استیکینگ فانتوم چیست؟ بررسی میزان سودآوری، ریسک‌ها و بهترین روش‌های FTM Staking

در این مقاله، مکانیزم استیکینگ شبکه فانتوم را به‌طور کامل بررسی می‌کنیم و با بررسی دقیق نرخ پاداش سالانه و مقایسه استیکینگ مستقیم (On-chain) با روش‌های متمرکز، شفاف‌ترین مسیر برای کسب سود را در اختیارتان می‌گذاریم. با همراهی در این مسیر، یاد می‌گیرید که چگونه با استفاده از بسترهای استانداردی مانند کیف پول رسمی fWallet و اتصال آن به کیف پول سخت‌افزاری لجر، توکن‌های FTM خود را قفل کنید و بدون به خطر انداختن دارایی اصلی، پاداش مشارکت خود را برداشت کنید.

شبکه‌ی فانتوم (Fantom) و ارز دیجیتال FTM چیست؟

تصور کنید در یک اتوبان یک‌طرفه در حال رانندگی هستید و ناگهان با ترافیک سنگینی روبه‌رو می‌شوید. شبکه‌های قدیمی‌تر ارزهای دیجیتال دقیقا همین مشکل را دارند؛ وقتی تعداد کاربران زیاد می‌شود، سرعت تایید تراکنش‌ها پایین می‌آید و کارمزدها سر به فلک می‌کشند. شبکه‌ی فانتوم (Fantom) برای حل همین مشکل متولد شد. فانتوم یک پلتفرم قرارداد هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی‌شده‌ای که بدون نیاز به واسطه و به صورت خودکار اجرا می‌شوند) است که سرعت بسیار بالا و کارمزد نزدیک به صفر را به کاربران هدیه می‌دهد.

راز سرعت خیره‌کننده‌ی شبکه‌ی فانتوم در فناوری خاص آن نهفته است. برخلاف بلاک‌چین‌های سنتی که تراکنش‌ها را یکی پس از دیگری در یک صف طولانی تایید می‌کنند، فانتوم از یک مکانیزم اجماع (روشی که در آن سیستم‌های کامپیوتری شبکه برای تایید صحت اطلاعات با یکدیگر به توافق می‌رسند) پیشرفته استفاده می‌کند. این سیستم قدرتمند به تراکنش‌های مختلف اجازه می‌دهد تا به صورت مستقل و هم‌زمان پردازش شوند. در نتیجه، شما می‌توانید دارایی‌های خود را در کسری از ثانیه به آن سوی کره‌ی زمین منتقل کنید.

حالا که فهمیدیم این شبکه‌ی پرسرعت چگونه کار می‌کند، باید با سوخت اصلی آن یعنی ارز دیجیتال اف‌تی‌ام (FTM) آشنا شویم. FTM توکن بومی و قلب تپنده‌ی اکوسیستم فانتوم است و چرخ‌های این شبکه‌ی عظیم را به حرکت درمی‌آورد. به طور کلی، توکن FTM سه وظیفه‌ی کلیدی را در این شبکه بر عهده دارد:

• پرداخت کارمزدهای شبکه: برای انجام هر فعالیتی در فانتوم، از ارسال پول گرفته تا استفاده از برنامه‌های غیرمتمرکز، باید مقدار بسیار ناچیزی از ارز FTM را به عنوان کارمزد تراکنش (هزینه‌ای که بابت استفاده از خدمات و زیرساخت شبکه می‌پردازید) پرداخت کنید.
• استیکینگ و تامین امنیت: این دقیقاً همان فرصت طلایی است که در این مقاله به آن می‌پردازیم. کاربران می‌توانند ارزهای FTM خود را برای محافظت از امنیت شبکه قفل کنند و در ازای این کمک، توکن‌های جدیدی را به عنوان پاداش مستمر دریافت کنند.
• مشارکت در حاکمیت شبکه: هولدرها (نگه‌دارندگان و سرمایه‌گذارانی که یک ارز دیجیتال را در کیف پول خود حفظ می‌کنند) با داشتن توکن FTM حق رای به دست می‌آورند. آنها می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های مهم و مسیر آینده‌ی پروژه‌ی فانتوم مشارکت مستقیم داشته باشند.

استیکینگ فانتوم (FTM Staking) چیست و چگونه کار می‌کند؟

برای درک اینکه بدانید استیکینگ چیست، یک سپرده‌گذاری بلندمدت بانکی را تصور کنید. وقتی پول خود را در بانک قرار می‌دهید، بانک از آن برای انجام فعالیت‌های مالی استفاده می‌کند و در ازای آن به شما سود پرداخت می‌کند. در دنیای رمزارزها، استیکینگ ارز دیجیتال به فرآیندی گفته می‌شود که در آن شما ارزهای دیجیتال خود را در یک شبکه‌ی بلاک‌چینی قفل می‌کنید تا به حفظ امنیت و تایید تراکنش‌های آن شبکه کمک کنید. در شبکه‌ی فانتوم، این فرآیند بر اساس الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake یا سیستمی که در آن قدرت تایید تراکنش‌ها به میزان دارایی قفل‌شده بستگی دارد) کار می‌کند.

