استخر استخراج (Mining Pool) چیست؟ راهنمای جامع انتخاب و اتصال به استخرها
استخر استخراج (Mining Pool) فضایی مجازی است که در آن چندین ماینر قدرت پردازشی دستگاههای خود را روی هم میریزند تا شانس حل کردن معادلات شبکه و دریافت پاداش را بالا ببرند. اما پشت این اتحاد ساده، هزارتویی از مدلهای پرداخت متفاوت، کارمزدهای پنهان و ریسکهای فنی قرار دارد که اغلب نادیده گرفته میشوند.

تصور کنید با صرف هزینهای سنگین، دستگاه ماینر خود را روشن کردهاید و ماهها در حالت استخراج انفرادی منتظر پیدا کردن یک بلاک نشستهاید؛ در حالی که صدای فنها بیوقفه به گوش میرسد و قبض برق مدام سنگینتر میشود، صفحه مانیتور شما همچنان عدد صفر را برای درآمد نشان میدهد. حتی زمانی که تصمیم میگیرید برای فرار از این وضعیت به یک استخر بپیوندید، انتخاب اشتباه در مدل تسویهحساب میتواند بخش بزرگی از سود خالص شما را ببلعد. در این مقاله، قرار است مکانیزم دقیق استخرهای استخراج را کالبدشکافی کنیم و با بررسی مدلهای مختلف پرداخت، به شما نشان دهیم چگونه میتوانید بهترین و سودآورترین استخر را متناسب با قدرت دستگاه خود انتخاب کنید.
مفهوم استخر استخراج (Mining Pool) به زبان ساده
دنیای استخراج ارزهای دیجیتال در نگاه اول ممکن است کمی پیچیده به نظر برسد، اما با یک مثال ساده میتوانیم منطق اصلی آن را به راحتی درک کنیم. تصور کنید در یک قرعهکشی بسیار بزرگ با میلیونها شرکتکننده حضور دارید. اگر شما فقط با سرمایهی خود یک بلیت بخرید، شانس برنده شدن شما تقریبا در حد صفر خواهد بود. اما اگر تصمیم بگیرید با هزار نفر از دوستان و آشنایان خود یک گروه تشکیل دهید و پولهایتان را روی هم بگذارید، میتوانید هزاران بلیت بخرید. با این کار شانس برنده شدن گروه شما به شدت افزایش مییابد. در نهایت، اگر بلیت برنده متعلق به گروه شما باشد، جایزه بین همهی اعضا به نسبت پولی که وسط گذاشتهاند تقسیم میشود. استخر استخراج دقیقا با همین منطق ساده کار میکند.
استخر استخراج چیست و چرا ماینرها به آن نیاز دارند؟
استخر استخراج یا ماینینگ پول، یک فضای مشترک مجازی است که در آن گروهی از ماینر ها (افراد یا شرکتهایی که با استفاده از دستگاههای قدرتمند به تایید تراکنشها در شبکه کمک میکنند) قدرت دستگاههای خود را از طریق یک شبکهی اینترنتی با یکدیگر ترکیب میکنند. هدف از این کار، افزایش شانس پیدا کردن یک بلاک (بستهای دیجیتالی که اطلاعات تراکنشهای جدید در آن ذخیره میشود) و دریافت پاداش از شبکهی رمزارز است.
شاید بپرسید که چرا ماینرها نمیخواهند به تنهایی کار کنند؟ برای پاسخ به این سوال، باید به سراغ دلایل اصلی نیاز به استخرهای استخراج برویم:
- افزایش شانس موفقیت در رقابت: در شبکههایی مانند بیت کوین، میلیونها دستگاه در حال رقابت با یکدیگر هستند. با پیوستن به یک استخر، شما هش ریت (قدرت پردازشی دستگاه شما برای حل معادلات پیچیدهی ریاضی شبکه) خود را با دیگران تجمیع میکنید و در نتیجه توانایی رقابت پیدا میکنید.
- رسیدن به درآمد مستمر و قابل پیشبینی: اگر یک ماینر بخواهد به صورت انفرادی کار کند، ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد تا به تنهایی یک بلاک پیدا کند و در تمام این مدت هیچ درآمدی نخواهد داشت. اما در یک استخر، گروه به صورت مداوم پاداش میگیرد و شما روزانه سهم کوچکی از این پاداش را به صورت منظم دریافت میکنید.
- مدیریت بهتر هزینهی برق و نگهداری: استخراج ارزهای دیجیتال نیازمند مصرف برق بالایی است. داشتن درآمد منظم از طریق استخر، به شما کمک میکند تا بتوانید هزینهی قبض برق و استهلاک دستگاههای خود را به صورت ماهانه و بدون استرس پرداخت کنید.
نگاهی کوتاه به تاریخچه پیدایش استخرهای ماینینگ
در روزهای اولیهی پیدایش شبکهی بیت کوین، استخراج آن بسیار ساده بود. هر کاربری میتوانست با رایانهی شخصی و حتی لپتاپ خانگی خود وارد این شبکه شود و پاداش بگیرد. در آن زمان، چون تعداد کاربران فعال کم بود، سختی شبکه (معیاری که نشان میدهد حل کردن معادلات برای تولید یک بلاک جدید چقدر دشوار است) در پایینترین سطح خود قرار داشت.
اما با گذشت زمان و افزایش ارزش ارزهای دیجیتال، شرکتهای بزرگ و سرمایهگذاران وارد این حوزه شدند. دستگاههای تخصصی و قدرتمندی ساخته شد و رقابت به شدت بالا رفت. به تدریج، رایانههای خانگی دیگر هیچ شانسی برای رقابت با این غولهای پردازشی نداشتند. در اواخر سال 2010 میلادی، یک برنامهنویس خلاق متوجه این چالش بزرگ شد. او اولین استخر استخراج تاریخ را با نام اسلاش پول راهاندازی کرد. این نوآوری فوقالعاده باعث شد تا ماینرهای کوچک دوباره بتوانند در کنار هم جمع شوند و قدرت خود را یکپارچه کنند. امروزه، استخرهای استخراج به بخش جداییناپذیری از اقتصاد دنیای ارزهای دیجیتال تبدیل شدهاند و بدون آنها، فعالیت برای کاربران عادی عملا غیر ممکن است.
