ایردراپ چیست؟ انواع، نحوه دریافت ارز دیجیتال رایگان و عملکرد Airdrop

دریافت توکن از طریق ایردراپ معمولا به خرید مستقیم آن نیاز ندارد؛ اما به این معنی نیست که شرکت در تمام ایردراپ‌ها رایگان و بدون ریسک است. ممکن است برای انجام فعالیت‌های موردنیاز یا دریافت توکن، کارمزد شبکه پرداخت کنید. از طرف دیگر، ارزش توکن دریافتی به شرایط بازار بستگی دارد و هیچ سودی را تضمین نمی‌کند. به همین دلیل، پیش از شرکت در هر کمپین باید شرایط دریافت، هزینه‌های احتمالی و اعتبار پروژه را بررسی کنید. در ادامه، با انواع ایردراپ و نحوه عملکرد آن‌ها آشنا می‌شویم، مراحل شرکت در کمپین و دریافت توکن را مرور می‌کنیم و هزینه‌ها و خطرات احتمالی این روش را بررسی می‌کنیم.

ایردراپ چیست و چرا پروژه ها توکن رایگان توزیع می کنند؟

برخلاف عرضه اولیه سکه (ICO) که در آن کاربران برای دریافت توکن پول پرداخت می کنند، ایردراپ معمولا بدون فروش مستقیم توکن انجام می شود. البته رایگان بودن توکن به معنی نداشتن هزینه یا ریسک نیست. ایردراپ ها از روش های مختلفی برای توزیع دارایی استفاده می کنند. ممکن است توکن مستقیما به کیف پول ارسال شود یا کاربر پس از بررسی شرایط، آن را از طریق قرارداد هوشمند مطالبه کند.

۱.۱. تفاوت کوین و توکن در ایردراپ چیست؟

در ایردراپ‌ها ممکن است با دو نوع دارایی دیجیتال به نام کوین (Coin) و توکن (Token) روبه‌رو شوید. هر دو به ارزهای دیجیتال اشاره دارند، اما از نظر ساختار فنی و نحوه ایجاد با یکدیگر تفاوت دارند. کوین، دارایی بومی یک بلاک چین است؛ در حالی که توکن معمولا روی یک شبکه موجود و با استفاده از قرارداد هوشمند ایجاد می شود.

معیار	کوین (Coin)	توکن (Token)
محل ایجاد	بلاکچین اختصاصی	شبکه بلاکچین موجود
کاربرد	پرداخت کارمزد و استفاده از قابلیت های اصلی شبکه	کاربردهای مالی، حاکمیتی یا دسترسی به خدمات
نمونه	بیت کوین و اتریوم	UNI و توکن های استاندارد ERC-20

برای مثال، بیت کوین دارایی بومی شبکه بیت کوین است. اتریوم نیز دارایی بومی شبکه اتریوم محسوب می شود. در مقابل، UNI یک توکن با استاندارد ERC-20 است که روی شبکه اتریوم فعالیت می کند.

اهداف اصلی پروژه ها از برگزاری ایردراپ

توزیع توکن بدون دریافت مستقیم پول ممکن است در نگاه اول برای پروژه ها غیرمنطقی به نظر برسد؛ اما این روش می تواند به توسعه جامعه کاربری و گسترش استفاده از یک محصول کمک کند. مهم ترین اهداف پروژه ها عبارت اند از:

• معرفی پروژه: توزیع توکن باعث می شود کاربران بیشتری با نام و کاربرد یک پروژه آشنا شوند.
• جذب کاربران اولیه: بعضی پروژه‌ها به افرادی که پیش از عرضه عمومی از خدمات آنها استفاده کرده‌اند، پاداش می دهند.
• افزایش مشارکت: کاربران با دریافت توکن ممکن است در رای گیری های حاکمیتی یا فعالیت های اکوسیستم شرکت کنند.
• گسترش توزیع توکن: انتقال بخشی از توکن ها به کاربران مختلف می‌تواند مالکیت آنها را گسترده‌تر کند؛ البته ایردراپ به تنهایی تمرکززدایی واقعی را تضمین نمی کند.

ایردراپ چگونه کار می کند؟

فرایند اجرای ایردراپ به قوانین هر پروژه بستگی دارد. برگزارکننده ابتدا شرایط دریافت توکن را مشخص می کند و سپس کاربران واجد شرایط را شناسایی می کند. در مرحله اخر، توکن ها مستقیما ارسال می‌شوند یا امکان مطالبه آنها در اختیار کاربران قرار می‌گیرد.

