آربیتروم چیست؟ بررسی ارز ARB و پتانسیل سرمایه‌گذاری

مشاهده کسر شدن بخش بزرگی از سود ترید یا سرمایه‌گذاری صرفاً بابت کارمزدهای شبکه اتریوم، تجربه تلخی است که عملاً فعالیت در بازارهای جذاب دیفای و NFT را برای بسیاری از کاربران غیرممکن می‌کند. این مانع هزینه‌ای باعث می‌شود حتی هوشمندانه‌ترین استراتژی‌های معاملاتی نیز توجیه اقتصادی خود را از دست بدهند و دسترسی به فرصت‌های نوین بازار محدود شود. اما ظهور آربیتروم به عنوان پیشروترین راهکار لایه دوم، این معادله را به نفع کاربران تغییر داده است.آربیتروم دقیقاً همان قطعه گمشده‌ای است که امنیت بی‌رقیب اتریوم را با سرعتی چشمگیر و کارمزدی نزدیک به صفر ترکیب می‌کند. در این مقاله از معماری فنی شبکه تا کاربردهای توکن ARB و پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری بر روی آن را بررسی می‌کنیم تا دریابید چرا این پروژه لقب پادشاه لایه دوم‌ها را به خود اختصاص داده است.

آربیتروم چیست؛ راه حلی برای چالش‌های قدیمی اتریوم

برای اینکه جایگاه آربیتروم را در دنیای کریپتو به درستی درک کنیم، ابتدا باید نگاهی به خانه‌ی اصلی آن یعنی شبکه اتریوم بیندازیم. اتریوم بزرگ‌ترین میزبان برنامه‌های غیرمتمرکز و قراردادهای هوشمند است، اما این محبوبیت گسترده یک چالش بزرگ ایجاد کرده است که آربیتروم برای حل آن متولد شد.

مشکل مقیاس‌پذیری اتریوم و نیاز به لایه دوم‌ها

تصور کنید اتریوم مانند یک اتوبان اصلی و بسیار محبوب در یک شهر بزرگ است. همه دوست دارند برای انجام کارهایشان از این اتوبان عبور کنند. زمانی که تعداد خودروها کم است، همه چیز عالی پیش می‌رود؛ اما وقتی هزاران خودرو همزمان وارد این اتوبان می‌شوند، ترافیک سنگینی ایجاد می‌شود. در شبکه‌ی بلاکچین، به این ترافیک و شلوغی، مشکل مقیاس‌پذیری (Scalability) می‌گویند؛ یعنی شبکه توانایی پردازش تعداد زیادی درخواست در ثانیه را ندارد.

در اتریوم، وقتی ترافیک شبکه بالا می‌رود، کاربران مجبورند برای اینکه تراکنش آن‌ها زودتر تایید شود، مبلغ بیشتری را به عنوان کارمزد یا همان گس فی (Gas Fee) پرداخت کنند. این باعث می‌شود انجام تراکنش‌های کوچک اصلا صرفه‌ی اقتصادی نداشته باشد. جامعه‌ی توسعه‌دهندگان برای حل این مشکل، به جای اینکه کل ساختار اتوبان را تغییر دهند، تصمیم گرفتند راه‌های فرعی و طبقاتی روی آن بسازند تا بار ترافیک را کم کنند. به این راه‌حل‌ها، راهکارهای لایه دوم (Layer 2) گفته می‌شود.

تعریف ساده آربیتروم به عنوان یک راهکار لایه ۲

آربیتروم یکی از پیشرفته‌ترین و محبوب‌ترین همین راهکارهای لایه دوم است که برای کمک به اتریوم ساخته شده است. اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، آربیتروم مانند یک مسیر سریع‌السیر است که دقیقا به موازات اتریوم حرکت می‌کند. این شبکه تراکنش‌های کاربران را خارج از شبکه‌ی اصلی اتریوم جمع‌آوری و پردازش می‌کند، آن‌ها را فشرده می‌کند و سپس نتیجه‌ی نهایی را در قالب یک بسته به شبکه‌ی اصلی اتریوم می‌فرستد.

با این کار، فشار از روی دوش اتریوم برداشته می‌شود. نتیجه برای کاربر چیست؟ شما همان امنیت فوق‌العاده‌ی اتریوم را دارید، اما تراکنش‌هایتان با سرعتی بسیار بالاتر و کارمزدی که گاهی ده‌ها برابر کمتر از اتریوم است، انجام می‌شود. بنابراین، آربیتروم یک بلاکچین مستقل نیست که رقیب اتریوم باشد، بلکه مکملی است که باعث می‌شود استفاده از اتریوم ارزان‌تر و سریع‌تر شود.

