اوری پدیا (Everipedia) چیست؟ بررسی جایگزین بلاک‌چینی ویکی‌پدیا

پلتفرم Everipedia با انتقال پایگاه داده خود به بلاک‌چین مقیاس‌پذیر ایاس (EOS) و ادغام آن با اقتصاد توکنی، مفهوم دایرةالمعارف آنلاین را بازنویسی کرده است. در این اکوسیستم، سیستم حاکمیت غیرمتمرکز جایگزین مدیران مرکزی شده و ارز دیجیتال IQ به عنوان پاداش مستقیم تولید، ویرایش و تایید محتوای موثق، به کاربران شبکه پرداخت می‌شود. در این مقاله از کیف پول من، معماری فنی اوری پدیا، مکانیسم تایید داده‌ها و کاربردهای گسترده توکن IQ در بازارهایی مانند پلتفرم پیش‌بینی پردیکت (PredIQt) را واکاوی می‌کنیم. با مطالعه این مطلب، علاوه بر شناخت تفاوت‌های بنیادین این شبکه با ویکی‌پدیا، مسیر روشنی برای ایجاد حساب کاربری، اتصال کیف پول و تبدیل تخصص و دانش خود به دارایی دیجیتال در اختیار خواهید داشت.

اوری پدیا (Everipedia) چیست؟ معرفی دایره‌المعارف بلاک‌چینی

تصور کنید وارد یک کتابخانه‌ی دیجیتال و بی‌نهایت بزرگ شده‌اید که هر کاربری در سراسر جهان می‌تواند اطلاعات جدیدی به آن اضافه کند. اوری پدیا دقیقا چنین فضایی است. اوری پدیا یک دانشنامه‌ی آنلاین و آزاد است که ساختاری بسیار شبیه به ویکی‌پدیا دارد، اما با یک تفاوت بنیادین و مهم؛ این پلتفرم بر روی بلاک‌چین (یک دفتر کل توزیع‌شده و دیجیتال که اطلاعات را به صورت امن، شفاف و غیرقابل تغییر در شبکه‌ای از کامپیوترها ثبت می‌کند) ساخته شده است.

در سیستم‌های قدیمی و سنتی، شما مقاله‌ای را با زحمت فراوان می‌نویسید، اما در نهایت مالکیت و کنترل آن در دست شرکتی است که سایت را مدیریت می‌کند. در دنیای اوری پدیا، اطلاعات شما روی شبکه‌ای غیرمتمرکز ذخیره می‌شود و هیچ سازمان خاصی نمی‌تواند به تنهایی زحمات شما را حذف کند. جذاب‌ترین بخش ماجرا این است که در اوری پدیا، برعکس پلتفرم‌های دیگر، وقت و انرژی شما هدر نمی‌رود و در ازای تولید یا ویرایش محتوای باکیفیت، ارز دیجیتال پاداش می‌گیرید.

نگاهی کوتاه به تاریخچه و هدف از تاسیس اوری پدیا

داستان شکل‌گیری اوری پدیا به سال 2014 برمی‌گردد؛ زمانی که گروهی از کارآفرینان جوان تصمیم گرفتند یک جایگزین مدرن‌تر، آزادتر و منصفانه‌تر برای ویکی‌پدیا بسازند. هدف اولیه‌ی تیم توسعه‌دهنده، حل یک چالش بزرگ بود: قوانین بسیار سخت‌گیرانه برای پذیرش مقالات.

در دانشنامه‌های سنتی، معمولا فقط موضوعات یا افراد بسیار مشهور اجازه‌ی داشتن صفحه را دارند. اما بنیان‌گذاران اوری پدیا معتقد بودند که هر موضوعی، به شرط صحت اطلاعات و داشتن منابع معتبر، شایسته‌ی داشتن یک مقاله‌ی اختصاصی است. با گذشت زمان و برای رسیدن به بالاترین سطح شفافیت، این تیم در سال 2018 تصمیم گرفتند تا هسته‌ی اصلی پلتفرم خود را به شبکه‌ی مدرن‌تر بلاک‌چین منتقل کنند تا عدالت در فضای تولید محتوا به حداکثر برسد.

