کریپتو توریسم چیست؟ راهنمای سفر با ارزهای دیجیتال

عبور از ایده جذاب کریپتو توریسم و رسیدن به اجرای عملی آن، پر از سوالات کلیدی است. آیا واقعاً می‌توان یک سفر کامل را با رمزارز برنامه‌ریزی کرد؟ کدام کشورها واقعاً آماده پذیرش آن هستند؟ و مهم‌تر از همه، چطور می‌توان این کار را امن و به‌صرفه انجام داد؟
در این مقاله، ما به سفری از معرفی پلتفرم‌های رزرو تا بررسی ریسک های امنیتی و فرصت‌های تجاری در دنیای گردشگری رمزارزی می‌رویم.

کریپتو توریسم (Crypto Tourism) چیست؟ 

به زبان ساده، کریپتو توریسم (Crypto Tourism) به معنای استفاده از ارزهای دیجیتال – مانند بیت‌کوین، اتریوم یا استیبل‌کوین‌ها – برای پرداخت تمام یا بخشی از هزینه‌های سفر است.

تصور کنید قصد سفر به خارج از کشور را دارید. در حالت سنتی، شما باید با چالش‌هایی مانند کارمزدهای بالای تبدیل ارز در صرافی، ریسک حمل پول نقد و محدودیت‌های بانکی بین‌المللی دست‌وپنجه نرم کنید. کریپتو توریسم به عنوان یک راه‌حل جایگزین، تلاش می‌کند تا این اصطکاک‌های مالی را با پرداخت‌های دیجیتالِ بدون مرز، ساده‌سازی کند.

اما کریپتو توریسم فقط به پرداخت محدود نمی‌شود. این مفهوم در حال گسترش به یک اکوسیستم کامل است که در آن فناوری بلاکچین (Blockchain) در حال تغییر دادن کل صنعت گردشگری است.

برای مثال، برخی از جنبه‌های جدیدتر کریپتو توریسم شامل برنامه‌های وفاداری (Loyalty Programs) مبتنی بر بلاکچین است. به جای دریافت امتیازهای پرواز سنتی که قوانین پیچیده‌ای دارند، یک شرکت هواپیمایی ممکن است به شما NFT (توکن غیرقابل تعویض) به عنوان یادگاری یا پاداش سفر بدهد.

در مجموع، کریپتو توریسم یعنی سفر کردن در دنیای مدرن، با استفاده از ابزارهای مالی دیجیتال، که هدف آن کاهش هزینه‌ها، افزایش سرعت پرداخت‌ها و حذف واسطه‌های مالی غیرضروری است.

چه کسانی به سراغ گردشگری رمزارزی می‌روند؟

شاید تصور کنید که «کریپتو توریسم» فقط مخصوص متخصصان فنی یا سرمایه‌گذاران بزرگ است، اما در واقعیت، گروه‌های کاملاً متفاوتی از افراد با انگیزه‌های مختلف به این حوزه جذب شده‌اند.

استفاده‌کنندگان از گردشگری کریپتو را می‌توان به چند دسته اصلی تقسیم کرد:

• علاقه‌مندان و فعالان قدیمی کریپتو (HODLers):
  این افراد کسانی هستند که از مدت‌ها پیش ارزهای دیجیتال را خریداری کرده و نگه داشته‌اند. انگیزه اصلی آن‌ها فراتر از یک سفر ساده است؛ آن‌ها می‌خواهند در دنیای واقعی از دارایی‌های دیجیتال خود استفاده کنند. 
• مسافرانی که به دنبال کارایی و کاهش هزینه‌ها هستند:
  این گروه، بزرگترین بخش کاربران را تشکیل می‌دهند. انگیزه اصلی آن‌ها مالی و عملیاتی است. آن‌ها می‌خواهند از اصطکاک‌های سفر سنتی، مانند کارمزدهای بالای تبدیل ارز صرافی‌ها، هزینه‌های تراکنش‌های بین‌المللی و کندی حواله‌های بانکی، رها شوند. کریپتو توریسم این امکان را می‌دهد که پرداخت‌ها به صورت آنی (اغلب در عرض چند دقیقه) و با کارمزدهای کمتر، در هر ساعتی از شبانه‌روز انجام شوند و بسیاری از واسطه‌های مالی حذف گردند.
• مسافران آگاه به حریم خصوصی (Privacy-Conscious):
  در سیستم مالی سنتی، هر تراکنش شما توسط بانک‌ها و شرکت‌های کارت اعتباری رصد می‌شود. برخی مسافران ترجیح می‌دهند کنترل بیشتری بر داده‌های مالی و حریم خصوصی خود داشته باشند. به زبان ساده‌تر، پرداخت با رمزارز به این معنی است که هویت واقعی و اطلاعات شخصی شما (مانند نام و نام خانوادگی) مستقیماً روی آن تراکنش ثبت نمی‌شود.
• کاربران ساکن در کشورهای با محدودیت‌های مالی:
  این یکی از مهم‌ترین دلایل رشد کریپتو توریسم است. برای شهروندان کشورهایی که دسترسی محدودی به سیستم‌های مالی جهانی (مانند کارت‌های اعتباری بین‌المللی مثل ویزا و مسترکارت) دارند یا با تورم شدید در ارز ملی خود مواجه هستند، رمزارزها یک راه‌حل کلیدی محسوب می‌شوند.
  برای این دسته از کاربران کریپتو، یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ابزار ضروری برای رزرو هتل خارجی، خرید بلیط هواپیما یا مدیریت دارایی‌های خود در طول سفر است.
• کسب‌وکارهای صنعت گردشگری:
  در نهایت، خود کسب‌وکارها (ماند هتل‌ها، آژانس‌های مسافرتی و رستوران‌ها) نیز بخشی از این اکوسیستم هستند. آن‌ها با پذیرش پرداخت‌های رمزارزی، به دنبال جذب مشتریان جدید، کاهش هزینه‌های تراکنش و نشان دادن چهره‌ای مدرن و فناورانه از برند خود هستند.

چگونه در عمل از ارزهای دیجیتال برای سفر استفاده کنیم؟

استفاده از رمزارزها در سفر ممکن است در ابتدا پیچیده به نظر برسد، اما در عمل به دو مرحله اصلی تقسیم می‌شود: رزروهای قبل از سفر و پرداخت‌های روزمره در طول سفر. خوشبختانه برای هر دو مرحله، راه‌حل‌های مشخصی در حال توسعه است.

گام اول: پلتفرم‌ها و آژانس‌های رزرو سفر (Booking) که کریپتو می‌پذیرند

اولین و ساده‌ترین قدم، پرداخت هزینه‌های عمده‌ی سفر (مانند پرواز، هتل یا اجاره خودرو) قبل از حرکت است. دیگر نیازی نیست منتظر بمانید تا خط هوایی مورد علاقه‌تان مستقیماً بیت‌کوین بپذیرد. در حال حاضر، چندین آژانس مسافرتی آنلاین (OTA) یا پلتفرم واسط، این فرآیند را بسیار آسان کرده‌اند:

• Travala (تراوالا): این پلتفرم، مشهورترین و جامع‌ترین نمونه در دنیای کریپتو توریسم است. travela دقیقاً مانند وب‌سایت‌های معروفی چون Booking.com عمل می‌کند و به شما امکان رزرو میلیون‌ها هتل، پرواز و فعالیت‌های توریستی را می‌دهد. تفاوت اصلی این است که شما می‌توانید هزینه‌ی رزرو خود را با ده‌ها نوع ارز دیجیتال مختلف (از بیت‌کوین و اتریوم گرفته تا استیبل‌کوین‌هایی مانند تتر (خرید تتر)) پرداخت کنید.
• CheapAir (چیپ‌اِیر): این وب‌سایت یکی از پیشگامان پذیرش رمزارز است و سال‌هاست که امکان خرید بلیط هواپیما با استفاده از بیت‌کوین و سایر رمزارزها را فراهم کرده است.
• airBaltic: اگرچه هنوز فراگیر نشده است، اما شرکت هواپیمایی airBaltic و برخی خطوط هوایی یا هتل‌های زنجیره‌ای خاص، به ویژه در مقاصد دوستدار کریپتو مانند دبی، شروع به پذیرش مستقیم پرداخت‌های رمزارزی کرده‌اند.

