ایردراپ ارز دیجیتال چیست؟ کسب درآمد رایگان از کریپتو

ایردراپ (Airdrop) به زبان ساده: هدیه‌ای از آسمان کریپتو؟

احتمالاً شما هم در دنیای رمزارزها با اصطلاح «ایردراپ» برخورد کرده‌اید و این سوال برایتان پیش آمده که آیا واقعاً می‌توان ارز دیجیتال را به صورت رایگان دریافت کرد؟ پاسخ کوتاه، بله است. اما این هدیه‌ی رایگان، یک استراتژی هوشمندانه با اهداف مشخص است، نه یک پول بادآورده‌ی بی‌دلیل.

تعریف ساده و قابل فهم ایردراپ برای مبتدیان

ایردراپ در ساده‌ترین تعریف، یک روش بازاریابی است که در آن، یک پروژه‌ی جدید در حوزه‌ی ارزهای دیجیتال، توکن‌های خود را به صورت رایگان بین تعداد زیادی از کاربران توزیع می‌کند. این توکن‌ها مستقیماً به آدرس کیف پول دیجیتال (Digital Wallet - نرم‌افزاری برای نگهداری امن رمزارزها) افراد ارسال می‌شوند.

هدف اصلی این کار، معرفی و تبلیغ پروژه است. تیم‌ها با این روش تلاش می‌کنند تا:

• آگاهی و هیجان ایجاد کنند: وقتی افراد زیادی درباره‌ی یک توکن جدید صحبت می‌کنند، آن پروژه سریع‌تر شناخته می‌شود.
• جامعه‌ی اولیه را بسازند: با توزیع توکن بین کاربران، یک جامعه‌ی اولیه از هولدرها (نگه‌دارندگان توکن) شکل می‌گیرد که به رشد پروژه در آینده کمک می‌کنند.
• شبکه را غیرمتمرکز کنند: با پخش شدن توکن‌ها بین افراد مختلف، کنترل پروژه از دست یک گروه کوچک خارج می‌شود.

پس ایردراپ، یک هدیه‌ی کاملاً حساب‌شده برای رسیدن به اهداف تجاری و فنی یک پروژه بر بستر بلاکچین (Blockchain - یک دفتر کل دیجیتال و غیرقابل تغییر برای ثبت تراکنش‌ها) است.

یک مثال ساده برای درک بهتر: ایردراپ مانند «سمپل رایگان» در دنیای واقعی

برای اینکه مفهوم ایردراپ را بهتر درک کنید، آن را مانند دریافت «سمپل رایگان» در یک فروشگاه بزرگ تصور کنید.

فرض کنید یک شرکت، نوعی نوشیدنی جدید تولید کرده است. برای اینکه مردم با طعم و کیفیت محصولش آشنا شوند، بطری‌های کوچکی از آن را به صورت رایگان در اختیار مشتریان قرار می‌دهد. چه اتفاقی می‌افتد؟

• آزمایش محصول: مردم محصول را تست می‌کنند و با آن آشنا می‌شوند.
• تبلیغات دهان‌به‌دهان: اگر از طعم نوشیدنی خوششان بیاید، آن را به دوستان خود نیز معرفی می‌کنند.
• ایجاد تقاضا: در آینده، احتمال اینکه همین افراد به مشتریان دائمی تبدیل شوند و برای خرید آن پول بپردازند، بیشتر می‌شود.

ایردراپ در دنیای رمزارز دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد. پروژه‌ی جدید، توکن‌های خود را (که همان «سمپل رایگان» هستند) بین کاربران توزیع می‌کند تا آن‌ها با پروژه کار کنند، در مورد آن در شبکه‌های اجتماعی صحبت کنند و در نهایت به رشد و افزایش ارزش آن توکن در آینده کمک کنند. این فرآیند، دروازه‌ی ورودی کم‌ریسکی برای آشنایی و حتی سرمایه‌گذاری در گزینه‌های جدید برای خرید ارز دیجیتال محسوب می‌شود.

چرا پروژه‌ها توکن رایگان توزیع می‌کنند؟ (اهداف اصلی ایردراپ)

شاید این سوال برایتان پیش آمده باشد که چرا یک پروژه باید محصول ارزشمند خود، یعنی توکن‌هایش را به صورت رایگان پخش کند؟ آیا این کار از نظر اقتصادی منطقی است؟ پاسخ مثبت است. ایردراپ یک استراتژی کاملاً حساب‌شده است که به پروژه‌های رمزارزی کمک می‌کند تا به اهداف مهمی دست پیدا کنند. در ادامه، چهار دلیل اصلی این کار را با هم بررسی می‌کنیم.

بازاریابی و افزایش آگاهی از برند (Brand Awareness)

در دنیای شلوغ امروز که هزاران پروژه‌ی رمزارزی وجود دارد، دیده‌شدن کار بسیار سختی است. ایردراپ یکی از قدرتمندترین ابزارها برای ایجاد هیاهو و جلب توجه است. وقتی هزاران کاربر به صورت همزمان تعدادی توکن جدید در کیف پول خود دریافت می‌کنند، به طور طبیعی کنجکاو می‌شوند و برای کسب اطلاعات بیشتر، نام آن پروژه را جستجو می‌کنند.

این اتفاق یک موج بازاریابی ویروسی ایجاد می‌کند که به سرعت در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر و تلگرام پخش می‌شود. این روش، بسیار مؤثرتر و ارزان‌تر از تبلیغات سنتی است و باعث می‌شود نام پروژه در مدت زمان کوتاهی بر سر زبان‌ها بیفتد و بر روی قیمت ارزهای دیجیتال جدید تأثیر اولیه بگذارد.

