جدال بر سر آینده اتریوم؛ از هشدار بحران تا اطمینان کامل تام لی

تام لی هشدارها درباره احتمال بروز بحران مالی برای توسعه هسته‌ای اتریوم در ۹ ماه آینده را رد کرد. او گفت که احتمال وقوع چنین بحرانی صفر است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که فشارها بر بنیاد اتریوم (Ethereum Foundation) افزایش یافته، چندین مدیر ارشد این بنیاد از سمت خود کنار رفته‌اند و نگرانی‌ها درباره تأمین مالی بلندمدت پروژه بیشتر شده است. یکی از مشارکت‌کنندگان سابق که در ایجاد مهم‌ترین سازوکار تأمین مالی خارجی اتریوم نقش داشته، اعلام کرده که توسعه هسته‌ای شبکه سالانه به حدود ۳۰ میلیون دلار بودجه نیاز دارد.

چه چیزی باعث نگرانی درباره تأمین مالی اتریوم شد؟

ترنت ون اپس (Trent Van Epps)، که پنج سال مسئول هماهنگی تأمین مالی پروتکل اصلی در بنیاد اتریوم بوده است، هشدار داد که توسعه اتریوم ممکن است طی ۳ تا ۹ ماه آینده وارد یک بحران تدریجی و فرسایشی شود.

او به دو عامل اصلی اشاره کرد:

• برنامه Client Incentive Program که یک طرح چهار ساله برای پرداخت پاداش به تیم‌های توسعه کلاینت از محل درآمد استیکینگ بود، در ماه آوریل به پایان رسید و تاکنون جایگزینی برای آن معرفی نشده است.

• بنیاد اتریوم نیز طبق سیاست مالی اعلام‌شده در ژوئن ۲۰۲۵، قصد دارد طی پنج سال هزینه‌کرد سالانه خزانه خود را از ۱۵٪ به سطح پایه ۵٪ کاهش دهد.

هشدار ون اپس از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا او از بنیان‌گذاران Protocol Guild است؛ نهادی که مهم‌ترین ابزار تأمین مالی توسعه‌دهندگان اصلی اتریوم خارج از بنیاد محسوب می‌شود.

این سازمان توکن‌های اهدایی پروژه‌ها را به‌صورت تدریجی بین توسعه‌دهندگان منتخب توزیع می‌کند و از پروژه‌ها می‌خواهد ۱٪ از عرضه توکن خود را به این برنامه اختصاص دهند. این منابع مالی به تأمین هزینه تیم‌های توسعه کلاینت و پژوهشگران شبکه کمک می‌کند.

خروج مدیران بنیاد، نگرانی‌ها را تشدید کرده است

مشکلات تنها به بودجه محدود نمی‌شود.

Hsiao-Wei Wang که نویسنده سیاست جدید خزانه بنیاد بود، در ۱۸ ژوئن از سمت مدیر اجرایی مشترک بنیاد اتریوم کناره‌گیری کرد. این اتفاق چند ماه پس از خروج Tomasz Stańczak در ماه فوریه رخ داد.

وانگ در بیانیه‌ای اعلام کرد:

پس از پایان دوره مرخصی خود، تصمیم گرفته‌ام از امروز از سمت مدیر اجرایی مشترک و عضو هیئت‌مدیره بنیاد اتریوم استعفا دهم.

به این ترتیب هر دو مدیر اجرایی مشترک بنیاد در سال جاری جایگزین شده‌اند.

همچنین دست‌کم هشت نفر از مدیران و کارکنان ارشد بنیاد طی پنج ماه گذشته این مجموعه را ترک کرده‌اند که باعث افزایش بحث‌ها درباره مسیر آینده بنیاد شده است.

در حال حاضر Bastian Aue به‌صورت موقت بخشی از مسئولیت‌ها را برعهده گرفته است. از سوی دیگر، پژوهشگر اتریوم Dankrad Feist معتقد است مشکل اصلی به استراتژی مربوط نیست، بلکه به مدیریت بازمی‌گردد.

او گفت:

مشکل از استراتژی نیست، مشکل از مدیریت است. این موج خروج استعدادها واقعاً برای اتریوم نشانه‌ای نزولی و نگران‌کننده است.

چرا تام لی معتقد است بحرانی در کار نیست؟

Tom Lee رئیس هیئت‌مدیره BitMine Immersion Technologies است؛ شرکتی که بزرگ‌ترین خزانه شرکتی اتریوم را در اختیار دارد و بیش از ۵ میلیون ETH نگهداری می‌کند. این شرکت در حال استیک کردن دارایی‌های خود است و هدف دارد در نهایت حدود ۵٪ از کل عرضه اتریوم را در اختیار داشته باشد.

لی بر همین اساس معتقد است که در آینده، استیک‌کنندگان و سرمایه‌گذاران سودمحور هزینه توسعه شبکه را تأمین خواهند کرد، نه صرفاً بنیاد اتریوم. او خروج مدیران را یک اتفاق کوتاه‌مدت و کم‌اهمیت توصیف کرد.

به گفته او:

به نظر من احتمال وقوع این بحران برای اتریوم صفر است. بودجه مورد نیاز تأمین خواهد شد.

حامیان این دیدگاه نیز معتقدند که تیم‌های مستقل توسعه کلاینت و همچنین Protocol Guild می‌توانند حتی بدون وابستگی کامل به بنیاد اتریوم، توسعه هسته شبکه را ادامه دهند.

دیدگاه مخالفان

با این حال، منتقدان قانع نشده‌اند.

سرمایه‌گذار شناخته‌شده Virtual Bacon معتقد است که شبکه‌های لایه اول (Layer 1) معمولاً به دلیل کمبود پول از بین نمی‌روند؛ بلکه زمانی دچار رکود می‌شوند که توسعه‌دهندگان و استعدادهای کلیدی پروژه را ترک کنند.

او با اشاره به پروژه‌های EOS و Cosmos گفت:

همزمان شاهد خروج دو مدیر اجرایی و هشدار درباره تأمین مالی هستیم. EOS و Cosmos هم توسعه‌دهنده داشتند، اما زمانی که انگیزه و اراده ساختن از بین رفت، رشدشان متوقف شد. اتریوم شاید زنده بماند، اما تاکنون هیچ شبکه لایه اولی از چنین شرایطی کاملاً جان سالم به در نبرده است.

وضعیت فعلی قیمت

در زمان نگارش این گزارش، Ethereum با قیمت حدود ۱٬۷۲۵ دلار معامله می‌شود که طی ۲۴ ساعت گذشته تنها حدود ۲ درصد رشد داشته است.