کریپتوپانکس (CryptoPunks) چیست؟ بررسی اقتصاد، انواع و نحوه خرید

در این مقاله از کیف پول من، هیاهوی رسانه‌ای را کنار می‌زنیم و با نگاهی تحلیلی و اقتصادی به سراغ بررسی مجموعه کریپتوپانکس (CryptoPunks) می‌رویم. با بررسی معماری بلاک‌چین اتریوم و استاندارد ERC-721، مکانیزم کمیابی مطلق در ویژگی‌های ظاهری (Traits) و مسیر توسعه این پروژه توسط آزمایشگاه لاروا (Larva Labs)، دلیل تبدیل شدن این ۱۰ هزار پیکسل‌آرت منحصر‌به‌فرد به نماد جایگاه اجتماعی (Status Symbol) در دنیای وب ۳ را باز می‌کنیم. با مطالعه این مطلب، علاوه بر درک چرایی ارزش بازار (Market Cap) چند صد میلیون دلاری این توکن‌ها، با راهنمای عملی و ابزارهای لازم برای اتصال کیف پول، مدیریت ریسک و ثبت پیشنهاد (Bid) در بازارهای رسمی نیز به شکلی تخصصی آشنا خواهید شد.

کریپتوپانکس (CryptoPunks) چیست؟ ورود به دنیای اولین توکن‌های غیرمثلی

شاید شما هم داستان‌های عجیب و غریبی درباره‌ی خرید و فروش تصاویر دیجیتال با قیمت‌های نجومی شنیده باشید. اگر بخواهیم ریشه‌ی این داستان‌ها را پیدا کنیم، باید به سراغ پروژه‌ی کریپتوپانکس برویم. این پروژه یکی از اولین و شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های ان اف تی یا همان توکن غیرمثلی (NFT: دارایی دیجیتال منحصر‌به‌فردی که مالکیت آن روی شبکه ثبت و ثابت می‌شود) در جهان است. در واقع، کریپتوپانک‌ها راه را برای تمام تصاویر دیجیتال و کلکسیون‌های هنری بعد از خودشان باز کردند و به ما نشان دادند که چگونه می‌توان یک فایل کامپیوتری ساده را به یک دارایی ارزشمند و غیرقابل کپی تبدیل کرد.

کریپتوپانکس به زبان ساده: ۱۰ هزار پیکسل‌آرت منحصر‌به‌فرد

برای درک بهتر کریپتوپانک‌ها، یک گالری هنری را تصور کنید که در آن تنها ۱۰ هزار تابلوی نقاشی وجود دارد و هیچ‌وقت تابلوی جدیدی به آن اضافه نمی‌شود. کریپتوپانکس هم دقیقا یک مجموعه‌ی دیجیتالی شامل ۱۰ هزار تصویر کوچک ۲۴ در ۲۴ پیکسلی است. این تصاویر به سبک پیکسل‌آرت (هنر پیکسلی: تصاویری که از کنار هم قرار گرفتن مربع‌های رنگی کوچک، شبیه به بازی‌های ویدیویی قدیمی ساخته می‌شوند) طراحی شده‌اند.

مهم‌ترین ویژگی این ۱۰ هزار تصویر این است که هیچ دو پانکی شبیه به هم نیستند. هر کدام از آن‌ها با ترکیب متفاوتی از ویژگی‌ها توسط یک برنامه‌ی کامپیوتری و به صورت کاملاً تصادفی ساخته شده‌اند. ویژگی‌هایی که باعث تفاوت آن‌ها می‌شود شامل موارد زیر است:

• مدل موهای متفاوت
• عینک‌های خاص و رنگارنگ
• کلاه‌های متنوع
• رنگ پوست‌های گوناگون
• آرایش متفاوت

این یعنی هر تصویر، شخصیت و ظاهر کاملا مختص به خود را دارد و هیچ نمونه‌ی مشابهی از آن در تمام این مجموعه‌ی ده‌هزارتایی پیدا نمی‌شود.