ساختن جامعه‌ی اولیه کاربران و سرمایه‌گذاران

هیچ پروژه‌ی موفقی بدون داشتن یک جامعه‌ی کاربری قوی و حامی، به جایی نمی‌رسد. ایردراپ سریع‌ترین راه برای ساختن این جامعه‌ی اولیه است. افرادی که توکن یک پروژه را به صورت رایگان دریافت می‌کنند، حالا در موفقیت آن پروژه ذی‌نفع هستند. این کاربران به اولین‌ها تبدیل می‌شوند:

• اولین آزمایش‌کنندگان: آن‌ها از پلتفرم یا برنامه‌ی پروژه استفاده کرده و بازخورد می‌دهند.
• اولین حامیان: در شبکه‌های اجتماعی از پروژه دفاع کرده و آن را به دیگران معرفی می‌کنند.
• اولین سرمایه‌گذاران: اگر به آینده‌ی پروژه امیدوار باشند، ممکن است تصمیم به خرید ارز دیجیتال بیشتری از همان توکن بگیرند.

پاداش به کاربران وفادار و فعالان اولیه

گاهی اوقات ایردراپ برای جذب کاربران کاملاً جدید نیست، بلکه برای قدردانی از کسانی است که پیش از این به رشد یک پلتفرم کمک کرده‌اند. برای مثال، یک صرافی غیرمتمرکز (DEX - پلتفرمی برای معامله‌ی مستقیم رمزارزها بین کاربران) ممکن است به کاربرانی که در گذشته روی آن پلتفرم معامله کرده‌اند، توکن حاکمیتیِ (Governance Token - توکنی که به دارنده‌ی آن حق رأی در تصمیمات پروژه را می‌دهد) خود را ایردراپ کند.

این کار مانند یک برنامه‌ی وفاداری مشتریان عمل می‌کند و به کاربران قدیمی نشان می‌دهد که فعالیت آن‌ها ارزشمند بوده است. این حس قدردانی، آن‌ها را به ماندن و ادامه‌ی فعالیت در آن پلتفرم تشویق می‌کند.

توزیع عادلانه توکن‌ها و تمرکززدایی (Decentralization)

یکی از اهداف اصلی بسیاری از پروژه‌های معتبر در دنیای رمزارز، رسیدن به تمرکززدایی (Decentralization - وضعیتی که در آن کنترل یک شبکه یا پروژه در دست یک فرد یا گروه کوچک نیست و بین تمام کاربران توزیع شده است) است. اگر بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران اولیه، تمام توکن‌ها را در اختیار داشته باشند، آن پروژه متمرکز باقی می‌ماند.

ایردراپ یک روش عالی برای توزیع عادلانه و گسترده‌ی توکن‌ها بین تعداد زیادی از کاربران مستقل است. وقتی هزاران نفر توکن‌های یک پروژه را در اختیار داشته باشند، قدرت تصمیم‌گیری و کنترل شبکه بین افراد بیشتری پخش می‌شود. این ویژگی، پروژه را قوی‌تر، امن‌تر و به روح اصلی فناوری بلاکچین، که الهام‌بخش بسیاری برای خرید بیت کوین بود، نزدیک‌تر می‌کند.

ایردراپ‌ها چطور کار می‌کنند؟ (نگاهی به فرآیند پشت صحنه)

توزیع رایگان هزاران توکن بین کاربران مختلف، فرآیندی پیچیده به نظر می‌رسد، اما در دنیای بلاکچین به لطف فناوری‌های هوشمند، این کار به صورت خودکار و دقیق انجام می‌شود. در واقع، تمام مراحل ایردراپ بر اساس قوانین از پیش تعیین‌شده و بدون نیاز به دخالت انسان پیش می‌رود. در ادامه، با سه بخش اصلی این فرآیند آشنا می‌شویم.

نقش «اسنپ‌شات» (Snapshot) یا عکس فوری از بلاکچین

اولین قدم برای اجرای یک ایردراپ، شناسایی کاربران واجد شرایط است. پروژه‌ها چطور می‌فهمند که چه کسانی باید توکن رایگان دریافت کنند؟ پاسخ در مفهومی به نام اسنپ‌شات است.

اسنپ‌شات را مانند گرفتن یک عکس فوری از کل بلاکچین (Blockchain - یک دفتر کل دیجیتال و غیرقابل تغییر برای ثبت تراکنش‌ها) در یک تاریخ و ساعت مشخص تصور کنید. این «عکس» تمام اطلاعات آن لحظه، از جمله آدرس تمام کیف پول‌ها و موجودی آن‌ها را ثبت می‌کند.

برای مثال، یک پروژه اعلام می‌کند: «ما در تاریخ ۲۵ مهرماه، ساعت ۱۲ ظهر، یک اسنپ‌شات از شبکه‌ی اتریوم می‌گیریم و به تمام کیف پول‌هایی که بیش از ۰.۱ اتریوم موجودی دارند، ۱۰۰ عدد از توکن جدیدمان را ایردراپ می‌کنیم.» با این کار، تیم پروژه یک لیست دقیق از تمام آدرس‌های واجد شرایط در آن لحظه‌ی خاص به دست می‌آورد. هر کسی که قبل از آن زمان اقدام به خرید اتریوم کرده و شرایط را داشته باشد، در لیست قرار می‌گیرد.

استفاده از قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) برای توزیع خودکار

پس از تهیه لیست آدرس‌های واجد شرایط از طریق اسنپ‌شات، نوبت به توزیع توکن‌ها می‌رسد. این کار به صورت دستی انجام نمی‌شود، بلکه از طریق قرارداد هوشمند (Smart Contract - یک کد کامپیوتری خودکار و غیرقابل تغییر که روی بلاکچین اجرا می‌شود) صورت می‌گیرد.