استخر ماینینگ چگونه کار میکند؟
برای درک شیوهی کار یک استخر ماینینگ، یک پازل هزار تکهی بسیار پیچیده را در نظر بگیرید. اگر بخواهید به تنهایی این پازل را حل کنید، ممکن است روزها زمان ببرد و شاید هم هرگز موفق نشوید. اما اگر ده نفر از دوستانتان را دعوت کنید و به هر کدام صد تکه از پازل را بدهید تا روی آن کار کنند، سرعت حل معمای شما ده برابر میشود. وقتی پازل حل شد، جایزهی آن بین همهی اعضای گروه تقسیم میشود.
استخر استخراج دقیقا یک سرور (رایانه مرکزی قدرتمندی که اطلاعات و وظایف را در بستر اینترنت مدیریت میکند) است که همین کار را برای استخراجکنندگان انجام میدهد. این سرور، کار سنگین حل معادلات شبکهی بلاکچین را به قطعات کوچکتر تقسیم کرده و بین هزاران دستگاه در سراسر جهان پخش میکند تا با کمک یکدیگر به هدف نهایی برسند.
مفهوم هش ریت (Hash Rate) و اشتراکگذاری قدرت پردازش
در دنیای استخراج ارزهای دیجیتال که با الگوریتم اثبات کار (سیستم مبتنی بر مصرف توان محاسباتی رایانهها برای تامین امنیت شبکه و تایید تراکنشها) فعالیت میکنند، سرعت حرف اول را میزند. به زبان ساده، هش ریت (سرعت و قدرت حدس زدن جواب معادلات ریاضی در یک ثانیه) همان قدرت موتور دستگاه شماست. هرچه هش ریت یک دستگاه بالاتر باشد، یعنی در هر ثانیه میتواند تعداد بیشتری از رمزها را امتحان کند تا به جواب نهایی برسد.
وقتی شما به یک استخر ماینینگ متصل میشوید، در واقع در حال اشتراکگذاری هش ریت دستگاه خود با دیگران هستید. استخر، قدرت پردازشی تمام دستگاههای متصل را جمع میکند و به عنوان یک ماینر واحد و بسیار قدرتمند در شبکهی رمزارز ظاهر میشود. به عنوان مثال، اگر استخری ده هزار عضو داشته باشد، هش ریت کل استخر برابر با مجموع قدرت تکتک آن ده هزار دستگاه خواهد بود. این توان عظیم باعث میشود استخر بتواند با رقبای بزرگ دیگر به راحتی رقابت کند و سهم قابل توجهی از بازار را به دست آورد.
نحوه پیدا کردن بلاک جدید و توزیع پاداش شبکه میان ماینرها
حالا که دستگاهها قدرتشان را روی هم گذاشتهاند، عملیات اصلی شروع میشود. سرور استخر به صورت مداوم محدودههای مشخصی از اعداد را به دستگاه شما ارسال میکند تا آنها را بررسی کنید. پروسهی پیدا کردن جواب و دریافت پول در استخرهای استخراج معمولا شامل مراحل زیر است:
- تخصیص وظیفه: استخر به جای اینکه اجازه دهد دستگاهها کارهای تکراری و مشابه انجام دهند، به هر دستگاه یک بخش مجزا از معادله را میسپارد تا بالاترین بهرهوری ایجاد شود.
- تلاش بیوقفه: دستگاه شما و هزاران دستگاه دیگر به صورت شبانهروزی در حال محاسبه و ارسال جوابهای احتمالی به سرور استخر هستند.
- کشف رمز نهایی: در نهایت، یکی از دستگاههای متصل به استخر موفق میشود جواب درست را حدس بزند و پاداش بلاک (ارزهای دیجیتال تازهتولیدشده که شبکه به عنوان دستمزد پرداخت میکند) را برای کل گروه برنده شود.
- توزیع عادلانهی درآمد: شبکه، تمام پاداش را به آدرس کیف پول استخر واریز میکند. در این مرحله، مدیر استخر پس از برداشتن درصد کمی به عنوان کارمزد خدمات خود، باقیماندهی پول را بین تمام اعضا تقسیم میکند.
نکتهی بسیار مهم این است که سهم شما از این پاداش، دقیقا متناسب با میزان هش ریتی است که به استخر اختصاص دادهاید. اگر دستگاه شما 1 درصد از کل قدرت پردازشی استخر را تامین کرده باشد، شما نیز 1 درصد از کل پاداش به دست آمده را در حساب خود دریافت خواهید کرد، حتی اگر دستگاه شخص شما آن جواب نهایی را پیدا نکرده باشد. این سیستم هوشمندانه باعث میشود تا یک جریان درآمدی پایدار، مستمر و بدون نوسان برای کاربران ایجاد شود و نیازی نباشد ماهها برای رسیدن به یک پاداش کامل صبر کنند.

مقایسه استخراج انفرادی (Solo Mining) با استخر استخراج
هنگامی که تصمیم میگیرید وارد دنیای جذاب ماینینگ شوید، دو مسیر کلی پیش روی شما قرار دارد: کار کردن به صورت انفرادی یا پیوستن به یک گروه. برای درک بهتر این دو روش، تصور کنید به دنبال یک گنجینهی پنهان در یک بیابان پهناور هستید. استخراج انفرادی مانند این است که یک بیل بردارید و به تنهایی شروع به کندن زمین کنید. اگر گنج را پیدا کنید، تمام آن متعلق به خودتان است، اما شانس موفقیت شما بسیار کم خواهد بود. در مقابل، پیوستن به استخر استخراج مانند استخدام شدن در یک شرکت بزرگ حفاری با صدها کارگر و ماشینآلات پیشرفته است. در این حالت، پیدا کردن گنج تقریبا قطعی است، اما شما فقط به اندازهی توانی که صرف کردهاید از آن گنج سهم میبرید.