تفاوت رویکرد غیرمتمرکزسازی در اوری پدیا نسبت به سیستم‌های سنتی

برای درک بهتر ارزش این پلتفرم، باید تفاوت سیستم‌های متمرکز (مانند ویکی‌پدیا) و شبکه‌های غیرمتمرکز (غیرمتمرکزسازی: ساختاری که در آن قدرت و تصمیم‌گیری به جای یک مدیر مرکزی، در بین تمام کاربران توزیع می‌شود) را با هم مقایسه کنیم. اوری پدیا با استفاده از فناوری بلاک‌چین، سه تغییر اساسی را در ساختار دانشنامه‌های آنلاین ایجاد کرده است:

• توزیع عادلانه‌ی قدرت و حذف سانسور: در سیستم‌های سنتی، چند مدیر ارشد می‌توانند با سلیقه‌ی شخصی خود، در کسری از ثانیه مقاله‌ی شما را ویرایش یا حذف کنند. اما در اوری پدیا، تایید یا رد یک مطلب تنها از طریق رای‌گیری توسط خود کاربران جامعه انجام می‌شود. در واقع، این خرد جمعی است که تصمیم می‌گیرد چه چیزی درست است.
• کسب درآمد به جای کار رایگان: سال‌هاست که هزاران نفر در سراسر جهان مقالات دانشنامه‌های سنتی را بدون دریافت هیچ دستمزدی می‌نویسند. اوری پدیا این رویکرد را کاملا تغییر داده است؛ در این شبکه‌ی جدید، هر فردی که اطلاعات معتبری اضافه کند یا اشتباهات دیگران را اصلاح کند، با توکن بومی این شبکه به صورت مستقیم پاداش می‌گیرد.
• امنیت و ماندگاری همیشگی اطلاعات: اطلاعات در سرورهای مرکزی شرکت‌ها به راحتی قابل هک شدن یا مسدود شدن هستند. اوری پدیا محتوای مقالات را در شبکه‌ای وسیع ذخیره می‌کند، به این معنی که هیچ دولت یا نهادی نمی‌تواند دسترسی به مقالات را محدود کند و اطلاعات ارزشمند برای همیشه در این چرخه‌ی دیجیتال زنده می‌مانند.

بررسی اکوسیستم و معماری اوری پدیا؛ این شبکه چگونه کار می‌کند؟

حالا که فهمیدیم اوری پدیا چیست، بیایید به پشت صحنه‌ی این پلتفرم نگاهی بیندازیم. تصور کنید اوری پدیا یک کارخانه‌ی بزرگ تولید اطلاعات است. برای اینکه این کارخانه بدون نیاز به یک مدیر مرکزی به خوبی کار کند، به یک سیستم دقیق و هماهنگ نیاز دارد. معماری این شبکه‌ی هوشمند از چند بخش مجزا اما متصل به هم تشکیل شده است که هر کدام وظیفه‌ی خاصی را بر عهده دارند تا همه‌چیز شفاف و امن باقی بماند.

آشنایی با سه واحد اصلی سیستم

اکوسیستم اوری پدیا برای مدیریت فرآیندها به سه واحد اصلی تقسیم می‌شود که مانند چرخ‌دنده‌های یک ساعت در کنار هم کار می‌کنند:

• واحد مقاله: این بخش شبیه به بایگانی کارخانه است. تمام متن‌ها، ویرایش‌ها و تاریخچه‌ی تغییرات مقالات در این قسمت پردازش می‌شوند. برای جلوگیری از پر شدن حجم بلاک‌چین، متن‌های طولانی و عکس‌ها در یک فضای غیرمتمرکز دیگر به نام IPFS (سیستم فایل بین‌سیاره‌ای؛ یک روش نوین برای ذخیره‌ی فایل‌ها در کامپیوترهای مختلف به جای استفاده از یک سرور متمرکز) نگهداری می‌شوند و فقط آدرس آن‌ها در شبکه‌ی اصلی ثبت می‌گردد.
• واحد توکن: این بخش وظیفه‌ی حسابداری را بر عهده دارد. تمام نقل و انتقالات مالی، پرداخت پاداش‌ها و محاسبه‌ی موجودی کاربران در این واحد پردازش می‌شود. توکن بومی شبکه در اینجا نقش پول رایج کارخانه را بازی می‌کند.
• واحد نظارت: این بخش مثل مجلس قانون‌گذاری سیستم عمل می‌کند. وقتی کاربری مقاله‌ی جدیدی می‌نویسد یا تغییری ایجاد می‌کند، این واحد مسئول برگزاری رای‌گیری (Voting؛ فرآیندی که در آن کاربران با استفاده از دارایی دیجیتال خود نظر موافق یا مخالفشان را برای تایید یک تغییر ثبت می‌کنند) است تا مشخص شود آیا آن ویرایش باید نهایی شود یا خیر.