تعیین شرایط و شناسایی کاربران واجد شرایط

هر پروژه می تواند معیارهای متفاوتی برای انتخاب دریافت کنندگان در نظر بگیرد. برای مثال، ممکن است دریافت توکن به یکی از فعالیت های زیر وابسته باشد:

• نگهداری مقدار مشخصی از یک ارز دیجیتال در زمان تعیین شده
• انجام تراکنش در یک شبکه یا برنامه غیرمتمرکز
• استفاده از خدمات یک صرافی غیرمتمرکز
• مشارکت در فعالیت های حاکمیتی و رای گیری
• انجام وظایف مشخص در شبکه های اجتماعی
• داشتن یک توکن غیرمثلی از مجموعه‌ای مشخص

این معیارها برای هر کمپین متفاوت اند. انجام یک فعالیت در یک پروژه نیز به معنی واجد شرایط شدن برای ایردراپ پروژه های دیگر نیست.

اسنپ شات چیست و چه نقشی در ایردراپ دارد؟

اسنپ شات (Snapshot) به ثبت وضعیت یا فعالیت آدرس های کیف پول در یک زمان یا شماره بلاک مشخص گفته می شود. پروژه ها از این روش برای شناسایی افرادی استفاده می کنند که در زمان تعیین شده شرایط دریافت پاداش را داشته اند. برای مثال، یک پروژه ممکن است اعلام کند موجودی کیف پول ها را در یک بلاک مشخص بررسی می کند و به افرادی که پیش از آن زمان شرایط لازم را داشته اند، توکن اختصاص می دهد.

پس از ثبت اسنپ شات، تغییر موجودی یا انجام فعالیت جدید لزوما شرایط دریافت ایردراپ را تغییر نمی دهد. نتیجه به قوانین همان کمپین وابسته است. نکته مهم این است که اسنپ شات همیشه فقط موجودی کیف پول را بررسی نمی کند. سابقه تراکنش ها، مدت فعالیت، تعداد تعامل با قراردادهای هوشمند و سایر معیارهای اعلام شده نیز ممکن است در انتخاب دریافت کنندگان نقش داشته باشند.

قرارداد هوشمند چگونه توکن ها را توزیع می کند؟

قرارداد هوشمند (Smart Contract) برنامه‌ای است که روی بلاکچین اجرا می شود و طبق منطق تعریف شده، عملیات مشخصی را انجام می دهد. در ایردراپ، قرارداد هوشمند می تواند برای بررسی شرایط، ثبت مطالبه و انتقال توکن ها استفاده شود. برای مثال، پروژه فهرستی از آدرس های واجد شرایط و مقدار پاداش هر آدرس را مشخص می کند. سپس قرارداد هوشمند بر اساس قواعد تعیین شده، فرایند دریافت را اجرا می کند. این فرایند در همه پروژه ها یکسان نیست. بعضی ایردراپ ها به صورت مستقیم توزیع می شوند و بعضی دیگر به اقدام کاربر برای مطالبه توکن نیاز دارند.

انواع ایردراپ ارز دیجیتال کدامند؟

پروژه ها بر اساس هدف کمپین و گروه دریافت کنندگان، روش های مختلفی برای توزیع دارایی انتخاب می کنند. دسته بندی زیر بر اساس معیار انتخاب کاربران و نحوه تخصیص پاداش تنظیم شده است. بعضی از این روش ها می توانند همزمان در یک کمپین استفاده شوند.

ایردراپ استاندارد (Standard Airdrop)

در ایردراپ استاندارد، کاربران برای دریافت توکن اعلام آمادگی می کنند و ممکن است فقط به ثبت آدرس کیف پول در سامانه رسمی پروژه نیاز داشته باشند. این روش معمولا مراحل پیچیده ای ندارد؛ اما تعداد توکن های قابل توزیع یا مدت ثبت نام می تواند محدود باشد. بنابراین، ثبت نام به تنهایی دریافت قطعی پاداش را تضمین نمی کند.

ایردراپ جایزه ای (Bounty Airdrop)

در ایردراپ جایزه‌ای، کاربران در ازای انجام وظایف مشخص، امتیاز یا توکن دریافت می کنند. این وظایف اغلب برای افزایش آگاهی از پروژه و گسترش جامعه کاربری طراحی می شوند. برخی فعالیت های رایج در این نوع کمپین عبارت اند از:

• دنبال کردن حساب رسمی پروژه در شبکه های اجتماعی
• بازنشر محتوای مشخص
• عضویت در کانال یا گروه رسمی پروژه
• معرفی پروژه به کاربران دیگر
• شرکت در آزمون‌ها یا فعالیت های آموزشی

میزان پاداش به قوانین کمپین و نحوه امتیازدهی بستگی دارد. پیش از انجام وظایف باید بررسی کنید که پروژه چه اطلاعاتی از شما می خواهد و آیا فعالیت موردنظر هزینه یا ریسک خاصی دارد یا خیر.

