در این مقاله از کیف پول من، پرونده کامل اکوسیستم ترا را باز میکنیم و با عبور از اصطلاحات پیچیده فنی، به بررسی دقیق ماجرای صعود، سقوط و تولد دوباره این شبکه میپردازیم. هدف این است که با شناخت دقیق تفاوتهای لونا کلاسیک و نسخه جدید، بتوانید با دیدی باز و منطقی درباره آینده سرمایهگذاری خود در این پروژه تصمیم بگیرید.
شبکه ترا و ارز دیجیتال لونا به زبان ساده
وقتی وارد دنیای پیچیدهی ارزهای دیجیتال میشویم، نامهای زیادی میشنویم که هر کدام ادعای انقلاب در صنعت مالی را دارند. اما داستان پروژهی ترا کمی متفاوت است. برای درک عمیق اتفاقاتی که برای این ارز افتاد، ابتدا باید خیلی ساده و شفاف بدانیم که این شبکه اصلاً چیست و قرار بود چه کاری برای ما انجام دهد. بیایید بدون پیچیدگیهای فنی، پایههای این فناوری را بررسی کنیم.
اکوسیستم ترا چیست و چه هدفی دارد؟
تصور کنید یک بانک مرکزی دیجیتال وجود دارد که وابسته به هیچ دولت یا کشوری نیست، اما میتواند پولهایی چاپ کند که ارزششان همیشه ثابت است. شبکهی ترا (Terra) دقیقاً با همین ایده شکل گرفت. ترا یک بلاکچین است که هدف اصلیاش ایجاد سیستمهای پرداخت جهانی و کارآمد بود.
توسعهدهندگان ترا میخواستند مشکل نوسانات شدید بازار کریپتو را حل کنند. همانطور که میدانید، قیمت بیت کوین یا اتریوم در یک روز ممکن است هزاران دلار بالا یا پایین برود. این نوسان برای سرمایهگذاری جذاب است، اما برای خرید یک فنجان قهوه یا پرداخت اجارهخانه اصلاً مناسب نیست.
بنابراین، هدف اصلی اکوسیستم ترا ایجاد نوع خاصی از ارزهای دیجیتال به نام استیبلکوین (Stablecoin) بود. استیبلکوینها ارزهایی هستند که قیمتشان به یک دارایی واقعی مثل دلار آمریکا میخکوب شده و همیشه ثابت است. مشهورترین محصول این شبکه، استیبلکوین ترا یواسدی یا همان UST بود که قرار بود قیمت هر واحد آن همیشه برابر با ۱ دلار آمریکا باشد.
ارز دیجیتال LUNA دقیقاً چه نقشی در شبکه ایفا میکند؟
اگر شبکهی ترا را مانند یک کارخانهی تولید پولهای ثابت در نظر بگیریم، ارز دیجیتال LUNA نقش سوخت و محافظ این کارخانه را بازی میکند. لونا توکن بومی یا همان ارز اصلی این شبکه است و چندین وظیفهی حیاتی بر عهده دارد:
- حفظ پایداری شبکه: مهمترین وظیفهی لونا، جذب نوسانات بازار بود. در واقع لونا طراحی شده بود تا هر زمان که قیمت استیبلکوینها دچار لغزش شد، با فدا کردن ارزش خودش یا تغییر در تعداد توکنهایش، قیمت را دوباره متعادل کند.
- حاکمیت (Governance): دارندگان ارز لونا میتوانستند در تصمیمگیریهای مهم شبکه نقش داشته باشند. یعنی کسانی که لونا داشتند، مثل سهامداران یک شرکت، حق رأی داشتند و میتوانستند دربارهی تغییرات نرمافزاری یا بهروزرسانیهای آینده نظر بدهند.
- استیکینگ ارز دیجیتال (Staking): کاربران میتوانستند با قفل کردن دارایی لونا در شبکه، به امنیت ترا کمک کنند و در مقابل، سود دریافت کنند. این کار شبیه به سپردهگذاری در بانک است، با این تفاوت که شما به جای بانک، به امنیت یک شبکهی غیرمتمرکز کمک میکنید.
