حفظ حریم خصوصی در بلاک چین؛ از میکسرهای ارز دیجیتال تا کوین‌های حریم خصوصی

پرداخت حقوق کارمندان با رمزارز یا حتی خرید یک سرویس اینترنتی را در نظر بگیرید؛ در یک شبکه کاملا شفاف، یک تراکنش ساده می‌تواند به یک نشت اطلاعاتی تبدیل شود و به افراد غریبه یا رقبای تجاری اجازه دهد موجودی دقیق و رفتار مالی شما را تحلیل کنند. برای حل این مشکل، ابزارهای تخصصی مثل کوین‌های حریم خصوصی (Privacy Coins) و میکسرها توسعه یافته‌اند که در ادامه مطلب، سازوکار دقیق آن‌ها و روش‌های محافظت از داده‌های حساس مالی را به زبانی ساده بررسی خواهیم کرد.

راز امنیت بلاکچین: چگونه از اطلاعات و سرمایه ما محافظت می‌شود؟

دنیای رمزارزها در نگاه اول ممکن است پیچیده و حتی کمی ترسناک به نظر برسد. وقتی هیچ بانک یا موسسه‌ی مالی متمرکزی برای نگهداری از پول ما وجود ندارد، این سوال مهم پیش می‌آید که چه چیزی امنیت دارایی‌های دیجیتال ما را تامین می‌کند؟ پاسخ این سوال در معماری و طراحی هوشمندانه‌ی فناوری بلاکچین نهفته است. در این بخش، رازهای اصلی امنیت بلاکچین را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم تا متوجه شوید چگونه از اطلاعات و سرمایه‌ی شما در این فضای جدید محافظت می‌شود.

دفتر کل توزیع شده و پایان دوران سرورهای مرکزی آسیب‌پذیر

در سیستم‌های سنتی بانکی، تمام اطلاعات مالی ما در یک سرور مرکزی ذخیره می‌شود. اگر یک هکر بتواند به این سرور نفوذ کند، می‌تواند اطلاعات را تغییر دهد یا موجودی حساب‌ها را دستکاری کند. این نقطه ضعف بزرگ، در فناوری بلاکچین با مفهومی به نام دفتر کل توزیع شده (Distributed Ledger: سیستمی که در آن کپی دقیقی از اطلاعات بین تمام اعضای شبکه پخش می‌شود) برطرف شده است.

تصور کنید به جای اینکه یک دفتردار تمام حساب‌ها را نگه دارد، هزاران نفر در سراسر جهان یک کپی از دفتر حسابرسی را در اختیار دارند. اگر کسی بخواهد تغییری غیرمجاز در دفتر خود ایجاد کند، هزاران نفر دیگر بلافاصله متوجه این مغایرت می‌شوند و آن را رد می‌کنند. این یعنی دیگر هیچ نقطه مرکزی و واحدی برای حمله و آسیب زدن وجود ندارد.

رمزنگاری پیشرفته و نقش حیاتی امضای دیجیتال

یکی دیگر از ستون‌های اصلی امنیت در دنیای بلاکچین، استفاده از الگوریتم‌های پیچیده‌ی ریاضی یا همان رمزنگاری (Cryptography: علم کدگذاری اطلاعات برای جلوگیری از دسترسی افراد غیرمجاز) است. در شبکه‌های بلاکچینی، هر کاربر دارای یک جفت کلید است: کلید عمومی و کلید خصوصی.

کلید عمومی مانند شماره کارت بانکی شما است که همه می‌توانند آن را ببینند و برای شما پول بفرستند. اما کلید خصوصی مانند رمز عبور شماست و فقط خودتان باید آن را داشته باشید. وقتی شما یک تراکنش انجام می‌دهید، آن را با کلید خصوصی خود تایید می‌کنید که به این کار امضای دیجیتال (Digital Signature: یک مهر تایید ریاضی که ثابت می‌کند تراکنش واقعا از طرف صاحب حساب ارسال شده است) می‌گویند. این امضای دیجیتال دقیقا مانند مهر و موم‌های باستانی روی نامه‌ها عمل می‌کند و به شبکه اطمینان می‌دهد که هیچکس جز شما دستوری برای انتقال سرمایه‌ی شما صادر نکرده است.