تاریخچه کوتاه و تیم توسعه‌دهنده آفچین لبز (Offchain Labs)

پروژه‌ی آربیتروم توسط تیمی از نخبگان دانشگاهی و متخصصان علوم کامپیوتر در شرکت آفچین لبز (Offchain Labs) پایه‌گذاری شد. این شرکت در سال ۲۰۱۸ در نیویورک تاسیس شد. چهره‌ی شاخص این تیم، اد فلتن (Ed Felten) است که سابقه‌ی درخشانی به عنوان استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه پرینستون دارد و مدتی نیز در کاخ سفید به عنوان معاون مدیر ارشد تکنولوژی خدمت کرده است.

این تیم با هدف حل چالش‌های فنی اتریوم گرد هم آمدند و پس از سال‌ها تحقیق و توسعه، در نهایت نسخه‌ی اصلی شبکه‌ی آربیتروم وان را در سال ۲۰۲۱ راه‌اندازی کردند. برخلاف بسیاری از پروژه‌هایی که صرفا با هیاهوی تبلیغاتی کار خود را شروع می‌کنند، آربیتروم ریشه‌ای کاملا علمی و دانشگاهی دارد و همین موضوع باعث اعتماد بالای سرمایه‌گذاران و توسعه‌دهندگان به این اکوسیستم شده است.

آربیتروم چگونه کار می‌کند؟ (به زبان ساده)

شاید در نگاه اول تکنولوژی پشت آربیتروم پیچیده به نظر برسد، اما اگر بخواهیم آن را به زبان ساده بیان کنیم، این شبکه مانند یک دستیار هوشمند و سریع برای مدیر پرمشغله‌ای به نام اتریوم عمل می‌کند. آربیتروم به جای اینکه مدیر اصلی را درگیر تک‌تک جزئیات کند، کارها را جمع‌آوری کرده، انجام می‌دهد و فقط نتیجه‌ی نهایی را برای تایید و بایگانی به مدیر تحویل می‌دهد. بیایید ببینیم این فرآیند دقیقاً چگونه انجام می‌شود.

مفهوم رول‌آپ‌های خوش‌بینانه (Optimistic Rollups) چیست

کلید اصلی سرعت و ارزانی آربیتروم در تکنولوژی خاصی به نام رول‌آپ خوش‌بینانه نهفته است. کلمه‌ی رول‌آپ (Rollup) به معنای جمع کردن یا لوله کردن است. در اینجا، آربیتروم صدها یا هزاران تراکنش مختلف را جمع‌آوری می‌کند، آن‌ها را فشرده کرده و به صورت یک بسته یا طومار واحد در می‌آورد. سپس این بسته‌ی بزرگ را به شبکه‌ی اتریوم می‌فرستد.

اما چرا به آن خوش‌بینانه (Optimistic) می‌گویند؟ دلیلش جالب است. این شبکه نسبت به تراکنش‌ها خوش‌بین است؛ یعنی فرض را بر این می‌گذارد که تمام تراکنش‌هایی که در این بسته قرار دارند صحیح و معتبر هستند و هیچ‌کس قصد تقلب ندارد. به همین دلیل، تک‌تک آن‌ها را در همان لحظه چک نمی‌کند تا سرعت بالا برود.

البته این خوش‌بینی به معنای نبود امنیت نیست. آربیتروم یک بازه‌ی زمانی (معمولاً ۷ روز) را در نظر می‌گیرد تا اگر کسی فکر کرد تراکنشی اشتباه یا تقلبی است، بتواند آن را به چالش بکشد. اگر تقلبی ثابت شود، فرد متقلب جریمه شده و تراکنش اصلاح می‌شود. این روش باعث می‌شود سرعت پردازش به شدت افزایش یابد، چون نیازی به بازرسی لحظه‌ای و سخت‌گیرانه برای تک‌تک تراکنش‌ها نیست مگر اینکه شکایتی ثبت شود.

تفاوت پردازش تراکنش‌ها در لایه اول و لایه دوم

برای درک بهتر تفاوت کارکرد این دو لایه، بیایید یک دادگاه شلوغ را تصور کنیم. لایه‌ی اول یا همان اتریوم، مانند دیوان عالی کشور است که امنیت فوق‌العاده بالایی دارد اما بسیار کند و گران است و نمی‌تواند به پرونده‌های کوچک رسیدگی کند. لایه‌ی دوم یا همان آربیتروم، مانند یک شورای حل اختلاف محلی است.

در مدل سنتی (فقط لایه‌ی اول)، تمام کارهای محاسباتی و ذخیره‌سازی باید مستقیماً در دیوان عالی انجام می‌شد که باعث ترافیک و هزینه می‌شد. اما در مدل آربیتروم، تمام کارهای سنگین محاسباتی و پردازش تراکنش‌ها در شورای حل اختلاف (لایه‌ی دوم) انجام می‌شود.