ایردراپ هولدر (Holder Airdrop)

در این روش، توکن به افرادی تعلق می گیرد که در یک زمان مشخص مقدار معینی از یک دارایی دیجیتال را در اختیار داشته باشند. پروژه ممکن است از اسنپ شات برای شناسایی دارندگان استفاده کند. مقدار پاداش نیز می تواند ثابت یا متناسب با موجودی کاربران باشد. برای مثال، پروژه ای ممکن است دارندگان یک توکن مشخص را در زمان تعیین شده واجد شرایط دریافت دارایی جدید بداند. در این حالت، کاربرانی که پس از ثبت اسنپ شات، توکن را خریداری می‌کنند، لزوما مشمول ایردراپ نمی شوند.

ایردراپ گذشته‌نگر (Retroactive Airdrop)

در این ایردراپ پروژه به کاربرانی پاداش می دهد که پیش از اعلام کمپین از خدمات آن استفاده کرده‌اند. این نوع توزیع معمولا با هدف قدردانی از کاربران اولیه انجام می شود. فعالیت هایی مانند انجام تراکنش، استفاده از برنامه های غیرمتمرکز، تامین نقدینگی یا مشارکت در اکوسیستم ممکن است در انتخاب دریافت کنندگان موثر باشند. در این روش، کاربر ممکن است پیش از اعلام ایردراپ هیچ اطلاعی از دریافت پاداش نداشته باشد. با این حال، فعالیت در یک پروژه بدون اعلام رسمی ایردراپ، دریافت پاداش در آینده را تضمین نمی‌کند.

ایردراپ انحصاری (Exclusive Airdrop)

ایردراپ انحصاری به گروه مشخصی از کاربران اختصاص دارد. معیار انتخاب ممکن است سابقه فعالیت، میزان مشارکت در جامعه کاربری، عضویت در یک سازمان مستقل غیرمتمرکز (DAO) یا نگهداری یک NFT خاص باشد. در این روش، صرف داشتن آدرس کیف پول برای دریافت توکن کافی نیست و پروژه بر اساس معیارهای اختصاصی خود دریافت کنندگان را انتخاب می کند.

ایردراپ قرعه کشی (Raffle Airdrop)

در این روش، تعداد متقاضیان ممکن است بیشتر از تعداد توکن های قابل توزیع باشد. پروژه ابتدا شرایط ورود به قرعه کشی را مشخص می کند و سپس از میان افراد واجد شرایط، تعدادی را به صورت تصادفی انتخاب می کند. برای ورود به قرعه کشی ممکن است ثبت نام، نگهداری توکن یا انجام فعالیت مشخصی لازم باشد. بنابراین، تکمیل شرایط ورود به معنی دریافت قطعی پاداش نیست.

ایردراپ توکن های غیرمثلی (NFT Airdrop)

در برخی کمپین ها، به جای توکن های قابل معامله معمولی، توکن غیرمثلی (NFT) میان کاربران توزیع می شود. این دارایی ها ممکن است برای دارندگان یک مجموعه خاص، اعضای جامعه کاربری یا افرادی که فعالیت مشخصی انجام داده اند، در نظر گرفته شوند. NFT دریافتی لزوما ارزش مالی مشخصی ندارد. کاربرد، کمیابی و امکان خرید و فروش آن به شرایط مجموعه و بازار وابسته است.

هارد فورک چه تفاوتی با ایردراپ دارد؟

هارد فورک (Hard Fork) به تغییر ناسازگار در قوانین یک بلاکچین گفته می شود که می تواند به شکل گیری دو زنجیره مستقل منجر شود. گاهی در نتیجه این انشعاب، دارایی جدیدی در زنجیره جداشده شکل می گیرد و دارندگان دارایی زنجیره قبلی، بر اساس وضعیت ثبت شده در زمان انشعاب، امکان دسترسی به دارایی متناظر را پیدا می کنند.

این اتفاق با یک کمپین تبلیغاتی معمولی ایردراپ تفاوت دارد. ایجاد بیت کوین کش نمونه‌ای از انشعاب بلاکچین بیت کوین است که در سال ۲۰۱۷ رخ داد. بنابراین، هارد فورک را بهتر است به عنوان روشی متفاوت برای ایجاد زنجیره و دارایی جدید بشناسیم، نه یک نوع معمول ایردراپ.

