لیزی مینتینگ (Lazy Minting) چیست؟ نحوه ساخت NFT بدون کارمزد اولیه با مینت تنبل

هنرمند تازه‌کاری را تصور کنید که هفته‌ها زمان صرف خلق یک کالکشن دیجیتال کرده و قصد دارد آن را در شبکه‌ای معتبر مانند اتریوم به نمایش بگذارد؛ اما درست در زمان انتشار، با قبض سنگین کارمزد گس (Gas Fee) روبه‌رو می‌شود. پرداخت ده‌ها یا حتی صدها دلار هزینه شبکه برای اثری که هنوز هیچ تضمینی برای فروش آن وجود ندارد، مانند پرداخت اجاره‌بهای یک گالری گران‌قیمت پیش از ورود حتی یک بازدیدکننده است؛ سدی که بسیاری از استعدادها را در همان گام اول متوقف می‌کند. در این مقاله، مکانیزم دقیق لیزی مینت را زیر ذره‌بین می‌بریم، تفاوت‌های آن را با مینت معمولی مقایسه می‌کنیم و به شما نشان می‌دهیم چگونه می‌توانید آثار خود را بدون نیاز به سرمایه اولیه و با کمترین ریسک ممکن در پلتفرم‌های برتر به فروش برسانید.

مفهوم لیزی مینتینگ Lazy Minting در دنیای NFT

دنیای رمزارزها و توکن‌های غیرقابل تعویض یا همان ان‌اف‌تی (NFT - دارایی‌های دیجیتال منحصربه‌فرد روی شبکه) پر از اصطلاحات جذاب و گاهی پیچیده است. یکی از این مفاهیم بسیار کاربردی، لیزی مینتینگ است. برای ورود به این فضا، معمولا هنرمندان و سازندگان آثار دیجیتال با یک سد بزرگ به نام هزینه‌ی کارمزد روبه‌رو می‌شوند. لیزی مینت دقیقا برای حل همین مشکل خلق شده است تا مسیر ورود افراد مبتدی و هنرمندان مستقل را به دنیای هنر دیجیتال هموارتر کند.

تعریف ساده و کاربردی لیزی مینت برای مبتدیان

برای درک بهتر این مفهوم، اول باید بدانیم مینت کردن (Minting - فرآیند ثبت رسمی و دائمی یک فایل دیجیتال روی بلاکچین) چیست. وقتی شما یک اثر هنری را روی شبکه‌ای مثل اتریوم مینت می‌کنید، بابت این ثبت دائمی و استفاده از قدرت پردازش شبکه، باید هزینه‌ای به نام گس فی (Gas Fee - کارمزد پرداختی به شبکه برای انجام تراکنش‌ها) پرداخت کنید. این هزینه گاهی می‌تواند بسیار گران تمام شود.

لیزی مینت، به زبان ساده یعنی ثبت نهایی اثر را تا زمان پیدا شدن یک خریدار قطعی به تعویق بیندازیم. در این روش، شما اثر هنری خود را در یک پلتفرم معاملاتی آپلود می‌کنید، تمام مشخصات آن را می‌نویسید و آن را برای فروش می‌گذارید؛ اما این فایل به جای ثبت مستقیم روی بلاکچین، به صورت آفچین (Off-Chain - ذخیره‌سازی اطلاعات در سرورهای معمولی و خارج از بستر بلاکچین) نگهداری می‌شود.

بیایید این فرآیند را با یک مثال ملموس بررسی کنیم. تصور کنید شما یک نقاش هستید و می‌خواهید تابلوی جدید خود را در یک گالری معروف به نمایش بگذارید. در حالت عادی (مینت معمولی)، شما باید همان ابتدا هزینه‌ی ورودی و اجاره‌ی دیوار گالری را بپردازید، حتی اگر هیچ‌کس تابلوی شما را نخرد! این کار ریسک بالایی دارد. اما در روش لیزی مینت، مدیر گالری به شما می‌گوید: تابلوی خود را رایگان روی دیوار ما بگذار؛ هر زمان که مشتری پیدا شد و پول تابلو را پرداخت کرد، هزینه‌ی اجاره‌ی گالری را از روی پول همان مشتری برمیداریم. در اینجا شما بدون هیچ سرمایه‌ی اولیه‌ای توانسته‌اید اثر خود را به بازار عرضه کنید.

چرا به این روش مینت تنبل می‌گویند؟

شاید کلمه‌ی تنبل در نگاه اول کمی عجیب و حتی منفی به نظر برسد. اما در دنیای برنامه‌نویسی و کامپیوتر، تنبلی همیشه هم بد نیست! در اینجا کلمه‌ی تنبل (Lazy) به مفهومی اشاره دارد که انجام کارها را تا آخرین لحظه‌ی ممکن به تعویق می‌اندازد تا از مصرف بی‌هوده‌ی انرژی و هزینه جلوگیری کند.

این روش مینت تنبل نامیده می‌شود چون قرارداد هوشمند (Smart Contract - کدهای برنامه‌نویسی شده‌ای که توافقات را بدون نیاز به واسطه و به صورت خودکار اجرا می‌کنند) هیچ کاری روی شبکه انجام نمی‌دهد و انرژی شبکه را هدر نمی‌دهد، تا زمانی که یک درخواست خرید واقعی ثبت شود. در واقع، سیستم به جای این که پیشاپیش زحمت ثبت تمام آثار را به خود بدهد، با تنبلی صبر می‌کند تا فقط آثاری را روی شبکه حک کند که واقعا طرفدار و خریدار دارند.