رابطه ارز لونا و استیبلکوینها
این بخش شاید جذابترین و در عین حال پیچیدهترین قسمت ماجرا باشد، اما بیایید آن را با یک مثال ساده بررسی کنیم. رابطهی بین ارز لونا (LUNA) و استیبلکوین اصلی این شبکه (UST) مانند دو کفهی یک ترازوی هوشمند بود. این مکانیزم که به آن الگوریتمی گفته میشود، به شکل زیر کار میکرد:
هدف این بود که قیمت UST همیشه روی ۱ دلار ثابت بماند. اما بازار همیشه نوسان دارد. سیستم ترا برای حفظ این تعادل از روشی به نام آربیتراژ (کسب سود از اختلاف قیمت) استفاده میکرد:
- اگر قیمت UST بالاتر از ۱ دلار میرفت: این یعنی تقاضا برای UST زیاد شده است. شبکه برای پایین آوردن قیمت، به کاربران اجازه میداد که مقداری لونا را بسوزانند (از چرخه حذف کنند) و در عوض UST جدید تولید کنند. این افزایش عرضه باعث میشد قیمت دوباره به ۱ دلار برگردد.
- اگر قیمت UST کمتر از ۱ دلار میشد: این یعنی ارزش دلار دیجیتال شبکه افت کرده است. در این حالت، الگوریتم به کاربران اجازه میداد که USTهای ارزانشده را به شبکه بدهند و در عوض لونا دریافت کنند. با حذف USTهای اضافی از بازار، قیمت دوباره بالا میرفت و به ۱ دلار میرسید.
در واقع، لونا مانند یک ضربهگیر عمل میکرد. هر وقت فشار روی استیبلکوین زیاد میشد، لونا منبسط یا منقبض میشد تا قیمت دلار دیجیتال شبکه ثابت بماند. تمام این فرآیندها توسط کدهای کامپیوتری و قراردادهای هوشمند انجام میشد و هیچ انسانی مستقیماً در آن دخالت نداشت.
داستان صعود و سقوط؛ تاریخچه پرفراز و نشیب ترا
داستان پروژهی ترا شبیه به یک فیلم سینمایی پرهیاهو است که شروعی بسیار درخشان و پایانی غیرمنتظره و تلخ داشت. برای اینکه بدانیم چرا امروز دو ارز به نامهای لونا و لونا کلاسیک داریم، باید نگاهی به گذشتهی این شبکه بیندازیم. درک این تاریخچه به شما کمک میکند تا تصمیمهای هوشمندانهتری برای سرمایهگذاری خود بگیرید.
بنیانگذاران لونا و ایده اولیه شکلگیری پروژه
همه چیز از سال ۲۰۱۸ در شهر سئول، پایتخت کرهی جنوبی آغاز شد. دو کارآفرین جوان و باهوش به نامهای دو کوان (Do Kwon) و دنیل شین (Daniel Shin) شرکتی به نام ترافرم لبز (Terraform Labs) را تأسیس کردند. هدف آنها بسیار بلند پروازانه بود، آنها میخواستند پول دیجیتالی بسازند که استفاده از آن به آسانی استفاده از کارتهای بانکی معمولی باشد، اما بدون واسطههای بانکی و کارمزدهای سنگین.
ایدهی اصلی آنها ایجاد یک سیستم پرداخت جهانی بر پایهی استیبلکوینها (ارزهای با ثبات) بود. آنها معتقد بودند که مردم زمانی از ارزهای دیجیتال برای خریدهای روزمره استفاده میکنند که نگران نوسان قیمت آن نباشند. پروژهی آنها خیلی زود مورد توجه سرمایهگذاران بزرگ قرار گرفت و توانست سرمایهی زیادی جذب کند. شبکهی ترا به سرعت رشد کرد و ارز لونا به یکی از ۱۰ ارز برتر بازار تبدیل شد، به طوری که بسیاری از تحلیلگران آیندهی بسیار روشنی را برای آن پیشبینی میکردند.