چرا اوری پدیا از بلاک‌چین ایاس (EOS) به جای اتریوم استفاده می‌کند؟

در روزهای اول، اوری پدیا روی شبکه‌ی اتریوم ساخته شده بود. اتریوم یک بستر بسیار قدرتمند است، اما یک مشکل بزرگ برای پلتفرمی مثل اوری پدیا داشت. تصور کنید اتریوم یک اتوبان شلوغ است که برای هر بار عبور از عوارضی آن (مثلا برای ثبت یک ویرایش کوچک در یک مقاله) باید پول زیادی پرداخت کنید. تیم توسعه‌دهنده متوجه شد که این ساختار برای کاربران عادی منطقی نیست، بنابراین تصمیم گرفتند خانه‌ی خود را به شبکه‌ی ایاس منتقل کنند. دلایل این تغییر بزرگ به زبان ساده عبارتند از:

• حذف کارمزدهای سنگین: در شبکه‌ی ایاس، کاربران نیازی به پرداخت مکرر کارمزد تراکنش (Gas Fee؛ هزینه‌ای که بابت انجام هر نوع فعالیت و ثبت اطلاعات در شبکه کسر می‌شود) ندارند. این یعنی شما می‌توانید بدون پرداخت هزینه‌ی اضافی، مقالات را ویرایش کنید.
• سرعت بسیار بالا: ایاس توانایی پردازش هزاران عملیات در ثانیه را دارد. این ویژگی که به آن مقیاس‌پذیری (Scalability؛ توانایی شبکه برای مدیریت حجم عظیمی از درخواست‌ها به صورت همزمان بدون افت سرعت) می‌گویند، باعث می‌شود تا ویرایش‌ها و رای‌گیری‌ها در یک چشم به هم زدن ثبت شوند.
• مناسب برای برنامه‌های کاربردی: معماری ایاس به گونه‌ای طراحی شده است که برای اجرای برنامه‌های غیرمتمرکز بزرگ با تعداد کاربران بالا (مثل یک دانشنامه‌ی جهانی) بسیار روان‌تر و بهینه‌تر از اتریوم عمل می‌کند.

نقش اوراکل‌ها در تایید و موثق‌سنجی داده‌ها

یکی از چالش‌های بزرگ در دنیای بلاک‌چین این است که این شبکه‌ها به خودی خود نابینا هستند و هیچ راهی برای ارتباط با دنیای بیرون ندارند. یعنی بلاک‌چین نمی‌داند امروز قیمت طلا چقدر است یا در مسابقه‌ی فوتبال دیشب چه تیمی برنده شده است. اینجا است که پای اوراکل‌ها به میان می‌آید.

اوراکل (Oracle؛ یک پل ارتباطی و نرم‌افزاری امن که اطلاعات دنیای واقعی را دریافت کرده و به زبان قابل فهم برای بلاک‌چین ترجمه می‌کند) نقش یک گزارشگر قابل اعتماد را در شبکه‌ی اوری پدیا بازی می‌کند. وقتی در مقاله‌ای ادعا می‌شود که یک اتفاق خاص رخ داده است، شبکه برای تایید این موضوع نمی‌تواند فقط به حرف یک کاربر تکیه کند. اوراکل‌ها اطلاعات موثق را از سایت‌های خبری معتبر، پایگاه‌های داده و منابع رسمی جمع‌آوری می‌کنند و در اختیار سیستم قرار می‌دهند تا فرآیند موثق‌سنجی با بالاترین دقت انجام شود. به این ترتیب، ثبت اطلاعات دروغ یا شایعات در این دانشنامه‌ی شفاف به حداقل می‌رسد.