در نهایت، فقط نتیجه‌ی قطعی این پردازش‌ها برای ثبت نهایی و بهره‌مندی از امنیت بلاک چین، به دیوان عالی (لایه‌ی اول) فرستاده می‌شود. پس لایه‌ی دوم مسئول انجام سریع کارهاست و لایه‌ی اول مسئول تامین امنیت و نگهداری سوابق نهایی است. این تقسیم وظایف باعث می‌شود کاربر نهایی سرعت را تجربه کند و خیالش از بابت امنیت اتریوم هم راحت باشد.

نقش ماشین مجازی آربیتروم (AVM) و سازگاری با اتریوم

یکی از بزرگ‌ترین نقاط قوت آربیتروم، چیزی است که به آن ماشین مجازی آربیتروم یا به اختصار AVM می‌گویند. ماشین مجازی (Virtual Machine) در دنیای کامپیوتر، مانند موتوری است که کدهای برنامه‌نویسی را می‌خواند و اجرا می‌کند. اتریوم موتور مخصوص خود را دارد که به آن ماشین مجازی اتریوم (EVM) می‌گویند.

تیم سازنده‌ی آربیتروم، ماشین مجازی خود (AVM) را طوری طراحی کرده است که کاملاً با زبان و ساختار اتریوم هماهنگ باشد. این یعنی سازگاری کامل با اتریوم. تصور کنید شما یک برنامه یا بازی برای کامپیوترهای ویندوزی نوشته‌اید؛ اگر بخواهید آن را روی سیستم دیگری اجرا کنید، معمولاً باید کدهای آن را تغییر دهید.

اما آربیتروم مانند سیستمی است که دقیقاً زبان ویندوز را می‌فهمد. توسعه‌دهندگان و برنامه‌نویسان می‌توانند برنامه‌هایی که برای اتریوم ساخته‌اند را بدون هیچ تغییری و به راحتی کپی کردن، روی آربیتروم اجرا کنند. این ویژگی باعث شده است که هزاران برنامه‌ی محبوب اتریوم به سرعت به آربیتروم کوچ کنند و کاربران بدون نیاز به یادگیری چیز جدیدی، از همان کیف پول‌ها و ابزارهای آشنای خود در محیطی سریع‌تر استفاده کنند.

مقایسه کارمزدها در آربیتروم نسبت به لایه اصلی اتریوم

تفاوت هزینه در این دو شبکه، مثل تفاوت قیمت سفر با اتوبوس عمومی در مقابل دربست گرفتن یک هواپیمای شخصی است! در شبکه‌ی اصلی اتریوم، شما برای یک جابجایی ساده گاهی باید بین ۲ تا ۲۰ دلار (و در زمان شلوغی حتی بیشتر) هزینه کنید. اما در آربیتروم، همان تراکنش معمولاً کمتر از ۱۰ سنت (۰.۱ دلار) هزینه دارد.

دلیل این ارزانی این است که آربیتروم هزینه‌ی سنگین ثبت تراکنش در اتریوم را بین هزاران نفر تقسیم می‌کند. وقتی شما در آربیتروم تراکنش می‌زنید، انگار هزینه‌ی یک تاکسی را با صد نفر دیگر شریک شده‌اید و سهم هر کس بسیار ناچیز می‌شود. همین موضوع باعث شده تا آربیتروم به بهشتی برای کاربرانی تبدیل شود که سرمایه‌ی کمی دارند اما می‌خواهند در دنیای دیفای فعالیت کنند.

ارز دیجیتال ARB چیست و چه کاربردی دارد؟

بسیاری از کاربران تازه‌وارد تصور می‌کنند که هر شبکه‌ی بلاکچینی بلافاصله با یک ارز دیجیتال اختصاصی متولد می‌شود. اما داستان آربیتروم متفاوت بود. این شبکه مدت‌ها بدون داشتن توکن فعالیت می‌کرد تا اینکه سرانجام توکن ARB معرفی شد. اما این توکن دقیقا چه کاری انجام می‌دهد و چرا برای سرمایه‌گذاران مهم است؟

معرفی توکن حاکمیتی ARB و نقش آن در دائو (DAO)

ارز دیجیتال ARB یک نوع دارایی خاص است که به آن توکن حاکمیتی (Governance Token) می‌گویند. داشتن توکن حاکمیتی دقیقاً مانند داشتن سهام در یک شرکت بزرگ است که به شما حق رای می‌دهد. در شرکت‌های سنتی، سهامداران جمع می‌شوند و در مورد آینده‌ی شرکت تصمیم می‌گیرند؛ در دنیای بلاکچین، دارندگان توکن ARB این نقش را ایفا می‌کنند.

این تصمیم‌گیری‌ها در بستری به نام دائو (DAO) انجام می‌شود. دائو یا سازمان خودگردان غیرمتمرکز، سیستمی است که مدیرعامل یا رئیس ندارد و توسط خود اعضای جامعه اداره می‌شود. بنابراین، کاربرد اصلی توکن ARB پرداخت پول قهوه یا خرید کالا نیست؛ بلکه ابزاری است برای اعمال قدرت و نظردهی در مورد آینده‌ی اکوسیستم آربیتروم. دارندگان این توکن می‌توانند در مورد به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری، نحوه خرج کردن خزانه و تغییرات قوانین شبکه رای بدهند.