وقتی توکن‌های FTM خود را استیک می‌کنید، در واقع به شبکه‌ی فانتوم قدرت می‌بخشید تا در برابر حملات مخرب مقاوم بماند و درخواست‌های کاربران را با سرعت بالا پردازش کند. شبکه نیز در مقابل این مشارکت، توکن‌های FTM جدیدی را تولید کرده و به عنوان پاداش (Reward) به شما پرداخت می‌کند. این یک بازی برنده‌-برنده است؛ هم امنیت شبکه‌ی فانتوم تامین می‌شود و هم شما یک درآمد غیرفعال (Passive Income یا کسب درآمد مستمر بدون نیاز به انجام کار فیزیکی) به دست می‌آورید.

تفاوت اعتبارسنج (Validator) و نماینده (Delegator) در شبکه‌ی فانتوم

در اکوسیستم استیکینگ فانتوم، کاربران می‌توانند در دو نقش متفاوت فعالیت کنند. برای اینکه بدانید کدام نقش برای شرایط شما مناسب‌تر است، بیایید وظایف هرکدام را بررسی کنیم:

• اعتبارسنج (Validator): اعتبارسنج‌ها مدیران اصلی شبکه هستند. آن‌ها از کامپیوترهای قدرتمندی استفاده می‌کنند تا یک گره (Node یا سیستمی که همیشه به اینترنت متصل است و تمام اطلاعات بلاک‌چین را در خود ذخیره می‌کند) را اجرا کنند. یک اعتبارسنج وظیفه‌ی تایید مستقیم تراکنش‌ها را بر عهده دارد. برای تبدیل شدن به یک اعتبارسنج در شبکه‌ی فانتوم، به تخصص فنی بالا و سرمایه‌ی اولیه‌ی بسیار زیادی (حداقل 500,000 توکن FTM) نیاز است.
• نماینده (Delegator): اگر سرمایه‌ی کلان و دانش برنامه‌نویسی ندارید، جای هیچ نگرانی نیست؛ شما می‌توانید یک نماینده باشید. نماینده کاربری است که توکن‌های FTM خود را به یک نود اعتبارسنج معتبر می‌سپارد تا به نمایندگی از او در فرآیند تایید تراکنش‌ها شرکت کند. شما برای شروع نمایندگی در شبکه‌ی فانتوم تنها به 1 توکن FTM نیاز دارید. در این روش، شما بدون درگیری با مسائل فنی پیچیده، سود استیکینگ خود را به صورت منظم دریافت می‌کنید و تنها درصد بسیار کمی از این سود را به عنوان کارمزد به شخص اعتبارسنج پرداخت می‌کنید.

مقایسه‌ی استیکینگ مستقیم در شبکه‌ی فانتوم (On-chain) در برابر صرافی‌های متمرکز (CEX)

برای استیک کردن ارز فانتوم، دو مسیر کلی پیش روی شما قرار دارد. روش اول استفاده از کیف پول‌های شخصی و استیکینگ مستقیم درون‌شبکه‌ای (On-chain) است. روش دوم، استفاده از خدمات صرافی‌های متمرکز (CEX یا پلتفرم‌های واسطه‌ای مانند بایننس و کوین‌بیس که توسط یک شرکت اداره می‌شوند) است. هر کدام از این پلتفرم‌ها ویژگی‌های خاص خود را دارند. برای اینکه بهترین و ایمن‌ترین تصمیم را بگیرید، تفاوت‌های کلیدی آن‌ها را در جدول زیر مقایسه کرده‌ایم:

ویژگی اصلی	استیکینگ مستقیم درون‌شبکه‌ای (On-chain)	استیکینگ در صرافی متمرکز (CEX)
کنترل سرمایه	کامل (شما مالک قطعی دارایی خود هستید)	محدود (صرافی کنترل توکن‌ها را در اختیار دارد)
سطح امنیت	بسیار بالا (وابسته به امنیت رمز کیف پول شما)	متوسط (خطر تحریم، مسدود شدن حساب یا هک صرافی)
میزان سودآوری	بالاتر و کاملا شفاف (دریافت مستقیم از شبکه)	معمولا پایین‌تر (صرافی بخشی از سود را برمی‌دارد)
سادگی در اجرا	نیازمند دقت و آشنایی اولیه با کیف پول‌ها	بسیار ساده و تنها با چند کلیک
حق رای‌دهی	امکان مشارکت در تصمیم‌گیری‌های شبکه‌ی فانتوم	عدم امکان مشارکت در حاکمیت شبکه

همان‌طور که در این مقایسه مشخص است، اگر به دنبال بالاترین سطح امنیت هستید و می‌خواهید کنترل صددرصدی روی سرمایه‌ی خود داشته باشید، استیکینگ مستقیم از طریق کیف پول بهترین انتخاب است. اما برای کاربرانی که به دنبال سریع‌ترین راه‌حل هستند و دارایی بسیار کمی دارند، صرافی‌های متمرکز گزینه‌ی در دسترس‌تری محسوب می‌شوند.

چرا فانتوم استیک کنیم؟ بررسی مزایا و میزان سودآوری

تصور کنید خانه‌ای خریده‌اید و آن را خالی رها کرده‌اید. این خانه به مرور زمان فرسوده می‌شود و هیچ درآمدی برای شما ندارد، اما اگر آن را اجاره دهید، هر ماه مبلغی به عنوان سود دریافت می‌کنید. نگه‌داری توکن‌های FTM در کیف پول بدون استیک کردن، دقیقا شبیه به همان خانه‌ی خالی است.

استیکینگ به شما اجازه می‌دهد تا دارایی‌های راکد خود را به کار بگیرید و از آن‌ها درآمدزایی کنید. علاوه بر کسب سود مالی، شما با این کار به یک عضو فعال و مهم در اکوسیستم فانتوم (Fantom Ecosystem یا مجموعه‌ی برنامه‌ها و کاربردهای مرتبط با یک شبکه‌ی بلاک‌چینی) تبدیل می‌شوید. در ادامه، بررسی می‌کنیم که این مزایا دقیقا چه هستند و چقدر سود برای شما به همراه دارند.