توکن IQ چیست؟ قلب تپنده اقتصاد اوری پدیا

در هر سیستم اقتصادی، به یک واحد پول برای تبادل ارزش و ایجاد انگیزه نیاز داریم. توکن IQ دقیقا همین نقش را در دنیای اوری پدیا بازی می‌کند و می‌توانیم آن را قلب تپنده‌ی این شبکه‌ی دانشنامه‌ای بدانیم. این ارز دیجیتال، نیروی محرکه‌ای است که باعث می‌شود کاربران برای نوشتن مقالات باکیفیت انگیزه داشته باشند و سیستم بدون نیاز به یک مدیر مرکزی به کار خود ادامه دهد. (توکن: یک دارایی دیجیتال که روی یک شبکه‌ی بلاک‌چین موجود ساخته می‌شود و کاربردهای خاصی در آن شبکه دارد).

اگر اوری پدیا را یک کشور دیجیتال در نظر بگیریم، توکن IQ پول ملی این کشور است که برای تمام فعالیت‌ها از آن استفاده می‌شود و کاربران ایرانی می‌توانند آن را در برخی از پلتفرم‌های داخلی یا پلتفرم‌های جهانی معامله کنند و ارزش زحمات خود را به پول نقد تبدیل نمایند.

کاربردها و مزایای اصلی ارز دیجیتال IQ

ارز دیجیتال IQ فقط یک پول ساده برای خرید و فروش نیست، بلکه یک ابزار چندکاره است که اقتصاد این شبکه را سرپا نگه می‌دارد. مزایا و کاربردهای اصلی این توکن شامل موارد زیر است:

• پرداخت پاداش: تولیدکنندگان محتوا و ویراستاران در ازای تایید شدن مقالاتشان توسط جامعه، این توکن را به عنوان دستمزد دریافت می‌کنند.
• سرمایه‌گذاری و استیکینگ: کاربران می‌توانند توکن‌های خود را در شبکه قفل کنند (استیکینگ یا Staking: فرآیندی که در آن کاربر دارایی دیجیتال خود را برای کمک به امنیت یا عملکرد شبکه در یک قرارداد هوشمند قفل می‌کند و در ازای آن سود می‌گیرد) تا علاوه بر کمک به ثبات سیستم، پاداش روزانه دریافت کنند. این مفهوم برای علاقه‌مندان به درآمدهای غیرفعال در دنیای رمزارزها بسیار جذاب است.
• مشارکت در سرویس‌های جانبی: برای استفاده از سایر امکانات پلتفرم مانند ثبت پیش‌بینی در رویدادهای مختلف، به این توکن نیاز خواهید داشت.

مکانیزم امتیازدهی (IQ Score) و پاداش‌دهی به کاربران

شاید بپرسید سیستم چگونه تشخیص می‌دهد که به چه کسی چقدر پاداش بدهد؟ اوری پدیا برای این کار یک مکانیزم هوشمندانه به نام امتیازدهی یا IQ Score طراحی کرده است.

وقتی شما مقاله‌ای می‌نویسید یا تغییری در یک متن ایجاد می‌کنید، سایر کاربران به کار شما رای می‌دهند. اگر تغییرات شما تایید شود، سیستم بر اساس میزان اهمیت و حجم کار، به شما امتیاز می‌دهد. در پایان هر دوره‌ی زمانی مشخص، شبکه مقدار معینی توکن جدید تولید می‌کند و این توکن‌ها را به نسبت امتیازاتی که کاربران در آن دوره جمع کرده‌اند، بین آن‌ها تقسیم می‌کند.

در واقع، هرچه محتوای دقیق‌تر و مفیدتری تولید کنید، امتیاز بالاتری می‌گیرید و در نتیجه سهم بیشتری از پاداش‌های شبکه خواهید داشت. این روش عادلانه باعث می‌شود تا افراد به جای تولید محتوای بی‌کیفیت و انبوه، روی صحت و ارزش اطلاعات تمرکز کنند.