این رویکرد هوشمندانه نتایج بسیار مثبتی به همراه دارد:

• کاهش ریسک مالی: هنرمندان مجبور نیستند سرمایه‌ی اولیه‌ی زیادی برای ساخت و تست کالکشن خود بپردازند.
• جلوگیری از ترافیک کاذب: از شلوغ شدن بی‌دلیل شبکه‌ی بلاکچین با آثاری که ممکن است هرگز فروخته نشوند، جلوگیری می‌کند.
• حفظ محیط زیست: به دلیل کاهش چشمگیر تراکنش‌های غیرضروری، پردازش‌های کمتری انجام شده و در نتیجه انرژی کمتری مصرف می‌شود.

مکانیزم لیزی مینتینگ؛ این فرآیند دقیقا چطور کار می‌کند؟

حالا که متوجه شدیم این روش چیست و چرا به آن مینت تنبل می‌گویند، وقت آن است که کمی عمیق‌تر شویم و ببینیم در پشت صحنه‌ی پلتفرم‌های معاملاتی دقیقا چه اتفاقی می‌افتد. درک این مکانیزم به شما کمک می‌کند تا با دید بازتری آثار خود را مدیریت کنید و نگران امنیت یا نحوه‌ی فروش آن‌ها نباشید.

نقش قراردادهای هوشمند Smart Contracts در ثبت آفچین (Off-Chain)

در حالت عادی، وقتی شما یک توکن دیجیتال می‌سازید، کدهای برنامه‌نویسی به نام قرارداد هوشمند (Smart Contract - برنامه‌های خودکاری که بدون نیاز به واسطه، قوانین توافق‌شده را روی شبکه اجرا می‌کنند) بلافاصله فعال می‌شوند و اطلاعات شما را روی شبکه‌ی بلاکچین ثبت می‌کنند. اما در لیزی مینت، این قراردادهای هوشمند به گونه‌ای تنظیم شده‌اند که فعلا دست نگه دارند!

در این روش، وقتی اثر خود را آپلود می‌کنید، اطلاعات آن در سرورهای خود پلتفرم یا سیستم‌های ذخیره‌سازی جایگزین نگهداری می‌شود که به این حالت ثبت آفچین می‌گویند. در این مرحله، شما فقط یک امضای دیجیتال (Digital Signature - یک تاییدیه رمزنگاری‌شده که نشان می‌دهد شما مالک و سازنده‌ی این اثر هستید) را با کیف پول خود ثبت می‌کنید. این امضا کاملا رایگان است.

برای درک بهتر، نوشتن یک چک بانکی را تصور کنید. وقتی شما چکی را می‌نویسید و امضا می‌کنید، آن تکه کاغذ هنوز تبدیل به پول نقد نشده است، اما امضای شما به آن اعتبار می‌دهد. چک شما در گاوصندوق فروشگاه (سرور آفچین) می‌ماند تا زمانی که شخص دیگری آن را به بانک (شبکه‌ی بلاکچین) ببرد و نقد کند.

یک NFT چه زمانی به صورت واقعی روی بلاکچین ثبت می‌شود؟

سوال مهمی که برای بسیاری از مبتدیان پیش می‌آید این است که پس بالاخره اثر من چه زمانی روی شبکه‌ی اصلی ثبت خواهد شد؟ پاسخ بسیار ساده است: دقیقا در لحظه‌ی اولین فروش.

تا زمانی که یک خریدار پیدا نشود و روی دکمه‌ی خرید کلیک نکند، اثر هنری شما صرفا یک تصویر و تعدادی اطلاعات متنی در وب‌سایت پلتفرم است و هیچ توکنی روی بلاکچین ایجاد نشده است. اما به محض اینکه خریدار مبلغ را پرداخت می‌کند، قرارداد هوشمند از حالت خواب بیدار می‌شود. در کسری از ثانیه، قرارداد هوشمند هزینه‌ی ساخت را دریافت کرده، اثر را مینت واقعی (On-Chain Minting - ثبت نهایی، همیشگی و غیرقابل تغییر داده‌ها روی بلاکچین) می‌کند و بلافاصله آن را به کیف پول خریدار می‌فرستد.

چه کسی هزینه کارمزد شبکه Gas Fee را پرداخت می‌کند؟ (فروشنده یا خریدار؟)

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، بلاکچین برای پردازش هر اطلاعاتی نیاز به انرژی و کارمزد دارد که به آن گس فی (Gas Fee - پولی که به شبکه‌ی بلاکچین برای تایید و انجام تراکنش‌ها پرداخت می‌شود) می‌گویند. در روش لیزی مینت، از آنجایی که مینت شدن اثر همزمان با خرید آن اتفاق می‌افتد، این خریدار است که باید هزینه‌ی گس فی را پرداخت کند، نه هنرمند!

وقتی خریدار قصد دارد اثر شما را بخرد، پلتفرم قیمت اثر شما را با هزینه‌ی لحظه‌ای کارمزد شبکه جمع می‌بندد. خریدار این مبلغ کلی را می‌پردازد؛ سهم شبکه‌ی بلاکچین به عنوان کارمزد کسر می‌شود و پول اثر هنری به صورت کامل و مستقیم به کیف پول شما (سازنده‌ی اثر) واریز می‌شود. این یعنی شما توانسته‌اید بدون پرداخت حتی یک ریال کارمزد، به درآمد برسید.