چرا کارمزد شبکه آربیتروم با اتریوم پرداخت می‌شود نه ARB؟

این یکی از رایج‌ترین سوالات و اشتباهات کاربران تازه‌کار است. بسیاری فکر می‌کنند چون در شبکه‌ی آربیتروم هستند، باید کارمزد تراکنش‌ها را با ارز ARB پرداخت کنند. اما اینطور نیست. از آنجایی که آربیتروم یک لایه دوم است و امنیت خود را مستقیماً از اتریوم می‌گیرد، سوخت اصلی این شبکه همچنان همان ارز اتریوم (ETH) است .

برای درک بهتر، تصور کنید اتریوم یک پمپ بنزین بزرگ است و آربیتروم یک خودروی مدرن و سریع که در جاده‌های این شهر حرکت می‌کند. درست است که این خودرو جدید و متفاوت است، اما موتوری دارد که همچنان با همان بنزین معمولی (اتریوم) کار می‌کند. بنابراین، توکن ARB نقش سوخت را ندارد و فقط برای مدیریت و حاکمیت شبکه استفاده می‌شود. پس اگر قصد کار با این شبکه را دارید، همیشه باید مقداری اتریوم در کیف پول خود داشته باشید (خرید اتریوم).

بررسی توکنومیکس و نحوه توزیع توکن‌های ARB

وقتی صحبت از اقتصاد یک ارز دیجیتال می‌شود، از اصطلاح توکنومیکس (Tokenomics) استفاده می‌کنیم که ترکیبی از کلمات توکن و اکونومیک (اقتصاد) است. توکنومیکس به ما می‌گوید چه تعداد توکن وجود دارد و چگونه بین افراد تقسیم شده است. تعداد کل توکن‌های ARB محدود به ۱۰ میلیارد واحد است. این سقف مشخص باعث می‌شود که عرضه بی‌نهایت نباشد و ارزش آن حفظ شود.

نحوه توزیع این ۱۰ میلیارد توکن بسیار دقیق برنامه‌ریزی شده است. بخش بزرگی از آن (حدود ۴۲ درصد) به خزانه‌ی دائو اختصاص یافته تا برای رشد آینده‌ی پروژه خرج شود. حدود ۲۷ درصد به تیم سازنده و مشاوران تعلق گرفت و ۱۷ درصد نیز سهم سرمایه‌گذاران اولیه بود. اما جذاب‌ترین بخش ماجرا، سهم کاربران عادی بود که حدود ۱۱ تا ۱۲ درصد از کل توکن‌ها را شامل می‌شد.

ایردراپ تاریخی آربیتروم و تاثیر آن بر جامعه کریپتو

در مارس سال ۲۰۲۳، آربیتروم یکی از بزرگ‌ترین و هیجان‌انگیزترین رویدادهای تاریخ کریپتو را رقم زد که به آن ایردراپ (Airdrop) می‌گویند. ایردراپ به زبان ساده یعنی توزیع رایگان ارز دیجیتال بین کاربران قدیمی و وفادار به عنوان پاداش.

آربیتروم برای تشکر از کسانی که در سال‌های ابتدایی از شبکه استفاده کرده بودند، میلیون‌ها توکن ARB را به صورت رایگان به کیف پول آن‌ها واریز کرد. این اتفاق باعث شد هزاران کاربر معمولی ناگهان صاحب سرمایه‌ی قابل توجهی شوند. هدف اصلی این کار فقط هدیه دادن نبود، بلکه تیم آربیتروم می‌خواست با توزیع گسترده‌ی توکن بین مردم، قدرت را از دست یک تیم کوچک خارج کند و شبکه را واقعاً غیرمتمرکز سازد. این رویداد باعث شد نام آربیتروم بیش از پیش بر سر زبان‌ها بیفتد و جامعه‌ای وفادار و قدرتمند برای آن شکل بگیرد.

مزایا و معایب شبکه‌ی آربیتروم

هیچ تکنولوژی و پروژه‌ای در دنیای دیجیتال بی‌نقص نیست و آربیتروم هم از این قاعده مستثنی نمی‌باشد. برای اینکه بتوانید تصمیم درستی برای استفاده یا سرمایه‌گذاری بگیرید، باید کفه ترازو را به دقت بسنجید. در این بخش، نقاط قوت و ضعف این شبکه را با زبانی ساده و بدون تعارف بررسی می‌کنیم.

مزایا: سرعت بالا، کارمزد پایین و امنیت مشتق شده از اتریوم

بزرگ‌ترین برگ برنده‌ی آربیتروم، حل کردن هم‌زمان سه مشکل است که معمولاً پروژه‌های دیگر نمی‌توانند با هم داشته باشند: سرعت، ارزانی و امنیت.