تاریخچه و بنیان‌گذاران: از آزمایشگاه لاروا (Larva Labs) تا یوگا لبز (Yuga Labs)

داستان تولد این چهره‌های پیکسلی به سال ۲۰۱۷ برمی‌گردد؛ زمانی که دو برنامه‌نویس به نام‌های مت هال و جان واتکینسون در شرکت خود یعنی آزمایشگاه لاروا، تصمیم گرفتند یک آزمایش جالب انجام دهند. آن‌ها برنامه‌ای نوشتند که این ۱۰ هزار چهره‌ی تصادفی را تولید می‌کرد.

جالب است بدانید در ابتدا، این تصاویر کاملاً رایگان بودند! هر کسی که یک کیف پول دیجیتال داشت، می‌توانست با پرداخت هزینه‌ی بسیار کمی برای گس فی (کارمزد شبکه: هزینه‌ای که برای ثبت تراکنش در شبکه‌ی رمزارزها پرداخت می‌شود)، صاحب یکی از آن‌ها شود. اما به مرور زمان و با افزایش محبوبیت آن‌ها، قیمت‌ها به شدت بالا رفت. در نهایت در سال ۲۰۲۲، شرکت بزرگ یوگا لبز که سازنده‌ی پروژه‌های معروف دیگری در همین حوزه است، مالکیت معنوی و حقوق پروژه‌ی کریپتوپانکس را از آزمایشگاه لاروا خریداری کرد و فصل جدیدی را در دنیای این تصاویر پیکسلی رقم زد.

کریپتوپانک‌ها از نظر فنی چگونه کار می‌کنند؟

حالا بیایید نگاهی به موتورخانه‌ی کریپتوپانک‌ها بیندازیم. این تصاویر روی شبکه‌ی اتریوم زندگی می‌کنند. وقتی شما یک کریپتوپانک می‌خرید، در واقع تصویر آن را در کامپیوتر خود ذخیره نمی‌کنید؛ بلکه یک کد یا قرارداد هوشمند (Smart Contract: کدهای برنامه‌نویسی که بدون نیاز به واسطه، قوانین را به صورت خودکار اجرا می‌کنند) مالکیت شما را تایید می‌کند. این قرارداد به تمام دنیا اعلام می‌کند که صاحب اصلی این تصویر خاص، فقط شخص شما هستید.

نکته‌ی بسیار جالب از نظر فنی این است که کریپتوپانک‌ها آنقدر قدیمی هستند که حتی قبل از به وجود آمدن استاندارد ERC-721 (استاندارد رسمی و امروزی اتریوم برای ساخت توکن‌های غیرمثلی) ساخته شده‌اند. در آن زمان، سازندگان مجبور شدند از قوانین توکن‌های معمولی استفاده کنند و با تغییر دادن آن‌ها، کدی بنویسند که بتواند این ۱۰ هزار تصویر متمایز را مدیریت کند. به زبان ساده‌تر، کریپتوپانکس مانند یک ماشین کلاسیک و دست‌ساز است که قبل از تاسیس کارخانه‌های مدرن امروزی ساخته شده و دقیقاً به دلیل همین قدمت و تفاوت فنی، در دنیای رمزارزها بسیار ارزشمند و مورد احترام است.

بررسی انواع و ویژگی‌های ظاهری CryptoPunks

حالا که متوجه شدیم ماهیت کلی این تصاویر دیجیتال چیست، زمان آن رسیده است که با دقت بیشتری به چهره‌ی این کاراکترهای پیکسلی نگاه کنیم. همان‌طور که در یک جامعه‌ی واقعی افراد با نژادها، لباس‌ها و ویژگی‌های متفاوتی در کنار هم زندگی می‌کنند، دنیای کریپتوپانک‌ها نیز تنوع بسیار جذابی دارد. الگوریتم کامپیوتری سازنده‌ی این مجموعه، طوری برنامه‌ریزی شده بود که هر شخصیت را با ترکیب کردن چند المان مختلف بسازد. در این بخش بررسی می‌کنیم که این المان‌ها دقیقا چه هستند و چگونه باعث تفاوت قیمت میان پانک‌ها می‌شوند.