تغییرناپذیری اطلاعات در زنجیره بلوک‌ها به زبان ساده

تغییرناپذیری (Immutability: ویژگی مهمی که باعث می‌شود اطلاعات پس از ثبت، هرگز قابل پاک شدن یا ویرایش نباشند) یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های بلاکچین است. اطلاعات تراکنش‌ها در دسته‌هایی به نام بلاک ذخیره می‌شوند. وقتی یک بلاک پر می‌شود، با یک فرمول ریاضی پیچیده قفل شده و به بلاک قبلی خود متصل می‌شود؛ درست مانند حلقه‌های یک زنجیر.

اگر یک هکر بخواهد اطلاعات تراکنشی را در یک بلاک قدیمی تغییر دهد، باید قفل آن بلاک را بشکند. اما مشکل بزرگ‌تر برای هکر این است که با تغییر یک بلاک، ساختار تمام بلاک‌های بعدی نیز به هم می‌ریزد! برای اینکه هک موفقیت‌آمیز باشد، هکر باید به طور همزمان اطلاعات هزاران کامپیوتر در سراسر شبکه را تغییر دهد که از نظر عملی و محاسباتی، کاری تقریبا غیر ممکن است. این ویژگی باعث می‌شود تاریخچه‌ی تراکنش‌های شما برای همیشه امن بماند.

قراردادهای هوشمند چگونه به تضمین امنیت اطلاعات کمک می‌کنند؟

قراردادهای هوشمند (Smart Contracts: کدهای برنامه نویسی شده‌ای که در صورت تحقق شرایط خاص، به صورت خودکار اجرا می‌شوند) لایه‌ی دیگری از امنیت و اعتماد را به شبکه‌های بلاکچینی اضافه می‌کنند. برای درک بهتر، یک دستگاه فروش خودکار تنقلات را در نظر بگیرید. شما پول را وارد می‌کنید، دکمه را می‌زنید و دستگاه به صورت خودکار خوراکی را به شما تحویل می‌دهد. در اینجا هیچ فروشنده‌ای وجود ندارد که بخواهد پول شما را بگیرد و چیزی تحویل ندهد.

قراردادهای هوشمند نیز دقیقا همین کار را در دنیای دیجیتال انجام می‌دهند. برخی از مزایای امنیتی آن‌ها عبارتند از:

• کاهش خطای انسانی: چون همه چیز با کدهای کامپیوتری و به صورت خودکار انجام می‌شود، احتمال اشتباه یا تقلب انسان‌ها از بین می‌رود.
• شفافیت در اجرای قوانین: کدهای این قراردادها برای همه قابل مشاهده است، بنابراین همه می‌دانند چه شرایطی برای انجام یک توافق لازم است.
• حذف واسطه‌ها: با حذف اشخاص ثالث مانند وکلا یا بانک‌ها، خطر نشت اطلاعات یا سوءاستفاده‌ی واسطه‌ها به شدت کاهش می‌یابد.

شفافیت همزمان با حریم خصوصی: آیا تراکنش‌های رمزارزها کاملا ناشناس هستند؟

یکی از بزرگترین سوءتفاهم‌ها در دنیای رمزارزها این است که افراد تازه‌کار تصور می‌کنند تمام فعالیت‌های آن‌ها کاملا مخفی و غیرقابل پیگیری است. بسیاری از کاربران با این باور وارد بازار می‌شوند که بیت کوین یک پول کاملا مخفیانه است. اما حقیقت ماجرا کاملا برعکس است! شبکه‌های بلاکچینی در واقع یکی از شفاف‌ترین سیستم‌های مالی در تاریخ بشر هستند. در این بخش، این تضاد جالب را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم که آیا واقعا در این فضا ناشناس هستیم یا خیر.

تفاوت مهم ناشناس بودن با داشتن نام مستعار در دنیای کریپتو

برای درک بهتر سطح حریم خصوصی در شبکه‌ی بلاکچین، باید تفاوت میان دو مفهوم مهم را بدانیم: ناشناس بودن و داشتن نام مستعار (Pseudonymous: فعالیت کردن با یک هویت یا آدرس دیجیتال به جای استفاده از نام واقعی و مشخصات هویتی شخصی).

