مدت زمان استخراج یک بیت‌کوین چقدر است؟ مقایسه روش‌های انفرادی، استخری و ابری

در این مقاله، مرز بین واقعیت ساختار شبکه بیت‌کوین و تصورات رایج در دنیای ماینینگ را مشخص می‌کنیم. قرار است تفاوت اساسی میان زمان ثابت ده‌دقیقه‌ای برای تولید یک بلاک کامل و مدت زمان واقعی که یک فرد برای کسب دقیقا یک بیت‌کوین نیاز دارد را با جزئیات فنی بررسی کنیم. با ارزیابی دقیق مسیرهای موجود، از چالش‌های فرسایشی استخراج انفرادی (Solo Mining) تا نحوه تقسیم پاداش در استخرهای استخراج (Mining Pools) و مکانیزم استخراج ابری (Cloud Mining)، دیدگاهی شفاف و مبتنی بر داده دریافت خواهید کرد تا بتوانید ارزش واقعی سرمایه‌گذاری زمان، هزینه برق و استهلاک تجهیزات خود را به‌طور دقیق بسنجید.

زمان استخراج یک بیت‌کوین: پاسخ کوتاه به یک سوال بزرگ

وقتی صحبت از زمان لازم برای به دست آوردن یک بیت‌کوین می‌شود، اولین پاسخی که معمولا به ذهن می‌رسد عدد ده دقیقه است. اما این پاسخ، تمام حقیقت نیست. برای درک بهتر این موضوع، باید بدانیم که زاویه‌ی دید ما نسبت به فرایند استخراج بسیار مهم است.

آیا منظور ما مدت زمانی است که کل شبکه‌ی بیت‌کوین برای تولید سکه‌های جدید نیاز دارد، یا مدت زمانی که یک شخص با دستگاه شخصی خود برای رسیدن به یک سکه‌ی کامل صرف می‌کند؟ پاسخ به این سوال، مرز بین یک قانون برنامه‌ریزی شده و یک واقعیت محاسباتی پیچیده را مشخص می‌کند. در ادامه‌ی این بخش، این تفاوت مهم را به ساده‌ترین شکل ممکن بررسی می‌کنیم.

قانون ۱۰ دقیقه‌ای: زمان ثابت شبکه برای تولید هر بلاک

ساتوشی ناکاموتو (خالق ناشناس بیت‌کوین) کدهای شبکه‌ی این رمزارز را به گونه‌ای طراحی کرده است که هر ده دقیقه، یک بلاک (Block - یک صفحه‌ی دیجیتال که تراکنش‌های جدید در آن ثبت و تایید می‌شوند) جدید به زنجیره‌ی بلاک‌ها اضافه شود. این زمان ده دقیقه‌ای، یک قانون طلایی و ثابت در شبکه‌ی بیت‌کوین است.

برای درک بهتر، تصور کنید که شبکه‌ی بیت‌کوین یک معلم ریاضی است که هر ده دقیقه، یک معمای پیچیده را روی تخته می‌نویسد. تمام ماینرها در سراسر جهان نقش دانش‌آموزانی را دارند که با قدرت محاسباتی خود در حال رقابت برای حل این معما هستند. اولین دانش‌آموزی که به جواب درست برسد، جایزه‌ی این مسابقه را دریافت می‌کند. این جایزه همان بیت‌کوین‌های تازه تولید شده هستند که به عنوان پاداش استخراج (Block Reward - تعداد سکه‌هایی که شبکه به تولیدکننده‌ی بلاک می‌دهد) شناخته می‌شوند.

بنابراین، از نگاه خود شبکه، پروسه‌ی خلق بیت‌کوین‌های جدید دقیقا هر ده دقیقه یک‌بار اتفاق می‌افتد. شبکه با استفاده از ابزاری به نام سختی شبکه (Network Difficulty - مکانیزمی که معمای ریاضی را بسته به قدرت پردازش کل ماینرها سخت‌تر یا آسان‌تر می‌کند)، این زمان را همیشه روی ده دقیقه ثابت نگه می‌دارد. اگر تعداد دستگاه‌های روشن در سراسر جهان زیاد شود، معما سخت‌تر می‌شود و اگر دستگاه‌ها خاموش شوند، معما آسان‌تر خواهد شد تا زمان ده دقیقه‌ای تغییری نکند.