فرآیند انتشار تا فروش در روش لیزی مینت

برای مرور سریع و درک کامل این مسیر، بیایید تمام مراحلی که از زمان ساخت تا فروش یک اثر در روش لیزی مینت طی می‌شود را قدم به قدم بررسی کنیم:

• اتصال به پلتفرم: هنرمند کیف پول دیجیتال خود را به یک بازار خرید و فروش متصل می‌کند.
• آپلود اثر و تنظیمات: فایل اثر هنری (عکس، ویدیو یا موسیقی) آپلود شده و مشخصات آن وارد می‌شود.
• امضای بدون هزینه: هنرمند با کیف پول خود، پیامی را امضا می‌کند تا مالکیت خود را تایید کند (این مرحله هیچ کارمزدی ندارد و اطلاعات به صورت آفچین ذخیره می‌شود).
• نمایش در بازار: اثر هنری با موفقیت در سایت برای عموم به نمایش درمی‌آید.
• اقدام به خرید: یک کلکسیونر یا خریدار، اثر را می‌پسندد و درخواست خرید را ثبت می‌کند.
• پرداخت هزینه‌ها: خریدار قیمت اثر هنری را به علاوه‌ی هزینه‌ی کارمزد شبکه (گس فی) پرداخت می‌کند.
• ثبت نهایی و انتقال: قرارداد هوشمند فعال می‌شود، اثر را به صورت دائمی روی بلاکچین مینت می‌کند، توکن را به خریدار می‌دهد و پول را به حساب هنرمند واریز می‌کند.

مقایسه‌ی مینت تنبل و مینت معمولی یا Regular Mint

برای اینکه بتوانید بهترین تصمیم را برای انتشار آثار هنری خود بگیرید، بسیار مهم است که تفاوت‌های دقیق بین روش جدید لیزی مینت و روش سنتی یعنی مینت معمولی (Regular Mint - روشی که در آن اثر بلافاصله پس از آپلود، با پرداخت کارمزد روی شبکه‌ی اصلی ثبت می‌شود) را بدانید. هر کدام از این روش‌ها ویژگی‌های خاص خود را دارند که آن‌ها را برای دسته‌ی متفاوتی از هنرمندان مناسب می‌کند. در ادامه این دو روش را از چند زاویه‌ی بسیار مهم و کاربردی بررسی می‌کنیم.

تفاوت در زمان‌بندی ثبت و ایجاد توکن در شبکه

• در مینت معمولی، به محض اینکه دکمه‌ی ساخت را کلیک می‌کنید، سیستم دست به کار می‌شود و توکن شما در همان لحظه روی شبکه‌ی اصلی ایجاد می‌شود. این شبیه به زمانی است که شما یک کتاب را به صورت فیزیکی چاپ می‌کنید و در قفسه‌ی فروشگاه می‌گذارید؛ کتاب وجود دارد، حتی اگر تا ماه‌ها کسی آن را نخرد.
• اما در روش لیزی مینت، ساخت توکن به شکل مبتنی بر تقاضا (On-Demand - یعنی فرآیند ساخت و پردازش فقط در لحظه‌ی درخواست خریدار انجام می‌شود) صورت می‌گیرد. اثر شما تا زمانی که خریداری برای آن پیدا نشود، اصلا روی شبکه‌ی بلاکچین وجود خارجی ندارد و فقط به شکل یک پیش‌نمایش در وب‌سایت پلتفرم معاملاتی دیده می‌شود.

تفاوت در نحوه‌ی و زمان پرداخت کارمزد

بزرگ‌ترین و جذاب‌ترین تفاوت برای هنرمندان تازه‌کار، بحث هزینه‌ها است.

• در مینت معمولی، هنرمند باید هزینه‌ی کارمزد شبکه را از جیب خودش و پیش از انجام هرگونه فروشی پرداخت کند. اگر شما چندین اثر بسازید و هیچ‌کدام فروش نرود، پولی که برای ثبت آن‌ها داده‌اید هرگز برنمی‌گردد و ضرر می‌کنید.
• در مقابل، در روش لیزی مینت، هنرمند هیچ پولی در ابتدا پرداخت نمی‌کند. هزینه‌ی پردازش شبکه دقیقا در لحظه‌ی فروش محاسبه شده و مستقیما توسط خریدار پرداخت می‌شود. این یعنی شما می‌توانید صدها اثر هنری را به صورت کاملا رایگان برای نمایش در بازار قرار دهید و خیالتان راحت باشد که هیچ ریسک مالی شما را تهدید نمی‌کند.

تفاوت در مالکیت اولیه و حقوق هنرمند پیش از فروش

• وقتی از مینت معمولی استفاده می‌کنید، چون توکن در همان لحظه‌ی اول روی شبکه ساخته شده است، مستقیما به کیف پول دیجیتال شما ارسال می‌شود. در این حالت شما مالکیت قطعی و اثبات‌شده‌ی اثر را روی بلاکچین در اختیار دارید و حتی می‌توانید پیش از فروش، آن را به کیف پول دیگری منتقل کنید یا به یک دوست هدیه بدهید.
• اما در روش لیزی مینت، از آنجایی که هنوز توکنی روی شبکه‌ی اصلی ساخته نشده است، اثری هم در کیف پول شما وجود نخواهد داشت. شما صرفا یک تاییدیه یا امضای رمزنگاری‌شده در سرورهای سایت فروشگاه دارید که تایید می‌کند شما خالق این تصویر هستید. بنابراین تا زمانی که اثر فروخته نشود، قابلیت جابه‌جایی یا ارسال آن به کیف پول‌های دیگر را نخواهید داشت.

مقایسه‌ی امنیت و ماندگاری داده‌ها

یکی از مفاهیم بسیار مهم در دنیای غیرمتمرکز، مفهوم ماندگاری داده‌ها (Data Permanence - تضمین اینکه اطلاعات شما برای همیشه روی بلاکچین باقی می‌ماند و کسی نمی‌تواند آن را حذف کند) است.

• در مینت معمولی، اثر شما از همان ثانیه‌ی اول روی شبکه‌ی ضد هک بلاکچین ثبت می‌شود. این یعنی حتی اگر سایتی که اثر را در آن گذاشته‌اید برای همیشه تعطیل شود، اثر هنری شما روی شبکه‌ی بلاکچین کاملا امن و دست‌نخورده باقی می‌ماند.
• اما در لیزی مینت، اطلاعات اثر شما تا پیش از اولین فروش، روی سرورهای مرکزی همان پلتفرم واسطه نگهداری می‌شود. اگر پیش از فروخته شدن اثر، آن پلتفرم دچار قطعی سرور یا ورشکستگی شود، اطلاعات اثر شما نیز از بین خواهد رفت و باید دوباره همه‌چیز را از نو آپلود کنید. به همین دلیل امنیت پیش از فروش در این روش، وابستگی بسیار زیادی به اعتبار و قدرت پلتفرمی دارد که از آن استفاده می‌کنید.