وقتی شما از پول نقد فیزیکی برای خرید استفاده می‌کنید، کاملا ناشناس هستید؛ هیچکس نمی‌تواند پیگیری کند که یک اسکناس خاص از دست چه کسی به دست شخص دیگری رسیده است. اما در شبکه‌ی رمزارزها، شما ناشناس نیستید، بلکه یک نام مستعار دارید. نام مستعار شما در واقع همان آدرس کیف پول شماست که از ترکیب طولانی اعداد و حروف انگلیسی ساخته شده است.

اجازه دهید با یک مثال ساده این موضوع را روشن کنیم. فرض کنید در یک انجمن اینترنتی با نام کاربری ستاره‌ی شب فعالیت می‌کنید. هیچکس نام واقعی شما را نمی‌داند، اما همه می‌توانند تمام پیام‌ها و فعالیت‌های گذشته‌ی کاربری به نام ستاره‌ی شب را ببینند. در دنیای رمزارزها نیز وضعیت دقیقا همین است. اگر هویت واقعی شما به هر دلیلی (مثلا هنگام ثبت نام و احراز هویت در یک صرافی آنلاین) به آدرس کیف پول شما پیوند بخورد، تمام تاریخچه‌ی مالی شما در آن کیف پول برای همیشه و برای همه قابل مشاهده و پیگیری خواهد بود.

افسانه غیرقابل نفوذ بودن: آیا هک شبکه بلاکچین یک رمزارز امکان‌پذیر است؟

بلاکچین فناوری بسیار قدرتمند و امنی است، اما هیچ سیستمی در دنیای کامپیوتر صد در صد و به طور مطلق غیرقابل نفوذ نیست. وقتی می‌گوییم بلاکچین امن است، منظورمان امنیت ساختار و هسته‌ی اصلی آن است. هک کردن شبکه‌ی بزرگی مانند بیت کوین نیازمند چیزی به نام حمله‌ی ۵۱ درصدی (51% Attack: شرایطی که در آن یک هکر یا گروهی از افراد خرابکار، کنترل بیش از نیمی از قدرت پردازشی کل شبکه را به دست می‌گیرند) است. انجام این کار برای شبکه‌های بزرگ و معتبر، به قدری پرهزینه و نیازمند تجهیزات عظیم است که عملا غیرممکن محسوب می‌شود.

اما این موضوع به معنای امنیت مطلق سرمایه‌ی شما نیست. هکرها معمولا به جای حمله به دیوار بتنی و غیرقابل نفوذ شبکه‌ی اصلی، به دنبال پنجره‌های باز و نقاط ضعف می‌گردند. رایج‌ترین روش‌های هک و سرقت در این فضا به شکل‌های زیر اتفاق می‌افتد:

• آسیب‌پذیری در پلتفرم‌های واسطه: هکرها معمولا به جای خود شبکه، صرافی‌ها یا پلتفرم‌هایی را هدف قرار می‌دهند که دارایی کاربران را به صورت متمرکز در خزانه‌ی خود نگهداری می‌کنند.
• فیشینگ و فریب کاربران: (Phishing: روشی که هکرها با ساخت سایت‌ها یا پیام‌های تقلبی، کاربران را فریب می‌دهند تا رمز عبور یا کلمات بازیابی کیف پول خود را دو دستی تقدیم کنند). این مورد رایج‌ترین روش سرقت در دنیای کریپتو است و ربطی به امنیت خود شبکه ندارد.
• باگ در کدهای برنامه‌نویسی: گاهی اوقات کدهای نوشته شده برای پروژه‌های جدید دارای اشتباهات و حفره‌های امنیتی هستند که هکرها از همان نقطه‌ی ضعف برای سرقت موجودی کاربران استفاده می‌کنند.

بنابراین، اگرچه ساختار شبکه‌ی بلاکچین به خودی خود بسیار امن طراحی شده است، اما امنیت نهایی دارایی و حریم خصوصی شما، وابستگی شدیدی به میزان دقت، آگاهی و دانش خودتان در نگهداری از اطلاعات حساس دارد.