جدول مقایسه استخراج انفرادی و گروهی
برای اینکه بتوانید بهترین تصمیم را بگیرید و دید روشنی نسبت به این دو مسیر داشته باشید، ویژگیهای اصلی هر دو روش را در جدول زیر با یکدیگر مقایسه کردهایم:
|
ویژگی مورد بررسی |
استخراج انفرادی (Solo Mining) |
استخر استخراج (Pool Mining) |
|
شانس پیدا کردن بلاک |
بسیار پایین (نزدیک به صفر برای کاربران عادی) |
بسیار بالا و تضمین شده |
|
نحوهی دریافت درآمد |
نامنظم و کاملا تصادفی (ممکن است سالها طول بکشد) |
منظم، روزانه و قابل پیشبینی |
|
هزینهی تجهیزات |
نیازمند سرمایهی عظیم برای خرید هزاران دستگاه |
امکان شروع با سرمایهی کم و حتی یک دستگاه |
|
ریسک سرمایهگذاری |
بسیار بالا (احتمال ضرردهی به دلیل هزینهی مداوم برق) |
پایین (درآمد مستمر هزینهها را پوشش میدهد) |
|
پرداخت کارمزد |
صفر (تمام پاداش شبکه مستقیما متعلق به شماست) |
کسر 1 تا 4 درصد از سود به عنوان دستمزد مدیر استخر |
|
استقلال و آزادی عمل |
استقلال کامل و کمک به غیرمتمرکز ماندن شبکه |
وابستگی به قوانین و سرورهای استخر مرکزی |
چرا استخراج انفرادی دیگر برای کاربران عادی و تجهیزات خانگی منطقی نیست؟
در سالهای اولیهی پیدایش رمزارزها، هر کسی میتوانست با رایانهی شخصی خود به صورت انفرادی بیت کوین استخراج کند و پاداش بگیرد. اما امروزه شرایط به طور کامل تغییر کرده است. دلیل اصلی این تغییر، مفهومی به نام سختی شبکه (Network Difficulty - مکانیزمی هوشمند که با افزایش تعداد دستگاهها، حل معادلات را سختتر میکند تا زمان تولید بلاکهای جدید ثابت بماند) است.
با ورود شرکتهای بزرگ و سرمایهگذاران کلان، پدیدهای به نام مزارع استخراج (سولههایی بسیار بزرگ که دهها هزار دستگاه ماینر در آنها به صورت شبانهروزی کار میکنند) به وجود آمد. فعالیت این مزارع باعث شد تا سختی شبکهی بیت کوین و سایر ارزهای معتبر به شدت افزایش یابد. در این شرایط، اگر یک کاربر عادی با یک یا چند دستگاه بخواهد به صورت انفرادی کار کند، با چالشهای زیر روبرو میشود:
- رقابت کاملا نابرابر: توان پردازشی دستگاههای خانگی در برابر غولهای ماینینگ بسیار ناچیز است و عملا توان رقابت با آنها را ندارند.
- هزینهی بالای نگهداری بدون درآمد: دستگاه شما باید به صورت 24 ساعته روشن باشد و با تمام توان کار کند. این یعنی هزینهی برق، اینترنت و استهلاک قطعات به صورت مداوم وجود دارد، در حالی که ممکن است تا ماهها یا حتی سالها هیچ معادلهای را حل نکنید و درآمدی نداشته باشید.
- تبدیل شدن سرمایهگذاری به بختآزمایی: استخراج انفرادی در شرایط فعلی شبکههای بزرگ، دقیقا شبیه به خریدن یک بلیت بختآزمایی است. شما ممکن است آن یک نفر بینهایت خوششانسی باشید که پاداش کامل یک بلاک را میبرد، اما از نظر منطق مالی، تکیه بر شانس برای بازگشت سرمایه کار معقولی نیست.
به همین دلیل، کارشناسان حوزهی رمزارز به کاربران تازهکار اکیدا توصیه میکنند که فکر استخراج انفرادی را از سر بیرون کنند. بهترین و امنترین استراتژی برای تجهیزات خانگی و خرد، پیوستن به یک استخر معتبر است تا بتوانند از روز اول حاشیهی سود امن و پایداری برای خود ایجاد کنند.
بررسی مزایا و معایب پیوستن به Minning Pools
تصمیمگیری برای ورود به استخرهای استخراج، مانند هر فعالیت اقتصادی دیگری در دنیای رمزارز، دو روی یک سکه است. از یک طرف مزایای جذابی وجود دارد که مسیر را برای ما هموارتر میکند و از طرف دیگر، معایبی هست که باید با چشم باز آنها را بپذیریم. در این بخش، کفهی ترازوی مزایا و معایب را با هم بررسی میکنیم تا بتوانید با دیدی روشنتر بهترین تصمیم را برای سرمایهی خود بگیرید.
مزایای اصلی: کسب درآمد مستمر، پیشبینیپذیری سود و کاهش ریسک
مهمترین دلیلی که باعث میشود بیش از 90 درصد ماینرها به استخرها بپیوندند، آرامش خاطر و امنیت مالی است. وقتی شما به جای کار انفرادی، فعالیت گروهی را انتخاب میکنید، از مزایای بسیار مهمی بهرهمند میشوید:
- کسب درآمد مستمر: به جای اینکه ماهها منتظر بمانید تا شاید دستگاه شما یک معادله را به تنهایی حل کند، هر روز سهم کوچکی از تلاش گروه را به دست میآورید. این یعنی جریان نقدی (Cash Flow - ورود و خروج پیوستهی پول به حساب شما) هیچگاه قطع نمیشود.
- پیشبینیپذیری سود: وقتی عضو یک استخر پایدار هستید، میتوانید با استفاده از نرمافزارهای محاسبهگر به راحتی حدس بزنید که در پایان ماه چقدر درآمد خواهید داشت. این ویژگی برای برنامهریزی مالی و پرداخت بهموقع هزینهی برق بسیار حیاتی است.
- کاهش ریسک سرمایهگذاری: کار کردن به تنهایی در شبکههای بزرگ شبیه به یک قرعهکشی پرهزینه است؛ ممکن است هزینهی زیادی بابت خرید دستگاه و مصرف برق بپردازید و هیچ چیزی به دست نیاورید. اما در استخر استخراج، ریسک هدر رفتن زمان و سرمایه به حداقل ممکن میرسد و شما به ازای هر ثانیه پردازش، مزد خود را میگیرید.
معایب مهم: پرداخت کارمزد استخر و کاهش استقلال شبکه
در کنار تمام این خوبیها، استفاده از زیرساختهای استخر ماینینگ بدون هزینه و بینقص نیست. پیش از پیوستن به هر پلتفرمی باید دو مورد از مهمترین معایب این روش را در نظر داشته باشید:
- پرداخت کارمزد (Pool Fee): مدیران استخرها برای نگهداری از سرورها و ارائهی خدمات پشتیبانی، درصدی از درآمد شما را به عنوان دستمزد کسر میکنند. این مبلغ معمولا بین 1 تا 4 درصد متغیر است. اگرچه این عدد در نگاه اول ناچیز به نظر میرسد، اما در طولانیمدت میتواند بخش قابل توجهی از سود خالص شما را کاهش دهد.