قرارداد هوشمند را مانند یک دستگاه فروش خودکار (Vending Machine) در نظر بگیرید. شما یک سری قوانین برای آن تعریف می‌کنید (مثلاً: «به هر آدرسی که در این لیست قرار دارد، ۱۰۰ توکن ارسال کن») و آن را روی بلاکچین فعال می‌کنید. از آن لحظه به بعد، قرارداد هوشمند به صورت خودکار و بدون خطا، دستورات شما را اجرا می‌کند و توکن‌ها را به کیف پول کاربران ارسال می‌کند. این فرآیند کاملاً شفاف است و همه می‌توانند تراکنش‌های آن را روی بلاکچین مشاهده کنند.

معیارهای واجد شرایط بودن کاربران

پروژه‌ها از معیارهای مختلفی برای انتخاب دریافت‌کنندگان ایردراپ استفاده می‌کنند. هدف آن‌ها معمولاً جذب کاربرانی است که به اکوسیستم‌شان کمک کنند. برخی از رایج‌ترین معیارها عبارت‌اند از:

• نگهداری یک توکن خاص: همانطور که در مثال اسنپ‌شات گفته شد، ممکن است شرط دریافت ایردراپ، نگهداری مقدار مشخصی از یک رمزارز مانند بیت کوین یا اتریوم باشد. گاهی نیز پروژه‌ها به هولدرهای توکن‌های خاصی مانند خرید سولانا یا خرید کاردانو پاداش می‌دهند.
• تعامل با یک پلتفرم: بسیاری از ایردراپ‌های بزرگ به کاربرانی تعلق می‌گیرد که قبلاً از یک پلتفرم یا برنامه‌ی غیرمتمرکز (dApp) استفاده کرده‌اند. برای مثال، ممکن است از شما بخواهند یک سواپ ارز دیجیتال انجام دهید یا در استخرهای نقدینگی آن پلتفرم مشارکت کنید.
• انجام وظایف در شبکه‌های اجتماعی: برخی ایردراپ‌ها که به «بانتی» (Bounty) معروف هستند، از شما می‌خواهند وظایف ساده‌ای مانند دنبال کردن حساب توییتر پروژه، عضویت در کانال تلگرام یا دعوت از دوستانتان را انجام دهید.
• داشتن یک NFT خاص: گاهی اوقات، داشتن یک توکن غیرمثلی (NFT) از یک مجموعه‌ی مشخص، شما را واجد شرایط دریافت ایردراپ یک توکن جدید می‌کند.

انواع ایردراپ؛ از استاندارد تا انحصاری

همه‌ی ایردراپ‌ها یکسان نیستند. پروژه‌های مختلف بر اساس اهدافی که دارند، روش‌های متفاوتی را برای توزیع توکن‌های خود انتخاب می‌کنند. آشنایی با این روش‌ها به شما کمک می‌کند تا بدانید برای شرکت در هر ایردراپ، چه شرایطی لازم است و کدام‌یک برای شما مناسب‌تر است. در ادامه، با پنج نوع رایج ایردراپ در دنیای رمزارز آشنا می‌شویم.

• ایردراپ استاندارد (Standard Airdrop)

این ساده‌ترین و رایج‌ترین نوع ایردراپ است. در این روش، شما فقط باید علاقه‌ی خود را به دریافت توکن‌های رایگان نشان دهید. معمولاً کافی است که آدرس کیف پول خود را در وب‌سایت پروژه ثبت کنید یا در لیست خبرنامه‌ی ایمیلی آن‌ها عضو شوید. هیچ پیش‌نیاز پیچیده‌ی دیگری وجود ندارد. به همین دلیل، ایردراپ استاندارد بهترین نقطه برای شروع افراد کاملاً مبتدی است.

• ایردراپ جایزه‌ای (Bounty Airdrop)

در این نوع ایردراپ، شما در ازای انجام وظایف مشخصی، توکن رایگان دریافت می‌کنید. این وظایف معمولاً فعالیت‌های تبلیغاتی ساده‌ای هستند که به دیده‌شدن پروژه کمک می‌کنند. برای مثال، از شما خواسته می‌شود:

• حساب توییتر پروژه را دنبال کرده و یک پست را بازنشر (Retweet) کنید.
• به کانال تلگرام یا سرور دیسکورد پروژه بپیوندید.
• یک پست در مورد پروژه در شبکه‌های اجتماعی خود منتشر کنید.

در واقع، شما با صرف کمی وقت و فعالیت، به بازاریابی پروژه کمک کرده و در مقابل پاداش می‌گیرید.

• ایردراپ هولدر (Holder Airdrop)

این نوع ایردراپ به کاربرانی تعلق می‌گیرد که از قبل، مقدار مشخصی از یک ارز دیجیتال دیگر را در کیف پول خود نگهداری (Hold) می‌کنند. پروژه با گرفتن یک اسنپ‌شات (Snapshot - عکس فوری از اطلاعات بلاکچین در یک زمان مشخص) از بلاکچین، کیف پول‌های واجد شرایط را شناسایی می‌کند. برای مثال، ممکن است یک پروژه اعلام کند به تمام کسانی که اقدام به خرید بیت کوین کرده و بیش از ۰.۰۱ واحد از آن را در کیف پول شخصی خود دارند، توکن ایردراپ می‌کند. این روش، راهی برای پاداش دادن به سرمایه‌گذاران بلندمدت و اعضای فعال یک اکوسیستم خاص است.

• ایردراپ انحصاری (Exclusive Airdrop)

همان‌طور که از نامش پیداست، این ایردراپ برای یک گروه خاص و وفادار از کاربران طراحی شده است. معیار انتخاب در اینجا، فراتر از نگهداری یک توکن است و معمولاً به فعال‌ترین و قدیمی‌ترین اعضای یک جامعه‌ی کاربری پاداش داده می‌شود. برای مثال، کاربران اولیه‌ی یک پلتفرم معاملاتی، شرکت‌کنندگان در رای‌گیری‌های حاکمیتی یک پروژه، یا دارندگان یک NFT خاص، ممکن است به صورت انحصاری واجد شرایط دریافت این نوع ایردراپ شوند.