روش‌ها و تکنیک‌های حفظ حریم خصوصی در شبکه‌های بلاکچینی

همان‌طور که متوجه شدیم، شبکه‌های پیش‌فرض رمزارزها بسیار شفاف هستند و تاریخچه‌ی تراکنش‌های شما را به تمام دنیا نشان می‌دهند. اما توسعه‌دهندگان دنیای کریپتو برای حل این مشکل بیکار ننشسته‌اند. در طول سال‌های گذشته، ابزارها و روش‌های مختلفی برای پنهان کردن ردپای مالی کاربران در این فضا ایجاد شده است. در این بخش، قدم به قدم با مهم‌ترین راهکارهای حفظ حریم خصوصی آشنا می‌شویم.

راهکارهای ارتقای حریم خصوصی در شبکه شفاف بیت کوین

بیت کوین به عنوان پادشاه رمزارزها، شبکه‌ی بسیار شفافی دارد. با این حال، کاربران می‌توانند با رعایت چند نکته‌ی ساده، حریم خصوصی خود را در این شبکه ارتقا دهند. ساده‌ترین روش، استفاده از آدرس‌های جدید برای هر تراکنش است. کیف پول‌های امروزی به صورت خودکار برای هر بار دریافت پول، یک آدرس جدید به شما می‌دهند تا پیوند دادن تمام دارایی‌های شما به یک نام مستعار برای افراد غریبه سخت‌تر شود.

راهکار پیشرفته‌تر در شبکه‌ی بیت کوین، استفاده از روشی به نام کوین جوین (CoinJoin: تکنیکی که در آن تراکنش‌های چند کاربر با یکدیگر ترکیب می‌شود تا مشخص نباشد کدام سکه از طرف چه کسی برای چه فردی ارسال شده است) است. با این روش، شما پول خود را با چند نفر دیگر در یک تراکنش بزرگ شریک می‌شوید و در سمت دیگر، هر کس پول خود را دریافت می‌کند، اما مسیر حرکت پول‌ها کاملا در هم تنیده و پیچیده می‌شود.

میکسرهای ارز دیجیتال چیستند و چگونه ردپای شما را پاک می‌کنند؟

میکسرها (Mixers: سرویس‌ها یا برنامه‌هایی که رمزارزهای شما را دریافت کرده و پس از مخلوط کردن با پول سایر کاربران، معادل آن را با کسر کارمزد به یک آدرس جدید می‌فرستند) یکی از ابزارهای جانبی و بسیار معروف برای پاک کردن تاریخچه‌ی مالی هستند.

برای درک بهتر کارکرد میکسرها، یک قلک شیشه‌ای بزرگ را تصور کنید. شما و ده‌ها نفر دیگر، هر کدام یک اسکناس صد هزار تومانی را داخل این قلک می‌اندازید. سپس قلک به خوبی تکان داده می‌شود تا اسکناس‌ها کاملا با هم مخلوط شوند. در نهایت، هر شخص یک اسکناس صد هزار تومانی از قلک بیرون می‌آورد. مبلغ پول شما تغییری نکرده است، اما هیچکس نمی‌تواند ثابت کند اسکناسی که اکنون در دست شماست، دقیقا همان اسکناسی است که ابتدا وارد قلک کرده بودید. میکسرها در دنیای دیجیتال دقیقا همین نقش را ایفا می‌کنند و ارتباط بین کیف پول مبدا و مقصد را به طور کامل از بین می‌برند.

ظهور کوین‌های حریم خصوصی (Privacy Coins) به عنوان یک راه حل اساسی

میکسرها ابزارهای خوبی هستند، اما باز هم یک سرویس واسطه و جانبی محسوب می‌شوند. به همین دلیل، توسعه‌دهندگان تصمیم گرفتند رمزارزهایی بسازند که از همان پایه‌ی کار، مخفی و غیرقابل پیگیری باشند. به این دسته از دارایی‌ها، کوین‌های حریم خصوصی (Privacy Coin: رمزارزهایی که به صورت پیش‌فرض و در کدهای برنامه‌نویسی خود، اطلاعات فرستنده، گیرنده و مبلغ تراکنش را مخفی می‌کنند) گفته می‌شود.