ماجرای سقوط ترا و آغاز بحران در بازار کریپتو
در ماه مه سال ۲۰۲۲، ورق برگشت و یکی از بزرگترین فاجعههای تاریخ کریپتو رقم خورد. این اتفاق که به سقوط ترا معروف است، اعتماد بسیاری از کاربران را از بین برد. اما این سقوط دقیقاً چطور اتفاق افتاد؟ بیایید مراحل این اتفاق را به زبان ساده مرور کنیم:
- از دست رفتن برابری دلار: همه چیز از زمانی شروع شد که استیبلکوین شبکه، یعنی UST، تعادل خود را با دلار از دست داد. قیمت آن که همیشه باید ۱ دلار میبود، به زیر ۱ دلار (حدود ۹۸ سنت) رسید. این اتفاق را در اصطلاح دیپگ (De-peg) میگویند.
- ترس و فروش سراسری: وقتی کاربران دیدند که دلار دیجیتالشان دیگر ۱ دلار نمیارزد، دچار وحشت شدند و شروع به فروش گستردهی UST کردند. این فشار فروش باعث شد قیمت حتی پایینتر برود.
- عملکرد معکوس الگوریتم: همانطور که در بخش قبل گفتیم، سیستم ترا طوری طراحی شده بود که برای بالا بردن قیمت UST، باید ارز لونا تولید میکرد. چون فشار فروش روی UST بسیار زیاد بود، الگوریتم به صورت دیوانهوار شروع به تولید و ضرب ارز لونا کرد تا قیمت UST را برگرداند.
- ابر تورم و سقوط قیمت: تعداد توکنهای لونا در عرض چند روز از چند صد میلیون به چند تریلیون رسید! این افزایش بیرویه (که به آن ابر تورم میگویند) باعث شد ارزش لونا که زمانی بالای ۱۰۰ دلار بود، به عددی نزدیک به صفر برسد.
در نهایت، هم استیبلکوین UST و هم ارز لونا تقریباً تمام ارزش خود را از دست دادند و سرمایهی میلیونها نفر در سراسر جهان دود شد و به هوا رفت.
ایردراپ ارز LUNA و تلاش برای احیای شبکه
بعد از این سقوط دردناک، تیم توسعهدهنده به رهبری دو کوان تصمیم گرفتند شانس خود را برای نجات پروژه امتحان کنند. آنها پیشنهادی را مطرح کردند که به تولد دوبارهی ترا منجر شد. نقشهی نجات به این صورت بود:
- ایجاد یک شبکهی جدید: آنها تصمیم گرفتند بلاکچین موجود را رها کنند و یک شبکهی کاملاً جدید و تمیز بسازند. این شبکهی جدید دیگر آن استیبلکوین پرخطر (UST) را نداشت.
- نامگذاری جدید: نام شبکهی جدید ترا 0 و ارز آن لونا (LUNA) گذاشته شد. شبکهی قدیمی و شکستخورده هم به فعالیتش ادامه داد اما نامش به ترا کلاسیک و ارز آن به لونا کلاسیک (LUNC) تغییر کرد.
- ایردراپ (Airdrop) برای جبران خسارت: برای دلجویی از کاربرانی که ضرر کرده بودند، تیم پروژه مقداری از ارزهای جدید لونا را به صورت رایگان بین کسانی که ارزهای قدیمی را داشتند توزیع کرد. ایردراپ به معنی واریز رایگان توکن به کیف پول کاربران است.
بنابراین، تلاش برای احیای شبکه باعث شد که ما امروز دو نسخهی متفاوت از این ارز داشته باشیم: یکی یادآور گذشته (لونا کلاسیک) و دیگری تلاشی برای آینده (لونای جدید).