• ایردراپ هارد فورک (Hard Fork Airdrop)

این نوع ایردراپ کمی فنی‌تر است و زمانی اتفاق می‌افتد که یک بلاکچین (Blockchain) دچار یک تغییر اساسی به نام هارد فورک (Hard Fork - یک به‌روزرسانی بزرگ که منجر به تقسیم شدن بلاکچین به دو زنجیره‌ی مجزا می‌شود) می‌شود. وقتی این اتفاق می‌افتد، یک کوین جدید متولد می‌شود.

در این حالت، تمام افرادی که کوین اصلی را در کیف پول خود داشته‌اند، به همان میزان از کوین جدید نیز دریافت می‌کنند. معروف‌ترین مثال برای این نوع ایردراپ، ایجاد بیت کوین کش (Bitcoin Cash) بود. در زمان این هارد فورک، تمام دارندگان بیت کوین به صورت خودکار به همان تعداد، توکن بیت کوین کش نیز دریافت کردند و این موضوع فرصت مناسبی برای خرید بیت کوین کش در ابتدای مسیر آن ایجاد کرد.

جدول مقایسه‌ای انواع ایردراپ

برای جمع‌بندی، می‌توانید تفاوت‌های اصلی این پنج نوع ایردراپ را در جدول زیر مشاهده کنید:

نوع ایردراپ (Type)	نحوه دریافت (How to Receive)	نوع مخاطبان
استاندارد (Standard)	ثبت‌نام ساده و داشتن کیف پول	کاربران کاملاً مبتدی
جایزه‌ای (Bounty)	انجام وظایف مشخص (مثل لایک، فالو)	کاربران فعال در شبکه‌های اجتماعی
هولدر (Holder)	نگهداری یک ارز دیجیتال خاص	سرمایه‌گذاران بلندمدت یک پروژه
انحصاری (Exclusive)	دعوتنامه یا عضویت در گروهی خاص	اعضای وفادار و فعال یک جامعه‌ی کاربری
هارد فورک (Hard Fork)	نگهداری کوین اصلی قبل از فورک	هولدرهای کوین‌های اصلی مثل بیت‌کوین

بررسی مزایا و معایب ایردراپ (برای کاربر و پروژه)

مانند هر فرصت دیگری در دنیای سرمایه‌گذاری، ایردراپ‌ها نیز شمشیر دولبه هستند. از یک سو، فرصت‌های جذابی را پیش روی شما قرار می‌دهند و از سوی دیگر، ریسک‌ها و چالش‌های خاص خود را دارند. داشتن یک نگاه واقع‌بینانه به هر دو روی این سکه، کلید موفقیت و فعالیت امن در این حوزه است.

مزایا

بیایید ابتدا به جنبه‌های مثبت و دلایلی که ایردراپ‌ها را تا این حد محبوب کرده است، نگاهی بیندازیم.

• فرصتی برای کسب درآمد رایگان

واضح‌ترین و جذاب‌ترین مزیت ایردراپ، امکان به دست آوردن ارز دیجیتال بدون نیاز به سرمایه‌گذاری مستقیم است. برای افرادی که سرمایه‌ی اولیه‌ی کمی دارند یا می‌خواهند بدون ریسک مالی وارد بازار شوند، ایردراپ یک نقطه‌ی شروع عالی است. شما می‌توانید توکن‌های دریافت شده را نگه دارید تا در آینده ارزش بیشتری پیدا کنند یا آن‌ها را در صرافی‌ها بفروشید و به استیبل کوین‌هایی مانند تتر تبدیل کنید و برای خرید تتر اقدام نمایید.

• آشنایی با پروژه‌های جدید و نوآورانه

شرکت در ایردراپ‌ها شما را با پروژه‌ها و ایده‌های جدیدی در حوزه‌ی بلاکچین (Blockchain) آشنا می‌کند که شاید در حالت عادی از وجود آن‌ها باخبر نمی‌شدید. این فرآیند، یک فرصت آموزشی است تا با آخرین روندهای فناوری، کاربردهای جدید دیفای (DeFi - امور مالی غیرمتمرکز) و راهکارهای نوآورانه آشنا شوید. این دانش به شما کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از بازار پیدا کرده و فرصت‌های بهتری را برای خرید ارز دیجیتال در آینده شناسایی کنید.

• کمک به رشد و توسعه‌ی یک پروژه‌ی معتبر

وقتی شما در ایردراپ یک پروژه‌ی معتبر شرکت می‌کنید، صرفاً یک دریافت‌کننده‌ی هدیه نیستید؛ بلکه به یکی از اولین اعضای جامعه‌ی آن پروژه تبدیل می‌شوید. با دریافت و نگهداری توکن‌ها، شما به صورت مستقیم به تمرکززدایی (Decentralization) و امنیت شبکه کمک می‌کنید. فعالیت شما به عنوان یک کاربر اولیه، برای تیم توسعه‌دهنده بسیار ارزشمند است و شما نیز در موفقیت یک پروژه‌ی بالقوه بزرگ، سهیم می‌شوید.

معایب

در کنار این مزایای جذاب، لازم است که با چالش‌ها و خطرات احتمالی ایردراپ‌ها نیز به خوبی آشنا باشید.

• احتمال کاهش ارزش توکن پس از ایردراپ

یکی از رایج‌ترین اتفاقات پس از یک ایردراپ بزرگ، فشار فروش (Selling Pressure) است. بسیاری از دریافت‌کنندگان به محض دریافت توکن‌های رایگان، برای نقد کردن سود خود، اقدام به فروش آن‌ها در صرافی‌ها می‌کنند. این حجم بالای فروش در مدت زمان کوتاه، می‌تواند باعث سقوط شدید قیمت توکن شود. بنابراین، هیچ تضمینی وجود ندارد که توکن‌های ایردراپ شده ارزش خود را حفظ کنند.