دسته‌بندی اصلی پانک‌ها بر اساس نژاد

اولین و مهم‌ترین دسته‌بندی در مجموعه‌ی کریپتوپانکس، نژاد یا نوع شخصیت پایه‌ی آن‌ها است. زمانی که برنامه‌نویسان کدهای این پروژه را می‌نوشتند، تصمیم گرفتند پنج نوع کلی برای این ۱۰ هزار تصویر تعریف کنند. بیشتر این تصاویر چهره‌ی انسان‌های عادی (مرد و زن) را دارند، اما برای جذاب‌تر شدن مجموعه، سه نژاد غیرانسانی نیز به آن‌ها اضافه شد.

برای درک بهتر، یک دسته‌کارت بازی را تصور کنید که برخی کارت‌های آن به تعداد زیاد چاپ شده‌اند و برخی دیگر بسیار محدود هستند. توزیع نژادها در این ۱۰ هزار تصویر نیز به همین شکل است و مستقیما روی ارزش آن‌ها تاثیر می‌گذارد:

• مرد (Male): ۶۰۳۹ عدد (رایج‌ترین نژاد)
• زن (Female): ۳۸۴۰ عدد
• زامبی (Zombie): ۸۸ عدد (کمیاب و دارای پوست سبز رنگ)
• میمون (Ape): ۲۴ عدد (بسیار کمیاب)
• فضایی (Alien): ۹ عدد (نایاب‌ترین نژاد با پوست آبی رنگ)

همان‌طور که می‌بینید، نژادهای فضایی، میمون و زامبی روی هم رفته تعداد بسیار کمی از کل مجموعه‌ی ده‌هزارتایی را تشکیل می‌دهند و به همین دلیل در بازار، با قیمت‌های بسیار بالاتری خرید و فروش می‌شوند.

اکسسوری‌ها و ویژگی‌های خاص (Traits): از عینک سه‌بعدی تا کلاه و پیپ

علاوه بر نژاد اصلی، هر پانک با یک‌سری لوازم جانبی تزئین شده است که به آن‌ها تریت (Traits: ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد یا جزئیات ظاهری که به یک دارایی دیجیتال اضافه می‌شود تا آن را از بقیه متمایز کند) می‌گویند. این ویژگی‌های ظاهری باعث می‌شوند که حتی دو پانک از یک نژاد (مثلاً دو پانک مرد) کاملاً با هم تفاوت داشته باشند.

در مجموع ۸۷ نوع ویژگی ظاهری مختلف در کدهای این برنامه تعریف شده است. برخی از جذاب‌ترین و معروف‌ترین این ویژگی‌ها عبارتند از:

• عینک‌های متنوع (مانند عینک سه‌بعدی، عینک دودی یا عینک جوشکاری)
• کلاه‌ها و پوشش‌های سر (مانند کلاه پلیس، کلاه بافتنی یا سربند)
• مواردی که روی صورت قرار می‌گیرند (مانند ماسک پزشکی، پیپ یا سیگار)
• مدل‌های مختلف مو و ریش
• زیورآلات (مانند گوشواره طلا)

جالب است بدانید که توزیع این ویژگی‌ها نیز یکسان نیست. برای مثال، کلاه بافتنی یا گوشواره ممکن است در صدها پانک دیده شود، اما یک ویژگی خاص مانند کلاه خلبانی (Pilot Helmet) تنها در تعداد بسیار کمی از آن‌ها وجود دارد.

چه عاملی یک کریپتوپانک را کمیاب می‌کند؟

وقتی صحبت از سرمایه‌گذاری روی دارایی‌های دیجیتال می‌شود، مفهوم رریتی (Rarity: میزان نایاب بودن و کمیابی یک دارایی که رابطه‌ی مستقیمی با افزایش قیمت آن در بازار دارد) حرف اول را می‌زند. در مجموعه‌ی کریپتوپانک‌ها، کمیابی فقط به نوع نژاد بستگی ندارد، بلکه تعداد ویژگی‌های ظاهری یا همان تریت‌ها نقش بسیار پررنگی ایفا می‌کند.

