تصور کنید در حال انجام یک بازی بلاکچینی هستید یا قصد دارید یک آیتم درونبرنامهای ارزانقیمت بخرید، ولی در زمان ثبت نهایی متوجه میشوید کارمزد تایید تراکنش در شبکه اتریوم، چند برابر ارزش واقعی خود آن آیتم تمام میشود. این همان لحظه ناامیدکنندهای است که باعث میشود بسیاری از کاربران، قید فعالیت در پروژههای گیمینگ یا خرید توکنهای غیر مثلی (NFT) را بزنند. در این مقاله، به زبانی ساده و دور از پیچیدگیهای فنی بررسی میکنیم که آربیتروم نوا دقیقاً چیست، چگونه این هزینهها را به حداقل رسانده است و چطور میتوانید قدم به قدم وارد اکوسیستم آن شوید.
آربیتروم نوا (Arbitrum Nova) چیست و چرا به وجود آمد؟
بلاکچین اتریوم بیشک یکی از قدرتمندترین و محبوبترین شبکههای دنیای رمزارز است، اما با افزایش محبوبیت آن، مشکلی بزرگ نمایان شد، کندی و هزینهی بالا. آربیتروم نوا پاسخی هوشمندانه به این مشکل است. این شبکه طراحی شده است تا به عنوان یک دستیار سریع و بسیار ارزان برای اتریوم عمل کند. برای درک بهتر اینکه آربیتروم نوا دقیقا چیست و چرا به وجود آمده است، ابتدا باید با یک مفهوم پایهای اما بسیار مهم آشنا شویم.
نگاهی کوتاه و ساده به راهکارهای لایهی دوم اتریوم
اگر اتریوم را یک اتوبان شلوغ و پرترافیک در نظر بگیریم، راهکار لایهی دوم (Layer 2 - مسیرهای کمکی که ترافیک شبکهی اصلی را کم میکنند) مانند جادههای فرعی و سریعالسیری است که کنار این اتوبان ساخته شدهاند. این جادههای کمکی باعث میشوند داراییهای شما با سرعت بیشتر و هزینهی بسیار کمتری جابهجا شوند، در حالی که همچنان خیالتان از بابت امنیت اتوبان اصلی (اتریوم) راحت است.
آربیتروم نوا دقیقا چه هدفی را دنبال میکند؟
سازندگان آربیتروم متوجه شدند که همهی برنامهها به بالاترین سطح امنیتی و سختگیرانه نیاز ندارند. به عنوان مثال، یک بازی بلاکچینی بیشتر از امنیت در سطح بانکها، به سرعت بالا و کارمزد تقریبا صفر نیاز دارد. هدف آربیتروم نوا دقیقا پاسخ به همین نیاز است؛ ایجاد شبکهای که روزانه میلیونها تراکنش کوچک را با کمترین هزینهی ممکن و بدون فشار به کاربر پردازش کند.
چرا مقیاسپذیری برای بازیها و شبکههای اجتماعی مهم است؟
مقیاس پذیری (Scalability) برای بازیها و شبکههای اجتماعی یک نیاز کاملا حیاتی است. دلایل این اهمیت شامل موارد زیر است:
- منطقی شدن تراکنشهای خرد: در یک بازی، خرید یک آیتم ۱۰ سنتی نباید ۲ دلار کارمزد (Gas Fee) داشته باشد. آربیتروم نوا این هزینههای اضافی را حذف میکند تا خریدهای کوچک منطقی باشند.
- تجربهی کاربری سریع و بدون تاخیر: گیمرها و کاربران شبکههای اجتماعی به واکنشهای لحظهای نیاز دارند و توقفهای طولانی برای تایید یک کلیک یا لایک، آنها را خسته میکند.
- پشتیبانی از کاربران میلیونی: یک برنامهی اجتماعی موفق به میلیونها کاربر فعال نیاز دارد. شبکهی میزبان باید قدرت و ظرفیت کافی داشته باشد تا زیر بار این حجم از ترافیک دچار قطعی نشود.