تفاوت استخراج یک بلاک کامل با کسب دقیقاً یک بیت‌کوین برای ماینرها

یکی از رایج‌ترین اشتباهات کاربران تازه‌کار این است که تصور می‌کنند پس از ده دقیقه کار کردن دستگاه ماینر، دقیقا یک عدد بیت‌کوین تولید می‌شود و به دست آن‌ها می‌رسد. در دنیای واقعی، ماینرها برای رسیدن به سکه‌های دیجیتال با دو مسیر کاملاً متفاوت روبه‌رو هستند:

• حالت اول: استخراج انفرادی و رسیدن به پاداش کل بلاک
  اگر یک ماینر تصمیم بگیرد به تنهایی کار کند و آنقدر خوش‌شانس یا قدرتمند باشد که معمای شبکه را زودتر از تمام ماینرهای جهان حل کند، او پاداش کل یک بلاک را برنده می‌شود. در حال حاضر و پس از آخرین رویداد هاوینگ (Halving - پدیده‌ای که هر چهار سال یک‌بار پاداش استخراج را نصف می‌کند)، پاداش حل هر بلاک برابر با ۳.۱۲۵ بیت‌کوین است. در این حالت، ماینر نه تنها یک بیت‌کوین، بلکه بیش از سه بیت‌کوین را در همان زمان ده دقیقه‌ای به دست آورده است. اما احتمال وقوع این اتفاق برای یک فرد عادی با تجهیزات محدود، چیزی شبیه به برنده شدن در یک لاتاری بزرگ جهانی است.
• حالت دوم: کار گروهی و جمع‌آوری قطره‌چکانی سکه‌ها
  به دلیل سختی بسیار بالای شبکه، بیشتر افراد به استخرهای استخراج (Mining Pool - فضایی که ماینرها قدرت دستگاه‌های خود را با هم ترکیب می‌کنند تا شانس برنده‌شدن گروه بالا برود) می‌پیوندند. در این حالت، وقتی استخر موفق به حل معمای ده دقیقه‌ای می‌شود، پاداش ۳.۱۲۵ بیت‌کوین بر اساس میزان مشارکت بین تمام اعضای استخر تقسیم خواهد شد.

این تقسیم پاداش بر اساس هش‌ریت (Hashrate - توان پردازشی و قدرت محاسباتی دستگاه ماینر) هر فرد انجام می‌شود. در اینجاست که مفهوم زمان استخراج یک بیت‌کوین برای یک کاربر معمولی معنا پیدا می‌کند. شما دیگر ده دقیقه منتظر نمی‌مانید تا یک سکه‌ی کامل بگیرید، بلکه بر اساس قدرت دستگاه خود، کسری از بیت‌کوین را دریافت می‌کنید. با تجهیزات استاندارد امروزی، ممکن است جمع شدن این پاداش‌های کوچک و رسیدن مجموع آن‌ها به دقیقا یک سکه‌ی کامل بیت‌کوین، ماه‌ها یا حتی چندین سال زمان ببرد.

پیش‌نیازهای ورود به دنیای ماینینگ: مفاهیمی که باید بشناسید

پیش از آنکه تصمیم به خرید تجهیزات گران‌قیمت بگیرید و محاسبه‌ی زمان استخراج را آغاز کنید، لازم است با زبان پایه‌ی شبکه‌ی بیت‌کوین آشنا شوید. درک درست سازوکار این شبکه به شما کمک می‌کند تا تصمیمات منطقی‌تری بگیرید و تحت تاثیر وعده‌های غیرواقعی قرار نگیرید. در این بخش، سه مفهوم اساسی را که پایه‌های دنیای ماینینگ را شکل می‌دهند، با زبانی ساده بررسی می‌کنیم.

استخراج (Mining) چیست و چرا شبکه بیت‌کوین به آن نیاز دارد؟

در سیستم‌های مالی سنتی، بانک‌های مرکزی وظیفه‌ی چاپ پول و تایید انتقال وجه بین افراد را بر عهده دارند. اما شبکه‌ی بیت‌کوین یک سیستم غیرمتمرکز (Decentralized - سیستمی که توسط هیچ نهاد یا شخص واحدی کنترل نمی‌شود) است و هیچ بانکی برای مدیریت آن وجود ندارد. پس چه کسی باید تراکنش‌ها را تایید کند و چگونه سکه‌های جدید وارد چرخه‌ی بازار می‌شوند؟ اینجاست که مفهوم استخراج وارد عمل می‌شود.