یک کریپتوپانک می‌تواند حداکثر ۷ ویژگی ظاهری مختلف را به صورت همزمان داشته باشد، اما این اتفاق بسیار نادر است. بیایید نگاهی به آمار تعداد ویژگی‌ها بیندازیم تا دلیل تفاوت قیمت‌ها را بهتر درک کنیم:

• بدون ویژگی (۰ تریت): تنها ۸ پانک در کل مجموعه هیچ‌گونه ویژگی اضافه‌ای ندارند و کاملاً ساده هستند. همین سادگی بیش از حد، آن‌ها را بسیار نایاب و گران‌قیمت کرده است.
• دو یا سه ویژگی: اکثریت مطلق پانک‌ها (بیش از ۷ هزار عدد از آن‌ها) دارای دو یا سه ویژگی ظاهری هستند و به عنوان پانک‌های رایج شناخته می‌شوند.
• هفت ویژگی (۷ تریت): در کل این مجموعه‌ی ده‌هزارتایی، تنها و تنها یک پانک (پانک شماره ۸۳۴۸) وجود دارد که هر هفت ویژگی ظاهری ممکن را به صورت همزمان دارد.

بنابراین، ارزش‌گذاری در این دنیای پیکسلی مانند جمع‌آوری تمبرهای کلکسیونی است. هرچه یک ویژگی کمتر تکرار شده باشد، یا ترکیب آن ویژگی‌ها در یک تصویر نایاب‌تر باشد، آن کریپتوپانک از نظر مجموعه‌داران باارزش‌تر است و حاضرند مبالغ بیشتری برای مالکیت آن پرداخت کنند.

چرا کریپتوپانک‌ها تا این حد محبوب و ارزشمند هستند؟

احتمالا مهم‌ترین سوالی که تا اینجای مقاله در ذهن شما شکل گرفته این است که چرا افراد حاضرند برای یک تصویر پیکسلی که روی اینترنت به راحتی قابل مشاهده است، مبالغی معادل خرید یک خانه‌ی لوکس یا حتی بیشتر بپردازند؟

در نگاه اول، این موضوع ممکن است غیر منطقی به نظر برسد. اما وقتی با عینک یک سرمایه‌گذار یا مجموعه‌دار به دنیای دیجیتال نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که ارزش این تصاویر در زیبایی بصری آن‌ها نیست؛ بلکه در عوامل اقتصادی، تاریخی و اجتماعی خاصی نهفته است که در ادامه به صورت دقیق آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

ارزش تاریخی: پیشگامان انقلاب NFT و الهام‌بخش استاندارد ERC-721

برای درک ارزش تاریخی کریپتوپانک‌ها، بیایید یک مثال ملموس بزنیم. اولین تمبر پستی جهان که در سال ۱۸۴۰ چاپ شد، تنها یک تکه کاغذ کوچک و سیاه رنگ است که هیچ زیبایی خاصی ندارد؛ اما امروزه در حراجی‌ها با قیمت‌های میلیون دلاری معامله می‌شود. دلیل این قیمت، زیبایی تمبر نیست، بلکه تاریخچه‌ی آن و جایگاهش به عنوان اولین پدیده‌ی این حوزه است.

در دنیای رمزارزها نیز کریپتوپانک‌ها حکم همان اولین تمبر پستی را دارند. این مجموعه‌ی ده‌هزارتایی، پیشگام و آغازگر واقعی انقلاب ان اف تی‌ها بود. اهمیت تاریخی این پروژه تا حدی است که توسعه‌دهندگان شبکه‌ی اتریوم با الهام گرفتن از ساختار کریپتوپانک‌ها، استاندارد ERC-721 (یک قالب استاندارد در برنامه‌نویسی اتریوم که به سازندگان اجازه می‌دهد دارایی‌های دیجیتال کاملاً یکتا و غیرقابل تعویض بسازند) را طراحی کردند. به همین دلیل، داشتن یک کریپتوپانک به معنای داشتن قطعه‌ای از تاریخ تکنولوژی و بلاک‌چین است.