گام دوم: پرداخت‌های روزمره در سفر 

این بخش، یعنی پرداخت هزینه‌های خرد در مقصد (مانند خرید یک فنجان قهوه، پرداخت کرایه تاکسی یا صرف غذا در رستوران)، کمی چالش‌برانگیزتر است اما راه‌حل‌های نوآورانه‌ای دارد:

• کارت‌های اعتباری/دبیت کریپتویی (Crypto Debit Cards):
  این ساده‌ترین و کاربردی‌ترین روش است. شرکت‌هایی مانند Crypto.com یا در گذشته بایننس، کارت‌های دبیت (معمولاً تحت شبکه‌های ویزا یا مسترکارت) ارائه می‌دهند که مستقیماً به موجودی رمزارز شما در حساب کاربری‌تان متصل هستند.
• اپلیکیشن‌های پرداخت مستقیم (Wallet Apps):
  در شهرهایی که به عنوان قطب کریپتو شناخته می‌شوند (مانند لوگانو در سوئیس یا ال‌سالوادور)، کافه‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌های زیادی ممکن است مستقیماً پرداخت رمزارزی را بپذیرند. این کار معمولاً از طریق اسکن یک کد QR با استفاده از کیف پول دیجیتال موبایلی شما (مانند Trust Wallet یا BitPay) انجام می‌شود.

مزایا و معایب استفاده از کریپتو توریسم

مانند هر فناوری نوظهور دیگری، سفر با ارزهای دیجیتال هم مجموعه‌ای از نقاط قوت و ضعف‌های خاص خود را دارد. قبل از اینکه کیف پول دیجیتال خود را برای سفر بعدی‌تان آماده کنید، مهم است که نگاهی صادقانه به هر دو روی سکه بیندازید.

مزایای کریپتو توریسم

استفاده از رمزارزها در سفر می‌تواند چندین مزیت قابل توجه، به خصوص برای مسافران بین‌المللی، به همراه داشته باشد:

• کاهش هزینه‌ها و کارمزدها:
  این یکی از بزرگترین انگیزه‌هاست. در سفرهای سنتی، شما با انواع کارمزدها مواجه هستید: کارمزد تبدیل ارز در صرافی (Exchange Fee)، کارمزد تراکنش‌های بین‌المللی کارت اعتباری و هزینه‌های بالای حواله بانکی. پرداخت‌های رمزارزی می‌توانند با حذف بسیاری از این واسطه‌های مالی، هزینه‌های جانبی سفر را به طور قابل توجهی کاهش دهند.
• دسترسی جهانی و بدون مرز:
  رمزارزها به مرزهای جغرافیایی یا سیستم‌های بانکی ملی محدود نیستند. شما می‌توانید در هر ساعتی از شبانه‌روز و در هر روزی از هفته (حتی تعطیلات رسمی)، مبلغ مورد نظر را به آن سوی دنیا ارسال یا دریافت کنید. این ویژگی برای کاربرانی که در کشورهایی با محدودیت‌های دسترسی به سیستم مالی جهانی زندگی می‌کنند، یک مزیت حیاتی است.
• سرعت در تراکنش‌ها:
  به جای منتظر ماندن برای تایید چند روزه‌ی یک حواله بانکی بین‌المللی، بسیاری از تراکنش‌های رمزارزی می‌توانند در عرض چند ثانیه تا چند دقیقه (بسته به نوع شبکه بلاکچین) تایید و نهایی شوند.
• افزایش حریم خصوصی:
  اگرچه بیشتر بلاکچین‌های عمومی مانند بیت‌کوین ناشناس (Anonymous) نیستند، اما شبه‌ناشناس (Pseudonymous) هستند. یعنی تراکنش‌ها عمومی هستند اما مستقیماً به هویت واقعی شما متصل نیستند. این می‌تواند سطح بالاتری از حریم خصوصی مالی را در مقایسه با سیستم بانکی سنتی که تمام اطلاعات شما را ثبت می‌کند، فراهم آورد.