استخراج یا ماینینگ، پروسه‌ی تایید و ثبت تراکنش‌های کاربران در شبکه‌ی بیت‌کوین است. ماینرها در واقع حسابداران دیجیتالی هستند که با استفاده از کامپیوترهای قدرتمند خود، صحت تراکنش‌ها را بررسی کرده و آن‌ها را در دفتری عمومی به نام بلاکچین (Blockchain - یک دفتر کل توزیع‌شده و شفاف که تمام اطلاعات انتقال وجه در آن ثبت می‌شود) ذخیره می‌کنند. شبکه‌ی بیت‌کوین برای تشویق این حسابداران و جبران هزینه‌ی برق و تجهیزات آن‌ها، مقداری بیت‌کوین جدید تولید کرده و به عنوان پاداش به آن‌ها پرداخت می‌کند. بنابراین، شبکه‌ی بیت‌کوین بدون حضور ماینرها برای تایید تراکنش‌ها و تامین امنیت شبکه، عملا از کار خواهد افتاد.

هش‌ریت (Hash Rate) یا قدرت پردازش چیست؟

برای اینکه یک ماینر بتواند تراکنش‌ها را تایید کند و پاداش بگیرد، باید یک معمای پیچیده‌ی ریاضی را حل کند. این معما با فرمول‌های عادی قابل حل نیست و دستگاه ماینر باید میلیون‌ها عدد تصادفی را در ثانیه حدس بزند تا به جواب درست برسد. به سرعت و قدرت دستگاه شما در حدس زدن این اعداد، هش‌ ریت (Hash Rate - میزان توان محاسباتی و سرعت پردازش یک دستگاه ماینر در ثانیه) گفته می‌شود.

برای درک بهتر، تصور کنید که قصد دارید رمز یک گاوصندوق چهار رقمی را با امتحان کردن اعداد مختلف باز کنید. اگر سرعت دست شما به قدری باشد که بتوانید در هر ثانیه ۵ رمز مختلف را امتحان کنید، هش‌ریت شما ۵ است. حالا اگر شخص دیگری بتواند در هر ثانیه ۵۰ رمز را امتحان کند، هش‌ریت او بسیار بالاتر است و شانس بسیار بیشتری برای باز کردن گاوصندوق و رسیدن به پاداش درون آن دارد. در دنیای رمزارزها، هرچه دستگاه ماینر شما جدیدتر و قدرتمندتر باشد، هش‌ریت بالاتری دارد و در نتیجه سهم بیشتری از پاداش استخراج نصیب شما خواهد شد.

سختی شبکه (Network Difficulty) و تاثیر مستقیم آن بر زمان استخراج

همان‌طور که در بخش قبلی اشاره کردیم، شبکه‌ی بیت‌کوین طوری برنامه‌ریزی شده است که تولید هر بلاک جدید باید حدود ده دقیقه زمان ببرد. اما اگر با افزایش محبوبیت بیت‌کوین، هزاران دستگاه ماینر جدید و قدرتمند با هش‌ریت بالا به شبکه اضافه شوند چه اتفاقی می‌افتد؟ طبیعتا سرعت حل معما بالا می‌رود و بلاک‌ها در کمتر از ده دقیقه (مثلا در دو دقیقه) تولید می‌شوند. شبکه برای جلوگیری از این بی‌نظمی، از ابزاری هوشمند به نام سختی شبکه (Network Difficulty - سیستم تنظیم خودکار درجه‌ی سختی معادلات ریاضی بر اساس مجموع قدرت دستگاه‌های فعال) استفاده می‌کند.

سختی شبکه تقریبا هر دو هفته یک‌بار (پس از استخراج ۲۰۱۶ بلاک) خود را به‌روزرسانی می‌کند. اگر قدرت پردازش کل شبکه افزایش یافته باشد، این سیستم معمای ریاضی را به شدت سخت‌تر می‌کند تا زمان حل آن دوباره به همان ده دقیقه‌ی استاندارد برگردد. برعکس، اگر ماینرها دستگاه‌های خود را خاموش کنند، شبکه معما را آسان‌تر می‌کند.

این مفهوم تاثیر مستقیمی بر مدت زمان استخراج یک بیت‌کوین برای شما دارد. وقتی سختی شبکه بالا می‌رود، دستگاه شما با همان هش‌ریت ثابت قبلی، باید زمان بسیار بیشتری را صرف کند تا بتواند سهم کوچکی از حل معما داشته باشد. به همین دلیل است که زمان رسیدن به یک بیت‌کوین کامل، هیچ‌گاه عدد ثابتی نیست و دائما تحت تاثیر رقابت سایر ماینرها در سراسر جهان تغییر می‌کند.