• اول از همه، سرعت در آربیتروم بسیار بالاست. تراکنش‌های شما تقریباً به صورت آنی تایید می‌شوند و نیازی نیست دقیقه‌های طولانی منتظر بمانید. 
• دومین مورد، کارمزد بسیار ناچیز است که استفاده از برنامه‌های مالی را برای همه امکان‌پذیر می‌کند.
• اما مهم‌ترین مزیت، امنیت مشتق شده از اتریوم است. بسیاری از شبکه‌های ارزان و سریع، امنیت پایینی دارند؛ اما Arbitrum هوشمندانه عمل کرده است. این شبکه تمام اطلاعات تراکنش‌ها را در نهایت روی اتریوم ذخیره می‌کند. این یعنی امنیت دارایی شما توسط هزاران ماینر و اعتبارسنج قدرتمند اتریوم تضمین می‌شود. می‌توان گفت آربیتروم مانند خانه‌ای امن است که روی محکم‌ترین فونداسیون دنیا (اتریوم) بنا شده است.

معایب: چالش‌های مربوط به تمرکززدایی و دوره برداشت ۷ روزه

در کنار تمام خوبی‌ها، نکاتی وجود دارد که باید از آن‌ها آگاه باشید. 

• اولین مورد، بحث تمرکزگرایی در بخش فنی است. در حال حاضر، بخشی از شبکه به نام ترتیب‌دهنده (Sequencer) که وظیفه‌ی دریافت و مرتب‌سازی تراکنش‌ها را دارد، عمدتاً توسط تیم اصلی پروژه اداره می‌شود. اگرچه آن‌ها قول داده‌اند که در آینده این بخش را غیرمتمرکز کنند، اما فعلاً این قدرت در دست یک گروه خاص است که با روح آزادی‌خواه کریپتو کمی در تضاد است.
• دومین چالش که ممکن است کاربران تازه‌وارد را غافلگیر کند، دوره‌ی برداشت ۷ روزه است. اگر بخواهید دارایی خود را از طریق پل رسمی (Official Bridge) از آربیتروم به اتریوم بازگردانید، باید حدود یک هفته صبر کنید.

این زمان انتظار به خاطر همان مکانیزم خوش‌بینانه است؛ شبکه باید فرصت کافی به ناظران بدهد تا اگر تقلبی صورت گرفته، آن را کشف کنند. البته نگران نباشید؛ این محدودیت فقط برای پل رسمی است و شما می‌توانید از صرافی‌ها یا پل‌های متفرقه برای نقد کردن فوری دارایی خود استفاده کنید.

مقایسه آربیتروم و آپتیمیزم؛ نبرد غول‌های لایه ۲

زمانی که صحبت از راهکارهای لایه دوم اتریوم می‌شود، رقابت اصلی همیشه بین دو نام بزرگ است: آربیتروم و آپتیمیزم. این دو پروژه که شباهت‌های بسیاری به هم دارند، مانند دو برادر هستند که هر کدام مسیر متفاوتی را برای رسیدن به یک هدف مشترک انتخاب کرده‌اند. هدف هر دو، سریع‌تر و ارزان‌تر کردن اتریوم است، اما تفاوت‌های ظریف فنی و ساختاری آن‌ها باعث شده تا هر کدام طرفداران خاص خود را داشته باشند. بیایید این دو غول را در کفه ترازو بگذاریم.

شباهت‌های فنی در استفاده از رول‌آپ‌ها

اولین و مهم‌ترین شباهت این است که هر دو از یک تکنولوژی واحد به نام رول‌آپ خوش‌بینانه استفاده می‌کنند. همان‌طور که در بخش‌های قبل توضیح دادیم، این یعنی هر دو شبکه تراکنش‌ها را خارج از اتریوم جمع‌آوری می‌کنند، آن‌ها را فشرده می‌سازند و با فرض اینکه همه چیز درست است، به شبکه‌ی اصلی می‌فرستند.

به همین دلیل است که تجربه‌ی کاربری در هر دو شبکه بسیار شبیه به هم است؛ در هر دو شبکه شما با آدرس‌های اتریومی سر و کار دارید، از کیف پول متامسک استفاده می‌کنید و سرعت بالا و کارمزد پایین را تجربه خواهید کرد. این شباهت بنیادی باعث شده تا توسعه‌دهندگان بتوانند برنامه‌های خود را به راحتی روی هر دو شبکه پیاده‌سازی کنند.

تفاوت‌های کلیدی در مکانیزم اثبات تقلب (Fraud Proofs)

تفاوت اصلی و فنی این دو پروژه در زمانی آشکار می‌شود که یک تراکنش مشکوک یا اشتباه در شبکه شناسایی شود. اینجا جایی است که روش حل اختلاف آن‌ها با هم فرق می‌کند. مکانیزم اثبات تقلب (Fraud Proofs) روشی است که شبکه با آن ثابت می‌کند یک تراکنش نامعتبر بوده است.