سود استیک فانتوم چقدر است؟ بررسی عوامل موثر بر نرخ پاداش

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های استیکینگ برای هر سرمایه‌گذار، میزان سود آن است. در شبکه‌ی فانتوم، نرخ سود سالانه (APR یا درصدی از سرمایه‌ی اولیه‌ی شما که در طول یک سال به عنوان پاداش پرداخت می‌شود) یک عدد ثابت نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. به طور کلی، دو عامل اصلی تعیین‌کننده‌ی میزان سود شما هستند:

• مدت زمان قفل کردن دارایی (Lock-up Duration): شبکه‌ی فانتوم به کاربرانی که تعهد بیشتری دارند، پاداش بیشتری می‌دهد. شما می‌توانید توکن‌های خود را بدون محدودیت زمانی استیک کنید که در این حالت یک سود پایه‌ای و حداقلی (حدود 4 درصد در سال) دریافت می‌کنید. اما اگر انتخاب کنید که دارایی خود را برای مدت مشخصی (مثلا تا 365 روز) قفل کنید، نرخ سود شما می‌تواند تا حدود 13 الی 14 درصد در سال افزایش یابد.
• میزان کل توکن‌های استیک‌شده در شبکه: این یک قانون کلی در شبکه‌های بلاک‌چینی است؛ هرچه تعداد افراد بیشتری ارزهای خود را استیک کنند، سود موجود بین افراد بیشتری تقسیم می‌شود و در نتیجه نرخ سود کمی کاهش می‌یابد. برعکس، اگر مشارکت کمتر باشد، شبکه برای جذب افراد بیشتر، پاداش‌ها را افزایش می‌دهد.

نقش استیکینگ در تامین امنیت شبکه و مشارکت در حاکمیت فانتوم

شاید بپرسید چرا شبکه‌ی فانتوم حاضر است به ما سود پرداخت کند؟ پاسخ در نیاز شبکه به امنیت و تمرکززدایی (Decentralization یا مدیریت یک سیستم توسط کاربران بدون نیاز به یک قدرت واحد مرکزی مانند بانک) نهفته است. در شبکه‌هایی که با الگوریتم اثبات سهام کار می‌کنند، توکن‌های قفل‌شده‌ی شما مانند دیوارهای یک قلعه عمل می‌کنند. هرچه توکن‌های بیشتری در حالت استیک قرار داشته باشند، هک کردن و نفوذ به شبکه‌ی فانتوم برای هکرها سخت‌تر و پرهزینه‌تر می‌شود. بنابراین، سودی که دریافت می‌کنید، در واقع دستمزد شما برای نگهبانی از شبکه‌ی فانتوم است.

علاوه بر تامین امنیت، استیکینگ به شما قدرت حاکمیت (Governance یا حق مشارکت در تصمیم‌گیری‌های کلان شبکه) می‌دهد. در دنیای کسب‌وکارهای سنتی، تصمیمات یک شرکت توسط هیئت مدیره گرفته می‌شود، اما در فانتوم، این کاربران هستند که آینده‌ی شبکه را تعیین می‌کنند. وقتی توکن‌های FTM خود را استیک می‌کنید، حق رای به دست می‌آورید. شما می‌توانید در مورد پروپوزال‌ها (Proposal یا پیشنهادهای رسمی مربوط به به‌روزرسانی‌ها، تغییر کارمزدها و مسیر آینده‌ی شبکه) نظر بدهید. هرچه تعداد توکن‌های استیک‌شده‌ی شما بیشتر باشد، وزن و تاثیر رای شما در شکل‌دهی به آینده‌ی شبکه‌ی فانتوم قدرتمندتر خواهد بود.

خطرات و ریسک‌های استیکینگ فانتوم؛ آیا سرمایه‌ی ما در امان است؟

همیشه شنیده‌ایم که هیچ سرمایه‌گذاری بدون ریسک نیست و دنیای رمزارزها هم از این قانون مستثنی نیست. استیکینگ ارز دیجیتال فانتوم با وجود تمام مزایای جذابی که برای کسب درآمد دارد، با خطراتی نیز همراه است. اگرچه در این روش شما دارایی‌های خود را مستقیما به شخص دیگری واگذار نمی‌کنید و توکن‌ها در امنیت کیف پول شما باقی می‌مانند، اما شبکه‌ی بلاک‌چین قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای حفظ امنیت سیستم دارد. برای اینکه تجربه‌ی ایمنی داشته باشید، بسیار مهم است که پیش از شروع، با این خطرات و چالش‌ها به خوبی آشنا شوید.

خطر جریمه شدن یا اسلشینگ (Slashing) در شبکه‌های بلاک‌چینی و وضعیت آن در فانتوم

اولین و مهم‌ترین ریسک در فرآیند استیکینگ، مفهومی به نام اسلشینگ (Slashing یا جریمه‌ی نقدی و تنبیهی توسط شبکه) است. تصور کنید شما سرمایه‌ی خود را به دست یک کارگزار مالی سپرده‌اید تا با آن کار کند، اما آن کارگزار قوانین بازار را زیر پا می‌گذارد. در شبکه‌های بلاک‌چینی، اگر نود اعتبارسنجی (Validator) که شما توکن‌هایتان را به او اختصاص داده‌اید رفتار مخربی داشته باشد، تراکنش‌های نامعتبر را تایید کند یا حتی به دلیل مشکلات فنی برای مدت طولانی خاموش و از دسترس خارج شود، شبکه برای تنبیه او وارد عمل می‌شود.