نقش توکن IQ در حاکمیت (Governance)، بحث و رای‌گیری مقالات

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های اوری پدیا، روش مدیریت آن است. در این پلتفرم هیچ مدیر ارشدی وجود ندارد که قوانین را دیکته کند، بلکه این شبکه توسط سیستم حاکمیت (Governance: سیستمی غیرمتمرکز که در آن خود کاربران قوانین را تعیین کرده و درباره‌ی آینده‌ی شبکه تصمیم‌گیری می‌کنند) اداره می‌شود. توکن IQ کلید ورود به این سیستم مدیریتی است. هر کاربری که توکن IQ در اختیار داشته باشد، حق رای دارد. اما این فرآیند رای‌گیری چگونه انجام می‌شود؟

• پیشنهاد تغییرات: اگر بخواهید مقاله‌ای را ویرایش کنید، باید با خرید ارز IQ ، مقدار کمی از این توکن‌ها را به عنوان ضمانت قرار دهید. این کار باعث می‌شود تا افراد خرابکار نتوانند با اطلاعات غلط شبکه را پر کنند.
• فرآیند رای‌گیری: سایر کاربران با استفاده از توکن‌های خود به پیشنهاد شما رای موافق یا مخالف می‌دهند. هرچه توکن بیشتری داشته باشید، وزن رای شما سنگین‌تر است.
• نتیجه‌گیری: اگر جامعه‌ی کاربران تغییر شما را تایید کنند، توکن‌های ضمانت شده به شما برمی‌گردد و پاداش هم می‌گیرید. اما اگر اطلاعات شما غلط باشد و توسط جامعه رد شود، توکن‌های ضمانت شده‌ی خود را از دست می‌دهید. این جریمه‌ی مالی باعث می‌شود تا دقت و کیفیت مقالات در بالاترین سطح ممکن باقی بماند و فضایی امن و قابل اعتماد برای خوانندگان ایجاد شود.

محصولات و ویژگی‌های کلیدی پلتفرم Everipedia

اوری پدیا تنها یک دانشنامه‌ی متنی ساده نیست، بلکه یک اکوسیستم پویا و در حال رشد است که امکانات متنوعی را در اختیار کاربران خود قرار می‌دهد. تیم توسعه‌دهنده‌ی این شبکه همواره در تلاش است تا با ایجاد ابزارهای جدید، کاربرد توکن IQ را گسترش دهد و فضای جذاب‌تری برای تعامل افراد بسازد. در این بخش، به سراغ مهم‌ترین محصولات و امکانات جانبی این پلتفرم می‌رویم.

معرفی بازار پیش‌بینی پردیکت (PredIQt)

یکی از جذاب‌ترین و نوآورانه‌ترین محصولات اوری پدیا، پلتفرمی به نام پردیکت (PredIQt) است. پردیکت در واقع یک بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز است. تصور کنید شما و دوستانتان روی نتیجه‌ی یک مسابقه‌ی ورزشی یا برنده‌ی یک انتخابات پیش‌بینی می‌کنید و هر کس حدس درستی بزند، پاداش می‌گیرد. پردیکت دقیقا همین کار را در یک مقیاس جهانی و با استفاده از فناوری بلاک‌چین انجام می‌دهد.

در بازارهای پیش‌بینی (Prediction Market: بستری که در آن افراد می‌توانند روی نتیجه‌ی رویدادهای آینده شرط‌بندی یا پیش‌بینی کنند و بر اساس درستی حدس خود سود ببرند)، کاربران می‌توانند دانش و تحلیل خود را از اتفاقات آینده به درآمد تبدیل کنند. از آنجایی که پردیکت روی شبکه‌ی ایاس اجرا می‌شود، هیچ فرد یا نهادی نمی‌تواند نتایج را دستکاری کند یا پول کاربران را مسدود نماید و همه‌چیز توسط قراردادهای هوشمند (Smart Contracts: کدهای برنامه‌نویسی شده‌ای که به صورت خودکار و بدون نیاز به واسطه، توافقات را اجرا می‌کنند) مدیریت می‌شود.