تکنولوژی پشت آربیتروم نوا چگونه کار میکند؟
برای درک سرعت بالا و کارمزد پایین آربیتروم نوا، باید بدانیم که این شبکه برخلاف راهکارهای معمولی، تمام جزئیات را به شبکهی اصلی اتریوم نمیفرستد. این روش شبیه این است که به جای ارسال تکتک رسیدهای خرید روزمره به بانک مرکزی، فقط یک تاییدیهی کلی بفرستید تا در زمان و هزینهی شما صرفهجویی شود.
آشنایی با پروتکل AnyTrust به زبان ساده و بدون اصطلاحات پیچیده
هستهی مرکزی این شبکه، پروتکل AnyTrust است. در این سیستم نوآورانه، به جای ثبت تکتک اطلاعات روی بلاکچین گرانقیمت اتریوم، به یک گروه کوچک و بسیار معتبر اعتماد میشود تا اطلاعات تراکنشها را پیش خودشان نگه دارند. همین تغییر رویکرد باعث میشود بار پردازشی اتریوم کم شده و سرعت شبکهی نوا به شدت افزایش یابد.
کمیته در دسترس بودن داده یا DAC چیست و چه نقشی دارد؟
این گروه کوچک و معتمد، کمیته در دسترس بودن داده (Data Availability Committee - جمعی از سازمانهای شناختهشده که وظیفهی نگهداری اطلاعات را در خارج از شبکهی اصلی بر عهده دارند) نامیده میشود که به آن DAC میگویند. وقتی شما تراکنشی انجام میدهید، اطلاعات آن به سرورهای این کمیته میرود و اعضای کمیته فقط یک امضای دیجیتال یا گواهی تایید به اتریوم میفرستند. در صورتی که این سرورها به هر دلیلی قطع شوند، شبکهی نوا برای حفظ امنیت دارایی کاربران، به طور خودکار اطلاعات را مستقیما به اتریوم ارسال میکند.
2.3. چگونه آربیتروم نوا کارمزدها را تا این حد کاهش داده است؟
دلیل اصلی ارزان بودن تراکنشها در آربیتروم نوا را میتوان در سه نکتهی ساده خلاصه کرد:
- حذف هزینهی بایگانی در اتریوم: گرانترین کار در شبکههای بلاکچینی، ذخیرهی اطلاعات روی شبکهی اصلی است. با کمک کمیتهی DAC، آربیتروم نوا این مرحلهی پرهزینه را حذف میکند.
- ارسال یک رسید بسیار کوچک: شبکه به جای ارسال فایلهای سنگین حاوی تمام اطلاعات تراکنشها، فقط یک گواهی تایید کوچک به اتریوم میفرستد که ثبت آن بسیار ارزان تمام میشود.
- تقسیم هزینهها بین کاربران: به دلیل سرعت بالا، همان هزینهی ناچیز برای ارسال گواهی نیز بین هزاران کاربری که در یک لحظه در حال فعالیت هستند تقسیم میشود و در نتیجه، هزینهی پرداختی هر شخص تقریبا به صفر میرسد.

تفاوت Arbitrum Nova و Arbitrum One در چیست؟
وقتی وارد اکوسیستم آربیتروم میشوید، متوجه میشوید که این پروژه فقط یک شبکهی واحد نیست، بلکه دو شبکهی مجزا به نامهای وان و نوا دارد. برای درک تفاوت این دو، تصور کنید یک کارخانهی ماشینسازی، دو محصول متفاوت برای دو نیاز کاملا متمایز تولید کرده است: یکی یک کامیون زرهپوش و بسیار امن برای حمل پولهای بانک، و دیگری یک ماشین مسابقهای سبک و فوقسریع برای پیست مسابقات. هر دو وسیله ساخت یک کارخانه هستند و موتور قدرتمندی دارند، اما کاربردها و ویژگیهای آنها برای مخاطبان متفاوتی طراحی شده است.