معایب و چالش‌های کریپتو توریسم

در کنار این مزایا، چالش‌ها و ریسک‌های مهمی نیز وجود دارد که نباید نادیده گرفته شوند:

• نوسان شدید قیمت (Volatility):
  این بزرگترین و جدی‌ترین ریسک است. ارزش ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین می‌تواند در یک روز ۱۰ تا ۲۰ درصد نوسان کند (خرید بیت کوین). تصور کنید بودجه‌ی سفر شما که معادل ۲۰۰۰ دلار بیت‌کوین بوده، در اواسط سفر ناگهان به ۱۵۰۰ دلار کاهش یابد. این نوسان، برنامه‌ریزی مالی دقیق برای سفر را بسیار دشوار می‌کند. (البته استفاده از استیبل‌کوین‌ها که قیمت ثابتی دارند، راه‌حلی برای این مشکل است).
• پذیرش محدود و پراکنده:
  واقعیت این است که شما هنوز نمی‌توانید در هر فروشگاه، رستوران یا هتلی در دنیا با رمزارز پرداخت کنید. پذیرش کریپتو هنوز بسیار محدود و متمرکز بر مقاصد یا کسب‌وکارهای خاصی است. این یعنی شما نمی‌توانید به طور کامل به کریپتو اتکا کنید و باید همیشه پول نقد محلی یا کارت بانکی به عنوان پشتیبان همراه داشته باشید.
• پیچیدگی فنی برای کاربران مبتدی:
  استفاده از کریپتو به سادگی کشیدن کارت اعتباری نیست. شما باید با مفاهیمی مانند کیف پول دیجیتال (Wallet)، آدرس‌های عمومی، کلیدهای خصوصی و پرداخت کارمزد شبکه (Gas Fee) آشنا باشید. یک اشتباه کوچک، مانند ارسال رمزارز به آدرس اشتباه، می‌تواند منجر به از دست رفتن دائمی پول شما شود، زیرا تراکنش‌های بلاکچین برگشت‌ناپذیر هستند.
• عدم قطعیت قانونی و مالیاتی:
  قوانین مربوط به ارزهای دیجیتال در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است. در برخی کشورها (ماند ال‌سالوادور) کاملاً قانونی و رایج است، در حالی که در برخی دیگر ممکن است با محدودیت‌های شدید یا ممنوعیت کامل مواجه باشد. این عدم شفافیت قانونی می‌تواند برای مسافران چالش‌برانگیز باشد.

چگونه از کیف پول خود در سفر محافظت کنیم؟

در سفر سنتی، بزرگترین نگرانی امنیتی شما مراقبت از کیف پول فیزیکی و پول نقدتان است. در کریپتو توریسم، این نگرانی به کیف پول دیجیتال (Wallet) شما منتقل می‌شود. امنیت در دنیای رمزارزها حیاتی است، زیرا هیچ بانک یا موسسه‌ی مرکزی وجود ندارد که در صورت سرقت یا اشتباه، پول شما را بازگرداند.

مسئولیت امنیت دارایی‌ها کاملاً بر عهده خود شماست. در اینجا چند اقدام کلیدی برای محافظت از رمزارزهایتان در طول سفر آورده شده است:

• از کیف پول‌های داغ (Hot Wallets) فقط برای هزینه‌های خرد استفاده کنید: کیف پول‌های داغ، همان اپلیکیشن‌های موبایلی یا افزونه‌های مرورگر هستند که به اینترنت متصل‌اند (مانند Trust Wallet یا MetaMask).
• بخش اصلی دارایی خود را در کیف پول سرد (Cold Wallet) نگه دارید: کیف پول‌های سرد (مانند دستگاه‌های سخت‌افزاری Ledger یا Trezor) دستگاه‌های فیزیکی کوچکی شبیه به فلش مموری هستند که کلیدهای خصوصی (Private Keys - رمز اصلی و اجازه‌ی دسترسی به دارایی شما) را به صورت آفلاین ذخیره می‌کنند.
• هرگز عبارت بازیابی (Seed Phrase) خود را همراه نبرید: آن ۱۲ یا ۲۴ کلمه‌ی جادویی که هنگام ساخت کیف پول یادداشت کرده‌اید (عبارت بازیابی یا Seed Phrase)، شاه‌کلید تمام دارایی‌های شماست. هرکس به آن دسترسی داشته باشد، می‌تواند کل موجودی شما را سرقت کند.
• مراقب وای‌فای (Wi-Fi) عمومی باشید: وای‌فای رایگان فرودگاه‌ها، هتل‌ها و کافه‌ها، بستر بسیار ناامنی برای انجام تراکنش‌های مالی است. هکرها می‌توانند در این شبکه‌های عمومی ترافیک شما را رصد کنند.
• فعال‌سازی تایید دو مرحله‌ای (2FA): برای تمام حساب‌های صرافی یا پلتفرم‌هایی که استفاده می‌کنید، حتماً تایید هویت دو مرحله‌ای (مانند Google Authenticator) را فعال کنید. این کار یک لایه‌ی امنیتی اضافه می‌کند تا حتی اگر رمز عبور شما لو رفت، هکر نتواند وارد حساب شما شود.