بررسی مزایا و معایب استفاده از روش Lazy Minting

هر فناوری و روش جدیدی در دنیای رمزارزها، در کنار تمام امکانات فوق‌العاده‌ای که به ما هدیه می‌دهد، چالش‌ها و نقاط ضعف خاص خودش را هم دارد. لیزی مینت نیز از این قاعده مستثنی نیست. برای اینکه بتوانید به عنوان یک هنرمند یا سازنده‌ی اثر بهترین تصمیم را بگیرید، بسیار مهم است که با چشمانی باز، هم جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی این روش را در کنار یکدیگر قرار دهیم و آن‌ها را بررسی کنیم.

حذف هزینه‌ی اولیه گس و کاهش چشمگیر ریسک مالی برای سازندگان

بزرگ‌ترین و مهم‌ترین نقطه‌ی قوت لیزی مینت که باعث محبوبیت انفجاری آن شد، حمایت بی‌نظیر آن از جیب هنرمندان است. در حالت عادی، یک هنرمند برای ورود به دنیای هنر دیجیتال باید ریسک مالی (Financial Risk - احتمال از دست رفتن پول و سرمایه در یک فعالیت اقتصادی) بالایی را می‌پذیرفت. فرض کنید می‌خواستید یک مجموعه‌ی صد عددی از نقاشی‌های دیجیتال خود را منتشر کنید؛ پرداخت کارمزد ساخت برای تمام این صد اثر می‌توانست صدها یا حتی هزاران دلار هزینه روی دست شما بگذارد، در حالی که هیچ تضمینی برای فروش حتی یک عدد از آن‌ها وجود نداشت.

لیزی مینت این ریسک را به صورت کامل به صفر می‌رساند. شما می‌توانید بدون داشتن حتی یک دلار در کیف پول دیجیتال خود، آثار هنری‌تان را در بزرگ‌ترین فروشگاه‌های جهانی لیست کنید. این ویژگی باعث می‌شود تا استعدادهای جوانی که سرمایه‌ی اولیه‌ی چندانی ندارند، به راحتی وارد بازار شوند و هنر خود را به جهانیان عرضه کنند.

امکان تست بازار و سنجش تقاضا بدون نیاز به سرمایه‌ی اولیه

یکی دیگر از مزایای فوق‌العاده‌ی این روش، ایجاد یک فضای کاملا امن برای آزمایش ایده‌ها است. در بازارهای مالی همیشه باید به مفهوم عرضه و تقاضا (Supply and Demand - میزان کالای موجود در بازار در برابر میزان تمایل خریداران برای تهیه‌ی آن کالا) توجه کرد.

با کمک روش مینت تنبل، شما این آزادی عمل را دارید که ایده‌های مختلف خود را بسنجید. برای مثال، می‌توانید سه سبک کاملا متفاوت از طراحی‌های خود را در فروشگاه قرار دهید و منتظر بمانید تا ببینید مخاطبان از کدام سبک استقبال بیشتری می‌کنند. از آنجایی که آپلود و قرار دادن این آثار در فروشگاه برای شما کاملا رایگان تمام شده است، اگر یک سبک هنری شما هیچ بازخوردی نگرفت و فروخته نشد، شما هیچ پولی را از دست نداده‌اید. این قابلیت به هنرمندان اجازه می‌دهد تا با خیال راحت، نبض بازار را در دست بگیرند.

وابستگی بالا به مارکت‌پلیس‌ها و خطر ثبت نشدن اثر در صورت عدم فروش

در کنار تمام این خوبی‌ها، باید به نیمه‌ی تاریک ماجرا هم نگاه کنیم. بزرگ‌ترین نقطه‌ی ضعف لیزی مینت، وابستگی شدید شما به مارکت‌پلیس (Marketplace - بازارهای آنلاین و پلتفرم‌های واسطه برای خرید و فروش دارایی‌های دیجیتال) است.

همان‌طور که در بخش‌های قبلی یاد گرفتیم، اثر شما تا قبل از فروش روی شبکه‌ی امن بلاکچین قرار ندارد و فقط در سرورهای سایت واسطه ذخیره شده است. این یعنی اگر روزی آن سایت به هر دلیلی تعطیل شود یا هک شود، تمام زحمات شما از بین می‌رود. علاوه بر این، اگر اثر هنری شما هرگز خریداری پیدا نکند، هیچ‌وقت رنگ شبکه‌ی بلاکچین را نخواهد دید و به عنوان یک توکن واقعی و ماندگار ثبت نخواهد شد. در این روش، بقای اثر هنری شما در دنیای بلاکچین، مستقیما به موفقیت شما در فروش آن گره خورده است.

تاثیر منفی احتمالی بر تجربه‌ی کاربری خریدار (به دلیل پرداخت هزینه‌ی گس بیشتر)

وقتی شما هزینه‌ی ساخت را پرداخت نمی‌کنید، این هزینه ناپدید نمی‌شود، بلکه مستقیما به دوش خریدار نهایی می‌افتد. این موضوع می‌تواند تجربه‌ی کاربری (UX یا User Experience - احساس راحتی، رضایت یا نارضایتی کاربر هنگام طی کردن مراحل خرید در یک سیستم) را برای مشتریان شما تحت تاثیر قرار دهد.