در فرآیند اسلشینگ، شبکه‌ی بلاک‌چین بخشی از دارایی‌های استیک‌شده‌ی آن اعتبارسنج متخلف را به عنوان جریمه می‌سوزاند یا برای همیشه از دسترس خارج می‌کند. در شبکه‌ی فانتوم نیز این مکانیزم دفاعی سخت‌گیرانه وجود دارد. اگر اعتبارسنجی که انتخاب کرده‌اید عملکرد بدی داشته باشد، ممکن است بخشی از توکن‌های FTM شما که به عنوان پشتوانه‌ی او قفل شده‌اند، مشمول این جریمه شود و در نتیجه، درصدی از اصل سرمایه‌ی خود را از دست بدهید. به همین دلیل است که بررسی سوابق و انتخاب یک اعتبارسنج معتبر، خوش‌نام و فعال در شبکه‌ی فانتوم اهمیت حیاتی دارد.

چالش قفل شدن دارایی‌ها (Lock-up Period) و نوسانات قیمت در این بازه زمانی

دومین چالش مهم، دوره‌ی قفل شدن دارایی‌ها (Lock-up Period) و ترکیب آن با نوسانات شدید بازار است. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، شبکه‌ی فانتوم برای پرداخت سودهای بالاتر و دو رقمی، از شما می‌خواهد که توکن‌هایتان را برای مدت زمان مشخصی (مثلاً چند ماه تا یک سال) قفل کنید.

وقتی ارزهای شما قفل می‌شوند، امکان خرید یا فروش ارز دیجیتال یا انتقال آن‌ها به صرافی وجود ندارد. حالا تصور کنید در اواسط این دوره‌ی قفل شدن، قیمت ارز دیجیتال فانتوم در بازار جهانی به شدت سقوط کند. در این شرایط بحرانی، شما نمی‌توانید برای جلوگیری از ضرر بیشتر، توکن‌های خود را به سرعت بفروشید و سرمایه‌ی شما درگیر نوسانات منفی می‌شود.

البته شبکه‌ی فانتوم یک راه فرار برای این مواقع در نظر گرفته است؛ شما می‌توانید پیش از پایان قرارداد، دارایی خود را از حالت استیک خارج کنید، اما برای این کار باید یک جریمه‌ی نسبتا سنگین بابت لغو زودتر از موعد پرداخت کنید که از پاداش‌های جمع‌آوری‌شده و گاهی بخشی از اصل سرمایه‌ی شما کسر می‌شود.

علاوه بر این، حتی در حالت عادی و پس از پایان زمان قرارداد نیز، به محض ثبت درخواست خروج، یک دوره‌ی انتظار (Unbonding Time یا بازه‌ی زمانی ۷ روزه که دارایی در حال آزادسازی است و سودی به آن تعلق نمی‌گیرد) وجود دارد. بنابراین، پیش از استیک کردن، باید مطمئن شوید که در کوتاه‌مدت نیازی به این سرمایه‌ی درگیر نخواهید داشت و می‌توانید نوسانات قیمتی بازار را با آرامش تحمل کنید.

پیش‌نیازها: بهترین کیف پول‌ها برای استیک ارز فانتوم

پیش از آنکه بتوانید از دارایی‌های خود سود دریافت کنید، به یک گاوصندوق امن برای نگه‌داری آن‌ها نیاز دارید. در دنیای رمزارزها، این گاوصندوق همان کیف پول ارز دیجیتال (محیطی نرم‌افزاری یا فیزیکی برای مدیریت، ارسال و دریافت دارایی‌ها) است. انتخاب یک کیف پول مناسب و ایمن برای شبکه‌ی فانتوم، اولین و مهم‌ترین قدم برای شروع یک سرمایه‌گذاری مطمئن است. در ادامه، بهترین ابزارهایی را که برای استیک کردن توکن FTM به آن‌ها نیاز دارید، بررسی می‌کنیم.

معرفی کیف پول رسمی فانتوم (fWallet)؛ بهترین گزینه برای استیکینگ مستقیم

اگر می‌خواهید بدون واسطه و مستقیما به قلب شبکه‌ی فانتوم متصل شوید، کیف پول رسمی فانتوم که با نام اف‌ولت (fWallet) شناخته می‌شود، بهترین انتخاب شماست. این کیف پول توسط خود تیم توسعه‌دهنده‌ی فانتوم طراحی شده است و به عنوان دروازه‌ی ورود رسمی به این اکوسیستم عمل می‌کند.

اف‌ولت یک کیف پول تحت وب (Web-based یا برنامه‌ای که مستقیما از طریق مرورگر اینترنت شما اجرا می‌شود و نیازی به نصب اپلیکیشن سنگین ندارد) است. یکی از بزرگ‌ترین مزایای این پلتفرم، رابط کاربری بسیار ساده‌ی آن برای استیکینگ درون‌شبکه‌ای (On-chain یا انجام مستقیم تراکنش‌ها روی خود بلاک‌چین اصلی بدون دخالت صرافی‌ها) است. شما در محیط fWallet می‌توانید با چند کلیک ساده، لیست تمام اعتبارسنج‌ها را ببینید، توکن‌های خود را به راحتی قفل کنید، پاداش‌هایتان را به صورت لحظه‌ای مدیریت کنید و حتی در رای‌گیری‌های شبکه‌ی فانتوم شرکت کنید.