محدودیت در عرضه و کمیابی مطلق

در بازارهای مالی سنتی، یک شرکت همیشه می‌تواند سهام جدیدی منتشر کند یا یک کارخانه‌ی ماشین‌سازی می‌تواند مدل‌های بیشتری از یک خودروی خاص را به بازار عرضه کند. اما در دنیای رمزارزها، ما با مفهومی به نام هارد کپ (Hard Cap: حداکثر تعداد غیرقابل تغییری که برای یک دارایی دیجیتال در نظر گرفته می‌شود و هیچ‌کس نمی‌تواند از آن فراتر برود) روبه‌رو هستیم.

ارزش کریپتوپانک‌ها تا حد زیادی به همین کمیابی مطلق گره خورده است. کدهای برنامه‌نویسی این پروژه طوری نوشته شده‌اند که تنها ۱۰ هزار عدد از این پانک‌ها وجود داشته باشد؛ نه یک عدد بیشتر و نه یک عدد کمتر. این محدودیت دارای ویژگی‌های زیر است:

• توسط قراردادهای هوشمند قفل شده و غیرقابل تغییر است.
• حتی خود سازندگان پروژه (آزمایشگاه لاروا یا یوگا لبز) نمی‌توانند پانک جدیدی تولید کنند.
• با گم شدن رمز عبور کیف پول برخی از مالکان قدیمی، تعداد پانک‌های در دسترس عملا از ۱۰ هزار عدد هم کمتر شده است.

همین عرضه‌ی ثابت در برابر تقاضای بالا، باعث می‌شود که قیمت این دارایی‌ها در طول زمان رشد چشمگیری داشته باشد.

نماد جایگاه اجتماعی؛ جذابیت برای سلبریتی‌ها و نهنگ‌های ارز دیجیتال

همان‌طور که در دنیای فیزیکی، پوشیدن یک ساعت رولکس یا راندن یک ماشین فراری نشان‌دهنده‌ی ثروت و موفقیت یک فرد است، دنیای دیجیتال نیز به نمادهای خاص خود نیاز دارد. در وب ۳ (Web3: نسل جدید و غیرمتمرکز اینترنت که در آن کاربران مالکیت واقعی داده‌ها و دارایی‌های خود را در اختیار دارند)، کریپتوپانک‌ها به برترین استاتوس سیمبول (Status Symbol: کالایی لوکس که نشان‌دهنده‌ی ثروت، اعتبار و جایگاه اجتماعی بالای مالک آن در بین افراد جامعه است) تبدیل شده‌اند.

وقتی یک نهنگ ارز دیجیتال (Crypto Whale: سرمایه‌گذاران بسیار بزرگی که دارایی‌های کلانی در بازار رمزارزها دارند و خریدهایشان جلب توجه می‌کند) یا یک چهره‌ی مشهور مانند اسنوپ داگ، تصویر پروفایل شبکه‌ی اجتماعی خود را به یک کریپتوپانک تغییر می‌دهد، در واقع بدون گفتن هیچ کلمه‌ای، به تمام دنیا پیام می‌دهد که من به باشگاه ثروتمندان و پیشگامان دنیای دیجیتال تعلق دارم. این جذابیت برای افراد مشهور و ثروتمند، تقاضا را برای خرید این ۱۰ هزار تصویر به شدت افزایش داده و باعث شده تا بازار کریپتوپانک‌ها همیشه پر از هیجان و رکوردهای قیمتی جدید باشد.

اقتصاد CryptoPunk: بررسی قیمت‌ها، رکوردها و ارزش بازار

اکنون که با ماهیت و دلایل محبوبیت این تصاویر پیکسلی آشنا شدیم، وقت آن است که به جنبه‌ی مالی و اقتصادی آن‌ها نگاهی بیندازیم. اقتصاد کریپتوپانکس تا حد زیادی شبیه به بازار حراجی‌های هنری کلاسیک (مانند خرید و فروش تابلوهای نقاشان مشهور) است، اما با این تفاوت که همه چیز در دنیای دیجیتال، با سرعت بالا و با استفاده از رمزارزها انجام می‌شود. در این بخش بررسی می‌کنیم که پول در این شبکه‌ی هنری چگونه گردش پیدا می‌کند و اعداد و ارقام واقعی چقدر خیره‌کننده هستند.