تفاوت لونا کلاسیک و لونا 2.0؛ کدام یک اصلی است؟
یکی از بزرگترین سوالاتی که برای کاربران تازهوارد پیش میآید، دیدن دو ارز با نام مشابه در صرافیهاست. شاید از خودتان بپرسید: اگر لونا شکست خورد، پس چرا هنوز خرید و فروش میشود؟ و این لونای جدید دیگر چیست؟ برای پاسخ به این سوال، باید بدانیم که بعد از سقوط ترا، جامعهی کاربری و توسعهدهندگان به دو گروه تقسیم شدند و شبکه دچار یک انشعاب سخت (Hard Fork) شد. انشعاب سخت یعنی زمانی که مسیر یک بلاکچین به دو راه کاملاً جداگانه تقسیم میشود و دیگر به هم باز نمیگردند.
لونا کلاسیک یا LUNC چیست؟
لونا کلاسیک با نماد LUNC، در واقع همان زنجیرهی اصلی و قدیمی است که در سال ۲۰۱۸ ساخته شد و در سال ۲۰۲۲ دچار آن سقوط تاریخی شد. پس از اینکه توسعهدهندگان تصمیم گرفتند شبکه را به روز کنند، این زنجیرهی قدیمی رها نشد؛ بلکه توسط گروهی از هواداران وفادار و جامعهی کاربری ترا زنده نگه داشته شد.
تصور کنید یک کشتی بزرگ و مجلل دچار آسیب جدی شده و کاپیتان و خدمهی اصلی آن را ترک کردهاند تا کشتی جدیدی بسازند. اما مسافران باقیمانده تصمیم میگیرند خودشان کشتی را تعمیر کنند و به مسیر ادامه دهند. لونا کلاسیک دقیقاً همین وضعیت را دارد.
نکتهی مهم دربارهی لونا کلاسیک این است که هنوز هم الگوریتم تولید استیبلکوین در آن وجود دارد (هرچند که دیگر کارایی سابق را ندارد) و تعداد توکنهای آن بسیار زیاد (چند تریلیون) است. قیمت این ارز بسیار پایین است و خرید ارز لونا کلاسیک، بیشتر برای کسانی جذاب است که به نوسانگیریهای پرخطر علاقه دارند یا امیدوارند که جامعهی کاربری بتواند روزی شکوه گذشته را به آن برگرداند.
ارز دیجیتال لونا 2.0 و تولد دوباره شبکه
این ارز که با همان نماد آشنای LUNA (بدون هیچ پسوندی) در صرافیها معامله میشود(خرید لونا)، نسخهی جدید و رسمی پروژه است که توسط بنیانگذار اصلی یعنی دو کوان و تیم ترافرم لبز راهاندازی شد. هدف این شبکه، پاک کردن خاطرات تلخ گذشته و شروعی دوباره بود.
مهمترین تفاوت لونای جدید با نسخهی قدیمی این است که تیم توسعهدهنده، درس بزرگی از اشتباهات گذشته گرفت. در این نسخهی جدید، دیگر خبری از استیبلکوین الگوریتمی (همان دلار دیجیتالی که باعث سقوط شد) نیست. یعنی لونای جدید کاملاً مستقل عمل میکند و دیگر وظیفهی حفظ قیمت هیچ ارز دیگری را بر عهده ندارد. این شبکه بیشتر روی میزبانی از برنامههای غیرمتمرکز (DApps) تمرکز دارد. برنامههای غیرمتمرکز نرمافزارهایی هستند که روی بلاکچین اجرا میشوند و تحت کنترل هیچ شرکت خاصی نیستند، مثل بازیهای کریپتویی یا صرافیهای غیرمتمرکز.