مقایسه انواع ایردراپ

نوع	معیار اصلی دریافت	نیاز احتمالی کاربر
استاندارد	ثبت نام یا اعلام تمایل	ثبت آدرس کیف پول
جایزه ای	انجام وظایف مشخص	فعالیت در کمپین
هولدر	نگهداری دارایی در زمان مشخص	داشتن رمزارز واجد شرایط
گذشته نگر	فعالیت پیشین در پروژه	سابقه تراکنش یا استفاده
انحصاری	انتخاب گروه خاص	سابقه مشارکت یا عضویت
قرعه کشی	انتخاب تصادفی از افراد واجد شرایط	ورود به کمپین
NFT	مالکیت یا فعالیت واجد شرایط	داشتن کیف پول سازگار

نکته: دریافت مستقیم و دریافت از طریق Claim دو روش توزیع هستند، نه دو نوع مستقل ایردراپ. در روش دوم، کاربر باید با استفاده از رابط رسمی پروژه، دریافت توکن را درخواست کند.

مزایا و معایب ایردراپ برای کاربران و پروژه ها

ایردراپ می تواند برای کاربران و توسعه دهندگان پروژه مفید باشد؛ اما نتیجه آن همیشه مثبت نیست. ارزش واقعی این روش به کیفیت پروژه، شرایط توزیع و هزینه مشارکت بستگی دارد.

مزایای ایردراپ

از دید کاربران، مهم ترین مزیت ایردراپ امکان دریافت دارایی دیجیتال بدون خرید مستقیم آن است. این فرایند می تواند فرصت آشنایی با پروژه های جدید و کاربردهای بلاکچین را نیز فراهم کند. مزایای اصلی برای کاربران عبارت اند از:

• دریافت دارایی جدید: امکان دریافت توکن بدون پرداخت بهای مستقیم آن وجود دارد.
• آشنایی با فناوری: استفاده از برنامه های غیر متمرکز می تواند تجربه عملی کار با بلاکچین را افزایش دهد.
• مشارکت در پروژه: بعضی توکن ها امکان مشارکت در رای گیری های حاکمیتی را فراهم می‌کنند.
• شناخت اکوسیستم های جدید: بررسی کمپین ها می تواند کاربران را با شبکه ها و محصولات مختلف آشنا کند.

برای پروژه ها نیز ایردراپ راهی برای معرفی محصول، پاداش دادن به کاربران اولیه و گسترش جامعه کاربری است.

معایب و محدودیت های ایردراپ

دریافت توکن رایگان به معنی کسب سود نیست. بعضی دارایی ها پس از توزیع با کاهش تقاضا روبرو می شوند یا به دلیل نداشتن بازار فعال، امکان فروش مناسبی ندارند. مهم ترین محدودیت ها عبارت اند از:

• کاهش ارزش توکن: افزایش عرضه قابل معامله و فروش دریافت کنندگان ممکن است فشار فروش ایجاد کند.
• نبود نقدشوندگی: ممکن است توکن در بازار معتبری معامله نشود یا امکان تبدیل آن به دارایی دیگر محدود باشد.
• هزینه مشارکت: بعضی فعالیت ها به پرداخت گس، هزینه پل میان زنجیره ای یا کارمزد سواپ نیاز دارند.
• اتلاف زمان: تحقیق، انجام وظایف و پیگیری شرایط کمپین ممکن است زمان زیادی بگیرد.
• خطر کلاهبرداری: بعضی کمپین های جعلی با وعده دریافت توکن، کاربران را به اتصال کیف پول یا تایید تراکنش مخرب ترغیب می کنند.

از این رو، پیش از شرکت در هر کمپین باید هزینه و ریسک آن را در کنار پاداش احتمالی بسنجید.

نحوه دریافت ارز دیجیتال رایگان: شرکت در ایرداپ

برای شرکت در ایردراپ، ابتدا باید کمپین معتبری پیدا کنید و شرایط آن را بخوانید. سپس با کیف پول سازگار، فعالیت های مورد نیاز را انجام دهید و در صورت نیاز، توکن را از طریق فرایند Claim دریافت کنید.

آماده سازی کیف پول ارز دیجیتال

بسیاری از ایردراپ ها به کیف پول غیرحضانتی (Self-Custody Wallet) نیاز دارند. در این نوع کیف پول، کنترل کلیدهای خصوصی و دارایی ها در اختیار دارنده کیف پول است. کیف پول انتخابی باید از شبکه و استاندارد توکن مورد نظر پشتیبانی کند. برای مثال، اگر توکن روی شبکه اتریوم صادر شده باشد، کیف پول باید امکان کار با ان شبکه را داشته باشد. بهتر است برای شرکت در کمپین های ناشناخته از کیف پولی جداگانه با موجودی محدود استفاده کنید. این کار می تواند میزان دارایی در معرض خطر را کاهش دهد؛ اما جایگزین بررسی امنیت قراردادها و وب سایت ها نیست.