- کاهش استقلال شبکه: هدف اصلی پیدایش ارزهای دیجیتال، غیرمتمرکز بودن (سیستمی که توسط هیچ شخص، نهاد یا دولت واحدی کنترل نمیشود) است. اما وقتی هزاران ماینر قدرت خود را در اختیار یک استخر مرکزی قرار میدهند، قدرت تصمیمگیری و پردازش در دست مدیران آن استخر جمع میشود و این موضوع با ذات آزادیبخش رمزارزها در تضاد است.
خطر حمله 51 درصدی در استخرهای متمرکز چیست و چه تبعاتی دارد؟
یکی از نگرانکنندهترین خطراتی که با بزرگ شدن بیش از حد استخرهای ماینینگ به وجود میآید، خطر حمله 51 درصدی (51% Attack) است. برای درک این خطر، یک سیستم رایگیری دموکراتیک را تصور کنید. اگر یک نفر یا یک گروه بتواند بیش از نصف (یعنی 51 درصد) از کل آرا را به دست بیاورد، میتواند به تنهایی هر قانونی که دوست دارد را تصویب کند و صدای بقیه را نادیده بگیرد.
در شبکهی بلاکچین (دفتر کل توزیعشده و شفافی که تمام تراکنشهای یک رمزارز در آن ثبت میشود)، اگر یک استخر ماینینگ به قدری بزرگ و قدرتمند شود که بیش از نیمی از کل قدرت پردازشی شبکه را در اختیار بگیرد، عملا کنترل شبکه را به دست میآورد. تبعات این اتفاق بسیار مخرب است:
- استخر مهاجم میتواند جلوی تایید شدن تراکنشهای کاربران دیگر را بگیرد.
- مدیر استخر میتواند یک ارز دیجیتال را دو بار خرج کند (مفهومی به نام Double Spending که شبیه به استفاده از پول تقلبی است و باعث نابودی ارزش آن رمزارز میشود).
البته جای نگرانی برای ارزهای بزرگی مانند بیت کوین نیست، زیرا قدرت پردازشی شبکهی بیت کوین آنقدر عظیم و پراکنده است که هیچ استخری در جهان نمیتواند به تنهایی بیش از نیمی از آن را کنترل کند. با این حال، ارزهای دیجیتال کوچکتر و تازهنفس که قدرت پردازشی کمتری دارند، همواره در معرض این تهدید امنیتی قرار دارند و انتخاب استخرهای متنوع توسط ماینرها، بهترین راه برای جلوگیری از این خطر است.

آشنایی با انواع مدلهای پرداخت پاداش در استخرها
حالا که متوجه شدیم استخر ماینینگ چگونه کار میکند، به یکی از جذابترین و مهمترین بخشهای ماجرا میرسیم: چطور و بر چه اساسی پولمان را بگیریم؟ شاید فکر کنید وقتی یک استخر به سود میرسد، پاداش را به سادگی و به یک اندازه بین همه تقسیم میکند، اما ماجرا کمی دقیقتر از این حرفها است. برای اینکه حق هیچ ماینری ضایع نشود، استخرها از مفهومی به نام سهم (Share - واحدی دیجیتالی برای اندازهگیری میزان کار و قدرت پردازشی که هر ماینر به شبکهی استخر تحویل داده است) استفاده میکنند.
بر اساس اینکه استخر چگونه این سهمها را محاسبه و به پول تبدیل میکند، مدلهای پرداخت مختلفی به وجود آمده است. انتخاب درست از میان این مدلها، تاثیر مستقیمی روی سودآوری نهایی شما خواهد داشت. در ادامه، رایجترین روشهای پرداخت را با زبانی ساده بررسی میکنیم.
مدل پرداخت به ازای هر سهم (PPS) و حاشیه سود آن
مدل پرداخت به ازای هر سهم (Pay Per Share یا به اختصار PPS)، یکی از سادهترین و محبوبترین روشها به خصوص برای استخراجکنندگان تازهکار است. در این روش، استخر بابت هر سهم معتبری که دستگاه شما تولید و ارسال میکند، مبلغ ثابت و مشخصی را به شما پرداخت میکند.
برای درک بهتر، تصور کنید شما کارمند یک کارخانهی تولید کفش هستید و حقوق ثابت روزانه میگیرید. چه کارخانه در آن روز موفق به فروش کفشی بشود و چه نشود، شما در پایان روز دستمزد خود را به صورت کامل دریافت میکنید.
- مزیت اصلی: درآمد شما کاملا ثابت، پیشبینیپذیر و بدون نوسان است. شما نیازی ندارید نگران شانس استخر در پیدا کردن بلاک جدید باشید.
- نکته مهم: چون در این مدل، مدیر استخر تمام ریسک پیدا نشدن بلاک را به دوش میکشد، معمولا کارمزد استخرهای PPS کمی بالاتر از سایر مدلها است و این موضوع میتواند در طولانیمدت حاشیهی سود نهایی شما را اندکی کاهش دهد.
مدل پرداخت به ازای آخرین N سهم (PPLNS)
مدل پرداخت به ازای آخرین N سهم (Pay Per Last N Shares)، کمی پیچیدهتر اما در شبکهی ماینینگ بسیار پرکاربرد و سودآور است. در این مدل، شما فقط و فقط زمانی پول میگیرید که استخر موفق شود یک بلاک جدید در شبکهی رمزارز پیدا کند. وقتی بلاک پیدا شد، استخر به عقب برمیگردد و تعداد مشخصی از آخرین سهمهای ارسال شده (همان متغیر N) را بررسی میکند. سپس پاداش را فقط بین کسانی تقسیم میکند که در آن بازهی زمانی حساس مشارکت داشتهاند.
این مدل دقیقا شبیه به کار کردن روی یک قایق ماهیگیری است. شما فقط زمانی سهم میبرید که تور ماهیگیری پر از ماهی شود و سهم شما دقیقا به اندازهی تلاشی است که در لحظات آخر کشیدن تور به خرج دادهاید.
- مزیت اصلی: کارمزد این استخرها معمولا بسیار پایین است. اگر دستگاه شما به صورت 24 ساعته روشن باشد و استخر خوششانس باشد، در طولانیمدت سود بسیار بیشتری نسبت به روش PPS کسب خواهید کرد.
- نکته مهم: درآمد شما در این روش پرنوسان است؛ ممکن است یک روز خیلی زیاد و روز دیگر کمتر باشد. همچنین اگر دستگاه خود را مرتبا خاموش و روشن کنید یا اتصال اینترنت شما قطع شود، ضرر قابل توجهی خواهید کرد.