آربیتروم وان: امنیت بالا برای پروژههای دیفای (DeFi)
آربیتروم وان همان کامیون زرهپوش در مثال ماست. این شبکه تمام اطلاعات تراکنشها را به طور کامل و کلمهبهکلمه روی شبکهی اصلی اتریوم ذخیره میکند. به این فناوری رولآپ (Rollup - تکنیکی که تراکنشهای لایهی دوم را دستهبندی کرده و تمام دادههای آنها را برای تضمین امنیت به شبکهی اصلی میفرستد) میگویند.
به دلیل این سطح سختگیرانه از امنیت، آربیتروم وان بهترین مکان برای پروژههای دیفای (DeFi) است. وقتی پای جابهجایی هزاران یا میلیونها دلار سرمایهی کاربران در میان باشد، آنها ترجیح میدهند کارمزد کمی بیشتری بپردازند، اما در عوض بالاترین سطح امنیت را از شبکهی اتریوم دریافت کنند و خیالشان از بابت هک نشدن سیستم راحت باشد.
آربیتروم نوا: سرعت بالا و هزینه ناچیز برای گیمینگ و سوشال فای
در مقابل، آربیتروم نوا همان ماشین مسابقهای سبک و سریع است. همانطور که در بخشهای قبلی یاد گرفتیم، نوا از پروتکل متفاوتی استفاده میکند و به جای اتریوم، اطلاعات حجیم را پیش یک کمیتهی معتمد نگه میدارد. این کار باعث میشود شبکهی نوا سبکبار شود و با سرعتی خیرهکننده حرکت کند.
این تغییر ساختار باعث میشود کارمزدها به شدت کاهش یابد. بنابراین، نوا خانهی بسیار مناسبی برای بازیهای بلاکچینی و پروژههای سوشال فای (SocialFi - ترکیب شبکههای اجتماعی با بلاکچین که در آن کاربران کنترل کامل روی محتوای خود دارند و برای فعالیتشان پاداش مالی میگیرند) است. در یک بازی رایانهای یا یک شبکهی اجتماعی، واکنش لحظهای سیستم و هزینهی نزدیک به صفر برای هر کلیک، لایک یا خرید یک شمشیر ارزانقیمت در بازی، بسیار مهمتر از داشتن امنیتی در حد خزانهی بانک مرکزی است.
جدول مقایسه جامع آربیتروم نوا و آربیتروم وان
|
فاکتور مقایسهای
|
آربیتروم وان (Arbitrum One)
|
آربیتروم نوا (Arbitrum Nova)
|
|
هدف اصلی شبکه
|
ارائهی بالاترین سطح امنیت
|
ارائهی بالاترین سرعت و کمترین هزینه
|
|
کارمزد تراکنشها
|
کم (اما محسوس برای تراکنشهای خرد)
|
بسیار ناچیز (معمولا کسری از یک سنت)
|
|
تکنولوژی مدیریت دادهها
|
رولآپ (ذخیرهی کامل دادهها روی اتریوم)
|
انیتراست (ذخیرهی دادهها توسط کمیتهی معتمد)
|
|
کاربرد اصلی و مناسب
|
امور مالی غیرمتمرکز، وامدهی و سرمایهگذاری کلان
|
بازیهای بلاکچینی، شبکههای اجتماعی و خرید و فروش سریع
|
|
میزان وابستگی به اتریوم
|
وابستگی کامل برای حفظ امنیت
|
وابستگی کمتر (فقط برای ثبت تاییدیهی نهایی)
|
آموزش گام به گام ورود و تعامل با شبکه آربیتروم نوا
حالا که با مفاهیم پایهای و مزایای آربیتروم نوا آشنا شدیم، وقت آن است که آستینها را بالا بزنیم و به صورت عملی وارد این شبکه شویم. نگران نباشید، مراحل کار بسیار ساده است و اگر آنها را قدم به قدم دنبال کنید، به راحتی میتوانید فعالیت خود را آغاز کنید.