آپتیمیزم از روشی به نام اثبات تقلب تک‌مرحله‌ای استفاده می‌کند. یعنی اگر کسی ادعا کند تراکنشی اشتباه است، آپتیمیزم کل آن تراکنش را روی شبکه‌ی اصلی اتریوم دوباره اجرا می‌کند تا صحت آن را بررسی کند. این روش ساده‌تر است اما به دلیل اجرای کامل تراکنش روی اتریوم، هزینه‌ی گس بیشتری دارد و محدودیت‌هایی برای حجم تراکنش ایجاد می‌کند.

در مقابل، آربیتروم از روش اثبات تقلب چندمرحله‌ای استفاده می‌کند. تصور کنید می‌خواهید در یک کتاب ۱۰۰ صفحه‌ای، یک غلط املایی را پیدا کنید. روش آربیتروم مثل بازی بیست‌سوالی است؛ به جای اینکه کل کتاب را بخواند، مدام بازه را کوچک‌تر می‌کند تا دقیقاً به همان خط و کلمه‌ای برسد که اشتباه است و فقط همان بخش کوچک را روی اتریوم اجرا می‌کند. این روش باعث می‌شود آربیتروم کارآمدتر باشد و هزینه‌ی کمتری برای حل اختلافات بپردازد.

مقایسه اکوسیستم و حجم سرمایه قفل شده (TVL)

از نظر مقبولیت در بازار، شاخصی به نام تی‌وی‌ال (TVL) یا کل سرمایه‌ی قفل شده وجود دارد که نشان می‌دهد کاربران چقدر پول و دارایی را وارد یک شبکه کرده‌اند. در حال حاضر، آربیتروم در این زمینه پیشتاز است و سهم بیشتری از بازار لایه دوم‌ها را در اختیار دارد. دلیل این موضوع، وجود برنامه‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi) بسیار محبوب و اختصاصی روی آربیتروم است که کاربران زیادی را جذب کرده است.

در سمت دیگر، آپتیمیزم استراتژی متفاوتی دارد و روی ساخت ابزارهایی تمرکز کرده که به دیگران اجازه می‌دهد بلاکچین‌های خودشان را بسازند (مانند شبکه‌ی بیس که توسط صرافی کوین‌بیس ساخته شد). با این حال، اگر شما یک کاربر عادی هستید که به دنبال تنوع بیشتر در برنامه‌ها و نقدینگی بالاتر است، فعلاً اکوسیستم آربیتروم گزینه‌های بیشتری را پیش روی شما می‌گذارد.

جدول مقایسه ویژگی‌های فنی و آماری آربیتروم و آپتیمیزم

ویژگی	آربیتروم (Arbitrum)	آپتیمیزم (Optimism)
تکنولوژی پایه	رول‌آپ خوش‌بینانه	رول‌آپ خوش‌بینانه
روش اثبات تقلب	چندمرحله‌ای (تعاملی و ارزان‌تر)	تک‌مرحله‌ای (سریع‌تر اما پرهزینه‌تر)
ماشین مجازی	AVM (سازگاری بالا با تمام زبان‌ها)	OVM (سازگاری متمرکز بر اتریوم)
توکن حاکمیتی	ARB	OP
مدت زمان برداشت	حدود ۷ روز	حدود ۷ روز
وضعیت اکوسیستم	پیشتاز در دیفای و حجم سرمایه	تمرکز بر زیرساخت و شبکه‌های وابسته

راهنمای عملی استفاده و سرمایه‌گذاری در آربیتروم

حالا که با مفاهیم فنی و نظری آربیتروم آشنا شدید، زمان آن رسیده است که آستین‌ها را بالا بزنیم و وارد میدان عمل شویم. شاید در نگاه اول کار با یک شبکه‌ی لایه دوم سخت به نظر برسد، اما نگران نباشید؛ اگر قبلاً با اتریوم یا هر ارز دیجیتال دیگری کار کرده‌اید، اینجا هم خیلی زود راه می‌افتید. در این بخش، قدم‌به‌قدم به شما یاد می‌دهیم که چطور اولین توکن‌های آربیتروم خود را تهیه و نگهداری کنید.

بهترین کیف پول‌ها برای نگهداری ارز دیجیتال ARB

از آنجایی که آربیتروم روی شانه‌های اتریوم ساخته شده است، تقریباً تمام کیف پول‌هایی که از اتریوم پشتیبانی می‌کنند، از آربیتروم هم پشتیبانی خواهند کرد. برای انتخاب کیف پول مناسب، باید به نیاز خودتان نگاه کنید.

اگر به دنبال راحتی و دسترسی سریع هستید، کیف پول‌های نرم‌افزاری یا گرم (Hot Wallets) بهترین گزینه هستند. در این میان، تراست ولت (Trust Wallet) و متامسک (MetaMask) محبوب‌ترین گزینه‌ها برای کاربران موبایل و کامپیوتر محسوب می‌شوند. این کیف پول‌ها رابط کاربری ساده‌ای دارند و رایگان هستند.