پس از ساخت کیف پول، عبارت بازیابی (Seed Phrase) را در محلی امن و خارج از دسترس دیگران نگهداری کنید. این عبارت را نباید در اختیار سایت، فرد یا برگزار کننده کمپین قرار دهید. هر فردی که به آن دسترسی پیدا کند، ممکن است بتواند دارایی های کیف پول را کنترل کند.

پیدا کردن ایردراپ های معتبر

برای پیدا کردن کمپین های جدید، بهتر است از منابع رسمی پروژه ها شروع کنید. وب سایت اصلی، وبلاگ، مستندات، انجمن حاکمیتی و حساب های رسمی شبکه های اجتماعی می توانند اطلاعات مربوط به ایردراپ را منتشر کنند. برخی وب سایت های رصد ایردراپ نیز فرصت های مختلف را فهرست می کنند. این منابع برای پیدا کردن کمپین ها مفیدند، اما معرفی یک پروژه در سایت واسط به معنی تایید اعتبار آن نیست. پیش از ورود به کمپین، آدرس وب سایت را از منبع رسمی پروژه پیدا کنید. به لینک هایی که از طریق پیام خصوصی، تبلیغات یا حساب های ناشناس ارسال می شوند اعتماد نکنید.

بررسی شرایط و محدودیت های کمپین

پس از پیدا کردن یک کمپین، قوانین آن را به دقت بخوانید. این بررسی باید پیش از اتصال کیف پول یا انجام هر تراکنش صورت بگیرد. موارد زیر را بررسی کنید:

• تاریخ اسنپ شات: آیا شرایط بر اساس فعالیت گذشته سنجیده می شود؟
• نوع فعالیت: آیا ثبت نام، معامله، استیکینگ یا انجام وظایف اجتماعی لازم است؟
• شبکه موردنیاز: آیا کیف پول و دارایی شما با شبکه کمپین سازگار است؟
• مهلت دریافت: آیا برای Claim کردن توکن محدودیت زمانی وجود دارد؟
• مقدار پاداش: آیا سهم هر کاربر مشخص است یا مقدار آن بعدا تعیین می شود؟
• محدودیت جغرافیایی: آیا کاربران بعضی کشورها یا مناطق از شرکت در کمپین منع شده اند؟
• هزینه ها: آیا انجام وظایف یا دریافت توکن به پرداخت کارمزد نیاز دارد؟

محدودیت کاربران ایرانی: امکان اتصال فنی کیف پول به یک سایت به معنی مجاز بودن استفاده از خدمات آن نیست. بعضی پلتفرم ها بر اساس محل اقامت یا مقررات قابل اعمال، محدودیت دسترسی دارند. برای نمونه، شرایط استفاده Uniswap Labs برای افراد مشمول تحریم‌های اقتصادی و شهروندان یا ساکنان برخی حوزه های تحت تحریم جامع آمریکا محدودیت‌هایی تعیین کرده است. این شرایط مربوط به محصولات Uniswap Labs است و نباید به تمام پروتکل‌ها و کمپین‌ها تعمیم داده شود.

کاربران ایرانی باید پیش از مشارکت، شرایط رسمی همان پروژه و محدودیت های مربوط به محل اقامت را بررسی کنند. استفاده از هویت نادرست یا تلاش برای دور زدن محدودیت های اعلام شده توصیه نمی شود.

انجام وظایف و تعامل با شبکه

اگر کمپین به فعالیت مشخصی نیاز داشته باشد، باید وظایف را مطابق دستورالعمل رسمی انجام دهید. این فعالیت ها ممکن است شامل تعامل با یک برنامه غیرمتمرکز ، انجام سواپ، تامین نقدینگی، انتقال دارایی میان شبکه ها یا مشارکت در فعالیت های اجتماعی باشد.

پیش از انجام هر تراکنش، هزینه و ریسک آن را بررسی کنید. صرفا برای احتمال دریافت ایردراپ، دارایی خود را در یک قرارداد ناشناخته قفل نکنید یا تراکنش های غیرضروری انجام ندهید. همچنین، اگر پروژه برای فعالیت های قبلی امتیاز در نظر می‌گیرد، انجام تراکنش جدید لزوما به معنی افزایش امتیاز یا دریافت پاداش نیست.

