اندیکاتور فیبوناچی چیست؟ چگونه با نسبت‌های طلایی رفتار قیمت را پیش‌بینی کنیم؟

اندیکاتور فیبوناچی چیست و چرا در تحلیل تکنیکال اهمیت دارد؟

بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار تصور می‌کنند که فیبوناچی یک فرمول ریاضی پیچیده و ترسناک است؛ اما بیایید ساده‌تر به آن نگاه کنیم. اندیکاتور فیبوناچی در واقع زبان مشترک معامله‌گران است. وقتی میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا به یک نقطه خاص روی نموداری مثل نمودار اتریوم خیره شده‌اند و منتظر واکنش قیمت هستند، آن نقطه اهمیت پیدا می‌کند. فیبوناچی ابزاری است که این نقاط حساس و پنهان را برای ما آشکار می‌سازد.

تعریف ساده فیبوناچی در بازارهای مالی

اگر بخواهیم فیبوناچی را به ساده‌ترین شکل ممکن تعریف کنیم، باید بگوییم: فیبوناچی خط‌کشی برای اندازه‌گیری هیجانات بازار است.

فرض کنید یک توپ را با قدرت به زمین می‌کوبید؛ این توپ پس از برخورد به زمین، مسلماً تا همان ارتفاع اولیه‌ی خود بالا نمی‌آید، بلکه بخشی از مسیر را برمی‌گردد. در بازارهای مالی هم دقیقاً همین اتفاق می‌افتد. وقتی قیمت یک دارایی (مثل طلا یا ارز دیجیتال) یک حرکت تند و سریع صعودی یا نزولی انجام می‌دهد، معمولاً تمایل دارد بخشی از آن حرکت را اصلاح کند و دوباره استراحت کند.

اینجاست که ابزار فیبوناچی به کمک ما می‌آید. این ابزار با رسم چند خط افقی روی نمودار، به ما نشان می‌دهد که این اصلاح قیمت یا استراحت، احتمالاً در چه سطوحی به پایان می‌رسد. این خطوط افقی همان ترازهای حمایت و مقاومت هستند که معامله‌گران برای ورود به معامله از آن‌ها استفاده می‌کنند.

ارتباط شگفت‌انگیز طبیعت با نمودار قیمت؛ فلسفه وجودی فیبوناچی

شاید برایتان عجیب باشد که بدانید ریشه‌ی این اعداد نه در وال‌استریت، بلکه در گل‌های آفتابگردان، صدف‌های دریایی و کهکشان‌هاست! لئوناردو فیبوناچی، ریاضی‌دان ایتالیایی، قرن‌ها پیش متوجه یک الگوی عددی خاص در طبیعت شد.

این دنباله‌ی اعداد با 0 و 1 شروع می‌شود و هر عدد بعدی، حاصل جمع دو عدد قبلی است:

0، 1، 1، 2، 3، 5، 8، 13، 21 و ...

اما نکته‌ی جادویی اینجاست: اگر هر یک از این اعداد را بر عدد بعدی تقسیم کنید، به نسبتی نزدیک به 0.618 می‌رسید و اگر بر عدد دو تا بعدتر تقسیم کنید، به 0.382 می‌رسید. این‌ها همان درصدهای معروف فیبوناچی در ترید هستند!

فلسفه‌ی استفاده از این اعداد در بازار چیست؟

بازارهای مالی توسط انسان‌ها ساخته شده‌اند و رفتار انسان‌ها بخشی از طبیعت است. همان‌طور که الگوی رشد گلبرگ‌های یک گل از این نظم ریاضی پیروی می‌کند، روانشناسی توده‌ی معامله‌گران، ترس‌ها و طمع‌های آن‌ها نیز ناخودآگاه از همین نظم طبیعی تبعیت می‌کند. بنابراین، وقتی قیمت به این سطوح ریاضی خاص می‌رسد، معامله‌گران به طور غریزی واکنش نشان می‌دهند.

چرا معامله‌گران حرفه‌ای و بانک‌ها به این خطوط احترام می‌گذارند؟ (دلایل اهمیت)

شاید بپرسید آیا واقعاً قیمت طلا یا بیت‌کوین به یک سری خطوط نقاشی شده روی نمودار اهمیت می‌دهد؟ پاسخ کوتاه این است: بله، چون همه به آن نگاه می‌کنند.