اما اگر مبلغ سرمایه‌گذاری شما زیاد است و امنیت برایتان حرف اول را می‌زند، بهتر است به سراغ کیف پول‌های سخت‌افزاری یا سرد (Cold Wallets) بروید. این دستگاه‌ها شبیه به فلش مموری هستند و کلیدهای خصوصی شما را آفلاین نگه می‌دارند تا از دست هکرها در امان باشد. کیف پول‌های لجر (Ledger) مدل نانو اس و نانو ایکس، و همچنین ترزور (Trezor) بهترین گزینه‌ها برای نگهداری امن ارز دیجیتال ARB هستند.

آموزش اضافه کردن شبکه‌ی آربیتروم به متامسک

متامسک محبوب‌ترین دروازه‌ی ورود به دنیای دیفای است. وقتی این کیف پول را نصب می‌کنید، به صورت پیش‌فرض روی شبکه‌ی اتریوم تنظیم شده است. برای اینکه بتوانید با آربیتروم کار کنید، باید این شبکه را به صورت دستی به آن اضافه کنید. این کار بسیار ساده است و فقط چند دقیقه زمان می‌برد:

۱. ابتدا روی آیکون دایره‌ای بالای صفحه یا لیست شبکه‌ها کلیک کنید و گزینه‌ی Add Network را بزنید.

۲. در صفحه‌ی باز شده، اگر نام Arbitrum One را در لیست پیشنهادی دیدید، دکمه‌ی Add را بزنید.

۳. اگر آن را ندیدید، گزینه‌ی Add a network manually را انتخاب کنید و اطلاعات زیر را دقیقاً در کادرهای مربوطه کپی کنید:

• Network Name: Arbitrum One
• New RPC URL:https://arb1.arbitrum.io/rpc
• Chain ID: 42161
• Currency Symbol: ETH
• Block Explorer URL:https://arbiscan.io

۴. در نهایت دکمه‌ی Save را بزنید. حالا کیف پول شما به دنیای پرسرعت آربیتروم متصل شده است.

بهترین صرافی‌ ایرانی برای خرید و فروش آربیتروم

یکی از چالش‌های همیشگی ما کاربران ایرانی، تحریم‌ها و عدم امکان خرید مستقیم با کارت بانکی از صرافی‌های خارجی است. برای حل این مشکل و خرید توکن ARB با تومان، استفاده از یک صرافی معتبر داخلی امن‌ترین راه است.

در میان گزینه‌های موجود، صرافی کیف پول من یکی از بسترهای مناسب برای خرید و فروش آربیتروم است. این صرافی به شما اجازه می‌دهد تا به راحتی و با کارت بانکی خود، ریال را واریز کرده و در لحظه اقدام به خرید توکن ARB کنید. از ویژگی‌های خوب این پلتفرم می‌توان به رابط کاربری ساده که برای مبتدیان طراحی شده و پشتیبانی از شبکه‌های مختلف انتقال اشاره کرد. شما می‌توانید پس از خرید، دارایی خود را در کیف پول داخلی امن همین صرافی نگهداری کنید یا آن را به کیف پول شخصی خود (مثل تراست ولت) انتقال دهید.

استفاده از بریج (Bridge) برای انتقال دارایی به آربیتروم

تصور کنید مقداری اتریوم در شبکه‌ی اصلی دارید و می‌خواهید آن را به شبکه‌ی آربیتروم ببرید تا از کارمزدهای کم لذت ببرید. ابزاری که این انتقال را انجام می‌دهد، بریج یا پل (Bridge) نام دارد. پل‌ها دقیقاً مانند پل‌های فیزیکی عمل می‌کنند و دارایی شما را از یک جزیره (اتریوم) به جزیره‌ی دیگر (آربیتروم) منتقل می‌کنند.

برای این کار می‌توانید از پل رسمی آربیتروم (Arbitrum Bridge) استفاده کنید. روش کار ساده است:

۱. کیف پول خود را به سایت پل متصل می‌کنید.

۲. شبکه‌ی مبدا را اتریوم و مقصد را آربیتروم وان انتخاب می‌کنید.

۳. مقدار اتریومی که می‌خواهید منتقل شود را وارد کرده و تایید می‌کنید.

نکته‌ی مهم این است که برای عبور از این پل (انجام تراکنش اولیه)، باید یک بار کارمزد شبکه‌ی اتریوم را بپردازید. اما به محض اینکه دارایی شما به آن سمت پل یعنی آربیتروم برسد، دیگر از شر کارمزدهای سنگین راحت می‌شوید و می‌توانید با هزینه‌هایی زیر ۱ دلار تراکنش انجام دهید.