بررسی واجد شرایط بودن و دریافت توکن

پس از تکمیل فعالیت ها، باید وضعیت آدرس کیف پول را در صفحه رسمی کمپین بررسی کنید. بعضی پروژه ها ابزار بررسی صلاحیت دارند و نتیجه را بر اساس آدرس کیف پول نمایش می دهند. اگر واجد شرایط باشید، ممکن است یکی از دو حالت زیر رخ دهد:

• توزیع مستقیم: پروژه توکن را بدون نیاز به اقدام جداگانه به کیف پول ارسال می کند.
• دریافت با Claim: باید وارد صفحه رسمی دریافت شوید، شبکه و مقدار پاداش را بررسی کنید و تراکنش لازم را تایید کنید.

پیش از تایید تراکنش، اطلاعات نمایش داده شده در کیف پول را بخوانید. اگر درخواست با هدف اعلام شده کمپین همخوانی ندارد، آن را تایید نکنید.

نمایش توکن در کیف پول

گاهی توکن دریافت شده بلافاصله در فهرست دارایی های کیف پول نمایش داده نمی شود. این موضوع ممکن است به پشتیبانی نکردن رابط کیف پول از توکن یا انتخاب شبکه اشتباه مربوط باشد. برای بررسی موجودی، ابتدا شبکه را کنترل کنید. سپس آدرس قرارداد توکن را از مستندات رسمی پروژه یا منبع معتبر شبکه به دست آورید. از وارد کردن آدرس قراردادی که در پیام خصوصی یا وب سایت ناشناس دریافت کرده اید خودداری کنید. توکن های جعلی ممکن است نام و نمادی شبیه دارایی اصلی داشته باشند.

هزینه واقعی شرکت در ایردراپ چقدر است؟

ایردراپ ممکن است بدون پرداخت بهای مستقیم توکن انجام شود، اما مشارکت در ان همیشه رایگان نیست. بعضی فعالیت ها به تراکنش درون زنجیره ای نیاز دارند و هر تراکنش ممکن است هزینه جداگانه ای داشته باشد. مهم ترین هزینه های احتمالی عبارت اند از:

نوع هزینه	توضیح
گس شبکه (Gas Fee)	هزینه پردازش تراکنش و اجرای قرارداد هوشمند
مجوز دسترسی توکن	هزینه ثبت مجوز لازم برای استفاده از توکن در یک برنامه
انتقال میان شبکه ها	کارمزد استفاده از پل میان زنجیره ای
سواپ	هزینه تبدیل یک دارایی به دارایی دیگر
تامین دارایی	هزینه خرید یا نگهداری رمزارز موردنیاز برای احراز شرایط
هزینه زمانی	زمان صرف شده برای تحقیق، انجام وظایف و پیگیری کمپین

روش محاسبه هزینه مشارکت

برای ارزیابی یک ایردراپ، ابتدا باید مجموع هزینه های مستقیم آن را مشخص کنید:

هزینه مستقیم مشارکت = مجموع کارمزد تراکنش ها + کارمزد پل + هزینه سواپ + هزینه مجوزهای لازم

اگر ارزش زمانی را نیز در نظر بگیرید، محاسبه کامل تر می شود:

هزینه کل مشارکت = هزینه مستقیم + ارزش زمان صرف شده + هزینه فرصت دارایی های درگیر

برای مثال، اگر یک کمپین به چند تراکنش در شبکه، انتقال دارایی و یک مرحله Claim نیاز داشته باشد، باید هزینه هر مرحله را جداگانه بررسی کنید. کارمزد شبکه ممکن است با توجه به شلوغی شبکه و پیچیدگی قرارداد تغییر کند.
در شبکه اتریوم، کارمزد با ETH پرداخت می شود و هزینه اجرای تراکنش به میزان گس مصرف شده و قیمت هر واحد گس بستگی دارد. در شبکه های دیگر نیز دارایی بومی همان شبکه برای پرداخت هزینه تراکنش استفاده می شود.
تا زمانی که توکن دریافت نشده و امکان معامله آن مشخص نیست، نمی توان ارزش قابل تحقق آن را با اطمینان محاسبه کرد. اگر احتمال دریافت پاداش نیز از طرف پروژه مشخص نشده باشد، اعلام یک درصد فرضی برای آن درست نیست.
در نهایت، زمانی شرکت در ایردراپ منطقی تر است که هزینه و ریسک مشارکت با هدف شما تناسب داشته باشد؛ نه اینکه صرفا به امید دریافت توکن، دارایی یا زمان زیادی صرف کنید.