اهمیت فیبوناچی در بازارهای مالی به دلایل زیر است:

• پیش‌گویی خودکام‌بخش (Self-fulfilling Prophecy): وقتی بانک‌ها، موسسات مالی بزرگ و هزاران تریدر خرد، همگی انتظار دارند که قیمت روی سطح 61.8 درصد واکنش نشان دهد، همگی در آن نقطه سفارش خرید یا فروش می‌گذارند. همین حجم بالای سفارشات باعث می‌شود که قیمت دقیقاً همان واکنشی را نشان دهد که همه انتظارش را داشتند.
• معامله‌گری الگوریتمی: امروزه بخش بزرگی از حجم معاملات توسط ربات‌ها و کامپیوترهای هوشمند انجام می‌شود. این الگوریتم‌ها طوری برنامه‌ریزی شده‌اند که سطوح فیبوناچی را به عنوان نقاط کلیدی برای سیو سود (Take Profit - بستن معامله با سود مشخص) یا ورود مجدد به بازار شناسایی کنند.
• نقشه راه در آشوب بازار: بازار گاهی پرنوسان و گیج‌کننده است. فیبوناچی به معامله‌گران حرفه‌ای کمک می‌کند تا در میانه‌ی این آشوب، نقاط امن و قابل اتکا را پیدا کنند و بی‌گدار به آب نزنند.

راز اعداد طلایی و روانشناسی بازار در اندیکاتور فیبوناتچی

چرا قیمت یک ارز دیجیتال یا سهام، درست زمانی که همه فکر می‌کنند در حال سقوط است، ناگهان مثل فنر از یک نقطه‌ی خاص برمی‌گردد؟ پاسخ  اغلب در دل یک سری اعداد جادویی نهفته است. در این بخش می‌خواهیم پرده از راز این اعداد برداریم و ببینیم چرا بازارهای مالی تا این حد شیفته‌ی این ریاضیات هستند.

در این دنباله، هر عدد از جمع دو عدد قبلی خود متولد می‌شود (مثلاً ۵ حاصل جمع ۲ و ۳ است). اما چیزی که در ترید پولساز است، خودِ این اعداد نیستند، بلکه رابطه‌ی آن‌هاست. اگر هر یک از این اعداد را بر عدد بعدی آن تقسیم کنید، همیشه به عددی نزدیک به 0.618 می‌رسید. برای مثال تقسیم 34 بر 55 یا 55 بر 89، همگی ما را به عدد 0.618 می‌رسانند.

در دنیای علم و هنر، به این عدد نسبت طلایی (Golden Ratio) می‌گویند. این همان نظمی است که در ساختار اهرام مصر، نقاشی‌های داوینچی و حتی شکل‌گیری بازوهای کهکشان‌ها وجود دارد. حالا سوال اینجاست: اگر کل طبیعت بر اساس این نظم بنا شده است، چرا نمودارهای قیمت که بازتابی از رفتار طبیعی انسان‌ها هستند، از آن پیروی نکنند؟

مهم‌ترین درصدهای فیبوناچی در ترید کدامند؟

وقتی ابزار فیبوناچی را روی نمودار خود در تریدینگ‌ویو یا صرافی رسم می‌کنید، چندین خط رنگارنگ ظاهر می‌شود. اما به عنوان یک معامله‌گر تازه‌کار، نیازی نیست حواستان را به همه‌ی آن‌ها پرت کنید. مهم‌ترین سطوحی که حکمِ ترمز را برای قیمت دارند، عبارتند از:

• سطح 61.8 درصد (نسبت طلایی): این مهم‌ترین و قدرتمندترین سطح در فیبوناچی است. معامله‌گران به این ناحیه لقب «منطقه‌ی طلایی» داده‌اند. وقتی اصلاح قیمت (بازگشت موقت قیمت خلاف جهت روند اصلی) به این سطح می‌رسد، احتمالِ پایان یافتنِ استراحت قیمت و شروعِ مجددِ حرکت اصلی بسیار زیاد است.
• سطح 38.2 درصد: این سطح معمولاً در روندهای بسیار پرقدرت دیده می‌شود. یعنی وقتی خریداران یا فروشندگان خیلی عجله دارند و اجازه نمی‌دهند قیمت استراحت عمیقی داشته باشد، نمودار فقط تا این سطح عقب‌نشینی می‌کند و دوباره به راهش ادامه می‌دهد.
• سطح 50 درصد (نیمه‌ی راه): نکته‌ی جالب اینجاست که عدد 50 اصلاً جزو دنباله‌ی ریاضی فیبوناچی نیست! اما چرا در این ابزار وجود دارد؟ دلیل آن یک اصل قدیمی در بازار به نام «تئوری داو» است که می‌گوید قیمت‌ها اغلب تمایل دارند نیمی از مسیری را که رفته‌اند، برگردند. به دلیل اهمیت روانیِ «نصف شدنِ مسیر»، این سطح هم همیشه در کنار اعداد فیبوناچی استفاده می‌شود و اعتبار بسیار بالایی دارد.

آیا بازار واقعاً از ریاضیات پیروی می‌کند یا این یک باور روانی جمعی است؟

این یکی از عمیق‌ترین بحث‌ها در دنیای معامله‌گری است. آیا واقعاً یک قانون فیزیکی وجود دارد که قیمت بیت‌کوین را روی خط 61.8 درصد نگه می‌دارد؟ پاسخ احتمالاً خیر است.

واقعیت این است که بازار بورس و ارز دیجیتال، برخلاف فیزیک، علمِ اعداد نیست؛ بلکه علمِ روانشناسی توده‌ها است. دلیل اصلی کارکردنِ این سطوح، پدیده‌ای به نام پیش‌گوییِ خودکام‌بخش (Self-fulfilling Prophecy) است.

بیایید این مفهوم را ساده‌تر کنیم:

1. میلیون‌ها معامله‌گر در سراسر جهان از ابزار فیبوناچی استفاده می‌کنند.
2. همه‌ی آن‌ها خط 61.8 درصد را روی نمودارشان می‌بینند.
3. همه تصمیم می‌گیرند که در این نقطه خرید کنند چون فکر می‌کنند بقیه هم همین کار را می‌کنند.
4. وقتی سیلِ دستورات خرید در این نقطه وارد بازار می‌شود، قیمت واقعاً بالا می‌رود!

بنابراین، فیبوناچی کار می‌کند چون معامله‌گران باور دارند که کار می‌کند. این ابزار به ما کمک می‌کند تا ذهنیتِ جمعیِ سایر بازیگران بازار را بخوانیم و بدانیم که اکثریتِ بازار، کجا در کمین نشسته‌اند تا وارد معامله شوند.

معرفی انواع اندیکاتور فیبوناچی و کاربرد اختصاصی هر کدام

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که فیبوناچی تنها یک ابزار واحد است، اما در واقعیت، ما با یک جعبه‌ابزار کامل روبه‌رو هستیم. همان‌طور که یک نجار برای کارهای مختلف از اره‌های متفاوتی استفاده می‌کند، یک معامله‌گر هم باید بداند که برای هر شرایط بازار، کدام نوع فیبوناچی مناسب است.

به‌طور کلی، ما ابزارهای فیبوناچی را بر اساس نیاز اصلی شما دسته‌بندی می‌کنیم: آیا به دنبال نقطه‌ای برای ورود به بازار هستید یا می‌خواهید بدانید کجا سود خود را برداشت کنید؟

فیبوناچی اصلاحی (Retracement)؛ محبوب‌ترین ابزار برای شکار کف قیمت

این مشهورترین و پرکاربردترین نوع فیبوناچی است. اگر در جایی شنیدید که کسی می‌گوید "فیبوناچی انداختم"، به احتمال 99 درصد منظورش همین نوع اصلاحی است.

کاربرد اصلی این ابزار در زمان‌هایی است که بازار یک روند مشخص دارد (مثلاً قیمت در حال بالا رفتن است)، اما ناگهان برای مدتی شروع به پایین آمدن می‌کند تا اصطلاحاً نفس تازه کند. به این حرکتِ موقتِ رو به پایین، اصلاح یا پولبک (Pullback) می‌گویند.

فیبوناچی اصلاحی به شما کمک می‌کند تا انتهای این اصلاح را پیدا کنید. یعنی به شما می‌گوید که قیمت تا کجا پایین می‌آید و سپس دوباره حرکت صعودی خود را آغاز می‌کند.