روش‌های استخراج و تاثیر آن‌ها بر زمان رسیدن به یک بیت‌کوین

در دنیای رمزارزها، تهیه‌ی تجهیزات قدرتمند به تنهایی تعیین‌کننده‌ی زمان رسیدن به یک بیت‌کوین کامل نیست. مسیری که برای استفاده از این تجهیزات انتخاب می‌کنید، نقش بسیار پررنگی در سرعت نتیجه‌گیری و بازگشت سرمایه‌ی شما دارد. در حال حاضر، استخراج‌کنندگان سه راهکار اصلی برای اتصال به شبکه‌ی بیت‌کوین پیش روی خود دارند که هر کدام استراتژی، میزان ریسک و زمان‌بندی خاص خود را می‌طلبد. در این بخش، این سه روش را بررسی می‌کنیم تا ببینیم انتخاب هر مسیر چه تاثیری بر مدت زمان استخراج خواهد گذاشت.

استخراج انفرادی (Solo Mining): رویایی که شاید ده‌ها سال طول بکشد!

استخراج انفرادی (Solo Mining - حالتی که یک شخص به تنهایی و با دستگاه‌های شخصی خود برای حل معمای شبکه تلاش می‌کند) دقیقا شبیه به شرکت کردن در یک قرعه‌کشی بزرگ جهانی با در دست داشتن تنها یک بلیت است. در این روش، تمام قدرت پردازش دستگاه شما به صورت کاملا مستقل و بدون کمک دیگران، با غول‌های ماینینگ دنیا رقابت می‌کند تا تراکنش‌ها را تایید کند.

اگر آن‌قدر خوش‌شانس یا قدرتمند باشید که دستگاه شما سریع‌تر از بقیه‌ی رقبا به جواب درست برسد، پاداش کامل یک بلاک (Block Reward - جایزه‌ی ثابت شبکه که پس از هاوینگ اخیر به ۳.۱۲۵ بیت‌کوین رسیده است) مستقیما به کیف پول دیجیتال شما واریز می‌شود. اما واقعیت این است که با توجه به رقابت شدید امروزی، شانس برنده‌شدن یک یا چند دستگاه ماینر خانگی بسیار ناچیز است.

در روش استخراج انفرادی، محاسبه‌ی زمان رسیدن به یک بیت‌کوین هیچ تضمین ریاضی مشخصی ندارد. ممکن است دستگاه شما سال‌ها به صورت مداوم روشن بماند و هرگز موفق به حل هیچ معمایی نشود. بنابراین، این مسیر برای افراد تازه‌کار و کسانی که بودجه‌ی کافی برای راه‌اندازی یک مزرعه‌ی استخراج (Mining Farm - سوله‌های بزرگ صنعتی که پر از هزاران دستگاه ماینر روشن هستند) ندارند، یک رویای به شدت پرریسک و فرسایشی محسوب می‌شود.

استخرهای استخراج (Mining Pools): همکاری گروهی برای رسیدن به پاداش سریع‌تر و مستمر

وقتی رقابت به صورت انفرادی عملا غیرممکن می‌شود، منطقی‌ترین راهکار تشکیل یک تیم قدرتمند است. استخر استخراج (Mining Pool - یک فضای مجازی که قدرت پردازش هزاران دستگاه ماینر مختلف را با هم ترکیب می‌کند) دقیقا بر پایه‌ی همین منطق ساخته شده است. در این روش، شما قدرت دستگاه خود را به یک شبکه‌ی گروهی متصل می‌کنید تا شانس برنده‌شدن کل تیم در برابر سایر رقبا در سطح جهان افزایش پیدا کند.

برای درک بهتر، تصور کنید هزاران نفر تصمیم می‌گیرند پول‌های خود را روی هم بگذارند و هزاران بلیت بخت‌آزمایی بخرند؛ قطعا شانس برنده‌شدن این گروه بسیار بیشتر از یک فرد تنها است. وقتی استخر موفق به حل معمای یک بلاک می‌شود، پاداش به دست آمده را بر اساس میزان مشارکت هر فرد، بین تمام اعضا تقسیم می‌کند.

در استخرهای استخراج، شما به جای انتظار طولانی و نامعلوم، یک جریان درآمدی ثابت اما کوچک و قطره‌چکانی دارید. در این حالت، زمان رسیدن به یک بیت‌کوین کامل مستقیما به هش‌ریت (Hash Rate - میزان توان محاسباتی و سرعت پردازش دستگاه ماینر شما) بستگی دارد. با یک دستگاه مدرن و استاندارد، جمع‌آوری این پاداش‌های کوچک و رسیدن مجموع آن‌ها به یک سکه‌ی کامل بیت‌کوین، قطعا ماه‌ها یا حتی چندین سال طول خواهد کشید؛ اما این روش بسیار مطمئن‌تر از روش انفرادی است و جریان مستمری از درآمد را برای پوشش هزینه‌های جاری مانند برق ایجاد می‌کند.