خطرات ایردراپ و روش تشخیص کمپین های کلاهبرداری

ایردراپ ها در کنار کاربردهای واقعی، می توانند به ابزاری برای فریب کاربران تبدیل شوند. بعضی کلاهبرداران با ساخت وب سایت جعلی، توکن های ناشناس یا درخواست مجوزهای مخرب تلاش می کنند به دارایی کاربران دسترسی پیدا کنند.

فیشینگ و سرقت عبارت بازیابی

فیشینگ (Phishing) روشی برای سرقت اطلاعات از طریق جعل هویت یک وب سایت یا نهاد معتبر است. در این روش، ممکن است صفحه ای شبیه سایت رسمی پروژه ساخته شود و از کاربر خواسته شود برای دریافت پاداش، عبارت بازیابی یا کلید خصوصی خود را وارد کند. عبارت بازیابی و کلید خصوصی را برای دریافت هیچ ایردراپی در اختیار دیگران قرار ندهید. این اطلاعات امکان کنترل کیف پول را فراهم می کنند و افشای ان ها می تواند به از دست رفتن دارایی منجر شود.

مجوزهای مخرب و تایید تراکنش های ناشناس

اتصال کیف پول به یک برنامه غیرمتمرکز با تایید تراکنش یا اعطای مجوز خرج کردن توکن تفاوت دارد. اتصال معمولی می تواند امکان مشاهده آدرس عمومی و موجودی را به برنامه بدهد؛ اما به تنهایی مجوز انتقال دارایی ایجاد نمی کند. خطر زمانی افزایش می یابد که کاربر تراکنش یا مجوز دسترسی نامشخصی را تایید کند. برای مثال، ممکن است یک قرارداد هوشمند درخواست دسترسی گسترده به توکن های کیف پول داشته باشد. پیش از تایید هر درخواست، موارد زیر را بررسی کنید:

• نام و آدرس وب سایتی که درخواست را ارسال کرده است
• آدرس قرارداد هوشمند درخواست کننده
• نوع مجوز و مقدار توکن قابل دسترسی
• شبکه‌ای که تراکنش روی آن انجام می شود

توکن های جعلی و پروژه های راگ پول

هر فردی می‌تواند توکنی با نام و نمادی مشابه یک دارایی شناخته شده ایجاد کند. بنابراین، مشاهده یک توکن در کیف پول به معنی اصالت یا ارزشمند بودن ان نیست. راگ پول (Rug Pull) نیز به وضعیتی گفته می شود که عوامل یک پروژه پس از جذب کاربران یا سرمایه، فعالیت خود را رها می کنند یا دارایی و نقدینگی را خارج می کنند. برای کاهش این خطر، پیش از تعامل با پروژه موارد زیر را بررسی کنید:

• اطلاعات رسمی و سابقه فعالیت پروژه
• کاربرد واقعی محصول و توکن
• وضعیت قرارداد هوشمند و گزارش های امنیتی در دسترس
• نحوه توزیع توکن و میزان تمرکز مالکیت
• وجود بازار فعال و امکان فروش دارایی

وجود وب سایت، وایت پیپر یا گزارش حسابرسی به تنهایی امنیت یک پروژه را تضمین نمی کند.

درخواست واریز پول برای آزادسازی جایزه

یکی از نشانه های مشکوک، درخواست انتقال مستقیم رمزارز به یک آدرس شخصی با عنوان‌هایی مانند هزینه فعال سازی، آزادسازی جایزه یا تایید حساب است. پرداخت گس برای ثبت یک تراکنش در بلاک چین با واریز پول به آدرس شخصی تفاوت دارد. اگر برای دریافت ایردراپ از شما خواسته شد مبلغی را به آدرس ناشناس ارسال کنید، پیش از هر اقدامی درخواست را از طریق منابع رسمی پروژه بررسی کنید.

اقدامات امنیتی پس از شرکت در ایردراپ

پس از پایان فعالیت در یک کمپین، دسترسی های ایجاد شده را بررسی کنید. اگر مجوز غیرضروری به یک قرارداد داده اید، در صورت امکان آن را لغو کنید. توجه داشته باشید که قطع اتصال کیف پول از یک برنامه با لغو مجوز خرج کردن توکن یکسان نیست. قطع اتصال به تنهایی مجوزهای ثبت شده روی بلاکچین را از بین نمی برد. اگر توکن ناشناسی بدون درخواست شما وارد کیف پول شد، برای فروش یا انتقال آن عجله نکنید.

نمونه های واقعی Airdrop در تاریخ ارزهای دیجیتال

بررسی کمپین های واقعی کمک می کند تفاوت میان روش های توزیع توکن و معیارهای انتخاب کاربران بهتر مشخص شود. نمونه های زیر بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی خود پروژه ها انتخاب شده اند. این رویدادها تاریخی هستند و معرفی فرصت فعال برای دریافت توکن محسوب نمی شوند.

