چرخه توسعه بلاکچین چیست؟

براساس انتظارات، اندازه بازار جهانی بلاکچین از 7.18 میلیارد دلار ثبت شده در سال 2022 به 163.83 میلیارد دلار تا سال 2029 میلادی افزایش پیدا خواهد کرد. چنین انتظاری نیازمند یک فرآیند توسعه کاملاً تعریف شده است. وقتی از توسعه بلاکچین سخنی به میان می‌آید، منظور از آن فرآیندی بوده که یک اپلیکیشن بومی بلاکچین ایجاد می‌شود؛ البته کار توسعه‌دهندگان به همینجا ختم نمی‌شود و این توسعه‌دهندگان مسئول کل چرخه توسعه بلاکچین در طول عمر آن هستند.
این توسعه‌دهندگان همواره باید پایگاه داده بلاکچین را برای سیستم‌ها و برنامه‌های مختلف بهینه کنند. با توجه به اهمیت آشنایی با فناوری بلاکچین به دلیل انقلابی که در دنیای امور مالی ایجاد کرده، ما این مقاله از بلاگ کیف پول من را به بررسی دقیق چرخه توسعه بلاکچین اختصاص داده‌ایم. اگر شما هم در این زمینه کنجکاو هستید، توصیه می‌کنیم که مطالعه این مقاله را دست ندهید.

منظور از چرخه توسعه بلاکچین چیست؟

از مراحل ایجاد یک اپلیکیشن بومی بلاکچین به عنوان چرخه توسعه بلاکچین یاد می‌شود. البته باید توجه داشت که چرخه توسعه بلاکچین با توسعه برنامه‌های کاربردی معمولی تفاوت چشمگیری دارد. در واقع، بنا به دلایلی همچون انتخاب طرح تشویقی بهینه، سطح شفافیت موردنظر، مجوزهای گروهی خاص و مواردی از این دست، مقدار قابل توجهی از برنامه‌ریزی‌ها پیش از شروع توسعه بلاکچین انجام می‌گیرد. این توسعه‌دهندگان هستند که باید پاسخگوی کل چرخه توسعه بلاکچین باشند. این چرخه مستلزم بررسی معماری و شناسایی موارد استفاده از برنامه بلاکچین است. علاوه ‌بر این، توسعه‌دهندگان موظف به بهینه‌سازی پایگاه داده بلاکچین برای برنامه‌ها و سیستم‌های مختلف هستند.

بلاکچین چگونه توسعه پیدا می‌کند؟

نفوذ یا دستکاری پایگاه داده مبتنی بر شبکه بلاکچین کار راحتی نخواهد بود و به همین علت است که شبکه‌های بلاکچینی به مکانی ایده‌آل برای ذخیره داده‌های حساس تبدیل شده‌اند. از طرفی، آشنایی با چرخه توسعه بلاکچین نیازمند درک چگونگی عملکرد این فناوری نوظهور است. برای تسلط بر چرخه توسعه بلاکچین، توسعه‌دهندگان بایستی دانش میان رشته‌ای نظیر رمزنگاری و زبان‌های برنامه‌نویسی بلاکچینی نظیر زبان سالیدیتی داشته باشند.
توجه داشته باشید که بخش مهمی از توسعه بلاکچین به معماری داده‌ها اختصاص پیدا کرده و در این بخش عواملی مثل نحوه ساختار پایگاه داده و نحوه توزیع و دسترسی به داده‌ها با سطوح مختلف مجوزها مورد توجه قرار می‌گیرد. به عنوان مثال تصمیم‌گیری درباره این که بر مبنای فناوری دفتر کل توزیع شده باشد یا خیر، به نوبه خود بر همه چیزی تأثیر می‌گذارد؛ چراکه موجب ایجاد تغییرات اساسی در سطح دسترسی به داده‌ها، نحوه اشتراک‌گذاری داده‌ها، تضمین‌کننده بودن رأی اکثریت برای اصلاح داده‌ها و مواردی از این دست می‌شود.