کدام کشورها و شهرها پیشگام کریپتو توریسم هستند؟

پذیرش ارزهای دیجیتال در صنعت گردشگری، در همه‌ی نقاط جهان یکسان نیست. در حالی که برخی کشورها با آغوش باز به استقبال این فناوری رفته‌اند و زیرساخت‌های لازم را فراهم می‌کنند، برخی دیگر هنوز موضعی خنثی یا حتی محدودکننده دارند.

دانستن اینکه کدام مقاصد واقعاً دوستدار کریپتو (Crypto-Friendly) هستند، مهم‌ترین بخش برنامه‌ریزی یک سفر رمزارزی است. این مناطق، پیشگامانی هستند که پرداخت با رمزارز را از یک ایده‌ی تئوری به یک تجربه‌ی عملی روزمره تبدیل کرده‌اند.

جدول مقایسه چند مقصد محبوب برای گردشگران کریپتویی

توجه: این جدول وضعیت پذیرش در سطح گردشگری (هتل‌ها، رستوران‌ها، جاذبه‌ها) را نشان می‌دهد و لزوماً به معنای وضعیت قانونی کلی رمزارزها در آن کشور نیست.

مقصد	سطح پذیرش	دلیل محبوبیت	رمزارزهای رایج
ال‌سالوادور (El Salvador)	بسیار بالا	اولین کشوری که بیت‌کوین را پول قانونی (Legal Tender) اعلام کرد. کسب‌وکارهای توریستی و حتی رستوران‌های زنجیره‌ای، پرداخت با بیت‌کوین (اغلب از طریق شبکه لایتنینگ - یک راه‌حل لایه دوم برای تراکنش‌های سریع و ارزان بیت‌کوین) را می‌پذیرند.	بیت‌کوین (BTC)
دبی (امارات متحده عربی)	بالا	دبی به سرعت در حال تبدیل شدن به یک مرکز جهانی کریپتو است. هتل‌های لوکس، آژانس‌های املاک و بسیاری از کسب‌وکارهای رده بالا به طور فعال رمزارز می‌پذیرند و دولت نیز از این روند حمایت می‌کند.	بیت‌کوین (BTC)، اتریوم (ETH)، تتر (USDT)
پرتغال (لیسبون و مادیرا)	متوسط (رو به رشد)	به دلیل قوانین مالیاتی مطلوب در گذشته و جامعه‌ی کریپتویی بسیار فعال (مخصوصاً در لیسبون) شناخته می‌شود. پذیرش در کافه‌ها، فروشگاه‌های مستقل و مراکز اقامتی کوچک در حال افزایش است.	بیت‌کوین (BTC)
لوگانو (سوئیس)	بالا (در سطح شهر)	این شهر با اجرای «طرح B» ، پذیرش بیت‌کوین، تتر و توکن بومی خود را برای پرداخت‌های روزمره، مالیات و خدمات شهری به طور جدی ترویج می‌کند.	بیت‌کوین (BTC)، تتر (USDT)

بررسی وضعیت پذیرش کریپتو در ایران برای گردشگری

صحبت کردن در مورد کریپتو توریسم در ایران، چه برای گردشگران خارجی که به ایران می‌آیند و چه برای ایرانیانی که می‌خواهند از این فناوری استفاده کنند، با چالش‌های اساسی و واقعیت‌های متفاوتی روبروست.

• زیرساخت پرداخت: در حال حاضر، زیرساخت عملیاتی برای پذیرش رمزارز در صنعت گردشگری ایران تقریباً وجود ندارد. سیستم‌های پرداخت روزمره (مانند دستگاه‌های پوز) منحصراً با شبکه‌ی بانکی ملی (شتاب) کار می‌کنند و هیچ درگاه پرداخت رمزارزی فراگیری برای استفاده‌ی توریستی تعبیه نشده است.
• وضعیت قانونی: اگرچه داشتن و خرید و فروش رمزارز در صرافی‌های داخلی تحت نظارت نسبی انجام می‌شود، اما استفاده از آن به عنوان ابزار پرداخت مستقیم برای کالا و خدمات در داخل کشور، در هاله‌ای از ابهام قانونی قرار دارد و به طور رسمی ترویج یا پذیرفته نشده است.
• چالش کاربران ایرانی در خارج: یکی از بزرگترین ابزارهای کریپتو توریسم برای اکثر مردم جهان، کارت‌های دبیت کریپتویی (مانند کارت‌های ویزا یا مسترکارت متصل به صرافی‌ها) است. این کارت‌ها به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی، برای کاربران داخل ایران در دسترس نیستند. این کارت‌ها به کاربر اجازه می‌دهند در هر فروشگاهی (حتی اگر آن فروشگاه کریپتو نپذیرد) کارت بکشند و پلتفرم واسط، رمزارز را در لحظه به پول محلی تبدیل کند.