نحوه اضافه کردن شبکه آربیتروم نوا به کیف پول متامسک
برای ورود به دنیای برنامههای غیرمتمرکز، ابتدا به یک دروازهی ورودی نیاز دارید. کیف پول متامسک (MetaMask) یکی از محبوبترین گزینهها برای این کار است.
متامسک به صورت پیشفرض روی شبکهی اصلی اتریوم تنظیم شده است. برای وصل شدن به شبکهی نوا، باید این شبکه را به کیف پول خود معرفی کنیم. این کار دقیقا شبیه به جستجو و ذخیرهی یک کانال جدید در گیرندهی تلویزیون است. سادهترین و امنترین راه برای این کار، استفاده از ابزارهای خودکار است:
- وارد سایت معتبر چینلیست (org) شوید و در بالای صفحه، کیف پول متامسک خود را به سایت متصل کنید.
- در کادر جستجوی سایت، عبارت Arbitrum Nova را جستجو کنید.
- در کادر مربوط به این شبکه، روی دکمهی افزودن به متامسک (Add to MetaMask) کلیک کنید.
- پنجرهای در کیف پول شما باز میشود که مشخصات شبکه را نشان میدهد. با کلیک روی دکمهی تایید (Approve)، شبکهی آربیتروم نوا به لیست شبکههای کیف پول شما اضافه میشود.
به همین سادگی، کیف پول شما اکنون برای کار در شبکهی نوا آماده است!
راهنمای استفاده از پل بلاکچینی (Bridge) برای انتقال ارز به شبکه نوا
حالا که شبکهی نوا را به کیف پول خود اضافه کردید، باید مقداری ارز دیجیتال به آن واریز کنید تا بتوانید خرید و فروش را شروع کنید. اما یک نکتهی مهم در اینجا وجود دارد: بلاکچینهای مختلف مثل جزیرههایی جدا از هم هستند. شما نمیتوانید مستقیما ارزی را از شبکهی اتریوم یا یک صرافی داخلی به شبکهی آربیتروم نوا بفرستید. در اینجا ما به یک پل بلاکچینی (Bridge - یک ابزار نرمافزاری واسطه که دارایی شما را در یک شبکه قفل کرده و دقیقا معادل آن را در شبکهی مقصد به شما تحویل میدهد) نیاز داریم.
پلهای بلاکچینی مثل صرافیهای مرزی بین دو کشور عمل میکنند. بهترین و امنترین راه برای این کار، استفاده از پل رسمی خود پروژهی آربیتروم است:
- به پورتال رسمی آربیتروم (arbitrum.io) مراجعه کنید و کیف پول خود را به سایت متصل کنید.
- در بخش مبدا (From)، شبکهای که در حال حاضر در آن موجودی دارید (مثلا شبکهی اصلی اتریوم) را انتخاب کنید.
- در بخش مقصد (To)، حتما شبکهی آربیتروم نوا را انتخاب کنید.
- مقدار ارزی که میخواهید انتقال دهید را وارد کنید.
- روی دکمهی انتقال ارز کلیک کنید و تراکنش را در کیف پول متامسک خود تایید نمایید.
پس از گذشت چند دقیقه (بسته به شلوغی شبکه مبدا)، ارزهای شما با موفقیت از این پل عبور کرده و در شبکهی نوا قابل استفاده خواهند بود.
برای پرداخت کارمزدها در این شبکه به چه ارزی نیاز داریم؟
فرض کنید به یک کشور خارجی سفر کردهاید؛ برای پرداخت کرایهی تاکسی در آن کشور، حتما به پول رایج همانجا نیاز دارید و راننده از شما ریال یا ارز دیگری قبول نمیکند. در دنیای بلاکچین هم برای انجام هر فعالیتی (از انتقال پول گرفته تا خرید یک آیتم در بازی)، باید کارمزد تراکنش (Gas Fee - هزینهی بسیار کمی که برای پردازش و تایید درخواست شما توسط کامپیوترهای شبکه دریافت میشود) را پرداخت کنید.