مراحل چرخه توسعه بلاکچین

چرخه توسعه بلاکچین دارای مراحل مختلفی است که این مراحل به شرح زیر هستند: 

مفهوم‌سازی و ایده‌پردازی

اولین مرحله از مراحل چرخه توسعه بلاکچین به مفهو‌م‌سازی و ایده‌پردازی اختصاص پیدا کرده است. در طول این مرحله، تیم توسعه‌دهنده باید مشکل یا ناکارآمدی را که بلاکچین می‌تواند آن را برطرف کند، شناسایی کنند. به بیان بهتر، در این مرحله است که اهداف پروژه، موارد استفاده، مخاطبان هدف تعریف می‌شود. توجه داشته باشید که استفاده از بلاکچین در مواقعی که نیازی به آن نیست، می‌تواند هزینه‌بر و غیرضروری تلقی شود؛ بنابراین پیش از توسعه یک شبکه بلاکچین باید مشکلی را در دنیای واقعی بیابیم که این بلاکچین قادر به حل آن است. 

تحلیل و برنامه‌ریزی نیازمندی‌ها

به هنگامی که مرحله مفهوم‌سازی در چرخه توسعه بلاکچین به پایان رسید، تیم توسعه‌دهنده بلاکچین تحلیل و برنامه‌ریزی نیازمندی‌ها را شروع می‌کنند. در این مرحله تیم توسعه دهنده الزامات کاربردی و عملکردی راه‌حل بلاکچین را تعریف می‌نمایند که این موضوع شامل تعیین ویژگی‌های موردنظر در حوزه مقیاس‌پذیری، امنیت و سایر پارامترهای عملکردی است. یک ارزیابی جامع از خطرات بالقوه و پیامدهای نظارتی صورت می‌پذیرد تا در نهایت یک برنامه روشن از پروژه که شامل جدول زمانی، تخصیص منابع و بودجه واقع‌بینانه برای هدایت فرآیندهای توسعه تنظیم شود.

طراحی و معماری

مرحله سوم از چرخه توسعه بلاکچین به طراحی و توجه به معماری شبکه اختصاص پیدا کرده است. در این مرحله از چرخه توسعه بلاکچین به سراغ ایجاد معماری، مدل‌های داده و طرح‌های قرارداد هوشمندی که بر شبکه حاکم خواهد شد، می‌روند. تیم توسعه‌دهنده در مرحله طراحی معماری شبکه باید به دقت مکانیسم اجماع شبکه بلاکچینی و سطح عدم تمرکز را در نظر بگیرد.
به یاد داشته باشید که هدف این مرحله از چرخه توسعه بلاکچین ایجاد تعادل میان امنیت، مقیاس‌پذیری و عملکرد و در عین حال اطمینان از قابلیت همکاری با سیستم‌های موجود و انطباق با استانداردهای صنعت است. مرحله طراحی خود به بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شود که به شرح زیر هستند:

• انتخاب بهترین مکانیسم اجماع: هر پروژه بلاکچین از مکانیسم اجماع خاص خود استفاده می‌کند و رایج‌ترین الگوریتم‌های اجماع عبارتند از: اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS). البته مکانیسم‌های اجماع دیگری نظیر اثبات سوختن (PoB)، اثبات فعالیت (PoA)، اثبات ظرفیت (PoC) و مواردی از این دست نیز وجود دارند که در صورت سازگاری با پروژه مدنظر می‌توان به سراغ استفاده از آن‌ها نیز رفت.
• تصمیم‌گیری درباره زبان برنامه‌نویسی شبکه: در این مرحله از چرخه توسعه بلاکچین به طراحی رابط کاربری اپلیکیشن تمرکز می‌شود. برخی از زبان‌های برنامه‌نویسی محبوب برای توسعه‌دهندگان بلاکچین عبارتند از: Solidity، Python، Javascript، Ruby، NodeJS و PHP.