جدول مقایسه تفاوتهای کلیدی LUNA جدید و LUNA Classic
برای اینکه خیلی سریع و راحت تفاوت این دو برادر ناتنی را متوجه شوید، ویژگیهای اصلی آنها را در جدول زیر برای شما مقایسه کردهایم:
|
ویژگی
|
لونا کلاسیک (نسخهی قدیمی)
|
لونا 2.0 (نسخهی جدید)
|
|
نام و نماد در صرافی
|
لونا کلاسیک (LUNC)
|
لونا (LUNA)
|
|
وضعیت شبکه
|
زنجیرهی اصلی که رها شد اما توسط مردم اداره میشود
|
زنجیرهی جدید که توسط تیم رسمی ساخته شد
|
|
استیبلکوین (UST)
|
دارد (اما ارتباطش با دلار قطع شده است)
|
ندارد (به طور کامل حذف شده است)
|
|
هدف اصلی
|
احیای دوباره توسط جامعه و سوزاندن توکنهای اضافی
|
توسعهی نرمافزارها و قراردادهای هوشمند
|
|
تعداد سکهها (Supply)
|
بسیار زیاد (چندین تریلیون)
|
محدودتر (چند صد میلیون در شروع)
|
|
ریسک سرمایهگذاری
|
بسیار بالا (شبیه به بلیت بختآزمایی)
|
بالا (به دلیل بیاعتمادی ناشی از سابقهی تیم)
|
ویژگیهای فنی و نحوه کارکرد شبکه ترا
شاید تا به حال این سوال برای شما پیش آمده باشد که در پشت پردهی این ارزهای دیجیتال چه میگذرد؟ وقتی ما دکمهی ارسال را میزنیم، چه کسی تأیید میکند که پول از حساب ما کم شده و به حساب دوستمان واریز شده است؟ شبکه ترا برای انجام این کارها از روشهای هوشمندانهای استفاده میکند که آن را از بانکهای سنتی متمایز میسازد. بیایید بدون درگیر شدن با اصطلاحات پیچیده، نگاهی به موتور محرک این شبکه بیندازیم.
مکانیسم اجماع در بلاکچین ترا چگونه کار میکند؟
در دنیای بلاکچین، ما رئیسی نداریم که دستور بدهد کدام تراکنش درست است و کدام غلط. به جای رئیس، همهی اعضای شبکه باید با هم به توافق برسند. به این فرآیند، مکانیسم اجماع (Consensus Mechanism) میگویند. شبکهی ترا برای رسیدن به این توافق، از روشی به نام اثبات سهام نمایندگیشده (Delegated Proof of Stake) استفاده میکند. اسمش کمی طولانی است، اما کارکردش بسیار شبیه به یک انتخابات دموکراتیک در دنیای واقعی است:
- حذف ماینرها: برخلاف بیتکوین که برای کار کردن نیاز به دستگاههای پرمصرف ماینر و مصرف برق زیاد دارد، ترا نیازی به سختافزارهای گرانقیمت ندارد.
- قدرت رأی: در این سیستم، هر کس که ارز لونا (LUNA) داشته باشد، انگار حق رأی دارد. هرچقدر لونای بیشتری داشته باشید، قدرت رأی شما برای انتخاب تایید کنندگان تراکنشها بیشتر است.
- انتخاب نماینده: چون همهی کاربران نمیتوانند یا نمیخواهند به صورت فنی درگیر تأیید تراکنشها شوند، دارایی خود را به نمایندگان مورد اعتمادشان میسپارند تا آنها این کار را انجام دهند.
امنیت شبکه و اعتبارسنجها
امنیت شبکهی ترا بر دوش گروهی به نام اعتبارسنجها (Validators) است. این افراد یا شرکتها، کسانی هستند که سرورهای قدرتمندی را به شبکه متصل کردهاند و وظیفه دارند تراکنشها را بررسی و ثبت کنند. اما نقش شما به عنوان یک کاربر معمولی چیست؟ شما به عنوان دارندهی لونا، میتوانید نقش یک دلیگیتور (Delegator) یا واگذار کننده را بازی کنید. این فرآیند به شکل زیر انجام میشود:
- انتخاب نگهبان: شما ارزهای لونای خود را انتخاب میکنید و آنها را در اختیار یک اعتبارسنج قرار میدهید (بدون اینکه مالکیت ارز را از دست بدهید).