استخراج ابری (Cloud Mining): اجاره قدرت پردازش بدون نیاز به خرید سخت‌افزار

خرید دستگاه‌های گران‌قیمت، تامین برق پایدار، ایجاد سیستم خنک‌کننده و تحمل صدای آزاردهنده‌ی دستگاه‌ها برای بسیاری از کاربران خانگی امکان‌پذیر نیست. استخراج ابری (Cloud Mining - فرایندی که در آن شما قدرت پردازش را از یک شرکت بزرگ اجاره می‌کنید) راهکاری جایگزین برای فرار از این چالش‌های فیزیکی است.

در روش ابری، شما نیازی به خرید و نگهداری هیچ سخت‌افزاری ندارید. شرکت‌های بزرگی که مزارع استخراج عظیمی در کشورهایی با برق ارزان دارند، بخشی از قدرت پردازش دستگاه‌های خود را در قالب قراردادهای مدت‌دار به شما اجاره می‌دهند. در ازای پرداخت مبلغی مشخص در ابتدای کار، شرکت متعهد می‌شود که سکه‌های استخراج شده توسط آن سهم اجاره‌ای را به صورت روزانه به حساب شما واریز کند.

مدت زمان رسیدن به یک بیت‌کوین در روش استخراج ابری، کاملا به میزان بودجه‌ی شما و حجم قراردادی که می‌بندید بستگی دارد. اگر قدرت پردازش بسیار بالایی اجاره کنید، در زمان کوتاه‌تری به یک سکه‌ی کامل می‌رسید. با این وجود، این روش خطرات پنهان بزرگی دارد. فضای استخراج ابری پر از ریسک است و خطر مواجهه با شرکت‌های کلاهبردار (Scam - پروژه‌های فریب‌کارانه‌ای که پس از دریافت پول کاربران، هیچ سودی پرداخت نمی‌کنند و ناپدید می‌شوند) به شدت بالاست. از این رو، پیش از ورود به این حوزه، بررسی دقیق اعتبار شرکت ارائه‌دهنده‌ی خدمات و مطالعه‌ی شفاف بندهای قرارداد کاملا ضروری است.

چه عواملی زمان استخراج یک بیت‌کوین را کاهش یا افزایش می‌دهند؟

در بخش‌های قبلی متوجه شدیم که زمان ثابت شبکه‌ی بیت‌کوین ده دقیقه است، اما زمان رسیدن به یک سکه‌ی کامل برای ماینرها کاملا متغیر است. حالا سوال اینجاست که چه فاکتورهایی این زمان را طولانی‌تر یا کوتاه‌تر می‌کنند؟ زمان استخراج یک عدد ثابت و دست‌نیافتنی نیست، بلکه یک فرمول پویا است که دائما در حال تغییر است. در این بخش، سه عامل اصلی که مانند موتورهای محرک و ترمزهای مسیر ماینینگ عمل می‌کنند را با جزئیات بررسی می‌کنیم تا بتوانید با دید بازتری برای ورود به این حوزه برنامه‌ریزی کنید.

قدرت و نوع دستگاه ماینر (ASIC): نقش تجهیزات در سرعت استخراج

اولین و مهم‌ترین عاملی که در کنترل شما قرار دارد، سخت‌افزار استخراج است. در سال‌های ابتدایی تولد بیت‌کوین، استخراج با کامپیوترهای خانگی و پردازنده‌های گرافیکی (GPU - قطعه‌ای در کامپیوتر که وظیفه‌ی پردازش تصاویر را بر عهده دارد) امکان‌پذیر بود. اما امروزه، به دلیل پیچیدگی بسیار زیاد معادلات ریاضی، شبکه‌ی بیت‌کوین تنها توسط دستگاه‌های تخصصی و صنعتی به نام ایسیک (ASIC - مدارهای الکترونیکی ویژه‌ای که فقط با هدف استخراج رمزارز طراحی و ساخته شده‌اند) پشتیبانی می‌شود.

قدرت دستگاه ای‌سیک بر اساس هش‌ریت (Hash Rate - سرعت و توانایی دستگاه در حدس زدن اعداد و حل معادلات شبکه در هر ثانیه) اندازه‌گیری می‌شود. هرچه دستگاه شما مدل جدیدتری باشد، هش‌ریت بالاتری دارد. به زبان ساده، دستگاه قوی‌تر مانند یک ماشین مسابقه‌ای سریع است که مسیر رسیدن به یک بیت‌کوین کامل را در زمان کوتاه‌تری طی می‌کند. استفاده از دستگاه‌های قدیمی با قدرت ضعیف، به معنای دریافت سهم بسیار کمتری از پاداش‌های استخر استخراج (Mining Pool) و در نتیجه، طولانی‌تر شدن زمان رسیدن به یک سکه‌ی کامل است.