توسعه و اجرا

مراحل توسعه و اجرا، قلب چرخه توسعه بلاکچین را شکل می‌دهند. در این مرحله تیم توسعه‌دهنده، قراردادهای هوشمند را می‌نویسند و آزمایش می‌کنند تا در نهایت راه حل را با سیستم‌های موجود ادغام کنند. این مرحله نیاز به تخصص در زبان برنامه‌نویسی و آشنایی با چارچوب‌های بلاکچینی نظیر اتریوم، هایپرلجر یا Corda دارد. در این مرحله، تست کاملی که ممیزی‌های امنیتی و عملکرد را پوشش می‌دهد برای اطمینان از قوی و قابل اعتماد بودن یک سیستم بلاکچین، ضروری است.
در این مرحله تیم توسعه‌دهنده، مجوزها، امضاهای بلاک، عناصر مدیریتی اولیه و قالب‌های آدرس را تنظیم می‌کنند. در صورتی که کلیه تلاش‌های فازهای قبلی نتیجه مثبتی صادر کرده باشد، اولین نسخه آزمایشی آماده اجرا می‌شود. البته در این نسخه آزمایشی نیز تیم توسعه‌دهنده بر اشکالات احتمالی عملکرد متمرکز می‌شوند.

استقرار و راه‌اندازی رسمی شبکه

پس از انجام آزمایش‌های دقیق و تضمین کیفیت عملکرد، راه حل بلاکچین برای استقرار و راه‌اندازی شبکه آماده می‌شود. این مرحله از چرخه توسعه بلاکچین شامل راه‌اندازی محیط تولید، پیکربندی‌ها نودها و ایجاد اتصال به شبکه است. فرآیند استقرار بسته به پلتفرم بلاکچین انتخابی متفاوت است و ممکن است بلاکچین عمومی، بلاکچین خصوصی یا یک راه حل ترکیبی باشد. راه‌اندازی باید با مستندات جامع، راهنمای کاربر و برنامه‌های آموزشی به منظور تسهیل پذیرش و ادغام یکپارچه در اکوسیستم هدف همراه باشد. 

تعمیر، نگهداری و ارتقا

آخرین مرحله از چرخه توسعه بلاکچین، به تعمیر، نگهداری و ارتقای شبکه مربوط می‌شود. به بیان بهتر، زمانی که شبکه بلاکچین فعال شد، تعمیر و نگهداری مداوم و ارتقاء آن به منظور اطمینان از عملکرد بهینه شبکه امری حیاتی و ضروری است. این مرحله شامل نظارت بر شبکه، شناسایی و رفع هرگونه مشکل یا باگ و ارائه به‌روزرسانی‌های به موقع خواهد بود. بهبود مستمر نظیر بهبود در مقیاس‌پذیری و ارتقا امنیت برای رفع نیازهای در حال تکامل اکوسیستم مهم است. ممیزی‌های منظم و بررسی انطباق برای حفظ یکپارچگی و امنیت داده‌ها، القای اعتماد میان کاربران و ذی‌نفعان و مواردی از این دست در اولویت قرار می‌گیرد.

چرخه توسعه بلاکچین، رویکردی برای به کارگیری پتانسیل این فناور نوظهور!

چرخه توسعه بلاکچین، شامل یک رویکرد جامع به منظور به کارگیری پتانسیل‌های فناوری تحول آفرین بلاکچین است. از ایده‌پردازی تا تعمیر و نگهداری، هر مرحله نیاز به برنامه‌ریزی دقیق، تخصص فنی و درک عمیق از صنعت هدف دارد. توجه داشته باشید که پذیرش فناوری بلاکچین، فرصت‌های بی‌نظیری را به منظور افزایش کارایی، شفافیت و اعتماد در بخش‌های مختلف به ارمغان می‌آورد.
با پیروی از یک چرخه توسعه ساختاریافته، سازمان‌ها می‌توانند پیچیدگی‌های توسعه بلاکچین را بررسی مسیر خوبی را برای رشد آن ایجاد کند. ناگفته نماند که اگر درباره چرخه توسعه بلاکچین سوالی دارید که پاسخ آن را در مطالب فوق نیافته‌اید، کافیست سوال خود را در بخش نظرات مطرح کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت به سوال شما پاسخ دهند.