معرفی گران‌ترین کریپتوپانک‌های تاریخ

در سال‌های گذشته، برخی از معاملات در بازار کریپتوپانک‌ها به قدری بزرگ بودند که تیتر اول بسیاری از رسانه‌های اقتصادی جهان شدند. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، نژادهای خاص مانند فضایی‌ها به دلیل تعداد بسیار کم، قیمت‌های نجومی دارند. برای درک بهتر ابعاد مالی این پروژه، به سه رکورد تاریخی و شگفت‌انگیز این مجموعه توجه کنید:

• کریپتوپانک شماره ۵۸۲۲: این تصویر که متعلق به نژاد بسیار نایاب فضایی است، در فوریه سال ۲۰۲۲ با قیمت خیره‌کننده‌ی ۸۰۰۰ اتریوم به فروش رفت! در زمان انجام این معامله، ارزش این مبلغ معادل ۲۳.۷ میلیون دلار بود و رکورد گران‌ترین پانک تاریخ را به نام خود ثبت کرد.
• کریپتوپانک شماره ۷۵۲۳: این پانک که باز هم یک فضایی است و یک ماسک پزشکی بر چهره دارد، در حراجی معروف ساتبیز (Sotheby's: یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین حراجی‌های آثار هنری در جهان) به قیمت ۱۱.۸ میلیون دلار فروخته شد.
• کریپتوپانک شماره ۴۱۵۶: این تصویر که یک چهره‌ی میمون با سربند آبی رنگ است، در دسامبر ۲۰۲۱ به قیمت ۲۵۰۰ اتریوم (حدود ۱۰.۲ میلیون دلار در آن زمان) معامله شد.

این ارقام به خوبی نشان می‌دهند که کلکسیونرها و سرمایه‌گذاران بزرگ، تا چه حد برای داشتن این تکه‌های تاریخی از دنیای اینترنت ارزش قائل هستند.

نگاهی به ارزش کل بازار (Market Cap) و مفهوم کف قیمتی (Floor Price)

وقتی معامله‌گران حرفه‌ای می‌خواهند وضعیت سلامتی و ارزش یک پروژه‌ی دیجیتال را بررسی کنند، از دو اصطلاح بسیار مهم استفاده می‌کنند که یادگیری آن‌ها برای شما نیز بسیار کاربردی خواهد بود:

• کف قیمتی (Floor Price): کف قیمتی به ارزان‌ترین مبلغی گفته می‌شود که در حال حاضر برای خرید ارزان‌ترین توکن یک مجموعه باید پرداخت کنید. برای درک بهتر، فرض کنید می‌خواهید به یک کنسرت موسیقی بروید؛ کف قیمتی در واقع همان ارزان‌ترین بلیت ورودی برای نشستن در صندلی‌های ردیف آخر است. وقتی می‌گویند کف قیمتی کریپتوپانکس مثلا ۵۰ اتریوم است، یعنی با مبلغی کمتر از این، هیچ‌کس در بازار حاضر نیست تصویر خود را به شما بفروشد و این ارزان‌ترین راه ورود به خانواده‌ی پانک‌هاست.
• ارزش کل بازار (Market Cap): این شاخص نشان‌دهنده‌ی ارزش کلی و بزرگی یک پروژه است. برای محاسبه‌ی آن به صورت ساده، کف قیمتی را در تعداد کل تصاویر (۱۰ هزار عدد) ضرب می‌کنند. اگر بخواهیم یک مثال ملموس بزنیم، ارزش کل بازار یا مارکت کپ مثل این است که شما بخواهید تمام خانه‌های یک شهرک مسکونی را به صورت یکجا خریداری کنید. ارزش کل بازار کریپتوپانک‌ها در زمان اوج بازار به میلیاردها دلار رسید که نشان‌دهنده‌ی حجم عظیم سرمایه‌ی در گردش این پروژه است.