شاید تصور کنید چون آربیتروم نوا یک شبکهی جدید و مستقل است، توکن یا سکهی مخصوص به خود را برای پرداخت کارمزدها دارد، اما اینطور نیست. از آنجایی که این شبکه به عنوان یک لایهی کمکی برای اتریوم ساخته شده است، پول رایج در آن نیز همان ارز اتریوم (ETH) است.
بنابراین یک قانون طلایی را همیشه به خاطر بسپارید، برای انجام هر کاری در شبکهی آربیتروم نوا، باید خرید ارز اتریوم داشته و همیشه مقداری از این ارز را در بستر شبکهی نوا داخل کیف پول خود داشته باشید. البته جای هیچ نگرانی نیست؛ همانطور که در بخشهای قبلی توضیح دادیم، کارمزدها در این شبکه به قدری پایین و در حد کسری از سنت هستند که داشتن چند دلار اتریوم، برای ماهها فعالیت روزمرهی شما در این شبکه کافی خواهد بود.
بررسی اکوسیستم و برنامههای غیرمتمرکز (DApps) در آربیتروم نوا
شبکهی آربیتروم نوا مانند یک زمین حاصلخیز است که توسعهدهندگان مختلف در حال ساختن پروژههای جذاب روی آن هستند. به این پروژهها برنامههای غیرمتمرکز (DApps - نرمافزارهایی که روی بلاکچین اجرا میشوند و تحت کنترل هیچ شرکت یا فرد خاصی نیستند) میگویند. به دلیل ویژگیهای خاص این شبکه، یعنی سرعت بالا و کارمزد نزدیک به صفر، اکوسیستم نوا بیشتر میزبان برنامههایی است که به تعامل زیاد و مداوم کاربران نیاز دارند. در ادامه با مهمترین بخشهای این اکوسیستم آشنا میشویم.
انقلاب بازیهای بلاکچینی در بستر شبکه نوا
بازیهای بلاکچینی (GameFi - بازیهایی که به بازیکنان اجازه میدهند مالک واقعی آیتمهای درون بازی باشند و از بازی کردن کسب درآمد کنند) یکی از بزرگترین بخشهای شبکهی نوا هستند. تصور کنید در حال انجام یک بازی استراتژیک شبیه به کلش آف کلنز هستید. در بازیهای سنتی، وقتی یک شمشیر یا قلعه میخرید، آن آیتم فقط در سرورهای شرکت سازنده وجود دارد و اگر حساب شما بسته شود، همهچیز از بین میرود. اما در شبکهی نوا، هر آیتمی که به دست میآورید به یک دارایی دیجیتال و واقعی تبدیل میشود که مستقیما در کیف پول شما قرار میگیرد.
دلیل اینکه سازندگان بازیها به سمت آربیتروم نوا هجوم آوردهاند، توانایی این شبکه در پردازش هزاران حرکت در ثانیه است. بازیکنان میتوانند بدون مکث و بدون پرداخت هزینههای سنگین برای هر حرکت کوچک، از بازی لذت ببرند و آیتمهای خود را به صورت آزادانه خرید و فروش کنند.
پروژههای اجتماعی غیرمتمرکز (بررسی نمونه موفق همکاری با پلتفرم ردیت)
بخش هیجانانگیز دیگر در این اکوسیستم، پروژههای اجتماعی غیرمتمرکز (SocialFi - شبکههای اجتماعی نسل جدید که در آنها کاربران کنترل دادههای خود را در دست دارند و بر اساس میزان فعالیتشان پاداش میگیرند) است. در شبکههای اجتماعی معمولی، شما تولید محتوا میکنید اما سود اصلی به جیب مالکان پلتفرم میرود. در دنیای غیرمتمرکز، این قانون تغییر کرده است.