یکی از معروف‌ترین این پروژه‌ها، شبکه‌ی مونرو است. در این شبکه، وقتی شما پولی برای دوستتان می‌فرستید، نه هویت شما مشخص است، نه هویت دوستتان و نه حتی مبلغی که جابه‌جا شده است! این رمزارزها از پایه و اساس برای محافظت از اطلاعات کاربران طراحی شده‌اند و یک راه حل قطعی و درونی برای فرار از شفافیت بلاکچین ارائه می‌دهند.

مکانیسم تراکنش‌های محافظت شده در شبکه‌هایی مانند زی کش

برخی دیگر از کوین‌های حریم خصوصی مانند زی کش، رویکرد جذاب و متفاوتی دارند. آن‌ها به شما اجازه می‌دهند بین تراکنش شفاف و تراکنش محافظت شده (Shielded Transactions: نوعی تراکنش که در آن فرآیند انتقال پول به درستی انجام می‌شود، اما جزئیات آن برای عموم مردم در شبکه رمزنگاری و پنهان است) یکی را انتخاب کنید.

راز موفقیت شبکه‌هایی مانند زی کش، استفاده از یک فناوری پیشرفته‌ی ریاضی به نام اثبات دانش صفر (Zero-Knowledge Proofs: یک روش پیشرفته در رمزنگاری که به شما اجازه می‌دهد ثابت کنید یک اطلاعات خاص را می‌دانید، بدون اینکه نیاز باشد خود آن اطلاعات را فاش کنید) است.

برای درک بهتر این مفهوم، فرض کنید شما رمز عبور یک در مخفی را می‌دانید. برای اینکه به دوستتان ثابت کنید رمز را بلدید، نیازی نیست کلمات رمز را به او بگویید؛ بلکه فقط کافی است از در عبور کنید و در سمت دیگر برای او دست تکان دهید! در شبکه‌ی زی کش نیز، بلاکچین بدون اینکه بداند شما چقدر پول دارید یا آن را برای چه کسی می‌فرستید، از طریق همین فرمول‌های ریاضی تایید می‌کند که تراکنش شما کاملا قانونی و معتبر است.

مقایسه روش‌های مختلف حریم خصوصی در بلاکچین

نام روش	سطح حفظ حریم خصوصی	نحوه‌ی کار به زبان ساده	مثال کاربردی
تغییر مداوم آدرس	پایین	استفاده از یک آدرس جدید برای دریافت هر تراکنش	شبکه‌ی شفاف بیت کوین
استفاده از میکسرها	متوسط تا بالا	مخلوط کردن دارایی شما با دیگران برای قطع ارتباط مبدا و مقصد	سرویس‌های ترکیب‌کننده پول
کوین‌های حریم خصوصی	بسیار بالا	مخفی کردن کامل تمام جزئیات تراکنش به صورت پیش‌فرض	رمزارز مونرو
تراکنش‌های محافظت شده	بسیار بالا (به صورت انتخابی)	استفاده از ریاضیات برای تایید تراکنش بدون افشای جزئیات آن	رمزارز زی کش

با استفاده از این روش‌ها، کاربران می‌توانند بسته به نیاز خود، سطح متفاوتی از حریم خصوصی و امنیت اطلاعات را در دنیای پهناور رمزارزها تجربه کنند.

کاربردهای واقعی و قانونی حریم خصوصی در دنیای بلاکچین

هر زمان که صحبت از مخفی کردن اطلاعات و تراکنش‌ها به میان می‌آید، ذهن بسیاری از افراد ناخودآگاه به سمت فعالیت‌های غیرقانونی و فرار مالیاتی می‌رود. این یک سوءتفاهم بزرگ در دنیای رمزارزها است. فناوری بلاکچین و ابزارهای حفظ حریم خصوصی، فقط برای پنهان‌کاری ساخته نشده‌اند؛ بلکه برای محافظت از حقوق اولیه‌ی ما در دنیای دیجیتال طراحی شده‌اند. در این بخش، کاربردهای واقعی، روزمره و کاملا قانونی این فناوری را با هم بررسی می‌کنیم.

