایین، حتی افرادی که سرمایه‌ی بسیار کمی دارند می‌توانند به راحتی با لایت کوین کار کنند، آموزش ببینند و آن را بین کیف پول‌های مختلف جابه‌جا کنند، بدون اینکه نگران از دست رفتن سرمایه‌ی خود بابت کارمزدها باشند.

نقاط ضعف لایت کوین:

• پذیرش سازمانی کمتر: برخلاف بیت کوین که همیشه تیتر اول اخبار اقتصادی جهان است، لایت کوین کمتر مورد توجه نهادهای مالی بزرگ و سرمایه‌گذاران نهادی (سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگی که با پول کلان سرمایه‌گذاری می‌کنند) قرار گرفته است.
• رقابت شدید با سایر پروژه‌ها: امروزه شبکه‌های بلاک چین جدیدتری به بازار آمده‌اند که سرعت بالا و امکانات پیشرفته‌تری دارند. این رقابت سنگین باعث شده تا لایت کوین برای حفظ جایگاه خود مسیر سختی را در پیش داشته باشد.
• نوسانات قیمتی بیشتر: از آنجایی که ارزش کل بازار لایت کوین بسیار کوچکتر از بیت کوین است، ورود یا خروج پول سرمایه‌گذاران می‌تواند تاثیر سریع‌تر و شدیدتری روی قیمت لایت کوین بگذارد. این موضوع ریسک سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت روی آن را کمی بیشتر می‌کند.

کاربردها و استراتژی سرمایه‌گذاری: بیت کوین بخریم یا لایت کوین؟

رسیدن به این مرحله یعنی شما اکنون درک بسیار خوبی از زیرساخت هر دو شبکه‌ی مورد بررسی ما دارید. اما مهم‌ترین سوالی که در ذهن هر سرمایه‌گذار تازه‌کاری شکل می‌گیرد این است که در نهایت کدام یک را بخریم؟ پاسخ به این سوال، مستقیماً به استراتژی سرمایه‌گذاری (برنامه‌ریزی هدفمند برای خرید و نگهداری دارایی‌ها به منظور کسب سود در آینده) و هدف شخصی شما بستگی دارد. بیایید کاربرد هرکدام را در دنیای واقعی بسنجیم تا تصمیم‌گیری برای شما ساده‌تر شود.

بیت کوین به عنوان ذخیره ارزش و سپر تورمی در بلندمدت

بیت کوین در طول سال‌ها ثابت کرده است که بهترین گزینه برای نگهداری سرمایه در بازه‌های زمانی طولانی است. بسیاری از متخصصان اقتصادی به بیت کوین لقب ذخیره‌ی ارزش (دارایی قدرتمندی که قدرت خرید شما را در طول زمان حفظ می‌کند و ارزش آن با گذشت سال‌ها از بین نمی‌رود) داده‌اند.

دلیل این موضوع بسیار ساده است؛ همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، بیت کوین سقف عرضه‌ی محدودی دارد و هیچ‌کس نمی‌تواند بیشتر از ۲۱ میلیون واحد از آن تولید کند. این کمیابی برنامه‌ریزی شده، بیت کوین را به یک سپر تورمی (ابزاری مالی برای محافظت از ارزش پول در برابر تورم و گرانی کالاها) تبدیل می‌کند. اگر هدف شما این است که پولی را برای دوران بازنشستگی، آینده‌ی فرزندان یا حفظ ارزش پس‌انداز خود در پنج یا ده سال آینده کنار بگذارید، پادشاه ارزهای دیجیتال معمولاً مطمئن‌ترین و شناخته‌شده‌ترین گزینه‌ی روی میز است.

لایت کوین برای پرداخت‌های خرد و انتقال سریع سرمایه

از سوی دیگر، لایت کوین برای استفاده‌ی روزانه و فعالانه‌تر ساخته شده است. اگر بیت کوین را مانند شمش طلایی در گاوصندوق خانه‌ی خود بدانیم، لایت کوین مانند اسکناس‌های نقدی و روانی است که داخل کیف پول شما قرار دارد.

مزیت اصلی لایت کوین در سرعت بالا و کارمزد بسیار پایین آن است که آن را برای پرداخت‌های خرد (خریدهای ارزان‌قیمت، پرداخت‌های اینترنتی روزمره یا انتقال مبالغ بسیار کم) به انتخابی بی‌نظیر تبدیل می‌کند. همچنین، اگر شما یک معامله‌گر هستید و می‌خواهید سرمایه‌ی خود را در سریع‌ترین زمان ممکن و با کمترین هزینه‌ی شبکه‌ای بین صرافی‌های مختلف جابه‌جا کنید، خرید و فروش لایت کوین یکی از بهترین ابزارهای در دسترس شما خواهد بود. بنابراین، لایت کوین بیشتر یک ابزار کاربردی برای خرج کردن و انتقال بی‌دردسر است تا یک گاوصندوق برای نگهداری طولانی‌مدت.

آیا لایت کوین می‌تواند در آینده از بیت کوین پیشی بگیرد؟

این یکی از پرتکرارترین سوالات در میان تازه‌واردان دنیای رمزارز است. برای پاسخ به این سوال باید واقع‌بین باشیم. با وجود اینکه شبکه‌ی لایت کوین از نظر سرعت و هزینه‌ی تراکنش عملکرد بسیار بهتری نسبت به شبکه‌ی بیت کوین دارد، اما احتمال اینکه لایت کوین روزی از جایگاه کلی و قیمت بیت کوین عبور کند، بسیار بعید به نظر می‌رسد.