مدل پرداخت پاداش نسبی (Proportional)
در مدل پرداخت نسبی، همه چیز بسیار مستقیم و بر اساس یک نسبت ساده محاسبه میشود. وقتی استخر موفق به استخراج یک بلاک میشود، کل پاداش بر اساس تعداد سهمهایی که هر فرد از زمان پیدا شدن بلاک قبلی تا بلاک فعلی ارسال کرده، تقسیم میگردد.
با وجود سادگی، این روش یک نقطه ضعف بزرگ دارد که به آن پرش میان استخرها (Pool Hopping - یک رفتار مخرب که در آن برخی ماینرها فقط در زمانهایی که استخر به پیدا کردن بلاک نزدیک شده وارد آن میشوند، سریع پاداش میگیرند و خارج میشوند) میگویند. به همین دلیل، امروزه استخرهای کمتری از روش نسبی ساده استفاده میکنند و بیشتر به سمت روش PPLNS حرکت کردهاند تا جلوی این نوع سوءاستفادهها به طور کامل گرفته شود.
استخرهای همتا به همتا (P2P) و مدلهای ترکیبی (Hybrid)
با پیشرفت دنیای بلاکچین و نیاز به امنیت بالاتر، مدلهای خلاقانهی دیگری هم برای پرداخت پاداش شکل گرفتهاند که بد نیست با آنها آشنا شوید:
- استخرهای همتا به همتا (P2P Pool): در این نوع استخرها، هیچ مدیر یا شرکت مرکزی کنترلکنندهای وجود ندارد. همه چیز به صورت غیرمتمرکز (سیستمی که در آن قدرت دست یک شخص یا شرکت خاص نیست و کدهای برنامهنویسی همه چیز را مدیریت میکنند) انجام میشود. مزیت بزرگ این استخرها امنیت بسیار بالا و نبود کارمزدهای مرکزی است، اما راهاندازی و اتصال به آنها برای کاربران مبتدی کمی دشوارتر است.
- مدلهای ترکیبی (Hybrid): بسیاری از استخرهای بزرگ و معتبر امروزی از روشهای ترکیبی مانند +PPS استفاده میکنند. در این حالت، استخر پاداش اصلی بلاک را به روش ثابت و امن PPS پرداخت میکند تا خیال ماینر راحت باشد، اما کارمزد تراکنشها (هزینهای که کاربران عادی برای تایید سریعتر انتقال پول خود به شبکه میپردازند) را با روش PPLNS بین ماینرها تقسیم میکند. این مدل هوشمندانه، بهترین ویژگیهای هر دو روش را همزمان در اختیار شما قرار میدهد و درآمد نهایی را بهینهتر میکند.
راهنمای گامبهگام و معیارهای انتخاب بهترین Mining Pool
انتخاب یک استخر ماینینگ مناسب، دقیقا مانند انتخاب یک شریک تجاری قابل اعتماد است. شما قرار است سرمایهی خود را (که همان قدرت پردازشی دستگاه ماینر شماست) در اختیار این پلتفرم قرار دهید، بنابراین باید با چشمانی باز و بررسی دقیق وارد این همکاری شوید. بسیاری از کاربران تازهکار تصور میکنند که همهی استخرها شبیه به هم هستند، اما تفاوتهای کوچک در قوانین و زیرساختهای آنها میتواند تاثیر بزرگی روی سودآوری شما داشته باشد. در این بخش، مهمترین فاکتورهایی که باید قبل از ثبتنام در یک استخر بررسی کنید را مرور میکنیم.
بررسی کارمزد استخر (Pool Fee) و مدلهای تسویه حساب
همانطور که مدیریت یک مجتمع مسکونی برای حفظ امنیت و نظافت هزینهی شارژ دریافت میکند، مدیران استخرهای ماینینگ نیز برای نگهداری از سرورها و پرداخت حقوق تیم پشتیبانی خود کارمزد میگیرند. این کارمزد (Pool Fee) مستقیما از درآمد شما کسر میشود و معمولا بین 1 تا 4 درصد متغیر است.
نکتهی مهم این است که نباید فقط به دنبال استخرهایی با کارمزد صفر یا بسیار پایین باشید. معمولا کارمزدها با مدلهای تسویه حساب (مانند PPS یا PPLNS که در بخشهای قبلی توضیح دادیم) ارتباط مستقیم دارند. یک استخر ممکن است کارمزد بیشتری بگیرد اما در عوض درآمدی ثابت و بدون نوسان را به شما تضمین بدهد. بنابراین، حتما بررسی کنید که در ازای پرداخت این کارمزد، چه خدماتی دریافت میکنید.
اهمیت شفافیت، امنیت و سابقه فعالیت پلتفرم
دنیای ارزهای دیجیتال پر از فرصتهای بینظیر است، اما متاسفانه کلاهبرداران نیز در این فضا حضور دارند. استخر استخراج به عنوان یک واسطه، پول شما را قبل از واریز به کیف پولتان نزد خود نگه میدارد. بنابراین، اعتبار و سابقهی فعالیت استخر بسیار حیاتی است.
برای اطمینان از امنیت پلتفرم، به این موارد دقت کنید:
- شفافیت در آمارها: یک استخر معتبر باید اطلاعات مربوط به هش ریت کل شبکه و بلاکهای پیدا شده را به صورت زنده و شفاف به کاربران نمایش دهد.
- امنیت حساب کاربری: حتما استخری را انتخاب کنید که از سیستم احراز هویت دو مرحلهای (2FA - یک لایهی امنیتی اضافه که برای ورود به حساب، علاوه بر رمز عبور، یک کد پیامکشده یا تولیدشده در اپلیکیشن را درخواست میکند) پشتیبانی کند تا خطر هک شدن حساب شما به صفر برسد.
- نظرات کاربران: پیش از ثبتنام، در انجمنهای تخصصی حوزهی رمزارز نظرات سایر ماینرها را در مورد پرداختهای منظم و امنیت آن استخر مطالعه کنید.
اندازه استخر و تاثیر آن بر سرعت پیدا کردن بلاک و دریافت پاداش
یکی از سوالات رایج کاربران این است که آیا به یک استخر بزرگ بپیوندند یا یک استخر کوچک؟ پاسخ به این سوال به ترجیحات شخصی شما در نحوهی دریافت پول بستگی دارد.
- استخرهای بزرگ: قدرت پردازشی بسیار بالایی دارند و ممکن است در یک روز چندین بلاک پیدا کنند. این یعنی شما به صورت مداوم و پیوسته پاداش میگیرید، اما چون تعداد اعضا بسیار زیاد است، سهم شما از هر بلاک عدد کوچکی خواهد بود.