چرا کاربران عادی به کوین‌های حریم خصوصی نیاز دارند؟

بیایید با یک مثال ساده و ملموس شروع کنیم. فرض کنید شما برای خرید یک فنجان قهوه، هزینه‌ی آن را با بیت کوین پرداخت می‌کنید. از آنجایی که شبکه‌ی بیت کوین کاملا شفاف است، صاحب کافه می‌تواند با بررسی آدرس کیف پول شما، متوجه شود که چقدر سرمایه در حساب خود دارید، حقوق ماهیانه خود را از کجا دریافت می‌کنید و پول‌های خود را در چه جاهای دیگری خرج کرده‌اید! مسلما هیچکس دوست ندارد با خرید یک قهوه، تمام تاریخچه‌ی مالی‌اش برای یک غریبه فاش شود.

اینجا است که مفهوم حریم خصوصی مالی (Financial Privacy: حق طبیعی هر انسان برای محفوظ نگه داشتن اطلاعات درآمدها، مخارج و دارایی‌های شخصی از دید عموم جامعه) اهمیت پیدا می‌کند. کاربران عادی و شرکت‌های قانونی برای اهداف زیر به شبکه‌های خصوصی نیاز دارند:

• حفظ امنیت شخصی: جلوگیری از تبدیل شدن به هدف سارقان و هکرها با مخفی نگه داشتن میزان ثروت.
• پرداخت حقوق کارمندان: شرکت‌ها علاقه‌ای ندارند که کارمندانشان از میزان حقوق یکدیگر یا از مانده حساب کل شرکت مطلع شوند.
• حفظ اسرار تجاری: کسب‌وکارها نمی‌خواهند رقبای آن‌ها بدانند مواد اولیه را از چه کسی و با چه قیمتی خریداری می‌کنند.

کاربرد بلاکچین در تامین امنیت هویت دیجیتال و مدیریت آن

علاوه بر بحث پول، بلاکچین در حال ایجاد یک انقلاب در زمینه‌ی محافظت از هویت دیجیتال (Digital Identity: تمام اطلاعات و سوابق مربوط به شما در فضای اینترنت، از مشخصات فردی گرفته تا سوابق پزشکی و تحصیلی) است.

در دنیای امروز، اطلاعات هویتی ما در پایگاه‌های داده‌ی متمرکز متعلق به شرکت‌های بزرگ یا دولت‌ها ذخیره می‌شود. اگر سرورهای یکی از این شرکت‌ها هک شود، اطلاعات میلیون‌ها نفر به سرقت می‌رود. اما راهکار بلاکچین، ایجاد هویت غیرمتمرکز (Decentralized Identity: سیستمی نوین که در آن کنترل اطلاعات شخصی، به جای سازمان‌ها، کاملا در دست خود شخص قرار دارد) است. در این سیستم، اطلاعات شما روی دستگاه خودتان و به صورت رمزنگاری شده ذخیره می‌شود. شما مانند فردی هستید که کلید اصلی گاوصندوق اطلاعاتش را در دست دارد و خودش تصمیم می‌گیرد چه کسی، در چه زمانی و به چه مقدار از این اطلاعات دسترسی داشته باشد.

توکن سازی اطلاعات هویتی برای خصوصی ماندن داده‌های حساس

یکی از جذاب‌ترین روش‌ها برای حفظ حریم خصوصی هویتی، استفاده از قابلیت توکن سازی (Tokenization: فرآیند تبدیل اطلاعات حساس و واقعی به یک قطعه کد دیجیتالی که به تنهایی هیچ معنایی برای هکرها ندارد) در بلاک چین است.

تصور کنید می‌خواهید در یک وب‌سایت ثبت‌نام کنید که فقط به افراد بالای ۱۸ سال اجازه ورود می‌دهد. در حالت عادی، شما باید تصویر کارت ملی خود را که حاوی نام دقیق، نام پدر، کد ملی و آدرس است، برای آن‌ها ارسال کنید. این یعنی به اشتراک گذاشتن اطلاعاتی بسیار بیشتر از حد نیاز!