بررسی سایر کیف پول‌های معتبر پشتیبان شبکه‌ی فانتوم (نرم‌افزاری و سخت‌افزاری)

علاوه بر کیف پول رسمی، گزینه‌های معتبر دیگری نیز برای مدیریت و استیکینگ توکن FTM وجود دارند که بسته به نیاز و سطح مهارت خود می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید:

• متامسک (MetaMask): این نام آشناترین کیف پول نرم‌افزاری در دنیای کریپتو است. متامسک به صورت پیش‌فرض برای شبکه‌ی اتریوم طراحی شده است، اما شما می‌توانید با اضافه کردن اطلاعات شبکه‌ی اصلی فانتوم (Fantom Opera)، توکن‌های FTM خود را در آن ذخیره کنید. متامسک به راحتی به پلتفرم fWallet متصل می‌شود و برای کاربرانی که از قبل با این کیف پول کار کرده‌اند، گزینه‌ی بسیار محبوبی است.
• تراست ولت (Trust Wallet): یک گزینه‌ی عالی و کاربرپسند برای کاربرانی که ترجیح می‌دهند تمام فعالیت‌های مالی خود را از طریق تلفن همراه مدیریت کنند. تراست ولت به خوبی از شبکه‌ی فانتوم پشتیبانی می‌کند و امنیت مناسبی برای نگه‌داری روزمره‌ی دارایی‌ها دارد.
• کیف پول سخت‌افزاری لجر (Ledger): اگر سرمایه‌ی قابل توجهی دارید و می‌خواهید خیالتان از بابت هکرها کاملا راحت باشد، امنیت باید اولویت اول شما باشد. لجر یک کیف پول سخت‌افزاری (دستگاهی فیزیکی شبیه به فلش مموری که کلیدهای رمزنگاری‌شده‌ی شما را به صورت آفلاین نگه می‌دارد) است. این روش خطر سرقت آنلاین را تقریبا به صفر می‌رساند. ویژگی فوق‌العاده‌ی شبکه‌ی فانتوم این است که شما می‌توانید دستگاه لجر خود را به صورت کاملا ایمن به رابط کاربری fWallet متصل کنید؛ به این ترتیب، هم از امنیت فیزیکی و بی‌نظیر لجر بهره‌مند می‌شوید و هم به سادگی از امکانات پیشرفته‌ی استیکینگ در کیف پول رسمی فانتوم استفاده می‌کنید.

آموزش گام‌به‌گام استیکینگ فانتوم در کیف پول رسمی (fWallet)

اکنون که با مزایا و خطرات این مسیر آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که وارد میدان عمل شویم. استیک کردن توکن FTM در کیف پول رسمی فانتوم، شبیه به افتتاح یک حساب سپرده‌ی بانکی است، با این تفاوت که در اینجا شما رئیس بانک خودتان هستید و کنترل کامل دارایی‌ها را در دست دارید. در این بخش، تمام مراحل اجرایی را از صفر تا صد با هم مرور می‌کنیم تا بدون هیچ سردرگمی، سرمایه‌ی خود را در مسیر کسب درآمد قرار دهید.

نحوه‌ی نصب، راه‌اندازی و دریافت آدرس در fWallet

همان‌طور که در بخش‌های قبل اشاره کردیم، اف‌ولت (fWallet) یک کیف پول تحت وب است. این ویژگی کار شما را بسیار راحت می‌کند؛ زیرا نیازی به دانلود و نصب هیچ برنامه‌ی سنگینی روی گوشی یا کامپیوتر خود ندارید. برای شروع، مراحل زیر را دنبال کنید:

• ساخت کیف پول جدید: وارد وب‌سایت رسمی بنیاد فانتوم شوید و به بخش کیف پول (fWallet) بروید. روی گزینه‌ی ایجاد کیف پول (Create Wallet) کلیک کنید. در این قسمت، سیستم از شما می‌خواهد یک رمز عبور قوی برای ورود روزمره‌ی خود تعیین کنید.
• ذخیره‌ی عبارت بازیابی: این بخش مهم‌ترین قسمت امنیت دارایی شماست. کیف پول به شما یک عبارت بازیابی (Seed Phrase یا یک رشته‌ی متنی شامل ۱۲ تا ۲۴ کلمه‌ی انگلیسی که کلید اصلی و سند مالکیت دارایی‌های شماست) نمایش می‌دهد. این کلمات را با دقت روی یک تکه کاغذ بنویسید و در جای امنی نگه دارید. فراموش نکنید که در صورت گم کردن این کلمات، هیچ‌کس نمی‌تواند سرمایه‌ی شما را برگرداند.
• دریافت آدرس شبکه‌ی فانتوم: پس از تایید کلمات بازیابی و ورود به محیط کاربری، در همان صفحه‌ی اصلی، آدرس عمومی کیف پول خود را مشاهده می‌کنید. این آدرس دقیقا مانند شماره‌ی شبای بانکی شما عمل می‌کند. با کلیک روی گزینه‌ی دریافت (Receive)، آدرس را کپی کنید تا برای انتقال وجه آماده شوید.

آموزش انتقال ارز FTM از صرافی به کیف پول فانتوم

حالا باید گاوصندوق دیجیتال خود را شارژ کنید. برای این کار، باید توکن‌های فانتوم را از حسابی که در صرافی دارید، به کیف پول شخصی fWallet منتقل کنید.

