بنیان‌گذار اتریوم: ممکن است اتریوم ماشین مجازی EVM را با RISC-V جایگزین کند

«ویتالیک بوترین»، هم‌بنیان‌گذار شبکه اتریوم، پیشنهاد یک تغییر بنیادین در لایه اجرایی این شبکه را مطرح کرده است: جایگزینی بایت‌کد ماشین مجازی اتریوم (EVM) با مجموعه‌دستورالعمل‌های RISC-V.

این تغییر پیشنهادی ساختار اصلی قراردادهای هوشمند مانند حساب‌ها یا فضای ذخیره‌سازی را دست‌نخورده باقی می‌گذارد، اما شیوه کامپایل و اجرای کدهای قرارداد را دگرگون خواهد کرد. بر اساس این طرح، توسعه‌دهندگان به‌جای کامپایل زبان‌هایی مانند Solidity به بایت‌کد EVM، مستقیماً آن‌ها را به مجموعه دستورالعمل‌های RISC-V کامپایل می‌کنند. در این سیستم جدید، عملیات‌هایی مانند «SLOAD» یا «CALL» نه به‌صورت اپ‌کد، بلکه به‌عنوان سیست‌کال اجرا خواهند شد.

کاهش درآمد لایه پایه اتریوم؛ دلیل اصلی تغییر

یکی از دلایل اصلی این پیشنهاد، کاهش شدید فعالیت و درآمد در لایه پایه اتریوم است. در هفته منتهی به ۳۰ مارس، کل درآمد حاصل از «کارمزد بلوپ‌ها» در شبکه تنها ۳.۱۸ اتر بود؛ معادل چیزی حدود ۵۰۰۰ دلار.

میانگین کارمزد تراکنش‌ها نیز به‌شدت کاهش یافته و در آوریل ۲۰۲۵ به ۰.۱۶ دلار رسید که پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۲۰ تاکنون محسوب می‌شود. این کاهش عمدتاً به‌دلیل انتقال فعالیت‌ها به شبکه‌های لایه دوم و افزایش استفاده از فراخوان‌های قراردادی (contract calls) به‌جای تراکنش‌های مستقیم در لایه پایه بوده است.

بر اساس داده‌های سایت‌هایی مانند Token Terminal و Santiment، درآمد حاصل از کارمزدها در اتریوم در اوایل سال ۲۰۲۵ کاهش چشمگیری داشته که نگرانی‌هایی درباره پایداری بلندمدت شبکه و ارزش خود اتر ایجاد کرده است.

افزایش کارایی اثبات‌های رمزنگاری و هم‌زیستی با قراردادهای قدیمی

بوترین همچنین اشاره کرده که اکثر اثبات‌سازهای دانش صفر (ZK-Prover) در حال حاضر بایت‌کد EVM را به RISC-V تبدیل کرده و سپس اجرا می‌کنند. استفاده بومی از RISC-V می‌تواند کارایی این اثبات‌ها را تا ۱۰۰ برابر افزایش داده و روند تولید آن‌ها را بسیار ساده‌تر کند.

برای حفظ پشتیبانی از قراردادهای فعلی، اتریوم نسخه‌های قدیمی EVM را به موازات نسخه‌های جدید مبتنی بر RISC-V اجرا خواهد کرد. این هم‌زیستی ممکن است به‌صورت اجرای بایت‌کد قدیمی با مفسر RISC-V یا بهره‌گیری از دو سیستم موازی در چارچوب پروتکل انجام شود.

بوترین همچنین پیشنهاد داده که این تغییر ممکن است در آینده امکان پشتیبانی از ماشین‌های مجازی دیگر مانند Move را برای اتریوم فراهم کند.

حرکت پیش از ارتقای «Pectra» و نگرانی‌ها درباره آینده اتر

این پیشنهاد در حالی مطرح شده که اتریوم خود را برای به‌روزرسانی بزرگ «Pectra» در تاریخ ۷ می آماده می‌کند؛ ارتقایی که قرار است بهبودهایی در مقیاس‌پذیری، تجربه کاربری و محدودیت‌های ولیدیتورها ایجاد کند.

با این حال، بوترین معتقد است که لایه اجرایی نیز باید دچار تغییرات بنیادی شود تا بتواند با پیشرفت‌های لایه اجماع هماهنگ باشد.

برخی تحلیل‌گران هشدار داده‌اند که اگر استفاده از شبکه اصلی اتریوم همچنان کاهش یابد، ارزش اتر می‌تواند بیش از پیش افت کرده و حتی به محدوده ۱۱۰۰ دلار سقوط کند. پیشنهاد RISC-V به‌عنوان گامی جسورانه اما ضروری برای حفظ عملکرد و جایگاه اتریوم در رقابت سنگین میان بلاک‌چین‌ها مطرح شده است.