فایردنسر ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌(Firedancer) سولانا چیست؟ بررسی جامع کلاینت اعتبارسنجی و آینده شبکه

بازار در اوج نوسان است و شما قصد دارید یک پوزیشن معاملاتی مهم را در یک صرافی غیرمتمرکز ببندید یا یک NFT باارزش را مینت کنید، که ناگهان شبکه متوقف می‌شود. تراکنش‌ها در حالت تعلیق می‌مانند، دارایی شما قفل می‌شود و عملا هیچ کاری از دستتان برنمی‌آید. این وضعیت دقیقا همان بهای سنگینی است که کاربران و توسعه‌دهندگان برای نبود تنوع کلاینت (Client Diversity) در سولانا پرداخته‌اند.
این مقاله به سراغ راه‌حل نهایی این چالش می‌رود. در ادامه بررسی می‌کنیم که کلاینت نسل جدید فایردنسر (Firedancer) چیست، چگونه قرار است با تغییر معماری شبکه به کابوس خاموشی‌های سولانا پایان دهد و اجرای آن چه تاثیری بر آینده سرمایه‌گذاری در این اکوسیستم خواهد داشت.

کلاینت بلاکچین و نیاز شبکه‌ی سولانا به یک ارتقای اساسی

دنیای رمزارزها پر از نوآوری‌های جذاب است، اما گاهی اوقات زیرساخت‌های فنی این شبکه‌ها نیاز به یک خانه‌تکانی اساسی دارند. شبکه‌ی سولانا که همیشه به سرعت بالا و کارمزدهای بسیار پایینش معروف بوده است، در مسیر رشد خود با چالش‌های مهمی روبرو شد. برای اینکه درک کنیم چرا این شبکه‌ی قدرتمند به یک ارتقای بزرگ نیاز دارد، ابتدا باید با هسته‌ی مرکزی شبکه‌های بلاکچینی، یعنی نرم‌افزارهای اجراکننده‌ی آن‌ها آشنا شویم.

کلاینت نود یا اعتبارسنج چیست و چه نقشی در بلاکچین دارد؟

برای درک این بخش، بیایید شبکه‌ی بلاک چین را مانند یک شرکت بین‌المللی بسیار بزرگ تصور کنیم. در این شرکت، کارمندان زیادی در سراسر دنیا مشغول به کار هستند که باید اطلاعات و اسناد مالی را با هم بررسی و تایید کنند.

در دنیای بلاکچین، به این کارمندان نود (Node: کامپیوترهای همیشه روشنی که به شبکه‌ی بلاکچین متصل هستند و اطلاعات را ذخیره می‌کنند) می‌گویند. برخی از این کامپیوترها وظیفه‌ی مهم‌تری دارند و باید صحت تراکنش‌ها را تایید کنند که به آن‌ها اعتبارسنج (Validator: نودهای ارشد شبکه که تراکنش‌های کاربران را بررسی، تایید و در بلاکچین ثبت می‌کنند) گفته می‌شود.

اما این کامپیوترها در سراسر جهان چگونه زبان یکدیگر را می‌فهمند؟ اینجاست که پای کلاینت (Client: نرم‌افزار مخصوصی که روی کامپیوترهای نود نصب می‌شود تا بتوانند به شبکه‌ی بلاکچین متصل شوند و قوانین آن را اجرا کنند) به میان می‌آید. در واقع، کلاینت همان سیستم‌عامل یا برنامه‌ی مترجمی است که به کامپیوترها می‌گوید چگونه تراکنش‌ها را بخوانند، پردازش کنند و با سایر کامپیوترها ارتباط برقرار کنند. بدون این نرم‌افزار، هیچ کامپیوتری نمی‌تواند عضوی از شبکه‌ی بلاکچین باشد.

محدودیت‌های کلاینت فعلی سولانا (Agave) و چالش‌های پردازش داده

از روزهای ابتدایی تولد سولانا، این شبکه برای پردازش تراکنش‌ها به یک نرم‌افزار اصلی متکی بود که با زبان برنامه‌نویسی راست (Rust) نوشته شده بود. این نرم‌افزار که نسخه‌ی توسعه‌یافته‌ی آن امروزه با نام آگاوه (Agave) شناخته می‌شود، کار خود را به خوبی انجام می‌داد و توانست سولانا را به یکی از سریع‌ترین شبکه‌های بازار تبدیل کند. اما با هجوم کاربران جدید و رشد روزافزون برنامه‌های مالی، این نرم‌افزار شروع به نشان دادن نقاط ضعف خود کرد.