- استخرهای کوچک: ممکن است هفتهها طول بکشد تا یک بلاک پیدا کنند، اما وقتی موفق شوند، چون تعداد اعضا کمتر است، پول بسیار بزرگتری به شما میرسد.
در نهایت علم ریاضیات میگوید که سود شما در بلندمدت در هر دو حالت تقریبا برابر است، اما برای کاربران تازهکار و کسانی که به دنبال جریان نقدینگی منظم برای پرداخت هزینهی برق هستند، استخرهای بزرگتر آرامش روانی بیشتری به همراه دارند.
موقعیت جغرافیایی سرورها و اهمیت پینگ تایم پایین برای کاربران ایرانی
این بخش برای استخراجکنندگان ایرانی یکی از مهمترین معیارهاست. در دنیای ماینینگ، سرعت اینترنت صرفا به معنای دانلود سریع فایلها نیست، بلکه پینگ تایم (Ping Time - مدت زمان رفت و برگشت اطلاعات بین دستگاه ماینر شما و سرور استخر) حرف اول را میزند.
اگر سرورهای استخر در قارهای دور (مثلا آمریکا) باشند و پینگ تایم شما بالا باشد، دستگاه شما پاسخ معادلات را دیرتر از سایر رقبا به سرور میرساند. این تاخیر باعث تولید سهمهای باطلشده (Stale Shares - جوابهای درستی که به دلیل کندی ارتباط، دیرتر از بقیه به شبکه رسیدهاند و استخر بابت آنها پولی به شما نمیدهد) میشود. برای جلوگیری از این هدررفت سرمایه، حتما استخرهایی را انتخاب کنید که سرورهای اروپایی یا آسیایی (نزدیک به موقعیت جغرافیایی ایران) دارند تا تاخیر ارسال اطلاعات به حداقل برسد.

حداقل میزان برداشت (Minimum Payout) و تناسب آن با قدرت دستگاه شما
حداقل میزان برداشت (Minimum Payout) به کمترین مقداری از ارز دیجیتال گفته میشود که باید در حساب کاربری شما در استخر جمع شود تا بتوانید آن را به کیف پول شخصی خود منتقل کنید. این مفهوم دقیقا شبیه به قلک پساندازی است که تا پر نشود نمیتوانید در آن را باز کنید.
تناسب این عدد با قدرت دستگاه شما بسیار مهم است. اگر شما فقط یک دستگاه ماینر با قدرت متوسط در خانهی خود دارید و در استخری ثبتنام کنید که حداقل میزان برداشت آن بسیار بالا تنظیم شده است، ممکن است ماهها طول بکشد تا موجودی شما به حد نصاب برسد و بتوانید پولتان را برداشت کنید. استخری را انتخاب کنید که به شما اجازه دهد آستانهی برداشت را خودتان تنظیم کنید یا حداقل مبلغ برداشت در آن به قدری پایین باشد که بتوانید هفتهای یکبار سود خود را به صورت امن به کیف پول شخصیتان منتقل کنید.
معرفی معتبرترین استخرهای استخراج ارز دیجیتال در جهان
اکنون که میدانیم یک استخر مناسب باید چه ویژگیهایی داشته باشد، زمان آن رسیده که با بازیگران اصلی این بازار آشنا شویم. در دنیای رمزارز، دهها استخر مختلف وجود دارند که هر کدام خدمات متنوعی ارائه میدهند، اما بخش عمدهی قدرت پردازشی شبکهی بیت کوین و سایر ارزهای معتبر تنها در دست چند استخر بزرگ و شناختهشده متمرکز است. در ادامه، برترین پلتفرمهای حال حاضر جهان را با زبانی ساده بررسی میکنیم تا بتوانید گزینهی ایدهآل خود را پیدا کنید.
استخر فاندری یو اس ای (Foundry USA): غول فعلی ماینینگ بیت کوین
در حال حاضر، فاندری یو اس ای تاج پادشاهی دنیای ماینینگ را بر سر دارد و با در اختیار داشتن حدود 30 درصد از کل قدرت پردازشی شبکهی بیت کوین، بزرگترین استخر جهان محسوب میشود. این پلتفرم که در ایالات متحده آمریکا مستقر است، بیشتر برای شرکتهای بزرگ و سرمایهگذاران سازمانی (Institutional Miners - نهادها و شرکتهای بزرگی که با سرمایههای عظیم وارد بازار میشوند) طراحی شده است.
- ویژگی بارز: امنیت بسیار بالا، شفافیت مالی و واریز روزانهی سود به حساب کاربران.
- نکته مهم برای ماینرهای ایرانی: به دلیل رعایت قوانین سختگیرانهی آمریکا، این استخر هویت کاربران را به دقت بررسی میکند و برای کاربران ایرانی که با محدودیتهای تحریم روبرو هستند، گزینهی مناسبی به شمار نمیرود.
استخر انت پول (AntPool): محصول قدرتمند شرکت بیت مین
انت پول یکی از باسابقهترین و قدرتمندترین استخرهای جهان است که توسط شرکت بیت مین (Bitmain - بزرگترین تولیدکنندهی دستگاههای استخراج در جهان که در ایران نیز با برند انتماینر به خوبی شناخته میشود) مدیریت میگردد. این استخر همواره بخش بزرگی از سهم بازار جهانی را در اختیار دارد و به دلیل پشتوانهی مالی و فنی قدرتمند خود، از پایداری بینظیری برخوردار است.
- ویژگی بارز: سازگاری فوقالعاده با دستگاههای انتماینر و ارائهی مدلهای پرداخت متنوع تا کاربر بتواند استراتژی درآمدی خود را تنظیم کند.
- نکته مهم: رابط کاربری (User Interface - ظاهر سایت و منوهایی که کاربر با آنها کار میکند) در این استخر بسیار ساده و روان طراحی شده است، بنابراین اگر به تازگی وارد حوزهی استخراج شدهاید، کار کردن با آن برایتان بسیار راحت خواهد بود.
استخر اف 2 پول (F2Pool): از قدیمیترین و محبوبترین استخرهای بازار
اگر به دنبال یک استخر کهنهکار و همهفنحریف هستید، اف 2 پول که در سال 2013 تاسیس شده، یکی از بهترین انتخابها پیش روی شماست. این استخر قدرتمند فقط محدود به شبکه بیت کوین نیست و به شما اجازه میدهد دهها ارز دیجیتال مختلف را استخراج کنید.