• کاربرد: پیدا کردن بهترین نقطه برای خرید در قیمت پایین (Buying the Dip).
• نحوه رسم: برای رسم آن، معمولاً دو نقطه را به هم وصل می‌کنیم: پایین‌ترین نقطه‌ی شروع حرکت و بالاترین نقطه‌ای که قیمت به آن رسیده است.

فیبوناچی اکستنشن (Extension)؛ ابزاری برای تعیین اهداف سود

حالا فرض کنید با کمک ابزار قبلی، در یک نقطه‌ی عالی خرید تتر کردید و وارد سود شدید. سوال میلیون دلاری اینجاست: کجا باید بفروشیم و از معامله خارج شویم؟

اینجاست که فیبوناچی اکستنشن (به معنای گسترش یا امتداد) وارد بازی می‌شود. برخلاف نوع اصلاحی که نگاهش به داخلِ حرکتِ قبلی است، فیبوناچی اکستنشن به فضای خالیِ بالای نمودار نگاه می‌کند. این ابزار به شما سطوحی را نشان می‌دهد که قیمت هنوز به آن‌ها نرسیده است، اما احتمال دارد در آینده به عنوان سقف‌های جدید عمل کنند.

• کاربرد: تعیین حد سود (Take Profit) و پیش‌بینی اینکه قیمت در یک روند قدرتمند تا کجا می‌تواند پیش‌روی کند.

فیبوناچی پروجکشن (Projection) و تفاوت آن با اکستنشن

فیبوناچی پروجکشن یک ابزار تحلیل تکنیکال است که توسط معامله‌گران برای تخمین اهداف قیمتی بالقوه (Potential Price Targets) در جهتی که قیمت حرکت می‌کند، استفاده می‌شود.

تفاوت این اندیکاتور با نوع اکستنشن، معمولاً گیج‌کننده‌ترین قسمت برای تازه‌کاران است، اما بیایید آن را ساده کنیم. هر دو ابزار برای پیدا کردنِ اهدافِ قیمتیِ آینده استفاده می‌شوند، اما روش محاسبه‌ی آن‌ها متفاوت است:

1. تعداد نقاط رسم: برای رسم فیبوناچی اکستنشن، ما معمولاً همان دو نقطه‌ی (کف و سقف) موج قبلی را در نظر می‌گیریم و سطوح بالای 100 درصد را نگاه می‌کنیم. اما برای رسم فیبوناچی پروجکشن، ما نیاز به سه نقطه داریم: نقطه‌ی شروع حرکت، نقطه‌ی پایان حرکت، و نقطه‌ی پایان اصلاح.
2. منطق محاسبه: پروجکشن سعی می‌کند اندازه‌ی موج بعدی را بر اساس موج قبلی حدس بزند. مثلاً می‌گوید اگر موج اول 10 دلار رشد کرد، موج سوم هم احتمالاً به اندازه‌ی همان موج اول (یا نسبتی از آن) رشد خواهد کرد.

نکته آموزشی: در بسیاری از پلتفرم‌های تحلیل مثل تریدینگ‌ویو، ابزاری به نام Trend-Based Fib Extension وجود دارد که در واقع کارِ همان فیبوناچی پروجکشن (سه نقطه‌ای) را انجام می‌دهد.

ابزارهای خاص برای تحلیل‌گران پیشرفته: کمان‌ها (Arcs) و بادبزن (Fan)

علاوه بر خطوط افقی ساده، ابزارهای دیگری هم وجود دارند که کمی پیچیده‌تر هستند و عنصر "زمان" و "زاویه" را هم وارد تحلیل می‌کنند. استفاده از این ابزارها برای شروع توصیه نمی‌شود، اما آشنایی با آن‌ها خالی از لطف نیست:

• فیبوناچی بادبزن (Fan): این ابزار شبیه به پره‌های یک بادبزن است که از یک نقطه باز شده‌اند. خطوط این ابزار به صورت مورب (کج) رسم می‌شوند و به ما کمک می‌کنند تا علاوه بر سطوح حمایت و مقاومت، سرعت و شیبِ روند را هم تحلیل کنیم. اگر قیمت یکی از این خطوط مورب را بشکند، ممکن است نشانه‌ی تغییر روند باشد.
• فیبوناچی کمان‌ها (Arcs): این ابزار به صورت دایره‌های متحدالمرکز (شبیه موج‌هایی که با انداختن سنگ در آب ایجاد می‌شود) روی نمودار ظاهر می‌شود. کمان‌ها تلاش می‌کنند تا سطوح حمایت و مقاومت را با در نظر گرفتنِ گذرِ زمان پیش‌بینی کنند.