- استیک کردن (Staking): با این کار، شما ارزهایتان را در شبکه قفل یا استیک میکنید. این کار باعث میشود قدرت آن اعتبارسنج برای حفظ امنیت شبکه بیشتر شود.
- دریافت پاداش: در عوض این کار، شبکه به شما سود میدهد. این سود در واقع پاداشی است که بابت کمک به امنیت شبکه دریافت میکنید.
نکتهی مهم: اگر اعتبارسنجی که انتخاب کردهاید کارش را درست انجام ندهد یا بخواهد تقلب کند، شبکه او را جریمه میکند و ممکن است بخشی از سرمایهی شما هم که نزد اوست، به عنوان جریمه کسر شود. پس انتخاب اعتبارسنج معتبر بسیار مهم است.
قابلیتهای کاربردی ارز لونا در دنیای پرداختهای دیجیتال
تمام این پیچیدگیهای فنی برای این است که یک سیستم پرداخت سریع و ارزان داشته باشیم. شبکهی ترا به گونهای طراحی شده که بتواند در دنیای واقعی و برای خریدهای روزمره کاربرد داشته باشد. برخی از مهمترین ویژگیهای کاربردی آن عبارتند از:
- سرعت بالا: تراکنشها در شبکهی ترا بسیار سریع انجام میشوند (معمولاً در کمتر از ۶ ثانیه). این یعنی شما برای خرید یک قهوه یا آیتم داخل بازی، نیازی نیست دقیقههای طولانی منتظر تأیید بمانید.
- کارمزد پایین: یکی از مشکلات بزرگ اتریوم، هزینهی بالای تراکنش یا همان گس فی (Gas Fee) است. اما در ترا، هزینهی انتقال بسیار ناچیز است و این موضوع آن را برای پرداختهای خرد (مبالغ کم) بسیار جذاب میکند.
- ارتباط با دیگر دنیاها: ترا با استفاده از فناوری خاصی به نام آیبیسی (IBC) میتواند با سایر بلاکچینها صحبت کند. یعنی شما میتوانید داراییهای خود را به راحتی بین شبکهی ترا و سایر شبکهها جابجا کنید، بدون اینکه نیاز به صرافیهای واسطه داشته باشید.
بررسی وضعیت سرمایهگذاری و آینده پروژه
تا اینجا با ماهیت شبکه ترا و داستان پرفراز و نشیب آن آشنا شدیم. اما سوال اصلی که احتمالاً در ذهن شما شکل گرفته این است: آیا الان زمان مناسبی برای خرید لونا است؟ سرمایهگذاری در دنیای ارزهای دیجیتال همیشه با ریسک همراه است، اما در مورد پروژهای که یک بار شکست بزرگی را تجربه کرده، این حساسیت دوچندان میشود. در این بخش، بدون جانبداری و با نگاهی واقعبینانه، شرایط فعلی و آیندهی این پروژه را بررسی میکنیم.
مزایا و معایب سرمایهگذاری در اکوسیستم ترا
هر سکهای دو رو دارد. برای اینکه بتوانید تصمیم درستی بگیرید، باید هم نقاط قوت جدید شبکه را ببینید و هم خطراتی که هنوز آن را تهدید میکنند. جدول زیر به شما کمک میکند تا با یک نگاه کلی، وضعیت فعلی ترا را ارزیابی کنید:
|
مزایای سرمایهگذاری (نقاط قوت)
|
معایب سرمایهگذاری (نقاط ضعف)
|
|
جامعهی کاربری وفادار: با وجود تمام اتفاقات، هنوز گروهی بزرگ از کاربران (بهخصوص در لونا کلاسیک) با تعصب از این شبکه حمایت میکنند.
|
بیاعتمادی عمومی: سابقهی سقوط پروژه باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران بزرگ و نهادی، دیگر به سمت این شبکه نیایند.
|
|
تکنولوژی قدرتمند: زیرساخت فنی ترا همچنان یکی از سریعترین و ارزانترین بلاکچینها برای پرداختهای دیجیتال است.