• ریسک بالای کلاهبرداری و پروژه‌های بی‌ارزش

متاسفانه محبوبیت ایردراپ‌ها، کلاهبرداران زیادی را نیز به این حوزه کشانده است. بسیاری از ایردراپ‌های جعلی با هدف سرقت اطلاعات شخصی، کلیدهای خصوصی کیف پول شما یا ترغیب شما به پرداخت هزینه برای دریافت توکن‌های بی‌ارزش طراحی شده‌اند. علاوه بر کلاهبرداری، پروژه‌های ضعیف و بدون آینده‌ی زیادی نیز وجود دارند که توکن‌های آن‌ها هرگز ارزش خاصی پیدا نمی‌کند. به همین دلیل، تحقیق دقیق قبل از شرکت در هر ایردراپ ضروری است.

• زمان‌بر بودن فرآیند تحقیق و شرکت در ایردراپ‌ها

اگرچه در ایردراپ‌ها پول سرمایه‌گذاری نمی‌کنید، اما در حال سرمایه‌گذاری زمان و توجه خود هستید. پیدا کردن ایردراپ‌های معتبر، دنبال کردن اخبار، انجام وظایف مورد نیاز در شبکه‌های اجتماعی و پیگیری مراحل دریافت توکن، همگی فرآیندهایی زمان‌بر هستند. گاهی اوقات، ممکن است ساعت‌ها وقت صرف کنید و در نهایت، توکن‌هایی با ارزش بسیار ناچیز دریافت کنید. بنابراین باید این «هزینه‌ی زمانی» را در تصمیم‌گیری خود لحاظ کنید.

راهنمای گام‌به‌گام شرکت در ایردراپ‌ها

اکنون که با مفاهیم اصلی ایردراپ آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که وارد میدان عمل شویم. شرکت در ایردراپ‌ها نیازمند کمی آمادگی و دانش فنی است، اما با دنبال کردن این راهنمای قدم‌به‌قدم، می‌توانید این فرآیند را به سادگی و با اطمینان انجام دهید.

قدم صفر: پیش‌نیازها و ابزارهای لازم

قبل از اینکه به دنبال ایردراپ بگردید، باید ابزارهای اصلی این کار را آماده کنید. این موارد، کلید ورود شما به دنیای ایردراپ‌ها هستند.

ساخت یک کیف پول ارز دیجیتال معتبر

مهم‌ترین ابزار شما، یک کیف پول غیرحضانتی (Self-Custody Wallet) است. این نوع کیف پول کنترل کامل دارایی‌ها و کلیدهای خصوصی را در اختیار خود شما قرار می‌دهد. پروژه‌ها توکن‌های ایردراپ را مستقیماً به آدرس این کیف پول‌ها ارسال می‌کنند.

• پیشنهادهای محبوب: متامسک (MetaMask) برای کامپیوتر و موبایل، و تراست ولت (Trust Wallet) برای موبایل، دو مورد از بهترین و پراستفاده‌ترین گزینه‌ها هستند.
• نکته‌ی امنیتی حیاتی: پس از ساخت کیف پول، به شما یک عبارت بازیابی ۱۲ یا ۲۴ کلمه‌ای داده می‌شود. این عبارت، کلید اصلی تمام دارایی‌های شماست. آن را در جایی امن و آفلاین یادداشت کنید و هرگز در اختیار هیچ فرد یا وب‌سایتی قرار ندهید.

فعال بودن در شبکه‌های اجتماعی

بسیاری از پروژه‌های رمزارزی، اخبار و شرایط ایردراپ خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی اعلام می‌کنند. همچنین، انجام وظایف در این پلتفرم‌ها اغلب بخشی از فرآیند واجد شرایط شدن است. سه پلتفرم اصلی که باید در آن‌ها فعال باشید عبارت‌اند از:

• توییتر (X): اصلی‌ترین پلتفرم برای دنبال کردن پروژه‌ها و فعالان حوزه‌ی کریپتو.
• دیسکورد (Discord): فضایی برای تعامل مستقیم با تیم پروژه و دیگر اعضای جامعه‌ی کاربری.
• تلگرام (Telegram): کانال‌های خبری و گروه‌های گفتگوی زیادی در این پلتفرم فعال هستند.

قدم اول: چگونه ایردراپ‌های معتبر را پیدا کنیم؟

پس از آماده‌سازی ابزارها، نوبت به شکار فرصت‌ها می‌رسد. پیدا کردن ایردراپ‌های واقعی در میان انبوهی از پروژه‌ها، یک مهارت است.

معرفی وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های معتبر

وب‌سایت‌هایی وجود دارند که به صورت تخصصی به معرفی و رصد ایردراپ‌های آینده و در حال برگزاری می‌پردازند. این پلتفرم‌ها نقطه‌ی شروع خوبی برای تحقیق شما هستند:

• Airdrops.io: یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مراجع برای پیدا کردن ایردراپ.
• DappRadar: علاوه بر رتبه‌بندی برنامه‌های غیرمتمرکز، بخشی برای ایردراپ‌ها نیز دارد.
• CoinMarketCap و CoinGecko: این وب‌سایت‌های مرجع قیمت، گاهی کمپین‌های ایردراپ را با همکاری پروژه‌ها برگزار می‌کنند.

دنبال کردن اینفلوئنسرهای معتبر در توییتر

برخی از تحلیلگران و فعالان خوش‌نام در توییتر، پروژه‌های مستعد ایردراپ را قبل از دیگران شناسایی و معرفی می‌کنند. با دنبال کردن این افراد می‌توانید از فرصت‌های احتمالی زودتر باخبر شوید. البته همیشه خودتان نیز تحقیق کنید و به حرف یک نفر اکتفا نکنید.