بیایید این سناریو را از نگاه یک خریدار بررسی کنیم:

• خریدار از اثر هنری شما خوشش می‌آید که قیمت آن ۲۰ دلار تعیین شده است.
• روی دکمه‌ی خرید کلیک می‌کند تا آن را به کلکسیون خود اضافه کند.
• ناگهان سیستم به او پیغام می‌دهد که علاوه بر ۲۰ دلار پول اثر، باید ۵۰ دلار هم بابت هزینه‌ی شبکه‌ی اتریوم (برای ساخت نهایی) پرداخت کند!
• قیمت نهایی برای خریدار به ۷۰ دلار می‌رسد.

این هزینه‌ی پنهان و اضافی، می‌تواند خریداران را به شدت دلسرد کند، به خصوص اگر قیمت پایه‌ی اثر هنری شما ارزان باشد. خریداران معمولا تمایلی ندارند کارمزدی پرداخت کنند که از قیمت خود کالا گران‌تر است. این موضوع می‌تواند فرآیند فروش را برای هنرمندانی که آثار ارزان‌قیمت تولید می‌کنند، با کندی یا شکست مواجه کند.

بهترین پلتفرم‌ها و شبکه‌های پشتیبانی‌کننده از لیزی مینت

حالا که با مزایا و معایب این روش آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که ببینیم کجا می‌توانیم از این قابلیت فوق‌العاده استفاده کنیم. باید بدانید که تمام سایت‌ها و شبکه‌های بلاکچینی از قابلیت مینت تنبل پشتیبانی نمی‌کنند. انتخاب پلتفرم و شبکه‌ی مناسب، مانند انتخاب یک گالری خوب برای نمایش آثار هنری است و تاثیر مستقیمی روی موفقیت شما دارد. در این بخش، بهترین گزینه‌های موجود در بازار را با هم بررسی می‌کنیم.

اوپن سی و راریبل؛ غول‌های ساخت بدون کارمزد

وقتی صحبت از خرید و فروش هنر دیجیتال می‌شود، دو نام بزرگ بیش از همه می‌درخشند که هر دو، پیشگام ارائه‌ی سیستم لیزی مینت به هنرمندان بوده‌اند.

• اوپن سی: این سایت بزرگ‌ترین فروشگاه اینترنتی دارایی‌های دیجیتال در جهان است. اوپن سی ابزاری اختصاصی به نام کالکشن منیجر (Collection Manager - بخش مدیریت مجموعه‌ها که به سازندگان اجازه می‌دهد آثار خود را بدون پرداخت کارمزد، ایجاد و دسته‌بندی کنند) دارد. با استفاده از این ابزار، شما می‌توانید به راحتی و کاملا رایگان، آثار خود را در مقابل دید میلیون‌ها کاربر قرار دهید.
• راریبل: پلتفرم راریبل نیز یکی دیگر از غول‌های این بازار است که ویژگی ساخت بدون کارمزد را به شکلی بسیار ساده در اختیار کاربران قرار داده است. در زمان آپلود اثر در راریبل، کافی است یک دکمه‌ی ساده به نام Free Minting را فعال کنید تا سیستم به صورت خودکار، پرداخت هزینه‌ها را به خریدار نهایی محول کند.

این دو پلتفرم به دلیل داشتن کاربران بسیار زیاد و رابط کاربری آسان، بهترین نقطه‌ی شروع برای هنرمندان تازه‌کار محسوب می‌شوند.

کاربرد حیاتی لیزی مینت در شبکه‌ی اتریوم

برای درک اهمیت لیزی مینت، باید پادشاه قراردادهای هوشمند، یعنی شبکه‌ی اتریوم را بشناسیم. اتریوم یک شبکه‌ی لایه اول (Layer 1 Blockchain - شبکه‌ی اصلی و مستقلی که پایه‌ی اولیه‌ی امنیت و تراکنش‌ها را بر عهده دارد) است. بیشتر کلکسیونرهای ثروتمند و پروژه‌های گران‌قیمت بازار در این شبکه حضور دارند. اتریوم را مانند یک خیابان فوق‌العاده لوکس و گران‌قیمت در مرکز شهر تصور کنید.

حضور در این خیابان لوکس اعتبار زیادی به آثار شما می‌دهد، اما مشکل اینجاست که کارمزد تراکنش‌ها در اتریوم به شدت بالا است و گاهی برای ثبت یک اثر به ده‌ها یا صدها دلار می‌رسد. دقیقا در همین نقطه است که لیزی مینت نقش یک ناجی را بازی می‌کند. بدون این روش، انتشار یک مجموعه‌ی هنری در اتریوم برای افراد مبتدی تقریبا غیرممکن بود. لیزی مینت به شما اجازه می‌دهد ویترین رایگان خود را در این خیابان گران‌قیمت برپا کنید و فقط زمانی هزینه‌ی اجاره را بدهید که مشتری واقعی دست به جیب شده باشد.

جایگزین‌های لیزی مینت در شبکه‌های لایه دوم و ارزان مانند پالیگان

شاید از خود بپرسید آیا برای ساخت اثر همیشه مجبوریم از مینت تنبل استفاده کنیم؟ پاسخ منفی است. دنیای رمزارزها راهکارهای دیگری هم برای فرار از هزینه‌های سرسام‌آور دارد که مهم‌ترین آن‌ها، استفاده از شبکه‌های لایه دوم (Layer 2 Network - شبکه‌هایی که روی بلاکچین اصلی سوار می‌شوند تا سرعت پردازش را بالا برده و هزینه‌ها را به شدت کاهش دهند) است.