|
رقبای سرسخت: شبکههای جدید و قدرتمندی مثل سولانا یا آوالانچ، جایگاه ترا را در بازار تصاحب کردهاند.
|
|
اکوسیستم رو به رشد: برنامههای جدیدی در حال ساخته شدن روی نسخهی دوم شبکه هستند که میتواند به رشد قیمت کمک کند.
|
نوسانات شدید: هر دو ارز LUNA و LUNC همچنان نوسانات قیمتی بسیار شدید و غیرقابل پیشبینی دارند.
|
|
حذف ریسک استیبلکوین: در نسخهی جدید (LUNA)، دیگر خبری از الگوریتم پرخطر قدیمی نیست و ساختار پایدارتر شده است.
|
مشکلات قانونی: بنیانگذاران پروژه همچنان درگیر دادگاهها و مسائل حقوقی در کشورهای مختلف هستند.
|
چالشهای پیش رو و ریسکهای امنیتی
اگر قصد دارید بخشی از سرمایهی خود را وارد این بازار کنید، باید بدانید که مسیر پیش رو اصلاً هموار نیست. ترا برای اینکه بتواند دوباره به روزهای اوج خود برگردد، با چند مانع بزرگ روبروست:
- سایهی سنگین گذشته: بزرگترین دشمن ترا، تاریخچهی آن است. بازگرداندن اعتماد از دست رفته، کاری بسیار دشوارتر از ساختن یک شبکهی جدید است. بسیاری از صرافیها و پلتفرمها هنوز با احتیاط زیاد با این ارز برخورد میکنند.
- خطر حملات هکری: هرچند امنیت شبکه بهبود یافته، اما بلاکچینهایی که یک بار دچار بحران شدهاند، همیشه زیر ذرهبین هکرها هستند. اگر باگی در قراردادهای هوشمند جدید پیدا شود، میتواند ضربهی نهایی را به پروژه وارد کند.
- وضعیت مبهم بنیانگذار: اخبار مربوط به دستگیری یا دادگاهی شدن دو کوان (خالق ترا) میتواند هر لحظه شوک قیمتی شدیدی به بازار لونا وارد کند. این وابستگی روانی بازار به سرنوشت یک نفر، ریسک بزرگی محسوب میشود.
توصیهی دوستانه: اگر تازه وارد دنیای کریپتو شدهاید، پیشنهاد میشود تنها مبلغی را روی لونا سرمایهگذاری کنید که اگر تمام آن را از دست دادید، مشکلی در زندگی روزمرهی شما ایجاد نشود.
بهترین کیف پولها برای نگهداری و مدیریت ارز لونا
برای نگهداری امن ارزهای لونا (چه کلاسیک و چه جدید)، نباید آنها را در صرافی نگه دارید. استفاده از کیف پولهای شخصی (Wallets) بهترین راه برای محافظت از دارایی شماست. در اینجا چند مورد از بهترین و امنترین گزینهها را معرفی میکنیم:
- ترا استیشن (Terra Station): این کیف پول رسمی خود شبکه است. اگر میخواهید علاوه بر نگهداری، در رأیگیریها شرکت کنید یا پاداش استیکینگ بگیرید، این بهترین گزینه است. این کیف پول هم نسخهی موبایل دارد و هم افزونهی مرورگر.
- تراست ولت (Trust Wallet): یکی از محبوبترین کیف پولهای موبایلی در بین ایرانیان است که از هر دو ارز LUNA و LUNC پشتیبانی میکند. کار با آن بسیار ساده است و امنیت خوبی دارد.
- لجر (Ledger): اگر مبلغ سرمایهگذاری شما زیاد است، حتماً از کیف پولهای سختافزاری استفاده کنید. لجر شبیه به یک فلش مموری است که کلیدهای خصوصی شما را بهصورت آفلاین (بدون اتصال به اینترنت) نگه میدارد و بالاترین سطح امنیت را فراهم میکند.
منابع:
Blockchain Council
Coinmarketcap
Beincrypto