نحوه کارکرد PredIQt

شاید در نگاه اول کار با یک بازار پیش‌بینی پیچیده به نظر برسد، اما اوری پدیا تلاش کرده تا این مسیر را برای کاربران بسیار ساده کند. برای شروع فعالیت و ثبت پیش‌بینی در پردیکت، کافی است چند مرحله‌ی ساده را پشت سر بگذارید:

• ورود و اتصال کیف پول: ابتدا باید وارد سایت رسمی پردیکت شوید. در اینجا نیازی به ثبت‌نام‌های طولانی و وارد کردن ایمیل نیست؛ فقط کافی است کیف پول دیجیتال خود (مانند کیف پول اسکتر یا Scatter که مخصوص شبکه‌ی ایاس است) را به سایت متصل کنید.
• انتخاب یک بازار: پس از ورود، لیستی از رویدادهای مختلف (از مسابقات ورزشی گرفته تا قیمت ارزهای دیجیتال در آینده) را مشاهده می‌کنید. شما می‌توانید بازاری که در آن تخصص دارید را انتخاب کنید.
• خرید سهم: در هر بازار، معمولا دو گزینه‌ی بله و خیر وجود دارد. شما بر اساس تحلیل خود، سهم یکی از این گزینه‌ها را با استفاده از توکن‌های خود می‌خرید.
• ثبت سفارش محدود یا بازار: شما می‌توانید خرید خود را به دو روش انجام دهید. روش اول سفارش به قیمت بازار (Market Order: خرید فوری یک دارایی با بهترین قیمتی که در همان لحظه در دسترس است) می‌باشد. روش دوم سفارش محدود (Limit Order: تعیین یک قیمت دلخواه برای خرید که فقط در صورت رسیدن بازار به آن قیمت، معامله انجام می‌شود) است که به شما کنترل بیشتری روی هزینه‌ها می‌دهد.
• انتظار برای پایان رویداد: پس از ثبت پیش‌بینی، باید منتظر بمانید تا رویداد واقعی به پایان برسد. سیستم به صورت خودکار نتیجه‌ی درست را بررسی کرده و پاداش برنده‌ها را مستقیما به کیف پول آن‌ها واریز می‌کند.

سیستم اعلانات، پیام‌ها و تعامل کاربران در شبکه

یک دایره‌المعارف جهانی بدون وجود ارتباطات و هم‌فکری کاربرانش هیچ معنایی ندارد. اوری پدیا برای ایجاد یک جامعه‌ی فعال و زنده، امکانات ارتباطی بسیار خوبی را درون پلتفرم خود طراحی کرده است.

در این شبکه، شما یک صندوق پیام‌ها و سیستم اعلانات اختصاصی دارید. زمانی که شخصی روی مقاله‌ی شما نظر می‌دهد، ویرایشی که انجام داده‌اید تایید یا رد می‌شود، یا پاداشی به حساب شما واریز می‌گردد، بلافاصله از طریق این سیستم مطلع می‌شوید. این تعامل پیوسته باعث می‌شود تا نویسندگان و ویراستاران بتوانند با یکدیگر بحث و تبادل نظر کنند، کیفیت مقالات را ارتقا دهند و احساس کنند که بخشی از یک خانواده‌ی بزرگ و پویا هستند.

مقایسه اوری پدیا (Everipedia) در برابر ویکی پدیا (Wikipedia)

در نگاه اول، شاید اوری پدیا دقیقا شبیه به برادر بزرگ‌تر خود یعنی ویکی‌پدیا به نظر برسد. هر دو پلتفرم با هدف جمع‌آوری اطلاعات و ساخت یک دانشنامه‌ی جامع طراحی شده‌اند و ظاهر کاربری بسیار مشابهی دارند. اما اگر به زیرساخت این دو نگاه کنیم، تفاوت آن‌ها مثل تفاوت یک کتابخانه‌ی سنتی و تحت کنترل یک مدیر سخت‌گیر، با یک شبکه‌ی اطلاعاتی هوشمند و متعلق به مردم است. برای درک بهتر ارزش افزوده‌ای که اوری پدیا به دنیای اینترنت آورده است، بیایید مهم‌ترین تفاوت‌های این دو سیستم را به زبانی ساده با هم بررسی کنیم:

• ساختار ذخیره‌سازی و خطر سانسور: ویکی‌پدیا اطلاعات خود را روی سرورهای متمرکز نگهداری می‌کند. این یعنی اگر یک دولت بخواهد، می‌تواند دسترسی به این سایت را مسدود کند یا خود مدیران ویکی‌پدیا می‌توانند مقاله‌ای را برای همیشه پاک کنند. اما پایگاه داده‌ی اوری پدیا روی شبکه‌ی بلاک‌چین ساخته شده است. اطلاعات در این سیستم به صورت غیرمتمرکز ثبت می‌شوند و هیچ قدرت واحدی توانایی حذف یا سانسور آن‌ها را ندارد.
• سیستم پاداش و انگیزه‌ی مالی: هزاران نویسنده در ویکی‌پدیا کاملا داوطلبانه کار می‌کنند و بابت ساعت‌ها تحقیق، ترجمه و تایپ هیچ دستمزدی دریافت نمی‌کنند. در مقابل، اوری پدیا ارزش کار کاربران را به رسمیت می‌شناسد. این شبکه به هر کاربری که محتوای معتبری تولید کند یا اشتباهات مقالات دیگر را اصلاح نماید، ارز دیجیتال IQ پاداش می‌دهد تا چرخه‌ی تولید علم به یک شغل درآمدزا تبدیل شود.
• قوانین سرشناسی و پذیرش مقاله: در ویکی‌پدیا قانون بسیار سخت‌گیرانه‌ای وجود دارد که تنها به موضوعات ترند و افراد بسیار مشهور اجازه‌ی داشتن صفحه می‌دهد. بسیاری از مقالات مفید صرفا به دلیل عدم شهرت کافی حذف می‌شوند. اوری پدیا این محدودیت آزاردهنده را برداشته است. در این پلتفرم، هر موضوعی، از معرفی یک کسب‌وکار نوپا گرفته تا تحلیل یک توکن جدید، به شرط داشتن منابع موثق و تایید جامعه‌ی کاربران، می‌تواند مقاله‌ی اختصاصی خود را داشته باشد.
• نحوه تصمیم‌گیری و مدیریت: در ویکی‌پدیا، گروه کوچکی از مدیران ارشد وجود دارند که حرف اول و آخر را می‌زنند؛ آن‌ها می‌توانند قوانین را تغییر دهند، مقالات را قفل کنند یا کاربران را مسدود نمایند. اما در اوری پدیا، مدیریت کاملا دموکراتیک و به دست خود کاربران است. هر تغییری در قوانین شبکه یا تایید مقالات، نیازمند رای‌گیری عمومی است و کاربرانی که توکن IQ دارند، مستقیما در آینده‌ی این پلتفرم نقش ایفا می‌کنند.

این مقایسه‌ی روشن نشان می‌دهد که اوری پدیا قصد رقابت مخرب با ویکی‌پدیا را ندارد، بلکه تلاش می‌کند با استفاده از فناوری‌های جدید، مشکلات قدیمی مانند سانسور، انحصارطلبی و کار بدون دستمزد را حل کند و فضایی آزادتر و عادلانه‌تر برای اشتراک دانش بسازد.

راهنمای فعالیت در اوری پدیا

ورود به دنیای اوری پدیا شبیه به باز کردن درهای یک کتابخانه‌ی دیجیتال و مدرن است. اما از آنجایی که این پلتفرم روی فناوری بلاک‌چین کار می‌کند، روش ثبت‌نام و فعالیت در آن کمی با سایت‌های معمولی متفاوت است. در سایت‌های سنتی شما با یک ایمیل و رمز عبور وارد می‌شوید، اما در اینجا هویت شما با کیف پول دیجیتال شما گره خورده است. در این بخش، قدم به قدم یاد می‌گیریم که چگونه وارد این شبکه‌ی جذاب شویم و اولین مقاله‌ی خود را ثبت کنیم.