یکی از معروف‌ترین این شبکه‌ها، شبکه‌ی پالیگان است. پالیگان مانند یک بزرگراه سریع و بسیار ارزان است که در کنار اتریوم ساخته شده است. کارمزد انجام تراکنش و ساخت توکن در پالیگان آن‌قدر پایین است (معمولا کسری از یک سنت) که عملا نیازی به استفاده از لیزی مینت در آن ندارید. در این شبکه‌ها، هنرمندان ترجیح می‌دهند با پرداخت یک مبلغ بسیار ناچیز، از همان روش سنتی یا مینت معمولی استفاده کنند تا توکن از همان ثانیه‌ی اول به صورت قطعی در شبکه‌ی اصلی ثبت شده و به کیف پول آن‌ها واریز شود. بنابراین، انتخاب بین اتریوم و پالیگان، کاملا به استراتژی شما و بودجه‌ی خریدارانتان بستگی دارد.

آموزش گام‌به‌گام ساخت NFT با استفاده از روش مینت تنبل

حالا که با تمام مفاهیم تئوری و مزایای این روش آشنا شدید، وقت آن است که آستین‌ها را بالا بزنیم و وارد مرحله‌ی عملی شویم. نگران نباشید؛ فرآیند ساخت و انتشار هنر دیجیتال با این روش، بسیار ساده‌تر از چیزی است که تصور می‌کنید. در این بخش، قدم به قدم با هم پیش می‌رویم تا بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای، اولین اثر هنری خود را در بازار جهانی منتشر کنید.

انتخاب و اتصال کیف پول ارز دیجیتال به پلتفرم معاملاتی

اولین قدم برای ورود به دنیای وب ۳، داشتن یک کیف پول دیجیتال (Digital Wallet - نرم‌افزاری امن برای نگهداری دارایی‌های رمزنگاری‌شده و ارتباط با برنامه‌های غیرمتمرکز) است. کیف پول شما در این فضا، هم نقش حساب بانکی را دارد و هم به عنوان کارت شناسایی شما عمل می‌کند.

برای شروع فرآیند باید مراحل زیر را طی کنید:

• ابتدا یک کیف پول معتبر و محبوب مانند متامسک (MetaMask) را روی مرورگر اینترنت یا گوشی موبایل خود نصب کنید.
• وارد یکی از پلتفرم‌های معاملاتی مطرح مانند اوپن سی شوید.
• روی گزینه‌ی اتصال کیف پول (Connect Wallet) کلیک کنید. با این کار، سایت به صورت خودکار به کیف پول شما متصل شده و حساب کاربری شما در چند ثانیه ساخته می‌شود.

آپلود فایل اثر و تکمیل دقیق مشخصات و متا دیتا Metadata

در مرحله‌ی دوم، باید فایل هنری خود را که می‌تواند یک عکس، ویدیوی کوتاه یا حتی قطعه‌ای موسیقی باشد، در سایت آپلود کنید. اما کار به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ شما باید شناسنامه‌ی اثر خود را نیز به دقت تکمیل کنید که در دنیای بلاکچین به آن متا دیتا (Metadata - اطلاعات متنی متصل به فایل اصلی که شامل نام، توضیحات، ویژگی‌ها و تاریخچه‌ی اثر است) می‌گویند.

متا دیتا دقیقا مانند تابلوی راهنمای کوچکی است که در موزه‌ها کنار نقاشی‌ها نصب می‌شود تا اطلاعات مهمی را به بازدیدکننده بدهد. برای داشتن یک متادیتا حرفه‌ای به این نکات توجه کنید:

• یک نام جذاب، مرتبط و خوانا برای اثر خود انتخاب کنید.
• در بخش توضیحات، داستان پشت خلق این اثر هنری را بنویسید. خریداران عاشق شنیدن داستان‌ها هستند و این کار ارزش اثر شما را بالا می‌برد.
• ویژگی‌های خاص (Traits) اثر را مشخص کنید. به عنوان مثال، اگر یک مجموعه‌ی کاراکتر طراحی کرده‌اید، رنگ چشم، نوع لباس یا اکسسوری‌های آن‌ها را در این بخش دسته‌بندی کنید.

فعال‌سازی گزینه‌ی Free Minting یا لیزی مینت در تنظیمات پلتفرم

این مرحله همان جایی است که جادوی اصلی اتفاق می‌افتد و شما را از شر پرداخت کارمزدهای سنگین شبکه نجات می‌دهد! پس از اینکه مشخصات اثر را کامل کردید، باید به پلتفرم اعلام کنید که قصد دارید از روش مینت تنبل استفاده کنید.

در بسیاری از پلتفرم‌ها مانند راریبل، یک دکمه یا گزینه‌ی مشخص به نام Free Minting وجود دارد که کافی است آن را روشن کنید. در پلتفرم اوپن سی نیز، زمانی که شبکه‌ی اتریوم را برای انتشار اثر انتخاب می‌کنید، سیستم به صورت هوشمند و پیش‌فرض از قراردادهای لیزی مینت خود استفاده می‌کند تا زمانی که خریدار واقعی پیدا شود. حتما در زمان تنظیمات بررسی کنید که این قابلیت فعال باشد تا در مراحل بعدی نیازی به پرداخت هزینه‌ی اضافی نداشته باشید.

امضای دیجیتال تراکنش در کیف پول و انتشار نهایی برای فروش

در نهایت، پس از تعیین قیمت دلخواه و کلیک روی دکمه‌ی انتشار، پلتفرم از شما می‌خواهد که این عملیات را تایید نهایی کنید. در این لحظه، کیف پول دیجیتال شما یک پنجره‌ی کوچک باز می‌کند و از شما یک امضای دیجیتال (Digital Signature - یک تایید رمزنگاری‌شده و کاملا رایگان که نشان می‌دهد شما به عنوان مالک کیف پول، با انجام این عملیات موافق هستید) می‌خواهد.