توصیه: اگر تازه کار خود را در دنیای تحلیل تکنیکال شروع کرده‌اید، فعلاً تمام تمرکز خود را روی فیبوناچی اصلاحی (Retracement) بگذارید. این ابزار به تنهایی می‌تواند 80 درصد از نیازهای تحلیلی شما را برطرف کند. ابزارهای پیچیده‌تر مثل کمان‌ها را برای مراحل پیشرفته‌تر نگه دارید.

کاربردهای عملی فیبوناچی در استراتژی معاملاتی

حالا که با مفهوم و ابزارهای فیبوناچی آشنا شدیم، وقت آن رسیده است که آستین‌ها را بالا بزنیم و ببینیم این ابزار در میدان واقعیِ نبرد، یعنی در لحظه‌ی معامله، چگونه به کمک ما می‌آید. بسیاری از معامله‌گران می‌دانند فیبوناچی چیست، اما نمی‌دانند چطور آن را در استراتژی خود جای دهند. در این بخش، بدون اینکه درگیر پیچیدگی‌های ریاضی شویم، یاد می‌گیریم چطور از این خطوط برای تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه استفاده کنیم.

شناسایی سطوح حمایت و مقاومت پنهان با کمک ترازهای فیبوناچی

همه‌ی ما می‌توانیم سطوح حمایت و مقاومت کلاسیک را روی نموداری مثل نمودار شیبا ببینیم؛ این‌ها همان قله‌ها و دره‌های واضحی هستند که قیمت قبلاً به آن‌ها واکنش نشان داده است. اما هنرِ اصلیِ فیبوناچی، نشان دادنِ سطوح پنهان است.

تصور کنید قیمت در یک فضای خالی در حال حرکت است و هیچ سابقه‌ی قیمتی در آن منطقه وجود ندارد. در اینجا چشمان غیرمسلح نمی‌تواند تشخیص دهد قیمت کجا متوقف می‌شود، اما فیبوناچی مانند یک عینک مخصوص، موانع نامرئی را به شما نشان می‌دهد. این سطوح نامرئی (مثل خط 61.8 درصد) دقیقاً همان جاهایی هستند که ناگهان سفارش‌های خرید یا فروش فعال می‌شوند و جهت بازار را تغییر می‌دهند. بنابراین، اولین کاربرد فیبوناچی، تبدیل فضای خالی نمودار به یک نقشه‌ی راهِ دقیق است.

تشخیص نقاط ورود بهینه در پولبک‌ها

یکی از بزرگترین اشتباهات معامله‌گران تازه‌کار، خریدن در اوج قیمت است (زمانی که همه هیجان‌زده هستند). استراتژی هوشمندانه با فیبوناچی به شما می‌گوید: عجله نکنید، صبر کنید تا قیمت به شما تخفیف بدهد.

وقتی بازار در یک روند صعودی قوی است و ناگهان شروع به اصلاح یا پایین آمدن می‌کند (که به آن پولبک یا Pullback می‌گویند)، نباید بترسید. این بهترین فرصت برای ورود است. کاربرد فیبوناچی در اینجا به شرح زیر است:

• صبر کنید: اجازه دهید اصلاح قیمت شروع شود.
• رصد کنید: ببینید قیمت روی کدام سطح فیبوناچی (معمولاً 38.2، 50 یا 61.8 درصد) آرام می‌گیرد و سرعت ریزش کم می‌شود.
• شکار کنید: وقتی نشانه‌هایی از بازگشت قیمت روی این سطوح دیدید، این بهترین و کم‌ریسک‌ترین نقطه‌ی ورود به معامله است.

تعیین حد ضرر و حد سود منطقی برای جلوگیری از زیان

ورود به معامله تنها نیمی از ماجراست؛ نیمه‌ی مهم‌تر، مدیریت سرمایه است. فیبوناچی در اینجا نقش یک محافظ را بازی می‌کند و به شما می‌گوید کجا باید از معامله خارج شوید.