بنابراین، در عمل، «کریپتو توریسم» به معنای پرداخت مستقیم هزینه‌های سفر با رمزارز، در حال حاضر یک گزینه‌ی عملی و در دسترس در اکوسیستم گردشگری ایران محسوب نمی‌شود.

آینده کریپتو توریسم: چه چیزی در انتظار ماست؟

آینده‌ی کریپتو توریسم، دیگر یک سناریوی دور از ذهن یا صرفاً یک «هایپ» (Hype) موقتی نیست، بلکه یک روند در حال رشد و تثبیت است. این حوزه احتمالاً قرار نیست در کوتاه‌مدت جایگزین کامل سیستم مالی سنتی (مانند پرداخت با دلار یا یورو) در سفر شود، اما به سرعت در حال تبدیل شدن به یک گزینه‌ی موازی قدرتمند و کارآمد است.

این آینده‌نگری بر اساس تغییراتی است که قبلاً در رفتار مصرف‌کننده و فناوری رخ داده است.

پیش‌بینی روندها پس از همه‌گیری کرونا

همه‌گیری کرونا (کووید-۱۹) مانند یک کاتالیزور قدرتمند برای دیجیتالی شدن عمل کرد و صنعت گردشگری را به سمت نوآوری سوق داد. روندهای کلیدی آینده‌ی کریپتو توریسم عبارتند از:

• افزایش پرداخت‌های بدون تماس: پس از کرونا، تمایل جهانی به حذف پول نقد و استفاده از پرداخت‌های دیجیتال افزایش یافت. رمزارزها گام بعدی و امن‌تر برای تراکنش‌های بین‌المللی بدون تماس هستند.
• ادغام با پلتفرم‌های جریان اصلی: انتظار می‌رود غول‌های صنعت گردشگری (مانند Booking.com و Expedia) به زودی گزینه‌های پرداخت رمزارزی را مستقیماً به سیستم‌های رزرو خود اضافه کنند.
• ورود بلاکچین به خدمات سفر (فراتر از پرداخت): پتانسیل کریپتو توریسم فراتر از یک ابزار پرداخت ساده است. فناوری بلاکچین (Blockchain) می‌تواند کل صنعت گردشگری را متحول کند
• بلیط‌ها در قالب NFT: تصور کنید بلیط هواپیما، قطار یا رزرو هتل شما یک NFT باشد. این کار نه تنها جعل یا فروش غیرقانونی بلیط را تقریباً غیرممکن می‌کند، بلکه آن بلیط پس از استفاده می‌تواند به یک یادگاری دیجیتال کلکسیونی و ارزشمند تبدیل شود.
• برنامه‌های وفاداری (Loyalty) مبتنی بر توکن: به جای امتیازهای پرواز (Miles) سنتی که قوانین انقضای پیچیده دارند و محدود به یک شرکت هواپیمایی هستند، شرکت‌ها می‌توانند پاداش‌های وفاداری را در قالب توکن‌های رمزارزی روی بلاکچین ارائه دهند. این امتیازها واقعاً متعلق به شما خواهند بود، به راحتی قابل انتقال، خرید و فروش یا استفاده در پلتفرم‌های دیگر خواهند بود.
• تایید هویت و ردیابی بار: بلاکچین می‌تواند برای ایجاد یک سیستم تایید هویت دیجیتال امن (مشابه پاسپورت دیجیتال) یا برای ردیابی دقیق و شفاف چمدان‌ها در طول سفر استفاده شود و فرآیندهای خسته‌کننده فرودگاهی را بهینه‌تر کند.

منابع:

Investopedia

Cryptocloud

B2binpay