نوسانات سختی شبکه: چگونه رقابت ماینرها زمان را تغییر می‌دهد؟

عامل دومی که زمان استخراج را تغییر می‌دهد، رقابت دائمی بین خود ماینرها در سراسر جهان است. سختی شبکه بر اساس تعداد دستگاه‌های روشن و فعال در شبکه، بالا یا پایین می‌رود. اگر قیمت بیت کوین در بازار افزایش پیدا کند، افراد بیشتری ترغیب می‌شوند تا دستگاه بخرند و شروع به کار کنند.

با ورود این تجهیزات جدید، قدرت پردازش کل شبکه بالا می‌رود و سیستم برای اینکه تولید بلاک‌ها از ده دقیقه کمتر نشود، معادلات را بسیار سخت‌تر می‌کند. وقتی سختی شبکه بالا می‌رود، دستگاه شما با همان قدرت قبلی، سهم کمتری از حل معادله خواهد داشت و پاداش کمتری می‌گیرد که همین موضوع زمان رسیدن به یک سکه‌ی کامل را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، اگر بازار سقوط کند و ماینرها دستگاه‌های خود را خاموش کنند، شبکه معماها را آسان‌تر می‌کند و سرعت رسیدن به درآمد برای دستگاه‌هایی که هنوز روشن مانده‌اند، کمی بهبود می‌یابد.

هاوینگ (Halving): نصف شدن پاداش‌ها و دو برابر شدن زمان رسیدن به بیت‌کوین

سومین و شاید تاثیرگذارترین عامل در زمان‌بندی استخراج، رویدادی به نام هاوینگ (Halving - پدیده‌ای برنامه‌ریزی شده در کدهای شبکه‌ی بیت‌کوین که تقریبا هر چهار سال یک‌بار، پاداش تولیدی ماینرها را به صورت خودکار نصف می‌کند) است. این مکانیزم برای کنترل تورم و محدود نگه داشتن تعداد بیت‌کوین‌های موجود در جهان طراحی شده است.

تاثیر هاوینگ بر زمان استخراج بسیار شفاف و بی‌رحمانه است. پیش از اولین هاوینگ، پاداش حل هر بلاک ۵۰ بیت‌کوین بود، اما این رقم در جریان هاوینگ‌های متوالی کاهش یافت تا اینکه در سال ۲۰۲۴ به ۳.۱۲۵ بیت‌کوین رسید. زمانی که پاداش کل شبکه نصف می‌شود، درآمد دریافتی ماینرها از استخرها نیز نصف خواهد شد.

در نتیجه، اگر با دستگاه فعلی خود به یک سال زمان نیاز داشتید تا یک بیت‌کوین جمع‌آوری کنید، پس از وقوع پدیده‌ی هاوینگ، این زمان با همان دستگاه دقیقا دو برابر خواهد شد. هاوینگ دلیلی است که باعث می‌شود تجهیزات ماینینگ پس از چند سال کارایی خود را از دست بدهند و ماینرها مجبور به خرید مدل‌های جدیدتر برای جبران زمان از دست‌رفته شوند.

آیا صرف زمان برای استخراج بیت‌کوین همچنان سودآور است؟

بسیاری از افراد با دیدن قیمت بالای بیت‌کوین تصور می‌کنند که ورود به دنیای استخراج، یک مسیر تضمین‌شده برای رسیدن به ثروت است. اما در دنیای واقعی، زمان مساوی با پول است. هر روز و هر ساعتی که دستگاه شما برای استخراج یک بیت‌کوین روشن می‌ماند، هزینه‌هایی را برای شما می‌تراشد که مستقیما سود نهایی شما را هدف قرار می‌دهند. برای اینکه بدانیم آیا صرف ماه‌ها یا سال‌ها زمان برای رسیدن به پاداش منطقی است یا خیر، باید نگاهی واقع‌بینانه به کفه‌ی هزینه‌ها در ترازوی ماینینگ بیندازیم.