با کمک توکن سازی در شبکه‌های محافظت شده، سیستم می‌تواند اطلاعات کارت ملی شما را بررسی کرده و یک توکن یا تاییدیه دیجیتالی صادر کند که فقط یک پیام ساده دارد: این شخص بالای ۱۸ سال سن دارد. شما این توکن را به وب‌سایت ارائه می‌دهید؛ به این ترتیب هم سن خود را ثابت کرده‌اید و هم حتی یک کلمه از اطلاعات شخصی و حساس خود را فاش نکرده‌اید.

اشتراک گذاری ایمن اطلاعات و افزایش امنیت در زنجیره تامین صنایع

کاربردهای حریم خصوصی بلاکچین تنها به افراد محدود نمی‌شود و صنایع بزرگ نیز به شدت به آن نیازمندند. یکی از این بخش‌ها، زنجیره تامین (Supply Chain: شبکه‌ی گسترده‌ای از افراد، کارخانه‌ها و فرآیندها که در تولید و توزیع یک محصول تا رسیدن به دست مشتری نقش دارند) است.

در صنایع حساسی مانند داروسازی یا تولید قطعات هواپیما، شرکت‌های مختلفی با هم همکاری می‌کنند. آن‌ها باید اطلاعات مربوط به اصالت و کیفیت کالاها را با یکدیگر به اشتراک بگذارند، اما همزمان نمی‌خواهند فرمول‌های محرمانه یا لیست مشتریان خود را به رقبا نشان دهند. بلاکچین‌های دارای حریم خصوصی به این شرکت‌ها اجازه می‌دهند تا اطلاعات ضروری را روی یک شبکه‌ی غیر قابل تغییر ثبت کنند تا اصالت کالاها تضمین شود، اما در عین حال، جزئیات تجاری محرمانه را با استفاده از کدهای رمزنگاری شده، از دید عموم و رقبا پنهان نگه دارند.

چالش‌ها و دردسرهای پنهان ماندن در شبکه بلاکچین

رسیدن به حریم خصوصی در دنیای رمزارزها، اگرچه بسیار ارزشمند است، اما یک مسیر هموار و بدون مشکل نیست. هر فناوری جدیدی در کنار مزایای فوق‌العاده‌اش، چالش‌هایی نیز به همراه دارد. در این بخش می‌خواهیم با نگاهی واقع‌بینانه، هزینه‌ها و دردسرهای پنهان ماندن در شبکه‌ی بلاکچین را بررسی کنیم تا با دیدی بازتر در این فضا قدم بردارید و بتوانید تصمیمات بهتری برای مدیریت سرمایه‌ی خود بگیرید.

هزینه ناشناس بودن در بازار رمزارزها چیست؟

وقتی از هزینه‌ی ناشناس بودن صحبت می‌کنیم، منظورمان فقط پرداخت پول بیشتر نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از محدودیت‌هاست که کاربر باید آن‌ها را بپذیرد. مخفی کردن اطلاعات در یک شبکه‌ی ذاتا شفاف، نیازمند اجرای محاسبات ریاضی بسیار پیچیده است. این پیچیدگی‌ها باعث بروز مشکلاتی برای کاربران می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• افزایش کارمزد و کاهش سرعت: تراکنش‌های محافظت‌شده به دلیل حجم بالای کدهای رمزنگاری، فضای بیشتری را در بلاک‌های شبکه اشغال می‌کنند. این موضوع باعث افزایش کارمزد تراکنش (Transaction Fee: هزینه‌ای که برای تایید و ثبت انتقال پول به تامین‌کنندگان امنیت شبکه پرداخت می‌کنید) و همچنین کاهش سرعت تایید آن می‌شود.
• مشکل مقیاس‌پذیری: شبکه‌های متمرکز بر حریم خصوصی معمولا با مشکل مقیاس‌ پذیری (Scalability: توانایی شبکه برای پردازش تعداد زیادی تراکنش در زمان کوتاه و بدون افت عملکرد) روبه‌رو هستند. به زبان ساده، این شبکه‌ها نمی‌توانند مانند شبکه‌های عادی، حجم عظیمی از تراکنش‌های کاربران را در ثانیه به طور همزمان مدیریت کنند.
• کاهش نقدینگی در بازار: رمزارزهای حریم خصوصی معمولا نقدینگی (Liquidity: میزان راحتی و سرعت خرید و فروش یک دارایی در بازار بدون اینکه تاثیر شدیدی روی قیمت آن گذاشته شود) پایین‌تری نسبت به دارایی‌های محبوبی مثل بیت کوین دارند. این یعنی ممکن است هنگام خرید یا فروش ارز دیجیتال با مبالغ بالا، مشکل پیدا کردن خریدار یا فروشنده در قیمت دلخواه به وجود می آید.