- ویژگی بارز: پشتیبانی از شبکههای متنوع و داشتن یک اپلیکیشن موبایل بسیار کاربردی که به شما اجازه میدهد وضعیت دمای دستگاه و میزان درآمد لحظهای خود را از هر کجای دنیا چک کنید.
- نکته مهم: اف 2 پول سرورهای قدرتمندی در سراسر جهان پراکنده کرده است که باعث میشود سرعت اتصال دستگاهها به آن بالا باشد و از هدر رفتن توان پردازشی به دلیل کندی اینترنت جلوگیری شود.

استخر وایا بی تی سی (ViaBTC) و بایننس پول (Binance Pool)
در نهایت به دو نام بسیار آشنا در بازار میرسیم که هر کدام شرایط کاملا متفاوتی برای کاربران ما دارند:
- استخر وایا بی تی سی (ViaBTC): این استخر یکی از محبوبترین و مطمئنترین پلتفرمها در میان ماینرهای ایرانی است. وایا بی تی سی نه تنها به شما اجازه میدهد بین مدلهای مختلف پرداخت به راحتی جابجا شوید، بلکه به دلیل داشتن سرورهای نزدیک به منطقهی ما و عدم اجبار به احراز هویت (KYC - فرآیندی قانونی که در آن صرافیها و پلتفرمها تصویر مدارک هویتی کاربر را برای جلوگیری از تخلفات مالی بررسی میکنند)، گزینهای بسیار امن و پرسرعت برای دور زدن محدودیتها محسوب میشود.
- استخر بایننس پول (Binance Pool): این استخر متعلق به بزرگترین صرافی رمزارز جهان یعنی بایننس است. جذابیت اصلی بایننس پول در کارمزدهای بسیار پایین و انتقال مستقیم و بدون هزینهی درآمد به حساب صرافی است. اما یک هشدار جدی وجود دارد؛ بایننس قوانین احراز هویت کاملا اجباری و سختگیرانهای دارد و به دلیل تحریمهای بینالمللی، به هیچ وجه به کاربران ایرانی خدمات نمیدهد. اتصال به این استخر با هویت ایرانی، خطر مسدود شدن دائمی داراییها را به دنبال دارد و استفاده از آن اصلا توصیه نمیشود.

چه ارزهایی را میتوان در استخرها استخراج کرد؟
وقتی صحبت از استخراج میشود، بسیاری از تازهکارها تصور میکنند که با خرید یک دستگاه ماینر میتوانند هر ارز دیجیتالی که در بازار وجود دارد را تولید کنند. اما این یک تصور اشتباه است. فرایند استخراج یا ماینینگ، تنها برای ارزهایی امکانپذیر است که شبکهی آنها بر اساس یک سیستم خاص برای تایید تراکنشها طراحی شده باشد. در واقع، شما فقط میتوانید ارزهایی را در استخرهای استخراج تولید کنید که به قدرت پردازشی رایانهها برای ادامهی حیات خود نیاز دارند. در ادامه، وضعیت ارزهای مختلف برای استخراج را با زبانی ساده بررسی میکنیم.
بیت کوین و تسلط کامل الگوریتم اثبات کار (PoW)
بیت کوین به عنوان پادشاه دنیای رمزارز، شناختهشدهترین ارزی است که در استخرها استخراج میشود. شبکهی بیت کوین بر پایهی الگوریتم اثبات کار (Proof of Work - مکانیزمی که در آن دستگاههای ماینر با مصرف توان پردازشی بالا و حل معادلات پیچیدهی ریاضی، امنیت شبکه را تامین و پاداش دریافت میکنند) فعالیت میکند.
در سیستم اثبات کار، هرچه قدرت پردازشی دستگاه شما بیشتر باشد، شانس بیشتری برای دریافت پاداش دارید. به همین دلیل است که امروزه استخرهای استخراج بیت کوین به غولهای پردازشی عظیمی تبدیل شدهاند. اگر قصد دارید وارد حوزهی ماینینگ شوید، استخراج بیت کوین به دلیل امنیت بالای شبکه و ارزش مالی پایدار آن، همچنان امنترین و پرطرفدارترین گزینه در سراسر جهان است.
آیا استخراج اتریوم هنوز امکانپذیر است؟ (پاسخ به یک اشتباه رایج در میان تازهکارها)
یکی از پرتکرارترین سوالاتی که کاربران تازهکار میپرسند این است که چگونه میتوانیم اتریوم استخراج کنیم؟ پاسخ کوتاه این است: استخراج اتریوم دیگر امکانپذیر نیست!
در گذشته، اتریوم دومین ارز محبوب برای ماینرها بود و بسیاری از افراد با استفاده از کارتهای گرافیک رایانههای خود به استخراج آن میپرداختند. اما در سال 2022، شبکهی اتریوم یک بهروزرسانی بسیار بزرگ و تاریخی انجام داد و الگوریتم خود را از اثبات کار به اثبات سهام (Proof of Stake - سیستمی که در آن به جای خرید دستگاه پرمصرف، کاربران مقداری از ارزهای دیجیتال خود را در شبکه قفل میکنند تا در تایید تراکنشها مشارکت کرده و سود دریافت کنند) تغییر داد. این روش تا حدودی شبیه به سپردهگذاری پول در بانک برای دریافت سود ماهانه است. بنابراین، دستگاههای ماینر دیگر هیچ کاربردی در شبکهی اتریوم ندارند و ماینرهای قدیمی مجبور شدند استراتژی خود را تغییر داده و توان پردازشی خود را به سمت شبکههای جایگزین هدایت کنند.
سایر آلت کوینهای جذاب برای استخراج
اگر نمیخواهید بیت کوین استخراج کنید، گزینههای جایگزین بسیار خوبی در بازار وجود دارند که به آنها آلت کوین (Altcoin - به هر ارز دیجیتالی غیر از بیت کوین گفته میشود) میگویند. بسیاری از ماینرها ترجیح میدهند شانس خود را در شبکههای خلوتتر امتحان کنند. در اینجا چند مورد از بهترین ارزهای جایگزین برای استخراج را معرفی میکنیم:
- دوج کوین و لایت کوین: این دو ارز از یک الگوریتم مشابه استفاده میکنند. نکتهی بسیار جذاب این است که شما میتوانید با پیوستن به برخی استخرها، هر دو ارز را به صورت همزمان استخراج کنید؛ یعنی با یک بار مصرف برق و توان دستگاه، دو نوع پاداش مختلف بگیرید.
