هزینه ۱.۵ میلیارد دلاری چرخش ماینرهای بیت‌کوین به سمت هوش مصنوعی

کاهش هش‌ریت ماینرهای عمومی بیت‌کوین در نیمه اول سال ۲۰۲۶ هزینه سنگینی به همراه داشته است: حدود ۱.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در سخت‌افزارهایی که اکنون کنار گذاشته شده‌اند. این برآورد حتی با فرض قیمت خرید پایین ۲۰ دلار به ازای هر تراهش بر ثانیه (TH/s) محاسبه شده است.

بر اساس گزارش‌ها، ماینرهای عمومی حدود ۷۵ اگزاهش بر ثانیه (EH/s) از هش‌ریت خود را از دست داده‌اند، در حالی که درآمد گزارش‌شده آن‌ها از حوزه محاسبات با عملکرد بالا (HPC) و هوش مصنوعی (AI) نسبت به فصل قبل ۵۲ درصد افزایش یافته است. این عقب‌نشینی عمدتاً نشان‌دهنده تغییر جهت تخصیص انرژی به سمت زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. در حالی که رشد درآمد، دستاوردهای این تغییر را نشان می‌دهد، محاسبه قیمت خرید هش‌ریتِ از دست رفته، هزینه‌هایی که قبلاً پرداخت شده را آشکار می‌سازد.

با قیمت ۲۰ دلار به ازای هر تراهش، ۷۵ اگزاهش بر ثانیه معادل ۱.۵ میلیارد دلار دستگاه استخراج است. این رقم شامل هزینه‌های ساختمان، تجهیزات الکتریکی، سیستم‌های خنک‌کننده و نصب و راه‌اندازی نمی‌شود. این هزینه پنهانِ گذار به هوش مصنوعی اغلب نادیده گرفته می‌شود: سرمایه‌گذاران پیش از این، ظرفیت استخراجی را تأمین مالی کرده بودند که اکنون در حال جایگزینی است.

پیامدهای حسابداری این تغییر مسیر

عواقب این تغییر استراتژی در صورت‌های مالی شرکت‌ها نمایان شده است. بررسی نشریه TheEnergyMag روی ۱۲ شرکت نشان می‌دهد که در نیمه اول سال ۲۰۲۶، حدود ۱.۱ میلیارد دلار کاهش ارزش دارایی و زیان ناشی از نگهداری برای فروش ثبت شده است. نزدیک به ۸۹ درصد از این مبلغ مربوط به دو شرکت IREN و Core Scientific (NASDAQ: CORZ) است.

اگرچه شباهت این دو رقم میلیارد دلاری ممکن است تصادفی به نظر برسد، اما هر دو به یک سوال اساسی در سرمایه‌گذاری اشاره دارند: با تغییر کاربری سایت‌های استخراج به کسب‌وکاری دیگر، چه مقدار از ارزش سرمایه‌گذاری اولیه در زیرساخت‌های استخراج باقی می‌ماند؟

این موج سرمایه‌گذاری چندان قدیمی نیست. در مارس ۲۰۲۵، گزارش‌ها از سرمایه‌گذاری نزدیک به ۵ میلیارد دلاری در تجهیزات و زیرساخت‌ها در چرخه گزارش‌دهی قبلی حکایت داشتند و شرکت‌ها تنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۳ میلیارد دلار برای خرید سخت‌افزار استخراج هزینه کرده بودند. این گسترش باعث شد شبکه بیت‌کوین در سال ۲۰۲۵ به قلمرو زتاهش وارد شود. اما اکنون، برخی از این سرمایه‌گذاری‌ها بسیار زودتر از آنچه مقیاس هزینه‌ها نشان می‌دهد، در حال جایگزینی هستند.

به عنوان مثال، مرکز Black Pearl شرکت Cipher در اواسط سال ۲۰۲۵ استخراج را آغاز کرد. تا پایان همان سال و پس از توافق برای تبدیل سایت به مرکز محاسبات با عملکرد بالا، این شرکت زیان ۹۶.۱ میلیون دلاری را مشخصاً برای ماشین‌های استخراج این مرکز ثبت کرد. این در حالی است که همین دستگاه‌ها در سال ۲۰۲۵ درآمدی ۵۷.۹ میلیون دلاری تولید کرده بودند. این مقایسه نشان‌دهنده جدول زمانی فشرده این تغییرات است.

چالش‌های تأمین مالی و نظارتی

با اینکه زیان‌های ناشی از کاهش ارزش دارایی در زمان ثبت، غیرنقدی هستند، اما هزینه‌های ساخت‌وساز و پرداخت بهره همچنان نقدینگی شرکت‌ها را مصرف می‌کنند. برای مثال، شرکت TeraWulf (NASDAQ: WULF) در نیمه اول سال حدود ۵۳ میلیون دلار درآمد از اجاره زیرساخت HPC کسب کرد، در حالی که ۱۳۱ میلیون دلار بهره نقدی در سراسر شرکت پرداخت نمود.

دسترسی به دور بعدی تأمین مالی نیز ممکن است دشوارتر شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که بانک‌هایی مانند Société Générale و SMBC در تأمین مالی مراکز داده گزیده‌کارتر شده‌اند. این موضوع محدودیت دیگری برای ماینرهایی ایجاد می‌کند که در میانه راه تبدیل زیرساخت‌های خود هستند: ظرفیت استخراج بازنشسته، جریان درآمدی قدیمی را کاهش می‌دهد، در حالی که تکمیل جایگزین آن همچنان به سرمایه نیاز دارد.

این عدم قطعیت در بحبوحه یک بحث سیاسی گسترده‌تر در مورد تقاضای برق، مصرف آب و تأثیر مراکز داده بر قبوض خانگی قرار دارد. ایالت‌هایی مانند نیویورک و ماساچوست محدودیت‌ها و الزامات جدیدی برای پروژه‌های بزرگ مقیاس وضع کرده‌اند. همزمان، افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد، فشار مالی را بر این شرکت‌ها افزایش داده است.

در نهایت، اگرچه هوش مصنوعی ممکن است استفاده بهتری از این سایت‌ها باشد، اما بازده نهایی این گذار تنها به درآمد حاصل از هر مگاوات تبدیل‌شده بستگی ندارد. این بازده به ارزش بازیابی‌شده از تجهیزات استخراج، هزینه بازسازی سایت و مدت زمانی که باید به وام‌دهندگان سود پرداخت شود تا ظرفیت جدید به درآمدزایی برسد نیز وابسته خواهد بود.