آیا سرمایه‌گذاری روی کریپتوپانک‌ها برای افراد تازه‌کار منطقی است؟

با دیدن این ارقام وسوسه‌کننده، شاید این سوال برای شما پیش بیاید که آیا خرید یک کریپتوپانک راهی خوب برای سرمایه‌گذاری است؟ به عنوان یک قاعده‌ی کلی، پاسخ برای افراد تازه‌کار منفی است. بیایید با هم مزایا و ریسک‌های این کار را کفه و ترازو کنیم. از طرفی، خرید این دارایی‌ها مزایایی دارد؛ شما صاحب یک دارایی تاریخی و نمادین در دنیای دیجیتال می‌شوید که ممکن است در آینده ارزش بیشتری پیدا کند. اما ریسک‌های بسیار بزرگی نیز در کمین سرمایه‌گذاران کم‌تجربه است:

• نیاز به سرمایه‌ی عظیم: همان‌طور که در بخش کف قیمتی متوجه شدیم، برای خرید حتی ساده‌ترین کریپتوپانک، به صدها هزار دلار پول نیاز دارید. ورود با تمام سرمایه‌ی زندگی به یک بازار پر نوسان، بزرگ‌ترین اشتباه مالی است.
• مشکل نقدشوندگی (Liquidity): نقدشوندگی به این معناست که چقدر سریع می‌توانید دارایی خود را بفروشید و به پول نقد تبدیل کنید. بر خلاف فروش بیت کوین که در چند ثانیه انجام می شود، فروش یک تصویر گران‌قیمت ممکن است ماه‌ها زمان ببرد، زیرا باید منتظر خریداری بمانید که دقیقا تصویر شما را بخواهد و توانایی پرداخت هزینه‌ی آن را داشته باشد.
• نوسانات شدید بازار: قیمت این دارایی‌ها مستقیما به قیمت اتریوم و همچنین هیجانات بازار وابسته است. اگر تب و تاب بازار فروکش کند، ممکن است قیمت‌ها افت شدیدی را تجربه کنند.

بنابراین، کریپتوپانک‌ها بیشتر زمین بازی سرمایه‌گذاران بزرگ، کلکسیونرهای هنری و نهنگ‌های بازار هستند و برای کسانی که تازه قدم در دنیای رمزارزها گذاشته‌اند، گزینه‌های سرمایه‌گذاری بسیار امن‌تر و منطقی‌تری با سرمایه‌های کوچک‌تر وجود دارد.

راهنمای خرید کریپتوپانک

اگر با وجود تمام ریسک‌های گفته شده، سرمایه‌ی کافی در اختیار دارید و تصمیم گرفته‌اید وارد دنیای دارندگان این تصاویر پیکسلی شوید، باید بدانید که فرایند خرید آن‌ها کمی با خرید رمزارزهای معمولی مانند بیت‌کوین متفاوت است. برای این کار شما به ابزارهای خاصی نیاز دارید تا بتوانید به صورت مستقیم با قراردادهای هوشمند ارتباط برقرار کنید. در این بخش، مسیر خرید را مانند مراحل خرید یک ملک دیجیتال، قدم به قدم بررسی می‌کنیم.

گام اول: نصب یک کیف پول وب ۳ و تامین امنیت آن

اولین قدم برای ورود به این فضا، داشتن یک کیف پول وب ۳ (Web3 Wallet: نرم‌افزاری که به شما اجازه می‌دهد دارایی‌های دیجیتال خود را مدیریت کرده و مستقیماً به برنامه‌های غیرمتمرکز اینترنتی متصل شوید) است. بهترین و محبوب‌ترین گزینه برای این کار، کیف پول متامسک (MetaMask) است. متامسک مانند یک گاوصندوق دیجیتال و قابل حمل عمل می‌کند که هویت و سرمایه‌ی شما را در دنیای رمزارزها نگه می‌دارد.