برای درک بهتر این شرایط، یک ماشین زرهی و ضدگلوله را تصور کنید. این ماشین امنیت جانی شما را به شدت بالا می‌برد، اما در عوض بسیار سنگین است، سوخت بیشتری مصرف می‌کند، سرعت پایین‌تری دارد و به دلیل ابعاد بزرگش، نمی‌توانید آن را در هر پارکینگ عمومی پارک کنید. حریم خصوصی در بلاکچین نیز دقیقا چنین هزینه‌ها و محدودیت‌هایی دارد.

بررسی مشکلات موجود در حریم خصوصی و نگرانی نهادهای قانون‌گذار

شاید بزرگ‌ترین چالش پیش روی ابزارهای حفظ حریم خصوصی، مقاومت و نگرانی شدید دولت‌ها و نهادهای قانون‌گذار باشد. سازمان‌های مالی در سراسر جهان، قوانینی سخت‌گیرانه برای مبارزه با پولشویی (AML: مجموعه قوانینی که برای جلوگیری از ورود پول‌های حاصل از جرم و کلاهبرداری به سیستم مالی و قانونی وضع شده‌اند) دارند.

از آنجایی که سرویس‌هایی مانند میکسرها و کوین‌های حریم خصوصی، پیگیری مسیر پول را برای پلیس و نهادهای امنیتی تقریبا غیرممکن می‌کنند، مجرمان سایبری نیز از آن‌ها برای پنهان کردن دارایی‌های سرقتی خود استفاده می‌کنند. این تضاد منافع، باعث ایجاد دردسرهای بزرگی برای کاربران عادی و قانون‌مدار شده است:

• حذف از صرافی‌های معتبر: بسیاری از صرافی‌های بزرگ و شناخته‌شده در دنیا، برای فرار از جریمه‌های قانونی و جلب رضایت دولت‌ها، رمزارزهای حریم خصوصی را از لیست معاملاتی خود حذف کرده‌اند. این کار خرید و فروش این دارایی‌ها را برای افراد تازه‌کار بسیار دشوار می‌کند.
• خطر مسدود شدن دارایی‌ها: اگر شما رمزارزهای خود را وارد یک سرویس میکسر کنید و سپس بخواهید آن‌ها را به یک صرافی قانون‌مند و شفاف انتقال دهید، صرافی به محض تشخیص ردپای میکسر، ممکن است حساب کاربری شما را به دلیل ریسک‌های امنیتی مسدود کند.
• سخت‌گیری در احراز هویت: دولت‌ها پلتفرم‌های مالی واسطه را مجبور می‌کنند تا هویت کاربران خود را با دقت بسیار بیشتری بررسی و ثبت کنند، که این موضوع در عمل، با ماهیت اصلی رمزارزها و مفهوم ناشناس بودن در تضاد مستقیم است.

در نهایت، نهادهای قانون‌گذار در تلاش هستند تا راهکاری پیدا کنند که هم جلوی فعالیت‌های مجرمانه گرفته شود و هم حق طبیعی کاربران عادی برای داشتن حریم خصوصی مالی نقض نگردد؛ اما رسیدن به این نقطه‌ی تعادل در دنیای فناوری‌های غیرمتمرکز، چالشی بسیار پیچیده است.

منابع:

Coincenter

Chainalysis

Arxiv