• ثبت درخواست برداشت: وارد حساب کاربری خود در صرافی ارز دیجیتال (مانند بایننس، کوکوین یا صرافی‌های داخلی) شوید و به بخش برداشت (Withdraw) مراجعه کنید. ارز FTM را از لیست دارایی‌ها انتخاب کنید.
• انتخاب شبکه‌ی انتقال صحیح: این مرحله نیازمند بالاترین دقت است. در قسمت شبکه‌ی انتقال (Network یا همان بزرگراه بلاک‌چینی که پول شما از آن عبور می‌کند)، حتما باید شبکه‌ی اصلی فانتوم که با نام فانتوم اپرا (Fantom Opera) شناخته می‌شود را انتخاب کنید. انتخاب شبکه‌ی اشتباه باعث گم شدن همیشگی پول شما می‌شود.
• تایید نهایی و انتقال: آدرسی که در مرحله‌ی قبل از کیف پول fWallet کپی کرده بودید را در کادر آدرس گیرنده جای‌گذاری (Paste) کنید. مقدار ارزی که می‌خواهید انتقال دهید را مشخص کرده و تراکنش را تایید کنید. به دلیل سرعت بالای شبکه‌ی فانتوم، توکن‌های شما در کمتر از چند دقیقه در کیف پولتان ظاهر می‌شوند.

نحوه‌ی انتخاب نود اعتبارسنج (Validator) معتبر و قفل کردن دارایی‌ها (Delegation)

مرحله‌ی نهایی، انتخاب یک شریک معتمد برای فرآیند استیکینگ است. شما باید دارایی خود را به یک اعتبارسنج بسپارید تا به نمایندگی از شما در تامین امنیت شبکه مشارکت کند.

• ورود به بخش استیکینگ: در منوی سمت چپ محیط کیف پول، روی گزینه‌ی استیکینگ (Staking) کلیک کنید و سپس دکمه‌ی افزودن نمایندگی (Add Delegation) را بزنید.
• بررسی و انتخاب اعتبارسنج: اکنون لیستی از نودهای اعتبارسنج شبکه را مشاهده می‌کنید. برای انتخاب بهترین گزینه، به دو فاکتور اساسی توجه کنید؛ اول، میزان کارمزد (Fee یا درصدی از سود استیکینگ شما که اعتبارسنج به عنوان دستمزد زحمات خود کسر می‌کند) که معمولا در شبکه‌ی فانتوم حدود 15 درصد است. دوم، سابقه‌ی فعالیت، میزان دارایی‌های قفل‌شده و اعتبار کلی آن نود است که نشان‌دهنده‌ی پایداری و امنیت آن است.
• تعیین مقدار و مدت زمان قفل شدن: پس از انتخاب نود مورد نظر، مقدار توکن FTM که قصد دارید استیک کنید را وارد کنید. (نکته‌ی طلایی: همیشه حدود 1 واحد فانتوم را برای پرداخت کارمزد تراکنش‌های آینده در کیف پول خود آزاد نگه دارید و تمام موجودی را استیک نکنید). در نهایت، مدت زمان قفل شدن (Lock-up) را تعیین کنید. به یاد داشته باشید که انتخاب زمان طولانی‌تر، سود بالاتری برای شما به همراه خواهد داشت. پس از تایید تراکنش، فرآیند استیکینگ تکمیل شده و کسب سود شما رسما آغاز می‌شود.

آموزش استیک فانتوم در صرافی‌های متمرکز معتبر

همان‌طور که در بخش‌های قبل بررسی کردیم، استیکینگ مستقیم از طریق کیف پول شخصی، بالاترین سطح امنیت را برای سرمایه‌ی شما فراهم می‌کند. اما اگر به تازگی وارد دنیای رمزارز شده‌اید و ترجیح می‌دهید درگیر پیچیدگی‌های فنی مانند انتخاب اعتبارسنج‌ها نشوید، صرافی‌های متمرکز (Centralized Exchange یا پلتفرم‌های آنلاینی که توسط یک شرکت مدیریت می‌شوند و نقش واسطه را ایفا می‌کنند) یک مسیر میان‌بر و بسیار ساده را پیش پای شما می‌گذارند.

در این روش، شما دارایی خود را در اختیار صرافی قرار می‌دهید و آن‌ها تمام مراحل فنی استیکینگ در شبکه‌ی فانتوم را به نمایندگی از شما انجام می‌دهند. در ازای این خدمات، صرافی درصد کمی از پاداش را به عنوان کارمزد برمی‌دارد و باقی‌مانده‌ی سود را مستقیماً به حساب شما واریز می‌کند. بیایید نگاهی به نحوه‌ی انجام این کار در سه پلتفرم محبوب بین‌المللی بیندازیم.