ایردراپ یونی سواپ (UNI)

یونی سواپ در سپتامبر ۲۰۲۰ توکن حاکمیتی UNI را معرفی کرد و بخشی از عرضه آن را به کاربران و تامین کنندگان نقدینگی قدیمی اختصاص داد. طبق اطلاعیه رسمی معرفی توکن UNI ، در مجموع ۱۵۰ میلیون UNI، معادل ۱۵ درصد عرضه اولیه، برای دریافت کنندگان تاریخی در نظر گرفته شد. اسنپ شات این کمپین در ۱ سپتامبر ۲۰۲۰ ساعت ۰۰:۰۰ به وقت هماهنگ جهانی (UTC) ثبت شده بود. هر آدرس واجد شرایط که پیش از زمان اسنپ شات با قراردادهای Uniswap نسخه اول یا دوم تعامل کرده بود، امکان مطالبه ۴۰۰ UNI را داشت. تامین کنندگان نقدینگی و دارندگان SOCKS نیز بر اساس معیارهای جداگانه پاداش دریافت می کردند.

این نمونه نشان می دهد که ایردراپ می تواند پاداشی برای فعالیت گذشته کاربران باشد و معیار دریافت آن لزوما ثبت نام در یک کمپین جدید نیست.

ایردراپ اربیتروم (ARB)

اربیتروم در سال ۲۰۲۳ توکن حاکمیتی ARB را میان بخشی از کاربران اولیه اکوسیستم خود توزیع کرد. در این کمپین، پروژه از سیستم امتیازدهی برای تعیین شرایط دریافت استفاده کرد. فعالیت‌هایی مانند انتقال دارایی به شبکه Arbitrum One، انجام تراکنش در ماه‌های مختلف و تعامل با تعداد مشخصی از قراردادهای هوشمند در محاسبه امتیاز نقش داشتند. این نمونه نشان می دهد که برخی پروژه ها برای شناسایی کاربران فعال، به جای یک شرط ساده مانند نگهداری توکن، از مجموعه ای از معیارهای رفتاری و سابقه فعالیت استفاده می کنند.

توزیع گسترده توکن استلار (XLM)

بنیاد توسعه استلار (Stellar Development Foundation) در یک اطلاعیه رسمی از برنامه توزیع حداکثر ۵۰۰ میلیون XLM میان کاربران کیف پول Blockchain.com خبر داد. هدف این برنامه معرفی شبکه استلار به جامعه کاربران Blockchain.com بود که در زمان انتشار اطلاعیه، حدود ۳۰ میلیون حساب را شامل می شد.

این نمونه نشان می دهد که پروژه ها می توانند از توزیع گسترده توکن برای افزایش آگاهی از یک شبکه و جذب کاربران جدید استفاده کنند. توجه داشته باشید که رقم ۵۰۰ میلیون، سقف اعلام شده برای توزیع بود و نباید آن را به عنوان مقدار قطعی دریافت شده توسط کاربران در نظر گرفت.

بیت کوین کش؛ نمونه ای از هارد فورک

بیت کوین کش (Bitcoin Cash) در ۱ اوت ۲۰۱۷ و در نتیجه انشعاب زنجیره بیت کوین در بلاک ۴۷۸۵۵۸ ایجاد شد. این رویداد با ایردراپ های تبلیغاتی تفاوت دارد؛ زیرا یک زنجیره جدید از انشعاب بلاکچین قبلی شکل گرفت. بنابراین، نباید ایجاد بیت کوین کش را با کمپینی که یک پروژه برای معرفی توکن خود برگزار می کند یکسان دانست.

جمع بندی

ایردراپ روشی برای توزیع توکن یا دارایی دیجیتال میان کاربران منتخب است. پروژه ها از این روش برای معرفی محصولات، پاداش دادن به کاربران اولیه و افزایش مشارکت در اکوسیستم استفاده می کنند. با این حال، دریافت توکن رایگان لزوما به معنی کسب سود نیست. هزینه تراکنش، محدودیت های جغرافیایی، نبود نقدشوندگی و خطر قراردادهای مخرب از عواملی هستند که باید پیش از مشارکت بررسی شوند. برای ارزیابی یک ایردراپ، ابتدا منبع رسمی و شرایط دریافت را بررسی کنید. سپس هزینه ها و مجوزهای مورد نیاز را بسنجید و تنها در صورتی اقدام کنید که ریسک و هزینه مشارکت برایتان قابل قبول باشد.