• تعیین حد ضرر (Stop Loss): اگر شما روی سطح 61.8 درصد خرید انجام دادید، منطقی‌ترین جا برای قرار دادن حد ضرر (دستوری برای بستن معامله با ضرر کم جهت جلوگیری از زیان بیشتر)، کمی پایین‌تر از سطح بعدی فیبوناچی است. چرا؟ چون اگر قیمت سطح بعدی را هم بشکند، یعنی تحلیل ما اشتباه بوده و باید سریع خارج شویم.
• تعیین حد سود (Take Profit): با استفاده از فیبوناچی اکستنشن که در بخش قبل معرفی کردیم، می‌توانید اهدافی را تعیین کنید که احتمالاً قیمت در آینده به آن‌ها می‌رسد و شما می‌توانید با سود از بازار خارج شوید.

هم‌پوشانی؛ ترکیب قدرت فیبوناچی با خطوط روند و میانگین‌های متحرک

این مهم‌ترین راز معامله‌گران حرفه‌ای است. هیچ‌گاه، تکرار می‌کنم، هیچ‌گاه فقط به خاطر اینکه قیمت به خط فیبوناچی رسیده است، وارد معامله نشوید. فیبوناچی زمانی معجزه می‌کند که با سایر دلایل ترکیب شود. به این حالت در تحلیل تکنیکال، هم‌پوشانی (Confluence) می‌گویند.

هم‌پوشانی یعنی چندین دلیل مختلف در یک نقطه جمع شوند و به شما بگویند "بخر". برای داشتن یک معامله‌ی مطمئن، به دنبال سناریوهای زیر باشید:

1. فیبوناچی + خط روند: اگر سطح 61.8 درصد فیبوناچی دقیقاً روی یک خط روند صعودی قرار گرفته باشد، اعتبار آن ناحیه دو برابر می‌شود.
2. فیبوناچی + حمایت کلاسیک: اگر یکی از درصدهای فیبوناچی دقیقاً روی قله یا دره‌ی مهم قبلی بیفتد، آن سطح بسیار قدرتمند است.
3. فیبوناچی + میانگین متحرک: اگر قیمت هم‌زمان به خط فیبوناچی و مثلاً میانگین متحرک 200 روزه برخورد کند، احتمال واکنش مثبت قیمت بسیار بالاست.

در واقع، فیبوناچی مانند یک صافی عمل می‌کند که فرصت‌های معاملاتی ضعیف را فیلتر می‌کند و فقط موقعیت‌های طلایی را که چندین تاییدیه دارند، برای شما باقی می‌گذارد.

دسترسی به اندیکاتور فیبوناچی در تریدینگ ویو

حالا که با تئوری و منطقِ پشتِ فیبوناچی آشنا شدید، زمان آن رسیده است که یاد بگیرید چطور در عمل از آن استفاده کنید. اکثر ما معامله‌گران ایرانی برای تحلیل بازار از سایت یا اپلیکیشن تریدینگ ویو (TradingView - پلتفرمی محبوب برای نمایش نمودار قیمت) استفاده می‌کنیم. شاید در نگاه اول، نوار ابزارهای شلوغِ این سایت کمی گیج‌کننده به نظر برسد، اما نگران نباشید؛ پیدا کردن فیبوناچی بسیار ساده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید.

ابزارهای فیبوناچی در کجای نوار ابزار تریدینگ ویو قرار دارند؟

برای دسترسی به جعبه ابزار فیبوناچی، کافی است مراحل زیر را قدم‌به‌قدم دنبال کنید:

1. نگاه به سمت چپ: وقتی نمودار قیمت را باز می‌کنید، یک ستون عمودی باریک در سمت چپ صفحه قرار دارد که تمام ابزارهای ترسیم در آنجا جمع شده‌اند.
2. پیدا کردن آیکون چنگال: از بالا بشمارید و روی سومین آیکون قرار بگیرید. شکل پیش‌فرض این آیکون معمولاً شبیه به یک چنگال سه شاخه (به نام چنگال اندروز) یا چند خط موازی است.
3. باز کردن منوی کشویی: یک فلش کوچک در کنار این آیکون وجود دارد؛ روی آن فلش کلیک کنید تا لیست کامل ابزارها باز شود.
4. انتخاب گزینه Fib Retracement: در لیستی که باز می‌شود، اولین گزینه معمولاً Fib Retracement است. این همان فیبوناچی اصلاحی معروف است که در بخش‌های قبلی درباره‌ی آن صحبت کردیم. روی آن کلیک کنید تا فعال شود.
   