- بیت کوین کش: این ارز در واقع برادر کوچکتر بیت کوین است و از همان دستگاهها و همان ساختار استفاده میکند، اما سختی شبکهی آن بسیار کمتر است و برای ماینرهایی با تجهیزات متوسط گزینهی ایدهآلی به شمار میرود.
- اتریوم کلاسیک: پس از اینکه شبکهی اصلی اتریوم قابلیت استخراج با کارت گرافیک را متوقف کرد، بسیاری از ماینرها به سراغ اتریوم کلاسیک رفتند. این شبکه همچنان به مکانیزم سنتی اثبات کار وفادار مانده است و به عنوان یک پناهگاه امن برای ماینرهای خرد که هنوز تجهیزات گرافیکی دارند، عمل میکند.
جمعبندی استراتژیهای استخراج برای ماینرهای ایرانی
همانطور که در طول این مقاله متوجه شدید، ورود به دنیای استخراج ارزهای دیجیتال تنها به خرید یک دستگاه ماینر ختم نمیشود، بلکه نیازمند داشتن یک برنامهی دقیق و هوشمندانه است. برای کاربران ایرانی، این مسیر به دلیل شرایط خاص اینترنت و تحریمهای بینالمللی، پیچیدگیهای مختص به خود را دارد و نیازمند دقت بیشتری است.
به عنوان یک جمعبندی جامع، اگر قصد دارید سرمایهی خود را وارد این حوزه کنید، رعایت کردن این سه استراتژی کلیدی به شما کمک میکند تا با خیالی آسوده به کسب درآمد بپردازید:
- انتخاب هوشمندانهی استخر ماینینگ: همیشه استخری را انتخاب کنید که سرورهای آن کمترین فاصلهی جغرافیایی را با ایران داشته باشند تا پینگ تایم (زمان رفت و برگشت اطلاعات در شبکه) به حداقل برسد. همچنین، دور استخرهایی که نیاز به احراز هویت اجباری دارند را خط بکشید تا امنیت حساب شما به خطر نیفتد. استخرهایی که با آیپی ثابت ایران سازگاری بهتری دارند، همیشه در اولویت هستند.
- مدیریت ریسک در انتخاب مدل تسویهحساب: اگر در منطقهای هستید که اینترنت شما دچار نوسان یا قطعیهای مکرر میشود، مدل پرداخت PPS (دریافت پول ثابت به ازای هر سهم پردازشی) برای شما امنتر است و جریان درآمدی پایداری را برای پرداخت هزینهی برق ایجاد میکند. اما اگر از پایداری برق و اینترنت مجموعهی خود اطمینان کامل دارید، استفاده از مدل PPLNS میتواند در بلندمدت حاشیهی سود بیشتری برایتان به همراه داشته باشد.
- نقد کردن امن و سریع درآمد استخراج: پس از اینکه دستگاه شما کار خود را با موفقیت انجام داد و پاداش شبکه به حسابتان واریز شد، مهمترین گام تبدیل این دارایی دیجیتال به پول نقد یا فیات (پولهای رایج دولتی که در دست مردم در گردش است مانند ریال) میباشد. نگهداری یا انتقال دارایی در صرافیهای خارجی همواره ریسک مسدود شدن سرمایه را برای ماینرهای ایرانی به همراه دارد. به همین دلیل، انتقال مستقیم پاداشها به یک پلتفرم معتبر و داخلی مانند صرافی کیف پول من، ایمنترین و منطقیترین استراتژی است. با این کار، نه تنها دغدغهی تحریمها را به طور کامل از بین میبرید، بلکه میتوانید دسترنج ارزی خود را در سریعترین زمان ممکن و با پشتیبانی پاسخگو، به ریال تبدیل کرده و به حساب بانکی خود منتقل کنید.
با رعایت این اصول ساده اما حیاتی، میتوانید چالشهای موجود را به راحتی پشت سر بگذارید و تجربهای موفق، ایمن و پایدار در دنیای پویای رمزارزها داشته باشید.
منابع:
سوالات متداول
آیا برای استخراج بیت کوین حتما باید عضو استخر شوم؟
بهترین روش پرداخت پاداش برای ماینرهای کوچک کدام است؟
آیا کاربران ایرانی برای اتصال به استخرهای استخراج مشکل تحریم دارند؟
کارمزد استخرهای استخراج معمولا چقدر است؟

من فارغ التحصیل کارشناسی ارشد در رشته زبان انگلیسی و مترجم مقالات حرفه ای در حوزه تکنولوژی هستم. در حال حاضر تمرکز حرفهای خود را بر نویسندگی در حوزه بازارهای مالی و ارزهای دیجیتال معطوف کردهام. هدف اصلی این است که مفاهیم پیچیده مرتبط با ارزهای دیجیتال را به زبانی ساده، قابلفهم و کاربردی ارائه نمایم. از همراهی شما در این مسیر خوشحالم.
مشاهده پروفایلمقالات برجسته
- بزرگترین توکنهای RWA در سال ۲۰۲۶؛ کدام پروژهها آینده این بازار را میسازند؟
- آیا خرید سولانا (SOL) در سال ۲۰۲۶ هنوز تصمیم درستی است؟
- ۱۰ ارز دیجیتال برتر که باید در سال ۲۰۲۶ زیر نظر داشته باشید!
- 5 آلتکوین آماده جهش در تیر و مرداد 1405؛ فرصت بعدی بازار کجاست؟
- تحلیلگر بازار هشدار داد: از این ۷ آلتکوین در ۲۰۲۶ دور بمانید
- جهش توکنهای هواداری جام جهانی 2026 همزمان با پایان مرحله گروهی
- دوجکوین در آستانه جهش؟ DOGE حمایت ۰.۰۷۳ دلار را آزمایش میکند
دیدگاههای کاربران
تا کنون 13 کاربر در مورد استخر استخراج (Mining Pool) چیست؟ راهنمای جامع انتخاب و اتصال به استخرها دیدگاه ثبت کرده اندافزودن دیدگاه
با ثبتنام در صرافی کیف پول من و ارسال نظر در سایت ارز دیجیتال رایگان هدیه بگیرید. نظر شما حداقل باید ۱۰ کلمه باشد و تکراری نباشد.ویدئو رسانه
در بخش ویدئو رسانه، میتوانید به آموزشها، تحلیلها و محتوای ویدیویی جذاب درباره ارزهای دیجیتال و خدمات ما دسترسی پیدا کنید.