برای درک این مشکل، یک خودروی اسپرت بسیار سریع و گران‌قیمت (سخت‌افزار قدرتمند نودهای سولانا) را تصور کنید که در یک جاده‌ی پر از دست‌انداز و تابلوهای ایست (محدودیت‌های نرم‌افزاری کلاینت آگاوه) در حال حرکت است. مشکل اصلی کلاینت فعلی، نحوه‌ی ارتباط آن با قطعات سخت‌افزاری کامپیوتر است. این نرم‌افزار برای انجام کارهای ساده، درخواست‌های بسیار زیادی را به هسته‌ی سیستم‌عامل کامپیوتر می‌فرستد. این رفت و آمدهای مداوم اطلاعات، باعث ایجاد ترافیک سنگین در پردازش داده‌ها می‌شود. در نتیجه، وقتی تقاضا در شبکه‌ی سولانا ناگهان بالا می‌رود، نرم‌افزار نمی‌تواند از تمام قدرت سخت‌افزار استفاده کند و شبکه دچار کندی یا حتی قطعی کامل می‌شود.

چرا سولانا برای بقا و رقابت به یک کلاینت جدید نیاز پیدا کرد؟

هر شبکه‌ی مالی که بخواهد در مقیاس جهانی کار کند، باید به قدری پایدار باشد که کاربران بتوانند در هر ثانیه از شبانه‌روز به آن اعتماد کنند. شبکه‌ی سولانا برای اینکه بتواند در آینده با غول‌های مالی دنیا مانند ویزا (Visa) یا مسترکارت رقابت کند، متوجه شد که کلاینت فعلی دیگر پاسخگوی اهداف بلندپروازانه‌ی این شبکه نیست.

به طور کلی، سولانا به سه دلیل حیاتی تصمیم گرفت به سمت ساخت یک کلاینت کاملا جدید حرکت کند:

• ایجاد تنوع نرم‌افزاری: در دنیای فناوری مفهومی به نام تنوع کلاینت (Client Diversity: استفاده از چند نرم‌افزار مختلف و مستقل برای راه‌اندازی یک شبکه) وجود دارد. اگر تمام شبکه‌ی سولانا فقط از یک نرم‌افزار (آگاوه) استفاده کنند و آن برنامه‌ی خاص دچار یک باگ یا خطای کدنویسی شود، کل شبکه‌ی سولانا از کار می‌افتد. با اضافه شدن یک کلاینت جدید، اگر یکی از آن‌ها خراب شود، شبکه می‌تواند با استفاده از نرم‌افزار دوم به کار خود ادامه دهد و خطر خاموشی شبکه تقریبا به صفر می‌رسد.
• شکستن مرزهای سرعت: کلاینت اصلی سولانا در بهترین حالت می‌تواند حدود ۵۰ هزار تراکنش را در ثانیه پردازش کند. اما برنامه‌ی بلندمدت سولانا، رسیدن به سرعت‌های نجومی و پردازش بیش از یک میلیون تراکنش در ثانیه است. رسیدن به این هدف، با معماری کلاینت قبلی از نظر فنی غیرممکن بود.
• کاهش هزینه‌ها و استفاده‌ی بهینه‌تر از سخت‌افزار: کلاینت جدید به گونه‌ای طراحی شده است که با همان سخت‌افزارهای قبلی، کارایی بسیار بیشتری ارائه دهد. این یعنی اعتبارسنج‌ها نیازی به خرید تجهیزات گران‌تر ندارند، اما می‌توانند حجم بسیار بیشتری از اطلاعات را با سرعت بالاتر و هزینه‌ی کمتر پردازش کنند.

فایردنسر (Firedancer) چیست؟ معرفی کلاینت نسل جدید سولانا

حالا که متوجه شدیم کلاینت‌ها چه نقش حیاتی و مهمی در شبکه‌های بلاکچینی دارند و چرا سولانا به یک تغییر نیاز داشت، وقت آن است که با ستاره‌ی جدید این شبکه یعنی فایردنسر آشنا شویم. فایردنسر قرار است همان حلقه‌ی گمشده‌ای باشد که سولانا را به پایداری و سرعت بی‌نهایت می‌رساند.

آشنایی با فایردنسر به زبان ساده

فایردنسر در واقع یک نرم‌افزار اعتبارسنج کاملا جدید، مستقل و متن‌باز (Open-source: نرم‌افزاری که کدهای آن به صورت شفاف در دسترس همه قرار دارد تا متخصصان بتوانند آن را بررسی یا بهبود دهند) برای شبکه‌ی سولانا است. این نرم‌افزار از صفر و از پایه طراحی شده تا در کنار کلاینت فعلی شبکه کار کند.