بررسی هزینه‌های جانبی: برق مصرفی، اینترنت، خنک‌کننده و استهلاک تجهیزات

استخراج بیت‌کوین شبیه به راه‌اندازی یک کارخانه‌ی کوچک است که باید بدون حتی یک ثانیه توقف، در تمام روزهای سال کار کند. برای روشن نگه‌داشتن این کارخانه، شما با چهار هزینه‌ی اصلی و پنهان روبه‌رو هستید:

• برق مصرفی: دستگاه‌های تخصصی استخراج (ASIC - کامپیوترهای قدرتمندی که فقط با هدف ماینینگ ساخته شده‌اند) به شدت پرمصرف هستند. قبض برق، بزرگترین و سنگین‌ترین هزینه‌ی جاری یک ماینر است و اگر به تعرفه‌های برق تجاری یا خانگی متکی باشید، ممکن است هزینه‌ی برق از ارزش بیت‌کوین استخراج‌شده بیشتر شود.
• سیستم خنک‌کننده: دستگاه‌های ماینر در حین حل معادلات ریاضی، گرمای فوق‌العاده زیادی تولید می‌کنند. اگر این گرما به درستی دفع نشود، قطعات داخلی دستگاه در عرض چند دقیقه می‌سوزند. بنابراین، شما به فن‌های قوی و سیستم‌های تهویه‌ی قدرتمند نیاز دارید که خودشان مصرف برق و هزینه‌ی نگهداری بالایی دارند.
• اینترنت پایدار: دستگاه شما باید به صورت مداوم به شبکه‌ی جهانی متصل باشد. اگرچه استخراج به حجم اینترنت بالایی نیاز ندارد، اما پایداری (Stability - قطع نشدن و اتصال همیشگی و بدون نوسان به شبکه) بسیار حیاتی است. حتی چند دقیقه قطعی اینترنت می‌تواند زحمات دستگاه شما را در آن بازه‌ی زمانی هدر بدهد.
• استهلاک تجهیزات: دستگاه‌های ماینر عمر مفیدی دارند (Depreciation - کاهش ارزش و کارایی یک وسیله به مرور زمان بر اثر کارکرد زیاد). با افزایش دائمی سختی شبکه که در بخش‌های قبل توضیح دادیم، دستگاه شما بعد از دو الی سه سال کار مداوم، دیگر توان رقابت با مدل‌های جدیدتر را نخواهد داشت و عملا کارایی و سودآوری خود را از دست می‌دهد.

ماشین‌حساب ماینینگ (Mining Calculator): ابزاری کاربردی برای محاسبه دقیق زمان و سودآوری

با توجه به متغیرهای زیادی مانند قیمت لحظه‌ای بیت‌کوین، سختی شبکه و هزینه‌های جاری که مدام در حال تغییر هستند، محاسبه‌ی سودآوری با قلم و کاغذ تقریبا غیر ممکن است. خوشبختانه، برای حل این مشکل ابزاری هوشمند به نام ماشین‌حساب استخراج (Mining Calculator - وب‌سایت‌ها یا نرم‌افزارهایی که سود خالص شما را بر اساس داده‌های شبکه پیش‌بینی می‌کنند) وجود دارد. این ماشین‌حساب‌ها مانند یک مشاور مالی دقیق عمل می‌کنند. برای استفاده از آن‌ها، کافی است چند اطلاعات ساده اما مهم را وارد کنید:

• قدرت پردازش دستگاه شما (هش‌ریت)
• میزان برق مصرفی دستگاه بر حسب وات
• هزینه‌ی برق مصرفی منطقه‌ی شما بر اساس کیلووات ساعت
• کارمزد استخر استخراج (درصدی که استخرهای گروهی برای ارائه‌ی خدمات خود از پاداش شما کسر می‌کنند)

پس از وارد کردن این داده‌ها، ماشین‌حساب با در نظر گرفتن سختی فعلی شبکه‌ی بیت‌کوین، به شما نشان می‌دهد که دستگاه شما در یک روز، یک ماه و یک سال چه کسری از یک بیت‌کوین را تولید می‌کند و پس از کسر هزینه‌ی برق، آیا در نهایت سود می‌کنید یا ضرر. استفاده از این ابزار پیش از خرید هرگونه تجهیزات، مهم‌ترین و منطقی‌ترین قدم برای جلوگیری از هدر رفتن سرمایه و زمان باارزش شما در مسیر ماینینگ است.

نگاهی به آینده شبکه بیت‌کوین

وقتی درباره‌ی زمان استخراج و خرید دستگاه‌های گران‌قیمت صحبت می‌کنیم، یک سوال بسیار مهم برای هر کاربر پیش می‌آید: آیا روند تولید بیت‌کوین برای همیشه ادامه دارد؟ پاسخ این سوال منفی است. برخلاف پول‌های کاغذی که دولت‌ها می‌توانند آن‌ها را به صورت نامحدود و بدون پشتوانه چاپ کنند، دنیای رمزارزها بر پایه‌ی قوانین تغییرناپذیر ریاضی بنا شده است. برای اینکه با اطمینان بیشتری برای ورود به این حوزه برنامه‌ریزی کنید، باید بدانید که در انتهای این مسیر چه اتفاقی برای ماینرها و شبکه‌ی بیت‌کوین خواهد افتاد. در این بخش، با نگاهی به آینده، سرنوشت استخراج را بررسی می‌کنیم.