بسیاری از افراد مبتدی در این مرحله می‌ترسند و فکر می‌کنند با کلیک روی دکمه‌ی تایید، قرار است پولی از حسابشان کسر شود! اما به یاد داشته باشید که در روش لیزی مینت، امضا کردن پیام‌ها در کیف پول هیچ کارمزدی ندارد. شما با این کار فقط در حال اثبات هویت خود به عنوان خالق اثر هستید. پس از کلیک روی دکمه‌ی امضا (Sign)، کار تمام است؛ تبریک می‌گوییم! اثر هنری شما با موفقیت در بازار جهانی لیست شده و آماده‌ی فروش است.

امنیت و اشتباهات رایج در استفاده از لیزی مینت

دنیای بلاکچین با وجود تمام پیشرفت‌ها و جذابیت‌هایی که دارد، همچنان فضایی است که در آن خود شما مسئول اصلی حفظ امنیت و دارایی‌هایتان هستید. در روش لیزی مینت، از آنجایی که فرآیند ثبت و نگهداری اطلاعات کمی متفاوت از حالت عادی است، چالش‌های امنیتی خاصی نیز وجود دارد که هر هنرمند و خریداری باید از آن‌ها آگاه باشد. در این بخش، نکات کلیدی برای حفظ امنیت و اشتباهاتی که معمولا کاربران تازه‌کار مرتکب می‌شوند را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم تا با خیالی آسوده در این مسیر قدم بردارید.

بررسی امنیت قراردادهای هوشمند و ریسک‌های ذخیره‌سازی خارج از زنجیره

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، در این روش، اثر شما تا قبل از پیدا شدن مشتری در سرورهای پلتفرم واسطه نگهداری می‌شود. این موضوع یک ریسک بزرگ به همراه دارد؛ اگر سرورهای این پلتفرم هک شوند یا شرکت سازنده به هر دلیلی تعطیل شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ متاسفانه چون اثر شما هنوز روی شبکه‌ی غیرمتمرکز بلاکچین ثبت نشده است، احتمال از دست رفتن فایل‌ها و اطلاعات آن وجود دارد.

برای درک این ریسک، تصور کنید سند خانه‌ی خود را به جای ثبت در دفترخانه‌ی رسمی و دولتی، فقط در دفتر یادداشت یک مشاور املاک محلی نوشته‌اید. اگر دفتر آن مشاور آتش بگیرد یا گم شود، اثبات مالکیت شما بسیار سخت خواهد شد. علاوه بر این، قراردادهای هوشمند نیز توسط برنامه‌نویسان نوشته می‌شوند و همیشه این احتمال وجود دارد که دارای باگ یا نقص‌های امنیتی باشند که هکرها بتوانند با سوءاستفاده از آن‌ها، به سیستم نفوذ کنند.

نکات امنیتی مهم برای محافظت از آثار دیجیتال سازندگان

برای اینکه ریسک‌های گفته شده را به حداقل برسانید و از زحمات و هنر دیجیتال خود محافظت کنید، رعایت این چند نکته‌ی ساده اما حیاتی بسیار مهم است:

• انتخاب پلتفرم‌های معتبر: همیشه از بازارهای شناخته شده و بزرگ استفاده کنید. پلتفرم‌های معتبر معمولا از سیستم‌هایی مانند آی‌پی‌اف‌اس (IPFS - یک سیستم پیشرفته برای ذخیره‌سازی غیرمتمرکز فایل‌ها که اطلاعات را به جای یک سرور، در شبکه‌ای از کامپیوترها پخش می‌کند) بهره می‌برند که امنیت و ماندگاری بسیار بالاتری نسبت به سرورهای معمولی دارد.
• محافظت از کلمات بازیابی: تحت هیچ شرایطی سید فریز (Seed Phrase - دوازده یا بیست و چهار کلمه‌ی انگلیسی که مانند شاه‌کلید گاوصندوق کیف پول شما عمل می‌کنند) خود را در اختیار هیچ سایت یا شخصی قرار ندهید. پلتفرم‌های معتبر برای لیست کردن اثر شما، فقط یک امضای دیجیتال ساده می‌خواهند و هرگز کلمات بازیابی شما را درخواست نمی‌کنند.
• مراقبت در برابر سایت‌های تقلبی: یکی از خطرات همیشگی در بازار رمزارزها، حملات فیشینگ (Phishing - ساخت سایت‌های تقلبی و دقیقا مشابه سایت اصلی برای فریب کاربران و سرقت دارایی آن‌ها) است. همیشه آدرس وب‌سایت پلتفرم معاملاتی را در مرورگر اینترنت خود با دقت بررسی کنید تا مطمئن شوید وارد یک سایت کلاهبرداری نشده‌اید.

دام‌های رایج برای مبتدیان و نحوه جلوگیری از آن‌ها

بسیاری از سازندگان تازه‌کار به دلیل هیجان ورود به این بازار و البته رایگان بودن روش لیزی مینت، در دام اشتباهات ساده‌ای می‌افتند که مانع از موفقیت آن‌ها می‌شود. در اینجا به مهم‌ترین این اشتباهات و راهکارهای فرار از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• قیمت‌گذاری اشتباه و فراموش کردن هزینه‌ی خریدار: رایج‌ترین اشتباه این است که هنرمند اثری را با قیمت بسیار پایین (مثلا معادل ۵ دلار) لیست می‌کند و فراموش می‌کند که خریدار در نهایت باید هزینه‌ی کارمزد شبکه را هم بپردازد. خریدار وقتی می‌بیند برای یک اثر ۵ دلاری باید ۳۰ دلار کارمزد بدهد، از خرید منصرف می‌شود. برای جلوگیری از این مشکل، ارزش هنری اثر خود را بالا ببرید یا از شبکه‌های ارزان‌تر استفاده کنید.
• تولید انبوه و بی‌کیفیت: رایگان بودن این روش باعث می‌شود برخی افراد روزانه ده‌ها تصویر بی‌کیفیت را آپلود کنند با این امید که بالاخره یکی از آن‌ها به فروش برسد. این کار نه‌تنها به اعتبار شما به عنوان یک هنرمند ضربه می‌زند، بلکه باعث می‌شود آثار ارزشمند شما در میان انبوهی از فایل‌های بی‌ارزش گم شوند. همیشه روی کیفیت اثر تمرکز کنید، نه کمیت آن.
• توهم مالکیت قطعی پیش از فروش: برخی گمان می‌کنند به محض آپلود اثر در سایت، کپی‌رایت جهانی دارند و هیچکس نمی‌تواند از روی عکس آن‌ها اسکرین‌شات بگیرد. به یاد داشته باشید که تا زمان فروش قطعی و ثبت توکن روی شبکه‌ی بلاکچین، اثر شما از نظر فنی آسیب‌پذیر است. بنابراین حتما از واترمارک (قرار دادن لوگو یا نام هنرمند به صورت نیمه‌شفاف روی عکس) برای پیش‌نمایش آثار خود استفاده کنید.