برای درک بهتر قدرت آربیتروم نوا در این زمینه، باید به سراغ یکی از بزرگترین انجمنهای اینترنتی دنیا یعنی ردیت (Reddit) برویم. پلتفرم ردیت تصمیم گرفت برای پاداش دادن به کاربران فعال خود، سیستمی به نام امتیازات جامعه (Community Points) راهاندازی کند. آنها برای اجرای این سیستم عظیم که میلیونها کاربر دارد، شبکهی آربیتروم نوا را انتخاب کردند. دلیل این انتخاب بسیار ساده بود؛ نوا تنها بستری بود که میتوانست اهدای میلیونها توکن پاداش را به صورت همزمان، سریع و بدون هزینههای نجومی و فلجکننده مدیریت کند.
معرفی چند صرافی غیرمتمرکز (DEX) فعال در این شبکه
وقتی شما در بازیها یا شبکههای اجتماعی پاداش میگیرید، به جایی نیاز دارید تا این پاداشها را به پول نقد یا ارزهای دیگر تبدیل کنید. اینجاست که صرافیهای غیرمتمرکز (DEX - بازارهای آنلاین ارز دیجیتال که بدون واسطه و مدیر مرکزی کار میکنند و کاربران مستقیما با یکدیگر معامله میکنند) وارد عمل میشوند.
در شبکهی نوا چندین صرافی غیرمتمرکز معتبر در حال فعالیت هستند که به شما اجازه میدهند داراییهای خود را به راحتی تبادل کنید. برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- سوشی سواپ (SushiSwap): یکی از قدیمیترین و آشناترین صرافیهای دنیای رمزارز که از همان روزهای اول، از شبکهی آربیتروم نوا پشتیبانی کرد و امکان تبادل توکنها را با کارمزدی بسیار پایین فراهم ساخت.
- آر سی پی سواپ (RCPSwap): یک صرافی تخصصی که دقیقا برای خرید و فروش همان امتیازات جامعهی ردیت (که در بخش قبل اشاره کردیم) طراحی شده است و نقدینگی خوبی برای کاربران شبکههای اجتماعی دارد.
- آربی سواپ (Arbswap): پلتفرمی که به صورت ویژه برای اکوسیستم آربیتروم ساخته شده است و علاوه بر تبادل ارزها، امکان سرمایهگذاری و کسب سود از طریق تامین نقدینگی را نیز به کاربران تازهکار و حرفهای میدهد.
نحوه کسب درآمد و افزودن نقدینگی در شبکه Arbitrum Nova
بسیاری از کاربران تصور میکنند که تنها راه کسب درآمد در دنیای رمزارز، خرید یک ارز در قیمت پایین و فروش آن در قیمت بالا است. اما در اکوسیستمهای پیشرفتهای مثل آربیتروم نوا، روشهای جذاب دیگری هم وجود دارد. یکی از این روشها، ایفای نقش به عنوان یک بانکدار کوچک و کسب سود از کارمزد معاملات دیگران است که به آن تامین نقدینگی میگویند.
استخر نقدینگی چیست و چرا اهمیت دارد؟
صرافیهای غیرمتمرکز برای اینکه بتوانند کار کنند، به ذخیرهای از ارزهای مختلف نیاز دارند تا وقتی کاربری میخواهد ارزی را به ارز دیگر تبدیل کند، معامله او سریع انجام شود. به این ذخیره یا مخزن بزرگ ارزها، استخر نقدینگی (Liquidity Pool - مخزنی دیجیتال که جفتارزهای مختلف در آن جمع شدهاند تا امکان معامله برای بقیه فراهم شود) گفته میشود.