نحوه‌ی استیک فانتوم در صرافی بایننس (Binance)

بایننس بزرگ‌ترین صرافی ارز دیجیتال در جهان است و خدمات بسیار جامعی برای کسب درآمد غیرفعال دارد. فرآیند سپرده‌گذاری در این صرافی بسیار سرراست طراحی شده است. برای شروع، کافی است مراحل زیر را طی کنید:

• ورود به بخش درآمدزایی: پس از ورود به حساب کاربری خود، از منوی بالای صفحه، وارد بخش (Earn یا پلتفرم اختصاصی بایننس برای کسب سود از ارزهای دیجیتال) شوید.
• جستجوی ارز فانتوم: در کادر جستجوی این صفحه، نماد FTM را تایپ کنید تا طرح‌های سرمایه‌گذاری موجود برای این ارز نمایش داده شود.
• انتخاب نوع قرارداد: بایننس معمولاً دو گزینه‌ی اصلی به شما پیشنهاد می‌دهد. گزینه‌ی اول منعطف (Flexible یا حالتی که هر زمان بخواهید می‌توانید ارز خود را بدون جریمه برداشت کنید اما سود کمتری دارد) و گزینه‌ی دوم قفل‌شده (Locked یا قراردادهای زمانی مشخص مانند 30، 60 یا 120 روزه که سود بالاتری به همراه دارند) است.
• تایید نهایی: پس از انتخاب قرارداد مناسب، مقدار توکن فانتومی که قصد دارید استیک کنید را وارد کرده و با قوانین موافقت کنید. با کلیک روی دکمه‌ی تایید، عملیات انجام شده و سود شما به صورت روزانه به کیف پولتان در بایننس واریز می‌شود.

شیوه‌ی استیک رمز ارز فانتوم در صرافی کوکوین (KuCoin)

صرافی کوکوین نیز یکی دیگر از پلتفرم‌های معتبر و محبوب است که رابط کاربری بسیار مناسبی برای افراد مبتدی دارد. مسیر سپرده‌گذاری در کوکوین شباهت زیادی به بایننس دارد و تنها در چند گام ساده انجام می‌شود:

• مراجعه به کوکوین ارن: از منوی اصلی حساب کاربری خود، گزینه‌ی (KuCoin Earn یا سرویس سرمایه‌گذاری و سوددهی صرافی کوکوین) را انتخاب کنید.
• پیدا کردن توکن FTM: در لیست دارایی‌های پشتیبانی‌شده، نام فانتوم را جستجو کنید تا گزینه‌های موجود برای استیکینگ به شما نمایش داده شود.
• تعیین شرایط استیکینگ: در این مرحله باید تصمیم بگیرید که می‌خواهید توکن‌های شما برای چه مدتی قفل شوند. همانند شبکه‌ی اصلی، هرچه مدت زمان طولانی‌تری را انتخاب کنید، نرخ سود سالانه‌ی شما نیز افزایش می‌یابد.
• ثبت‌نام در طرح: در نهایت، پس از وارد کردن مقدار ارز مورد نظر و بررسی نرخ سود، روی دکمه‌ی ثبت‌نام (Subscribe یا تایید نهایی و ورود به قرارداد استیکینگ) کلیک کنید تا دارایی شما وارد چرخه‌ی سوددهی شود.

آموزش استیکینگ فانتوم در پلتفرم کوین‌بیس (Coinbase)

کوین‌بیس یکی از قانون‌مندترین صرافی‌های آمریکایی است و برای کاربرانی که به دنبال فضایی با رابط کاربری به شدت ساده و شفاف هستند، گزینه‌ی جذابی محسوب می‌شود. فرآیند کار در این پلتفرم به این شکل است:

• ورود به بخش کسب پاداش: در صفحه‌ی اصلی یا اپلیکیشن موبایل کوین‌بیس، به تب (Earn یا بخش ویژه‌ی دریافت پاداش دارایی‌ها) مراجعه کنید.
• انتخاب فانتوم: در لیست ارزهایی که امکان سوددهی دارند، توکن FTM را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.
• تعیین مقدار و شروع: روی دکمه‌ی استیک کلیک کنید. سپس مقداری از فانتوم‌های خود را که می‌خواهید قفل کنید، وارد نمایید.
• مشاهده‌ی شفاف سودها: یکی از ویژگی‌های خوب کوین‌بیس این است که پیش از تایید نهایی، تخمین دقیقی از میزان سود دریافتی را به شما نمایش می‌دهد. پس از مرور این اطلاعات، تراکنش را تایید کنید تا فرآیند استیکینگ آغاز شود.

آموزش خارج کردن فانتوم از استیک (Unstaking) و برداشت پاداش‌ها

پس از اینکه مدتی از سپرده‌گذاری ارزهای فانتوم (FTM) شما گذشت و سود خوبی جمع‌آوری کردید، ممکن است تصمیم بگیرید که اصل سرمایه‌ی خود و پاداش‌های به دست آمده را برداشت کنید. به این فرآیند در دنیای رمزارزها Unstaking (خارج کردن رمزارز از حالت سپرده‌گذاری و قفل شده) می‌گویند. برای درک بهتر، این کار دقیقا شبیه به بستن یک حساب سپرده‌ی بانکی و برداشتن پول‌هایتان به همراه سود تولید شده‌ی آن است. در شبکه‌ی فانتوم، برداشت پاداش‌ها و خارج کردن اصل سرمایه دو مرحله‌ی مجزا اما بسیار ساده دارد. در ادامه، این مراحل را قدم به قدم با هم مرور می‌کنیم:

• برداشت پاداش‌ها (Claiming Rewards): ابتدا وارد برنامه‌ی کیف پول خود (مانند fWallet) شوید و به بخش Staking (سپرده‌گذاری) بروید. در این قسمت می‌توانید مقدار سود تولید شده را مشاهده کنید. با انتخاب گزینه‌ی Claim (درخواست و انتقال پاداش به کیف پول)، تمام سودهای شما به صورت آنی به موجودی اصلی کیف پولتان اضافه می‌شود. شما می‌توانید این کار را هر زمان که دوست داشتید انجام دهید، بدون اینکه اصل سرمایه‌ی شما دست بخورد.
• خارج کردن اصل سرمایه (Undelegating): اگر می‌خواهید به طور کامل به فرآیند استیکینگ پایان دهید، باید گزینه‌ی Undelegate (لغو نمایندگی و پس گرفتن ارزها از اعتبارسنج) را انتخاب کنید. با این کار، شما به Validator (اعتبارسنج یا سیستم تاییدکننده‌ی تراکنش‌ها) اعلام می‌کنید که دیگر قصد ندارید ارزهای خود را برای تامین امنیت، در اختیار شبکه‌ی فانتوم قرار دهید.