   

حالا نشانگر موس شما تغییر شکل می‌دهد و آماده‌ی ترسیم است. کافی است روی نقطه‌ی شروع کلیک کنید و موس را تا نقطه‌ی پایان بکشید.

تنظیمات پیشنهادی و شخصی‌سازی رنگ خطوط برای خوانایی بهتر نمودار

وقتی برای اولین بار فیبوناچی را رسم می‌کنید، با صحنه‌ای شبیه به رنگین‌کمان مواجه می‌شوید! تریدینگ ویو به‌صورت پیش‌فرض فضای بین خطوط را با رنگ‌های تند و پررنگ پر کرده است. این رنگ‌ها ممکن است باعث شوند که کندل‌های قیمت به خوبی دیده نشوند و تمرکز شما را به هم بریزند.

برای داشتن یک نمودار حرفه‌ای و خلوت، پیشنهاد می‌کنم تنظیمات زیر را اعمال کنید:

• ورود به بخش تنظیمات: روی یکی از خطوط فیبوناچی که رسم کرده‌اید دابل‌کلیک (دو بار کلیک سریع) کنید، یا روی خط کلیک راست کرده و گزینه‌ی Settings (آیکون چرخ‌دنده) را انتخاب کنید.
• حذف پس‌زمینه‌ی رنگی: در پنجره‌ی باز شده، وارد تبِ Style شوید. در پایین لیست، گزینه‌ای به نام Background وجود دارد. تیکِ آن را بردارید یا شفافیت (Opacity) آن را به کمترین حد برسانید. با این کار، رنگ‌های مزاحم حذف می‌شوند و فقط خطوط باقی می‌مانند.
• تک‌رنگ کردن خطوط: در همان لیست، رنگ تمام ترازها (مثل 0.618 و 0.382) را به یک رنگ واحد و خنثی، مثل مشکی یا خاکستری تیره تغییر دهید. این کار باعث می‌شود نمودار شما تمیزتر باشد و خطوط فیبوناچی با سایر خطوط تحلیل قاطی نشوند.
• فعال کردن قیمت‌ها: مطمئن شوید که گزینه‌ی Prices تیک خورده باشد. این گزینه باعث می‌شود که در کنار هر خط فیبوناچی، علاوه بر درصد، قیمت دقیق آن سطح هم نوشته شود تا برای گذاشتن سفارش خرید یا فروش نیازی به محاسبه نداشته باشید.

با انجام این تنظیمات ساده، ابزار فیبوناچی شما از یک نقاشی رنگارنگ به یک ابزار مهندسی دقیق و خوانا تبدیل می‌شود که دید بهتری از بازار به شما می‌دهد.

مزایا و محدودیت‌های واقع‌بینانه فیبوناچی

هیچ ابزاری در بازارهای مالی جادو نمی‌کند و فیبوناچی هم از این قاعده مستثنی نیست. اگر فکر می‌کنید با یادگیری این ابزار، دیگر هیچ ضرری نخواهید کرد، باید بگویم که در اشتباه هستید. فیبوناچی مانند یک قطب‌نماست؛ به شما جهت را نشان می‌دهد، اما اگر در طوفان گیر کنید یا نقشه‌خوانی بلد نباشید، قطب‌نما به‌تنهایی نجاتتان نمی‌دهد. در این بخش می‌خواهیم بدون تعارف، هم نیمه‌ی پر لیوان و هم نیمه‌ی خالی آن را بررسی کنیم تا با دیدی باز و واقع‌بینانه از این ابزار استفاده کنید.

نقاط قوت: عملکرد عالی در بازارهای دارای روند مشخص

فیبوناچی زمانی بهترین عملکرد خود را نشان می‌دهد که بازار تصمیم خود را گرفته باشد! یعنی چه؟ یعنی بازار باید دارای یک روند (جهت کلی حرکت قیمت) مشخص باشد؛ یا کاملاً صعودی باشد یا کاملاً نزولی.