برای شروع باید افزونه‌ی متامسک را روی مرورگر کامپیوتر خود نصب کنید یا اپلیکیشن آن را در گوشی موبایل دانلود کنید. در زمان ساخت حساب کاربری، کیف پول به شما یک عبارت بازیابی (Seed Phrase: مجموعه‌ای از ۱۲ یا ۲۴ کلمه که رمز اصلی گاوصندوق شماست) می‌دهد. برای تامین امنیت این کیف پول حتما موارد زیر را رعایت کنید:

• این کلمات را به همان ترتیبی که نمایش داده می‌شوند روی یک تکه کاغذ بنویسید.
• هرگز از این کلمات اسکرین‌شات نگیرید و آن‌ها را در فضای ابری گوشی یا کامپیوتر ذخیره نکنید.
• اگر این کلمات را گم کنید یا کسی آن‌ها را پیدا کند، برای همیشه دسترسی به سرمایه‌ی خود را از دست خواهید داد.

گام دوم: خرید اتریوم (ETH) از صرافی و انتقال به کیف پول شخصی

از آنجایی که پروژه‌ی کریپتوپانکس روی شبکه‌ی اتریوم ساخته شده است، واحد پول رسمی برای خرید و فروش آن‌ها رمزارز اتریوم (ETH) است. بنابراین، شما باید در یک صرافی ارز دیجیتال مثل صرافی ارز دیجیتال کیف پول من ثبت‌نام کرده و خرید اتریوم انجام دهید.

پس از خرید، باید این اتریوم‌ها را به آدرس کیف پول متامسک خود انتقال دهید. آدرس کیف پول شما چیزی شبیه به شماره کارت بانکی است (یک رشته‌ی طولانی از حروف و اعداد انگلیسی که با 0x شروع می‌شود). فقط به خاطر داشته باشید که همیشه مقداری بیشتر از قیمت اصلی تصویر، اتریوم بخرید؛ زیرا برای تایید شدن تراکنش شما در شبکه‌ی بلاک‌چین، باید مبلغی را به عنوان گس فی یا همان کارمزد شبکه پرداخت کنید.

گام سوم: اتصال به بازار رسمی کریپتوپانکس و نحوه ثبت پیشنهاد (Bid)

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، کریپتوپانک‌ها از نظر فنی کمی قدیمی هستند. به همین دلیل، خرید و فروش آن‌ها در بازارهای عمومی کمتر انجام می‌شود و بهترین مکان برای معامله، بازار رسمی و اختصاصی خود آن‌ها در وب‌سایت شرکت سازنده است.

وقتی وارد این وب‌سایت می‌شوید، گزینه‌ای برای اتصال کیف پول وجود دارد. با کلیک روی آن و تایید پیام در متامسک، کیف پول شما به بازار متصل می‌شود.

حالا می‌توانید لیست تمام تصاویر موجود را ببینید. در این بازار دو راه برای خرید وجود دارد:

• خرید مستقیم: اگر صاحب یک پانک، تصویر خود را برای فروش با یک قیمت مشخص قرار داده باشد، شما می‌توانید با پرداخت آن مبلغ، بلافاصله تصویر را خریداری کنید.
• ثبت پیشنهاد قیمت (Bid): اگر تصویر مورد نظر شما برای فروش گذاشته نشده است، می‌توانید یک پیشنهاد قیمت (مبلغی که حاضرید برای خرید پرداخت کنید و منتظر می‌مانید تا فروشنده در صورت تمایل آن را قبول کند) ثبت کنید. در این حالت، مبلغ پیشنهادی شما در قرارداد هوشمند قفل می‌شود تا زمانی که فروشنده آن را بپذیرد یا خودتان پیشنهاد را لغو کنید.

پس از تایید نهایی تراکنش، قرارداد هوشمند به صورت خودکار اتریوم‌ها را به حساب فروشنده منتقل کرده و مالکیت تصویر را به آدرس کیف پول شما گره می‌زند. از این لحظه به بعد، شما صاحب رسمی و غیرقابل انکار یک کریپتوپانک هستید.

منابع:

Wikipedia

Kraken

Binance