برای درک بهتر، بیایید یک مثال ملموس بزنیم. تصور کنید شبکه‌ی سولانا یک سیستم راه‌آهن بسیار مدرن و شلوغ است. تا امروز، تمام قطارها با یک نوع موتور خاص کار می‌کردند که در سرعت‌های بسیار بالا، گاهی داغ می‌کرد و باعث توقف قطارها می‌شد. حالا فایردنسر مانند یک موتور جت کاملا جدید است که توسط یک شرکت دیگر و با فناوری متفاوتی طراحی شده تا روی قطارهای شبکه نصب شود. این موتور جدید نه تنها سرعت حرکت را چندین برابر می‌کند، بلکه باعث می‌شود اگر موتورهای قدیمی از کار افتادند، قطارها با کمک موتورهای جدید به مسیر خود ادامه دهند و سیستم حمل‌ونقل هرگز متوقف نشود.

تیم Jump Crypto و هدف آن‌ها از توسعه کلاینت فایردنسر

شاید بپرسید چه کسی پشت این پروژه‌ی بزرگ و پیچیده قرار دارد؟ این نرم‌افزار توسط تیمی قدرتمند به نام جامپ کریپتو توسعه می‌یابد. این تیم، یکی از بخش‌های شرکت بزرگ جامپ تریدینگ است که سال‌ها در زمینه‌ی ایجاد زیرساخت برای معاملات فرکانس بالا (High-Frequency Trading: نوعی از معاملات در بازارهای مالی که در آن کامپیوترهای فوق‌سریع در کسری از ثانیه هزاران خرید و فروش را انجام می‌دهند) تخصص و تجربه‌ی جهانی دارد.

تیم جامپ کریپتو به خوبی می‌داند که چگونه باید سیستم‌هایی بسازد که در زیر بار سنگین اطلاعات، خم به ابرو نیاورند. هدف اصلی آن‌ها از توسعه‌ی فایردنسر، حل کردن مشکل گلوگاه‌های شبکه‌ی سولانا است. آن‌ها می‌خواهند شبکه‌ای بسازند که بتواند در آینده میزبان میلیاردها کاربر باشد و برنامه‌های مالی غیرمتمرکز بتوانند با سرعتی معادل بازارهای بورس سنتی روی آن اجرا شوند، بدون اینکه کاربران با خطای تراکنش یا قطعی شبکه مواجه شوند.

نقش زبان‌های برنامه نویسی C و C++ در معماری فایردنسر و اهمیت آن

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، نرم‌افزار اصلی و اولیه‌ی سولانا با زبان برنامه‌نویسی راست نوشته شده است. اما تیم جامپ کریپتو تصمیم گرفت برای ساخت فایردنسر مسیر متفاوتی را انتخاب کند و به سراغ زبان‌های سی (C) و سی‌پلاس‌پلاس (C++) برود. این انتخاب یک تصمیم ساده نیست و اهمیت بسیار زیادی برای آینده‌ی سولانا دارد:

• ارتباط مستقیم و بی‌واسطه با سخت‌افزار: زبان‌های خانواده‌ی C به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به پایین‌ترین سطح سخت‌افزار (مثل پردازنده و حافظه‌ی کامپیوتر) دسترسی بسیار مستقیم‌تری دارند. این یعنی نرم‌افزار فایردنسر می‌تواند بدون اتلاف وقت، از تک‌تک ظرفیت‌های قطعات کامپیوتر برای تایید تراکنش‌ها استفاده کند.
• استاندارد طلایی در سیستم‌های مالی: در دنیای سیستم‌های معاملاتی پیشرفته که حتی یک میلی‌ثانیه هم در سود و زیان کاربران تاثیر دارد، استفاده از زبان‌های C و C++ یک استاندارد و انتخاب اول محسوب می‌شود، زیرا هیچ زبانی نمی‌تواند در مدیریت سریع داده‌ها با آن‌ها رقابت کند.
• سپر دفاعی چند لایه برای شبکه: با اضافه شدن نرم‌افزاری که با زبانی کاملا متفاوت نوشته شده است، امنیت شبکه‌ی سولانا به شدت بالا می‌رود. اگر روزی یک هکر یا یک خطای برنامه‌نویسی به زبان اول شبکه حمله کند، نرم‌افزار فایردنسر که با زبان متفاوتی نوشته شده است، از این خطر در امان می‌ماند و مانند یک سپر دفاعی، اجازه نمی‌دهد که شبکه‌ی سولانا از کار بیفتد.

Firedancer چگونه کار می‌کند؟ بررسی زیرساخت فنی

حالا که فهمیدیم فایردنسر قرار است چه تغییر بزرگی در شبکه‌ی سولانا ایجاد کند، بیایید کمی عمیق‌تر شویم و ببینیم این نرم‌افزار در عمل چگونه این جادو را انجام می‌دهد. نگران کلمات فنی نباشید؛ با هم این موتور قدرتمند را قطعه به قطعه باز می‌کنیم تا متوجه شویم چرا تا این حد سریع است و چگونه می‌تواند میلیون‌ها داده را بدون توقف مدیریت کند.