قدم دوم: انجام وظایف و واجد شرایط شدن

هر ایردراپ، شرایط خاص خود را دارد. پس از پیدا کردن یک فرصت مناسب، باید مراحل زیر را برای واجد شرایط شدن طی کنید.

اتصال کیف پول به پلتفرم پروژه

بسیاری از پروژه‌ها از شما می‌خواهند کیف پول خود را به برنامه‌ی غیرمتمرکز (dApp - برنامه‌ای که روی بلاکچین اجرا می‌شود) آن‌ها متصل کنید. این کار به آن‌ها اجازه می‌دهد آدرس شما را برای دریافت ایردراپ ثبت کنند. همیشه از آدرس صحیح و رسمی وب‌سایت پروژه اطمینان حاصل کنید تا در دام سایت‌های کلاهبرداری نیفتید.

تعامل با شبکه

این مرحله بیشتر برای ایردراپ‌های انحصاری کاربرد دارد. «تعامل» به معنای استفاده از امکانات و خدمات یک پروژه است. این کار نشان می‌دهد که شما یک کاربر واقعی هستید. نمونه‌هایی از تعامل عبارت‌اند از:

• انجام یک سواپ ارز دیجیتال در صرافی غیرمتمرکز پروژه.
• تأمین نقدینگی در استخرهای پلتفرم.
• استفاده از پل (Bridge) برای انتقال دارایی بین شبکه‌های مختلف.

شرکت در کمپین‌های اجتماعی

همان‌طور که گفته شد، دنبال کردن، لایک کردن، بازنشر و پیوستن به گروه‌های پروژه از وظایف رایج، به خصوص در ایردراپ‌های جایزه‌ای (Bounty)، است.

قدم سوم: دریافت یا «کِلِیم» کردن توکن‌ها (Claim)

تبریک! اگر تمام مراحل را به درستی انجام داده باشید، به مرحله‌ی نهایی یعنی دریافت پاداش خود می‌رسید.

آموزش نحوه‌ی اضافه کردن توکن جدید به کیف پول

توکن‌های جدید به صورت خودکار در کیف پول شما نمایش داده نمی‌شوند. شما باید آن‌ها را به صورت دستی اضافه کنید. برای این کار به آدرس قرارداد (Contract Address) آن توکن نیاز دارید که معمولاً در وب‌سایت رسمی پروژه یا سایت‌هایی مانند CoinMarketCap اعلام می‌شود. سپس در کیف پول خود (مثلاً متامسک) گزینه‌ی "Import Tokens" را انتخاب کرده و آدرس قرارداد را وارد می‌کنید تا موجودی شما نمایش داده شود.

پرداخت هزینه‌ی شبکه (Gas Fee) برای دریافت توکن

در بسیاری از موارد، شما باید برای «مطالبه» یا Claim کردن توکن‌های خود، یک هزینه‌ی تراکنش ناچیز به شبکه پرداخت کنید. این هزینه که گس فی (Gas Fee - کارمزد پرداختی به اعتبارسنج‌های شبکه برای پردازش تراکنش) نام دارد، به جیب پروژه نمی‌رود، بلکه صرفاً برای ثبت تراکنش شما روی بلاکچین است.

این هزینه معمولاً با ارز اصلی همان شبکه پرداخت می‌شود. برای مثال، برای دریافت یک توکن روی شبکه‌ی اتریوم، باید مقداری اتریوم در کیف پول خود داشته باشید. به همین دلیل، بهتر است همیشه مقداری از ارزهای اصلی مانند ETH یا BNB را برای پرداخت این هزینه‌ها در کیف پول خود آماده نگه دارید؛ برای این منظور می‌توانید از گزینه‌ی خرید اتریوم یا خرید بایننس کوین در صرافی‌های معتبر استفاده کنید.

ایردراپ‌های بزرگ و به‌یادماندنی تاریخ کریپتو

برای اینکه قدرت و تأثیر ایردراپ‌ها را بهتر درک کنیم، هیچ چیز بهتر از بررسی چند نمونه‌ی واقعی و موفق نیست. این رویدادها نه تنها باعث شدند هزاران کاربر به سودهای قابل توجهی دست پیدا کنند، بلکه مسیر توسعه‌ی بسیاری از پروژه‌های بزرگ را نیز تغییر دادند. در ادامه، با چهار ایردراپ تاریخی که هر کدام درس‌های مهمی در خود دارند، آشنا می‌شویم.

Uniswap (UNI): پاداشی بزرگ به کاربران اولیه

ایردراپ صرافی غیرمتمرکز یونی‌سواپ در سپتامبر ۲۰۲۰، یکی از مهم‌ترین رویدادهایی بود که مفهوم ایردراپ را بر سر زبان‌ها انداخت. یونی‌سواپ به جای جذب سرمایه از سرمایه‌گذاران بزرگ، تصمیم گرفت توکن حاکمیتی (Governance Token - توکنی که به دارندگانش حق رأی در تصمیمات آینده‌ی پروژه را می‌دهد) خود یعنی UNI را به جامعه‌ی کاربری‌اش هدیه دهد.

• چه کسانی واجد شرایط بودند؟ هر کاربری که حتی یک بار قبل از تاریخ مشخص شده از این پلتفرم برای سواپ ارز دیجیتال استفاده کرده بود.
• پاداش چه بود؟ به هر آدرس واجد شرایط، حداقل ۴۰۰ توکن UNI ایردراپ شد. این مقدار در روزهای اوج بازار، بیش از ۱۸,۰۰۰ دلار ارزش داشت!
• اهمیت این ایردراپ: یونی‌سواپ با این کار به کاربران اولیه‌ی خود پاداشی باورنکردنی داد و استاندارد جدیدی برای «ایردراپ‌های وفاداری» تعریف کرد. این رویداد به همه نشان داد که تعامل با پروژه‌های جدید و نوپا می‌تواند چه پاداش‌های بزرگی به همراه داشته باشد.