دلایل اصلی این موضوع شامل موارد زیر است:

• مزیت اولین بودن: بیت کوین اولین ارزی بود که به دنیا معرفی شد و نام آن با کل این صنعت گره خورده است. این شهرت جهانی و اعتماد عمیق، به راحتی قابل جایگزینی نیست.
• پذیرش سازمانی: شرکت‌های بزرگ دنیا، نهادهای مالی و حتی برخی از دولت‌ها، بیت کوین را به عنوان یک دارایی رسمی پذیرفته و در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. در حالی که لایت کوین بیشتر در میان کاربران عادی برای پرداخت‌ها محبوب است و سرمایه‌های کلان نهادی کمتر به سمت آن حرکت می‌کند.
• تفاوت در ارزش بازار (Market Cap): حجم پولی که در بازار بیت کوین در گردش است، ده‌ها برابر بزرگ‌تر از لایت کوین است (ارزش بازار به معنی قیمت فعلی هر سکه ضربدر تعداد کل سکه‌های استخراج شده است). رسیدن به این حجم عظیم از سرمایه برای پروژه‌های دیگر تقریباً غیرممکن است.

در نهایت، بهتر است به این دو شبکه به چشم رقیب نگاه نکنید؛ آن‌ها در واقع مکمل یکدیگر هستند. بیت کوین وظیفه‌ی حفظ ارزش سرمایه‌ی شما را بر عهده دارد و لایت کوین راهی سریع و ارزان برای جابه‌جایی و استفاده از آن در دنیای دیجیتال به شما پیشنهاد می‌دهد. یک سبد سرمایه‌گذاری هوشمندانه، می‌تواند بر اساس نیاز شما، ترکیبی منطقی از هر دو گزینه را در خود جای دهد.

جمع‌بندی نهایی: انتخاب بهترین گزینه برای سبد سرمایه‌گذاری شما

به پایان این مسیر آموزشی رسیدیم و حالا شناخت بسیار خوبی از ویژگی‌های درونی و تفاوت‌های بیت کوین و لایت کوین دارید. اما سوال نهایی این است: کدام یک برای افزودن به سبد سرمایه‌گذاری (پورتفوی یا مجموعه‌ای از دارایی‌های مختلف مالی که برای کاهش ریسک در کنار هم نگهداری می‌شوند) گزینه‌ی مناسب‌تری است؟ پاسخ به این سوال کاملاً به هدف شخصی شما بستگی دارد. هیچ فرمول جادویی و یکسانی برای همه‌ی افراد وجود ندارد، اما می‌توانیم با توجه به نیازهای مختلف، راهنمای زیر را در نظر بگیریم:

• برای سرمایه‌گذاری بلندمدت و حفظ ارزش: اگر به دنبال یک پناهگاه امن برای سرمایه‌ی خود هستید تا از ارزش آن در برابر تورم و گذشت زمان محافظت کنید، بیت کوین برنده‌ی بی‌چون و چرای این رقابت است. پادشاه ارزهای دیجیتال، با سابقه، اعتبار جهانی و سقف عرضه‌ی محدود خود، گزینه‌ی بسیار مطمئنی برای پس‌اندازهای طولانی‌مدت به شمار می‌رود.
• برای پرداخت‌های سریع و کاربرد روزمره: اگر به ارزی نیاز دارید که بتوانید با آن خریدهای خرد اینترنتی انجام دهید، پول خود را با سرعت و کارمزد بسیار پایین بین صرافی‌ها جابه‌جا کنید یا برای شخصی در آن سوی دنیا مبلغی بفرستید، لایت کوین ابزار بسیار کارآمدتری است. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، لایت کوین مانند پول خرد نقد در کیف پول شماست که همیشه برای خرج کردن سریع آماده است.

در دنیای بازارهای مالی، یک قانون طلایی وجود دارد: تمام تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نچینید! شما مجبور نیستید به طور مطلق فقط یکی از این دو ارز را انتخاب کنید. یک استراتژی هوشمندانه می‌تواند ترکیب هر دو باشد. به عنوان مثال، می‌توانید بخش عمده‌ی بودجه‌ی اختصاص یافته‌ی خود را به بیت کوین تبدیل کنید تا پشتوانه‌ی محکمی برای آینده بسازید و بخش کوچکتری را روی لایت کوین سرمایه‌گذاری کنید تا هم یک پول دیجیتال سریع در دست داشته باشید و هم از پتانسیل رشد آن در بازار بهره‌مند شوید.

در نهایت، فراموش نکنید که فعالیت در دنیای رمزارزها نیازمند مدیریت ریسک (پخش کردن منطقی سرمایه و پرهیز از ورود تمام دارایی به بازار برای جلوگیری از ضررهای سنگین) است. همیشه شرایط روز بازار را بسنجید، از پولی استفاده کنید که به آن در زندگی روزمره‌ی خود نیازی ندارید و با آگاهی کامل و به دور از هیجانات زودگذر، بهترین تصمیم را برای آینده‌ی مالی خود بگیرید.

منابع:

Moonpay

Kraken

Investopedia