ساخت حساب کاربری و اتصال کیف پول

برای شروع فعالیت در اوری پدیا، شما به جای پر کردن فرم‌های طولانی ثبت‌نام، به یک پل ارتباطی نیاز دارید تا مرورگر خود را به شبکه‌ی ایاس متصل کنید. این پل ارتباطی همان کیف پول دیجیتال (کیف پول رمزارزی: نرم‌افزاری امن که برای نگهداری دارایی‌های دیجیتال و ورود به برنامه‌های غیرمتمرکز استفاده می‌شود) است. یکی از معروف‌ترین و بهترین کیف پول‌ها برای این کار، نرم‌افزار اسکتر (Scatter) است. برای ساخت حساب، این مراحل ساده را دنبال کنید:

• ابتدا افزونه‌ی مرورگر یا برنامه‌ی دسکتاپ اسکتر را دانلود و نصب کنید.
• برعکس شبکه‌هایی مثل اتریوم، ثبت حساب جدید در شبکه‌ی ایاس نیازمند استفاده از مقدار بسیار کمی از منابع شبکه (مانند حافظه‌ی موقت) است. شما باید یک نام کاربری دوازده حرفی بسازید و برای فعال‌سازی آن، هزینه‌ی ناچیزی را با ارز دیجیتال پرداخت کنید.
• پس از آماده شدن کیف پول، وارد سایت اوری پدیا شوید و روی گزینه‌ی ورود (Login) کلیک کنید. سایت به صورت خودکار به دنبال کیف پول فعال در مرورگر شما می‌گردد.
• پیامی در کیف پول شما ظاهر می‌شود که برای اتصال به سایت اجازه می‌خواهد. با تایید این پیام، حساب کاربری شما متصل شده و آماده‌ی کار است.

شیوه صحیح نگارش، ویرایش و ثبت مقالات برای دریافت پاداش

حالا که وارد پلتفرم شده‌اید، زمان آن رسیده که دانش خود را به اشتراک بگذارید و از آن کسب درآمد کنید. اما اوری پدیا برای جلوگیری از ورود اطلاعات غلط، شایعات و محتوای اسپم، یک سیستم هوشمندانه برای ثبت مقالات طراحی کرده است. برای اینکه مقاله‌ی شما تایید شود و پاداش بگیرید، باید پروسه‌ی زیر را طی کنید:

• انتخاب موضوع و نگارش: شما می‌توانید یک مقاله‌ی کاملا جدید خلق کنید یا مقالات ناقص قبلی را ویرایش و کامل‌تر کنید. متن شما باید بی‌طرفانه، دقیق و حتما دارای لینک به منابع معتبر باشد.
• قفل کردن توکن به عنوان ضمانت: زمانی که دکمه‌ی ثبت نهایی را می‌زنید، سیستم از شما می‌خواهد مقدار کمی توکن IQ را در قرارداد هوشمند شبکه قفل کنید (استیکینگ: قفل کردن موقت دارایی دیجیتال در شبکه برای اثبات حسن نیت و تامین امنیت سیستم). این کار نشان می‌دهد که شما به درستی اطلاعات خود اطمینان کامل دارید.
• انتظار برای بررسی جامعه: پس از ثبت، مقاله‌ی شما بلافاصله منتشر نمی‌شود، بلکه وارد مرحله‌ی بررسی می‌گردد. سایر کاربران فعال شبکه، مقاله‌ی شما را می‌خوانند و با توکن‌های خود به آن رای موافق یا مخالف می‌دهند.
• دریافت نتیجه و پاداش: اگر اطلاعات شما درست باشد و جامعه‌ی کاربران آن را تایید کنند، توکن‌های ضمانت‌شده به حساب شما برمی‌گردد و علاوه بر آن، مقداری توکن IQ جدید به عنوان دستمزد دریافت می‌کنید. اما اگر مشخص شود که اطلاعات شما دروغ یا کپی‌برداری غیرمجاز بوده است، توکن‌های ضمانت خود را به عنوان جریمه از دست خواهید داد.

این چرخه‌ی هوشمندانه باعث می‌شود تا کیفیت محتوا در اوری پدیا همیشه در بالاترین سطح علمی و قابل اعتماد باقی بماند.

منابع:

Bitget

Flipster

Bitcoinwiki