Arbitrum (ARB): یکی از بزرگترین ایردراپ‌های سال‌های اخیر

آربیتروم یک راه‌حل لایه‌ی دوم (Layer-2 Solution - فناوری‌ای که برای افزایش سرعت و کاهش هزینه‌ی تراکنش‌ها روی یک بلاکچین اصلی مانند اتریوم ساخته می‌شود) است. ایردراپ توکن ARB در مارس ۲۰۲۳، یکی از مورد انتظارترین رویدادهای سال‌های اخیر بود و بار دیگر ثابت کرد که مدل ایردراپ همچنان زنده و قدرتمند است.

• چه کسانی واجد شرایط بودند؟ کاربرانی که به طور مستمر با  شبکه‌ی آربیتروم تعامل داشتند؛ مثلاً از پل‌های آن استفاده کرده، معامله انجام داده یا در برنامه‌های غیرمتمرکز آن فعالیت کرده بودند.
• پاداش چه بود؟ بسته به میزان فعالیت، کاربران بین ۶۲۵ تا ۱۰,۲۵۰ توکن ARB دریافت کردند که در زمان توزیع، هزاران دلار ارزش داشت.
• اهمیت این ایردراپ: آربیتروم نشان داد که پروژه‌ها چگونه می‌توانند با طراحی یک سیستم امتیازدهی دقیق، فعال‌ترین و وفادارترین کاربران خود را شناسایی و به آن‌ها پاداش دهند.

Bitcoin Cash (BCH): نمونه‌ای از ایردراپ نوع هاردفورک

ایردراپ بیت کوین کش یک مثال کلاسیک از نوع هارد فورک (Hard Fork - یک به‌روزرسانی بزرگ که منجر به تقسیم شدن بلاکچین به دو زنجیره‌ی مجزا می‌شود) است. در آگوست ۲۰۱۷، به دلیل اختلاف نظر در جامعه‌ی بیت کوین بر سر نحوه‌ی افزایش ظرفیت شبکه، بلاکچین بیت کوین به دو شاخه‌ی مجزا تقسیم شد و کوین جدیدی به نام بیت کوین کش متولد شد.

• چه کسانی واجد شرایط بودند؟ تمام افرادی که در لحظه‌ی هارد فورک، در کیف پول خود بیت کوین داشتند.
• پاداش چه بود؟ به ازای هر ۱ واحد بیت کوین (BTC)، ۱ واحد بیت کوین کش (BCH) به صورت خودکار به کیف پول دارندگان اضافه شد. این اتفاق فرصت مناسبی برای خرید بیت کوین کش در ابتدای مسیر آن ایجاد کرد.
• اهمیت این ایردراپ: این رویداد به خوبی نشان داد که چگونه تغییرات فنی در یک بلاکچین می‌تواند به صورت خودکار به ایجاد دارایی جدید برای هولدرهای کوین اصلی منجر شود.

Stellar (XLM): مثالی برای افزایش آگاهی از برند

پروژه‌ی استلار یکی از پیشگامان استفاده از ایردراپ به عنوان یک استراتژی بازاریابی برای دستیابی به میلیون‌ها کاربر بود. هدف اصلی استلار، ساخت یک شبکه‌ی پرداخت جهانی و سریع بود و برای رسیدن به این هدف، نیاز به شبکه‌ی گسترده‌ای از کاربران داشت.

• چه کسانی واجد شرایط بودند؟ استلار چندین کمپین بزرگ برگزار کرد. یکی از معروف‌ترین آن‌ها در سال ۲۰۱۸ با همکاری وب‌سایت Blockchain.com بود که در آن به میلیون‌ها کاربر این کیف پول، توکن XLM به ارزش ۲۵ دلار ایردراپ شد.
• پاداش چه بود؟ مبالغ کوچک اما در مقیاس بسیار بزرگ بین میلیون‌ها نفر توزیع شد.
• اهمیت این ایردراپ: استلار نشان داد که چگونه می‌توان از ایردراپ برای معرفی یک پروژه به مخاطبان انبوه و افزایش چشمگیر تعداد کاربران در مدت زمان کوتاه استفاده کرد. این استراتژی به افراد زیادی فرصت داد تا برای اولین بار با گزینه‌ی خرید استلار و اکوسیستم آن آشنا شوند.

مهم‌ترین ریسک‌ها و روش‌های تشخیص ایردراپ کلاهبرداری

دنیای ایردراپ‌ها همان‌قدر که پر از فرصت است، همان‌قدر هم برای افراد سودجو و کلاهبردار جذابیت دارد. شناخت روش‌های کلاهبرداری و داشتن یک «چک‌لیست امنیتی» در ذهن، مهم‌ترین مهارتی است که شما را از خطرات این حوزه مصون نگه می‌دارد. به یاد داشته باشید، اولین اصل در دنیای رمزارزها، حفاظت از دارایی‌های خودتان است. در ادامه، با سه مورد از رایج‌ترین تله‌ها و روش‌های مقابله با آن‌ها آشنا می‌شویم.

کلاهبرداری فیشینگ (Phishing): درخواست کلید خصوصی

این روش، یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین نوع کلاهبرداری است. در حمله‌ی فیشینگ (Phishing - تلاشی برای دزدیدن اطلاعات حساس شما از طریق جعل هویت یک نهاد معتبر)، کلاهبرداران یک وب‌سایت یا فرم جعلی، کاملاً شبیه به وب‌سایت اصلی پروژه، طراحی می‌کنند و از شما می‌خواهند برای دریافت ایردراپ، کیف پول خود را به آن متصل کرده و عبارت بازیابی (Seed Phrase) یا کلید خصوصی (Private Key - رمز اصلی و محرمانه‌ای که به شما دسترسی کامل به تمام دارایی‌هایتان در کیف پول را می‌دهد) خود را وارد کنید.