نقدینگی (Liquidity - میزان راحتی و سرعتی که میتوان یک دارایی را بدون تغییر زیاد در قیمت آن به پول نقد تبدیل کرد) قلب تپندهی هر بازار مالی است. اهمیت این استخرها در این است که اجازه میدهند بدون نیاز به یک واسطه یا شرکت مرکزی، معاملات به صورت مستقیم و خودکار انجام شوند. شما با گذاشتن داراییهای خود در این استخرها، به جاری ماندن خون در رگهای شبکه کمک میکنید.
آموزش تامین نقدینگی در صرافیهای غیرمتمرکز آربیتروم نوا
برای اینکه به یک تامینکننده نقدینگی تبدیل شوید و از کارمزدها سهم ببرید، باید مراحل زیر را در صرافیهایی مثل سوشی سواپ (SushiSwap) که در شبکه نوا فعال هستند، دنبال کنید:
- انتخاب جفتارز مناسب: ابتدا باید دو ارز را انتخاب کنید که میخواهید در استخر قرار دهید؛ مثلا اتریوم و یو اس دی سی (USDC - یک نوع پایدار ارز یا استیبلکوین که قیمت آن همیشه برابر با یک دلار آمریکا است).
- واریز به نسبت مساوی: شما باید از هر دو ارز به ارزش دلاری مساوی در استخر قرار دهید. پس خرید USDC و اتریوم داشته و مثلا اگر 100 دلار اتریوم میگذارید، باید دقیقا 100 دلار هم یو اس دی سی اضافه کنید.
- دریافت توکن نقدینگی: پس از واریز، صرافی به شما یک رسید دیجیتال به نام توکن ال پی (LP Token - توکنی که نشاندهنده سهم شما از کل داراییهای موجود در آن استخر خاص است) میدهد.
- کسب سود: از این لحظه به بعد، هر کاربری که در آن استخر معاملهای انجام دهد، بخشی از کارمزد آن معامله به تناسب سهمتان به شما تعلق میگیرد. شما هر زمان که بخواهید، میتوانید توکنهای ال پی خود را پس داده و اصل سرمایه به همراه سود جمعشده را برداشت کنید.
بررسی ریسکهای تامین نقدینگی برای کاربران تازهکار
با وجود جذابیت کسب سود، تامین نقدینگی بدون ریسک نیست. به عنوان یک معلم، وظیفه دارم شما را با چالشهای احتمالی آشنا کنم تا با دیدی باز تصمیم بگیرید:
- ضرر ناپایدار (Impermanent Loss): این پیچیدهترین ریسک برای مبتدیان است. اگر قیمت یکی از ارزهای داخل استخر نسبت به زمان واریز به شدت تغییر کند (مثلا قیمت اتریوم ناگهان دو برابر شود)، ارزش کل دارایی شما در استخر ممکن است کمتر از حالتی باشد که فقط آن ارزها را در کیف پول خود نگه میداشتید. به این تفاوت قیمت، ضرر ناپایدار میگویند چون تا زمانی که دارایی را از استخر خارج نکنید، این ضرر قطعی نمیشود.
- ریسک قرارداد هوشمند (Smart Contract Risk): همیشه این احتمال وجود دارد که کدهای برنامهنویسی صرافی دارای یک حفره امنیتی یا باگ باشند که هکرها از آن سوءاستفاده کنند. به همین دلیل همیشه توصیه میشود از صرافیهای قدیمی و معتبر استفاده کنید.
- نوسانات بازار: اگر کل بازار دچار سقوط شدید شود، ارزش دلاری داراییهای شما هم کاهش مییابد. بنابراین همیشه با سرمایهای وارد این بخش شوید که تحمل نوسانات آن را دارید.