آینده‌ی ارز دیجیتال آربیتروم و پتانسیل رشد قیمت

پیش‌بینی آینده در بازار پرنوسان رمزارزها کار ساده‌ای نیست، اما با بررسی برنامه‌ها و جایگاه فعلی یک پروژه می‌توانیم حدس‌های هوشمندانه‌ای بزنیم. آربیتروم تا به امروز توانسته است جای پای خود را به عنوان رهبر لایه‌ی دوم محکم کند، اما آیا می‌تواند این جایگاه را حفظ کند؟ در ادامه چشم‌انداز پیش روی این اکوسیستم را بررسی می‌کنیم.

نقشه‌ی راه (Roadmap) و بروزرسانی‌های پیش‌رو

تیم توسعه‌دهنده‌ی آربیتروم نقشه‌ی راه یا همان رودمپ (Roadmap) خود را بسیار جاه‌طلبانه طراحی کرده است. یکی از مهم‌ترین برنامه‌های آن‌ها، پروژه‌ای به نام آربیتروم استایلوس (Arbitrum Stylus) است. این قابلیت یک انقلاب کوچک محسوب می‌شود. تا پیش از این، برنامه‌نویسان برای نوشتن برنامه روی اتریوم و آربیتروم مجبور بودند زبان خاصی به نام سالیدیتی را یاد بگیرند. اما با استایلوس، آن‌ها می‌توانند با زبان‌های برنامه‌نویسی رایج مثل ++C و Rust که میلیون‌ها نفر به آن‌ها مسلط هستند، برای آربیتروم برنامه بنویسند. این یعنی ورود موج عظیمی از توسعه‌دهندگان جدید به این شبکه.

برنامه‌ی مهم دیگر، توسعه‌ی لایه‌ی سوم یا آربیتروم اوربیت (Orbit) است. اگر اتریوم را لایه‌ی اول و آربیتروم را لایه‌ی دوم در نظر بگیریم، اوربیت به شرکت‌ها اجازه می‌دهد که بلاکچین‌های اختصاصی خودشان را روی آربیتروم بسازند (لایه‌ی سوم). این کار باعث می‌شود شبکه گسترده‌تر شود و تقاضا برای زیرساخت آربیتروم افزایش یابد.

تحلیل جایگاه آربیتروم در رقابت با سایر لایه دوم‌ها مثل پالیگان و zkSync

آربیتروم در میدانی بی‌رقیب بازی نمی‌کند. رقبای سرسختی مانند پالیگان (Polygon) و پروژه‌های مبتنی بر دانش صفر مثل زدکی‌سینک (zkSync) در کمین هستند. پالیگان یک رقیب قدیمی است که همکاری‌های تجاری بزرگی با شرکت‌هایی مثل استارباکس و نایکی دارد. زدکی‌سینک هم از تکنولوژی پیچیده‌تری به نام رول‌آپ دانش صفر (ZK-Rollup) استفاده می‌کند که از نظر ریاضی امنیت و سرعت بالاتری نسبت به مدل خوش‌بینانه‌ی آربیتروم دارد، اما پیاده‌سازی آن سخت‌تر است.

با تمام این اوصاف، آربیتروم در حال حاضر برنده‌ی میدان نقدینگی است. بیشترین حجم پول قفل شده (TVL) در بین تمام لایه‌ دوم‌ها متعلق به آربیتروم است. این یعنی کاربران و سرمایه‌گذاران فعلاً به آربیتروم اعتماد بیشتری دارند. برگ برنده‌ی آربیتروم، اکوسیستم غنی و برنامه‌های کاربردی بسیاری است که روی آن فعال هستند، در حالی که رقبای فنی‌تر، هنوز در جذب کاربر به اندازه‌ی آربیتروم موفق نبوده‌اند.

آیا آربیتروم گزینه‌ی مناسبی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت است؟

پاسخ به این سوال به دیدگاه شما بستگی دارد. اگر به آینده‌ی اتریوم ایمان دارید، آربیتروم یکی از بهترین گزینه‌ها برای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم روی موفقیت اتریوم است. توکن ARB به عنوان سوخت حاکمیتی این شبکه، هرچقدر که اکوسیستم بزرگ‌تر شود و کاربران بیشتری جذب کند، پتانسیل رشد ارزش بیشتری خواهد داشت.

نکته‌ی مثبت برای سرمایه‌گذاری این است که آربیتروم یک پروژه‌ی توخالی نیست؛ درآمد دارد، کاربران واقعی دارد و میلیاردها دلار سرمایه در آن در گردش است. اما باید ریسک‌ها را هم در نظر بگیرید. آزادسازی توکن‌های تیم در آینده و ظهور تکنولوژی‌های جدیدتر می‌تواند روی قیمت تاثیر بگذارد. بنابراین، اگر قصد سرمایه‌گذاری بلندمدت دارید، آربیتروم پروژه‌ای با بنیاد قوی است، اما همیشه مدیریت سرمایه را رعایت کنید و تمام دارایی خود را در یک سبد قرار ندهید.

منابع:

Learncrypto

Binance

Margex