جمع‌بندی؛ آیا Lazy Mint برای شما مناسب است؟

به پایان این مسیر آموزشی رسیدیم. تا اینجا متوجه شدیم که روش مینت تنبل، یک راهکار هوشمندانه برای دور زدن هزینه‌ی اولیه‌ی کارمزدها در شبکه‌ی بلاکچین است. اما آیا این روش برای همه بهترین انتخاب است؟ پاسخ کوتاه به این سوال خیر است. انتخاب بین مینت معمولی و لیزی مینت، کاملا به شرایط شما، هدف شما از ساخت اثر و البته بودجه‌ی خریدارانتان بستگی دارد. بیایید در این بخش نهایی، بررسی کنیم که شما در کدام دسته‌ی کاربران قرار می‌گیرید.

این روش برای چه کسانی (هنرمندان تازه‌کار، پروژه‌های بزرگ) بیشترین کاربرد را دارد؟

برای اینکه راحت‌تر تصمیم بگیرید، بیایید نگاهی بیندازیم به گروه‌هایی که بیشترین سود را از این ویژگی می‌برند:

• هنرمندان مستقل و تازه‌کار: اگر به تازگی وارد دنیای هنر دیجیتال شده‌اید و سرمایه‌ی اولیه‌ای برای پرداخت کارمزدهای سنگین ندارید، این روش دقیقا برای شما ساخته شده است. شما می‌توانید بدون هیچ ریسک مالی، آثار خود را به نمایش بگذارید و اولین فروش خود را تجربه کنید.
• خالقان مجموعه‌های بزرگ: تصور کنید قصد دارید یک کالکشن ده هزار عددی از تصاویر پروفایل (PFP - تصاویری که کاربران به عنوان عکس حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند) بسازید. ثبت تمام این ده هزار تصویر به صورت یک‌جا روی شبکه‌ی اصلی اتریوم، به سرمایه‌ی عظیمی نیاز دارد. با لیزی مینت، شما فقط تصاویر را آپلود می‌کنید و هزینه‌ی ساخت هر توکن را به عهده‌ی همان کاربری می‌گذارید که قصد خرید آن را دارد.
• افراد در حال تست بازار: اگر ایده‌ی جدیدی دارید اما مطمئن نیستید که آیا بازار از آن استقبال می‌کند یا خیر، می‌توانید از این روش به عنوان یک محیط آزمایش کاملا رایگان استفاده کنید. اگر ایده‌ی شما با استقبال مواجه نشد و شکست خورد، هیچ پولی را از دست نداده‌اید.

در مقابل، اگر شما یک هنرمند بسیار معروف هستید که خریداران ثابت خود را دارید، یا قصد دارید آثارتان را در شبکه‌هایی با کارمزد بسیار پایین (مانند شبکه‌ی پالیگان) عرضه کنید، احتمالا همان روش مینت معمولی برای شما سریع‌تر و مناسب‌تر خواهد بود؛ زیرا با پرداخت یک مبلغ بسیار ناچیز، دردسر پرداخت هزینه‌ی اضافی را از دوش خریدار برمی‌دارید.

چشم‌انداز آینده؛ آیا لیزی مینت استاندارد جدید ساخت NFT خواهد بود؟

دنیای رمزارزها با سرعت سرسام‌آوری در حال پیشرفت است. با معرفی و گسترش شبکه‌های لایه دوم که هزینه‌ی کارمزدها را تقریبا به صفر رسانده‌اند، شاید به نظر برسد که در آینده‌ی نزدیک دیگر نیازی به لیزی مینت نخواهیم داشت.

اما واقعیت این است که این روش همیشه جایگاه مهم خود را حفظ خواهد کرد. دلیل این موضوع بسیار ساده است، راحتی و انعطاف‌پذیری. لیزی مینت فرآیند ورود به دنیای غیرمتمرکز را برای افراد عادی آن‌قدر ساده کرده است که به یکی از موتورهای محرک برای پذیرش همگانی (Mass Adoption - فرایندی که در آن یک فناوری جدید توسط بخش بزرگی از مردم جامعه پذیرفته و استفاده می‌شود) تبدیل شده است. مهم‌ترین دستاورد لیزی مینت، دموکراتیزه کردن هنر دیجیتال بود؛ یعنی ایجاد شرایطی برابر که در آن هر کسی، از هر جای دنیا و با هر سطح درآمدی، بتواند هنر خود را روی شبکه‌ی بلاکچین جاودانه کند.

در آینده‌ی هنر دیجیتال، به احتمال زیاد شاهد ترکیبی از هر دو روش خواهیم بود. لیزی مینت به عنوان استاندارد اصلی برای پلتفرم‌های کاربرمحور و سازندگان مستقل باقی می‌ماند، در حالی که پروژه‌های لوکس و اختصاصی همچنان از مینت معمولی برای ثبت قطعی پیش از فروش استفاده خواهند کرد.