راهنمای خرید و فروش توکنهای غیرمثلی یا NFT در آربیتروم نوا
دنیای توکنهای غیرمثلی یا NFT (یک گواهی دیجیتال و غیرقابل تکثیر که نشاندهندهی مالکیت قطعی شما بر یک اثر هنری، آیتم بازی یا هر دارایی مجازی دیگری است) در سالهای اخیر بسیار داغ شده است. آربیتروم نوا با تمرکز بر سرعت و هزینهی بسیار پایین، به یکی از مقصدهای جذاب برای کلکسیونرها و بهویژه گیمرها تبدیل شده است.
چرا آربیتروم نوا بستر مناسبی برای معاملهی NFT است؟
شاید بپرسید وقتی شبکههای بزرگی مثل اتریوم وجود دارند، چرا باید سراغ آربیتروم نوا برویم؟ پاسخ در دو کلمه خلاصه میشود: صرفهی اقتصادی. در شبکهی اصلی اتریوم، گاهی هزینهی جابهجایی یا ساخت یک NFT از قیمت خود آن اثر بیشتر میشود. این موضوع بهویژه برای گیمرها که نیاز دارند مدام آیتمهای بازی را بخرند یا بفروشند، یک کابوس است. آربیتروم نوا این مشکل را با ویژگیهای زیر حل کرده است:
- کارمزد نزدیک به صفر: در این شبکه، شما میتوانید یک NFT را با هزینهای کمتر از یک سنت جابهجا کنید. این یعنی معاملهی آیتمهای ارزانقیمت بازیها دوباره منطقی میشود.
- سرعت تایید لحظهای: برخلاف برخی شبکهها که باید دقایقی منتظر تایید معامله بمانید، در نوا همهچیز در چند ثانیه نهایی میشود. این سرعت برای شکار NFTهای کمیاب که در یک لحظه عرضه میشوند، حیاتی است.
- تمرکز بر اکوسیستم گیمینگ: از آنجایی که بسیاری از بازیهای بلاکچینی در نوا مستقر شدهاند، بازار NFT این شبکه پر از آیتمهای کاربردی و ارزشمند دنیای بازی است.
معرفی بازارهای معاملاتی (Marketplaces) برای خرید NFT در این شبکه
برای اینکه بتوانید NFTهای موجود در شبکهی نوا را مشاهده کنید یا آثار خود را برای فروش بگذارید، باید به مارکتپلیس یا Marketplace (یک بازار آنلاین یا گالری دیجیتال که خریداران و فروشندگان آثار هنری و دیجیتال را به هم متصل میکند) مراجعه کنید. برخی از معتبرترین آنها عبارتند از:
- اپنسی (OpenSea): بزرگترین و معروفترین بازار NFT در کل دنیا، به طور رسمی از شبکهی آربیتروم نوا پشتیبانی میکند. شما میتوانید با وصل کردن کیف پول خود و تغییر شبکه به نوا، هزاران مجموعهی مختلف را در آن ببینید.
- توفو انافتی (TofuNFT): این پلتفرم یکی از محبوبترین بازارها در شبکههای لایهی دوم است. تمرکز اصلی این سایت بر روی NFTهای مربوط به بازیهاست و محیط کاربری بسیار سادهای برای مبتدیان دارد.
- بلو موو (BlueMove): یک بازار پیشرو که به دلیل سرعت بالا و ابزارهای تحلیلی خوبی که به کاربران میدهد، در بین فعالان آربیتروم نوا جایگاه ویژهای پیدا کرده است.
- آربیسواپ (Arbswap): همانطور که قبلاً اشاره کردیم، این پلتفرم علاوه بر صرافی، بخشی برای معاملهی NFTهای بومی اکوسیستم آربیتروم دارد که دسترسی به پروژههای نوپا را آسان میکند.
به یاد داشته باشید که برای خرید در هر یک از این بازارها، ابتدا باید مقداری ارز اتریوم در بستر شبکهی نوا (که در بخشهای قبل آموزش دادیم) در کیف پول خود داشته باشید تا بتوانید قیمت کالا و کارمزد ناچیز آن را پرداخت کنید.
منابع:
Medium.com
Arbitrum.io
portal.arbitrum.io