در چنین بازارهایی، فیبوناچی مانند یک فنر عمل می‌کند. وقتی قیمت در یک روند صعودی بالا می‌رود و سپس شروع به استراحت می‌کند، معامله‌گران با اعتمادبه‌نفس بالایی منتظرند تا قیمت روی یکی از ترازهای فیبوناچی (مثلاً 61.8 درصد) ترمز کند و دوباره به سمت بالا پرتاب شود.

بنابراین، بزرگترین مزیت فیبوناچی این است که در بازارهای هیجانی و رونددار، نقاط ورود بسیار دقیقی را به شما هدیه می‌دهد که شاید با هیچ ابزار دیگری قابل تشخیص نباشند.

بزرگترین نقطه ضعف فیبوناچی چیست؟ (خطر ترسیم سلیقه‌ای)

پاشنه‌ی آشیل یا همان بزرگترین ضعف فیبوناچی، سلیقه‌ای بودن آن است. برخلاف ریاضیات که 2 به علاوه 2 همیشه می‌شود 4، در رسم فیبوناچی ممکن است جواب من با جواب شما متفاوت باشد.

مشکل از جایی شروع می‌شود که باید نقطه‌ی شروع و پایان موج را انتخاب کنیم.

• یک معامله‌گر ممکن است فیبوناچی را از نوکِ سایه‌ی کندل (Shadow - خط باریک بالا یا پایین شمع که نشان‌دهنده‌ی بالاترین یا پایین‌ترین قیمت لحظه‌ای است) رسم کند.
• معامله‌گر دیگر ممکن است اصرار داشته باشد که بدنه کندل (Body - بخش ضخیم شمع که قیمت باز و بسته شدن را نشان می‌دهد) مهم‌تر است و خط را از آنجا بکشد.

همین اختلافِ کوچک در ترسیم، باعث می‌شود که خطوط حمایت و مقاومتِ من و شما در جاهای متفاوتی قرار بگیرند. بنابراین، فیبوناچی بیشتر از اینکه یک علم دقیق باشد، شبیه به یک هنر است که نیاز به تجربه و تمرین دارد تا بتوانید مثل اکثریتِ بازار فکر کنید و خط بکشید.

اشتباهات رایج معامله‌گران تازه‌کار در اتکا به سطوح فیبوناچی

بسیاری از کسانی که تازه وارد دنیای رمزارز شده‌اند، در دام‌های مشابهی گرفتار می‌شوند. اگر می‌خواهید جزو دسته‌ی بازندگان نباشید، از این اشتباهات دوری کنید:

• استفاده در بازار رنج (Ranging): بازار رنج یعنی زمانی که قیمت جهت خاصی ندارد و مدام در یک محدوده‌ی کوچک بالا و پایین می‌رود (درجا می‌زند). استفاده از فیبوناچی در این شرایط کاملاً بی‌فایده است و سیگنال‌های غلط و گیج‌کننده به شما می‌دهد.
• اجبار کردن بازار: گاهی اوقات هیچ موجِ تمیز و مشخصی روی نمودار وجود ندارد، اما معامله‌گر به زور می‌خواهد یک فیبوناچی روی نمودار رسم کند! اگر الگوی واضحی نمی‌بینید، نمودار را رها کنید و به سراغ ارز دیگری بروید.
• نادیده گرفتن تایم‌فریم‌های بالاتر: رسم فیبوناچی در تایم‌فریم‌های خیلی کوتاه (مثلاً 1 دقیقه یا 5 دقیقه) معمولاً خطای زیادی دارد. نویزها و نوساناتِ ریزِ بازار در این زمان‌ها زیاد است و سطوح فیبوناچی به راحتی شکسته می‌شوند. بهتر است برای شروع از تایم‌فریم‌های 4 ساعته یا روزانه استفاده کنید.
• تکیه‌ی تک‌بعدی: خطرناک‌ترین کار این است که فقط و فقط به خاطر رسیدن قیمت به خط فیبوناچی، دکمه‌ی خرید را فشار دهید. همان‌طور که در بخش قبل گفتیم، همیشه منتظر تاییدیه از سایر ابزارها باشید.

منابع:

Investopedia

Avatrade

Arincen

Groww