یک نکته‌ی بسیار مهم که باید به عنوان یک سرمایه‌گذار آگاه بدانید، مفهوم Unbonding (دوره‌ی انتظار برای آزادسازی نهایی توکن‌ها) است. وقتی شما درخواست خروج از استیک را ثبت می‌کنید، ارزهای فانتوم شما بلافاصله قابل استفاده نیستند. در شبکه‌ی فانتوم، یک بازه‌ی زمانی ۷ روزه برای تایید نهایی این خروج در نظر گرفته شده است. این زمان انتظار برای حفظ امنیت شبکه‌ی بلاکچین و جلوگیری از رفتارهای مخرب ضروری است؛ درست مثل زمانی که برای نقد کردن یک چک بانکی بزرگ، بانک از شما چند روز زمان برای طی کردن پروسه‌ی تایید نهایی می‌خواهد.

پس از گذشت این ۷ روز، فانتوم‌های شما کاملا آزاد می‌شوند و به صورت خودکار در موجودی اصلی کیف پولتان قرار می‌گیرند. حالا شما کنترل کامل سرمایه‌ی خود را در دست دارید و می‌توانید آن‌ها را برای فروش یا تبدیل به سایر رمزارزها، به صرافی‌های معتبری مانند کیف‌پول من انتقال دهید یا اینکه آن‌ها را برای سرمایه‌گذاری‌های آینده در همان کیف پول شخصی خود به صورت امن نگه دارید.

گونه یک گره کامل فانتوم (Fantom Full Node) اجرا کنیم؟

اگر شما جزو آن دسته از سرمایه‌گذاران هستید که فراتر از استیکینگ معمولی به دنبال مشارکت مستقیم در زیرساخت‌های شبکه‌ی فانتوم می‌گردند، راه‌اندازی یک گره کامل (Full Node یا سیستمی که نسخه‌ی کامل تاریخچه‌ی بلاک‌چین را در خود دارد و تراکنش‌ها را به طور مستقل تایید می‌کند) قدم بعدی شماست.

در این سطح، شما دیگر یک نماینده‌ی ساده نیستید، بلکه به یکی از ستون‌های اصلی شبکه تبدیل می‌شوید که در فرآیند اجماع (Consensus یا روشی که کامپیوترهای شبکه برای تایید صحت تراکنش‌ها با هم به توافق می‌رسند) نقش حیاتی ایفا می‌کند.

راه‌اندازی یک گره کامل در شبکه‌ی فانتوم، برخلاف استیکینگ ساده، نیازمند دو پیش‌نیاز بسیار مهم است: سرمایه‌ی کلان و دانش فنی در حوزه‌ی سرورها. برای اینکه بتوانید به عنوان یک اعتبارسنج (Validator) در این شبکه فعالیت کنید، باید حداقل ۵۰۰,۰۰۰ توکن FTM را در گره خود قفل کنید. این مبلغ به عنوان وثیقه‌ی حسن انجام کار شما در نظر گرفته می‌شود تا اطمینان حاصل شود که همیشه در جهت منافع شبکه قدم برمی‌دارید.

از نظر سخت‌افزاری نیز، گره شما باید بر روی یک سرور مجازی یا اختصاصی (VPS یا یک کامپیوتر قدرتمند و همیشه روشن که در دیتاسنترها نگهداری می‌شود) با مشخصات فنی مناسب اجرا شود. حداقل سخت‌افزار پیشنهادی شامل موارد زیر است:

• پردازنده (CPU): حداقل ۴ تا ۸ هسته‌ی پردازشی قدرتمند برای پردازش سریع تراکنش‌ها.
• حافظه‌ی رم (RAM): حداقل ۳۲ گیگابایت حافظه برای مدیریت داده‌های لحظه‌ای شبکه.
• فضای ذخیره‌سازی (Storage): حداقل ۲ ترابایت حافظه‌ی پرسرعت از نوع SSD یا NVMe (حافظه‌های بسیار سریعی که سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات در آن‌ها چندین برابر هاردهای معمولی است).

پس از آماده‌سازی سخت‌افزار، باید سیستم‌عامل لینوکس (توزیع اوبونتو معمولا بهترین گزینه است) را نصب کرده و نرم‌افزار رسمی شبکه‌ی فانتوم که به زبان برنامه‌نویسی گو (Go) نوشته شده است را اجرا کنید. در این مرحله، گره شما شروع به همگام‌سازی (Syncing یا دریافت تمامی داده‌های گذشته‌ی بلاک‌چین از ابتدا تا به امروز) می‌کند. این فرآیند ممکن است چندین روز طول بکشد. پس از پایان همگام‌سازی، گره شما رسماً به جمع اعتبارسنج‌ها می‌پیوندد و شما نه تنها سود استیکینگ شخصی خود را دریافت می‌کنید، بلکه سهمی از کارمزد تراکنش‌های تمام کاربرانی که ارزهایشان را به شما سپرده‌اند (نمایندگان) نیز به دست می‌آورید.

منابع:

Coinmarketcap

Cryptonary