این کار مانند این است که کلید گاوصندوق خود را به یک غریبه بدهید. به محض اینکه این اطلاعات را وارد کنید، کلاهبرداران به تمام دارایی‌های شما، از جمله بیت کوین، اتریوم و سایر توکن‌ها، دسترسی پیدا کرده و کیف پول شما را خالی می‌کنند.

چطور در امان بمانیم؟

یک قانون طلایی و همیشگی در دنیای کریپتو وجود دارد: هرگز، تحت هیچ شرایطی، عبارت بازیابی یا کلید خصوصی خود را در اختیار هیچ فرد یا وب‌سایتی قرار ندهید.

• پروژه‌های معتبر هرگز این اطلاعات را از شما نمی‌خواهند. فرآیند اتصال کیف پول به یک پلتفرم امن، بدون نیاز به وارد کردن این کلیدها انجام می‌شود.
• همیشه آدرس وب‌سایت را دوباره چک کنید. کلاهبرداران معمولاً از آدرس‌هایی با تفاوت‌های جزئی (مثلاً یک حرف اضافه یا کم) استفاده می‌کنند.

پروژه‌های راگ پول (Rug Pull): توکن‌های بی‌ارزش

راگ پول (Rug Pull - به معنی «کشیدن فرش از زیر پا») نوعی کلاهبرداری است که در آن، تیم یک پروژه پس از ایجاد هیجان و جمع‌آوری سرمایه از طریق فروش توکن یا برگزاری ایردراپ، ناگهان ناپدید می‌شود. آن‌ها تمام پول جمع‌شده را برداشته و پروژه را رها می‌کنند. در نتیجه، توکنی که شما دریافت کرده‌اید، ارزش خود را کاملاً از دست می‌دهد و به یک دارایی بی‌ارزش تبدیل می‌شود.

این پروژه‌ها معمولاً با وعده‌های بزرگ و بازاریابی‌های پر زرق‌وبرق، کاربران را جذب می‌کنند اما هیچ محصول یا برنامه‌ی واقعی برای آینده ندارند.

چطور در امان بمانیم؟

تحقیق، تحقیق و باز هم تحقیق! قبل از اینکه وقت خود را صرف شرکت در یک ایردراپ کنید، حتماً پروژه را به دقت بررسی کنید:

• تیم پروژه را بررسی کنید: آیا اعضای تیم، هویت مشخص و سابقه‌ی قابل قبولی در شبکه‌های اجتماعی مانند لینکدین و توییتر دارند یا کاملاً ناشناس هستند؟ پروژه‌هایی با تیم‌های ناشناس ریسک بالاتری دارند.
• وایت‌پیپر را بخوانید: وایت‌پیپر (Whitepaper - سند فنی پروژه که اهداف و تکنولوژی آن را توضیح می‌دهد) را مطالعه کنید. آیا اهداف پروژه واقع‌بینانه و شفاف هستند یا فقط مجموعه‌ای از کلمات قلمبه‌سلمبه و وعده‌های غیرعملی است؟
• فعالیت جامعه‌ی کاربری را بسنجید: آیا بحث‌های واقعی و فنی در گروه‌های تلگرام و دیسکورد پروژه در جریان است یا فقط پیام‌های هیجانی و تبلیغاتی رد و بدل می‌شود؟
• بررسی قرارداد هوشمند: اگر کمی دانش فنی دارید، می‌توانید قرارداد هوشمند توکن را در اکسپلوررهای بلاکچین بررسی کنید تا از وجود کدهای مخرب یا متمرکز بودن بیش از حد توکن‌ها مطمئن شوید.

ایردراپ‌های جعلی: درخواست واریز پول

این یک نشانه‌ی خطر بسیار واضح است. در این نوع کلاهبرداری، به شما گفته می‌شود که برای دریافت توکن‌های ایردراپ خود، ابتدا باید مقدار مشخصی ارز دیجیتال (مانند اتریوم یا تتر) به یک آدرس خاص ارسال کنید. این درخواست ممکن است تحت عناوینی مانند «هزینه‌ی فعال‌سازی»، «کارمزد تأیید هویت» یا «هزینه‌ی باز کردن قفل» مطرح شود.

این درخواست‌ها همگی دروغ هستند. به محض اینکه شما دارایی خود را به آن آدرس واریز کنید، آن را برای همیشه از دست خواهید داد و هیچ توکن ایردراپی نیز دریافت نخواهید کرد.

چطور در امان بمانیم؟

به خاطر بسپارید: ایردراپ‌های واقعی هرگز از شما نمی‌خواهند برای دریافت جایزه، پولی به آن‌ها واریز کنید.

تنها هزینه‌ای که ممکن است در فرآیند ایردراپ با آن مواجه شوید، گس فی (Gas Fee - کارمزد پرداختی به اعتبارسنج‌های شبکه برای پردازش تراکنش) است. این هزینه مستقیماً توسط شما و از طریق کیف پولتان به شبکه‌ی بلاکچین (مثلاً برای ثبت تراکنش دریافت توکن) پرداخت می‌شود، نه به آدرس کیف پول تیم پروژه. اگر برای پرداخت این هزینه نیاز به تهیه ارز اصلی شبکه دارید، می‌توانید از گزینه‌هایی مانند خرید اتریوم یا خرید بایننس کوین در صرافی‌های معتبر استفاده کنید، اما هرگز آن را به آدرس شخص دیگری ارسال نکنید.

منابع:

Investopedia

Coinbase

Bitstamp