محدودیت ۲۱ میلیونی: چه مقدار بیت‌کوین برای استخراج باقی مانده است؟

ساتوشی ناکاموتو (خالق ناشناس شبکه‌ی بیت‌کوین) از همان روز اول یک قانون طلایی و ثابت در کدهای این سیستم قرار داد: در نهایت تنها ۲۱ میلیون عدد بیت‌کوین در جهان وجود خواهد داشت و نه حتی یک عدد بیشتر. به این ویژگی بسیار مهم، عرضه‌ی کل (Max Supply - حداکثر تعداد سکه‌هایی که در شبکه‌ی یک رمزارز یا دارایی دیجیتال قابل تولید است) گفته می‌شود. این محدودیت دقیقا شبیه به معادن طلای روی کره‌ی زمین است؛ هرچه طلای بیشتری استخراج شود، طلای کمتری در دل کوه‌ها باقی می‌ماند و دسترسی به آن سخت‌تر می‌شود.

تا به امروز، بیش از ۱۹.۷ میلیون عدد از این ۲۱ میلیون از این ارز(یعنی چیزی در حدود ۹۴ درصد از کل سکه‌ها) استخراج شده و خرید و فروش بیت کوین در حال انجام است. شاید با دیدن این اعداد تصور کنید که زمان زیادی تا پایان دوران ماینینگ باقی نمانده است؛ اما به دلیل مکانیزم هاوینگ (Halving - پدیده‌ای برنامه‌ریزی شده که هر چهار سال یک‌بار، سرعت تولید سکه‌های جدید و پاداش ماینرها را نصف می‌کند)، سرعت استخراج به شدت در حال کند شدن است. بر اساس فرمول‌های ریاضی شبکه، پیش‌بینی می‌شود که استخراج همان چند درصد باقی‌مانده، بیش از یک قرن طول بکشد و آخرین تکه‌ی بیت‌کوین در حوالی سال ۲۱۴۰ میلادی تولید شود.

پس از استخراج آخرین بیت‌کوین، آینده ماینرها و شبکه چه خواهد شد؟

یکی از رایج‌ترین نگرانی‌های کاربران تازه‌کار این است که وقتی تمام ۲۱ میلیون بیت‌کوین استخراج شود و پاداش تولید بلاک به پایان برسد، آیا ماینرها دستگاه‌های خود را خاموش می‌کنند و کل شبکه از کار می‌افتد؟ برای پاسخ به این دغدغه، باید بدانیم که درآمد ماینرها در حال حاضر از دو مسیر مختلف تامین می‌شود: اول پاداش خلق سکه‌های جدید (که به مرور صفر می‌شود) و دوم کارمزد تراکنش‌ها (Transaction Fee - هزینه‌ی اندکی که فرستنده‌ی وجه برای تایید و انتقال امن دارایی خود به ماینرها پرداخت می‌کند).

برای درک بهتر این موضوع، یک آزادراه بزرگ را تصور کنید. در سال‌های اول، دولت برای ساخت این جاده به مهندسان و کارگران پاداش‌های بزرگی می‌دهد. اما وقتی ساخت جاده کاملا تمام شد، این مسیر رها نمی‌شود؛ بلکه کارگران نگهداری جاده، حقوق خود را از طریق دریافت عوارض عبور و مرور ماشین‌ها به دست می‌آورند.

شبکه‌ی بیت‌کوین نیز دقیقا همین روند را طی می‌کند. در سال ۲۱۴۰ و زمانی که آخرین سکه تولید شود، پاداش استخراج متوقف خواهد شد، اما ماینرها همچنان برای تایید صحت تراکنش‌ها و تامین امنیت شبکه حضور خواهند داشت. در آن زمان، تمام درآمد ماینرها فقط از طریق جمع‌آوری کارمزد تراکنش کاربران تامین می‌شود. با توجه به گسترش استفاده‌ی روزمره از بیت‌کوین در دهه‌های آینده، مجموع این کارمزدها به قدری ارزشمند خواهد بود که انگیزه‌ی مالی کافی را برای روشن ماندن تجهیزات و ادامه‌ی حیات قدرتمند شبکه‌ی بیت‌کوین فراهم می‌کند.

منابع:

River.com

Bitdeer

Binance