مکانیزم پردازش تراکنش‌ها و بهینه‌سازی تماس‌های سیستمی (System Calls)

یکی از بزرگترین رازهای سرعت فایردنسر، در نحوه‌ی برخورد آن با سیستم‌عامل کامپیوتر نهفته است. در نرم‌افزارهای معمولی، برای انجام هر کاری یک درخواست به بخش مرکزی سیستم‌عامل فرستاده می‌شود که به آن تماس سیستمی (System Call: درخواستی که یک برنامه به هسته‌ی سیستم‌عامل می‌فرستد تا اجازه‌ی استفاده از منابعی مثل اینترنت یا حافظه را بگیرد) می‌گویند.

در کلاینت قبلی سولانا، برای پردازش هزاران تراکنش، نرم‌افزار مجبور بود هزاران بار در ثانیه از سیستم‌عامل اجازه بگیرد. این رفت‌وآمدهای مداوم، شبیه به یک اداره‌ی شلوغ است که کارمندان برای مهر کردن هر نامه، باید یک بار به دفتر مدیر مراجعه کنند و اجازه بگیرند. قطعا بعد از مدتی صف طولانی می‌شود، ترافیک بالا می‌رود و کارها گره می‌خورد.

اما فایردنسر این روند را به طور کامل تغییر داده است. تیم سازنده‌ی آن با هوشمندی موفق شده‌اند نرم‌افزار را طوری طراحی کنند که نیاز به این تماس‌های سیستمی به حداقل ممکن برسد.

فایردنسر با دو روش هوشمندانه این مشکل را حل می‌کند:

• دور زدن ترافیک سیستم‌عامل: فایردنسر به جای اینکه برای دریافت و ارسال اطلاعات در صف طولانی سیستم‌عامل منتظر بماند، مستقیما و بدون واسطه با سخت‌افزار شبکه ارتباط برقرار می‌کند.
• پردازش موازی و همزمان: این نرم‌افزار وظایف را به بخش‌های کوچک تقسیم کرده و از تمام هسته‌های پردازنده‌ی کامپیوتر به صورت همزمان استفاده می‌کند، بدون اینکه یک بخش منتظر پایان کار بخش دیگر بماند.

نتیجه‌ی این کار شبیه این است که کارمندان اداره حالا روی میز خودشان مهر دارند و نامه‌ها را بدون نیاز به صف ایستادن در دفتر مدیر، با سرعت نور بررسی و تایید می‌کنند.

مفهوم فرانکن دنسر (Frankendancer) چیست و چه تفاوتی با نسخه نهایی دارد؟

توسعه‌ی یک نرم‌افزار به بزرگی و حساسیت فایردنسر، چیزی نیست که یک‌شبه اتفاق بیفتد و مستقیما روی شبکه قرار بگیرد. اگر این کلاینت جدید با یک خطای کوچک روی شبکه‌ی اصلی راه‌اندازی شود، ممکن است امنیت و سرمایه‌ی میلیون‌ها کاربر به خطر بیفتد. به همین دلیل، تیم توسعه‌دهنده از یک روش هوشمندانه و مرحله‌ای استفاده می‌کند که اولین قدم آن معرفی فرانکندنسر (Frankendancer) است.

فرانکندنسر در واقع یک نسخه‌ی ترکیبی و موقت است. این نام از شخصیت داستانی فرانکنشتاین الهام گرفته شده است، زیرا دقیقا مانند آن، از پیوند دادن دو بخش مختلف ساخته شده است:

• بخش اول (دریافت اطلاعات): این بخش متعلق به کلاینت جدید یعنی همان فایردنسر است که ترافیک شبکه را مدیریت می‌کند و سرعت بسیار بالایی در دریافت تراکنش‌ها دارد.
• بخش دوم (تایید نهایی و اجرا): این بخش هنوز به طور کامل توسعه نیافته است، بنابراین فرانکندنسر برای اجرای نهایی قوانین شبکه، موقتا از همان کلاینت قدیمی یعنی آگاوه (Agave) استفاده می‌کند.

برای درک بهتر این موضوع، یک ماشین مسابقه‌ای را تصور کنید. تیم سازنده در مرحله‌ی اول (فرانکندنسر) فقط موتور ماشین را با یک موتور جت تعویض کرده است تا قدرت آن را در مسیر تست کند، اما هنوز از ترمزها و سیستم فرمان ماشین قدیمی استفاده می‌کند تا ایمنی حفظ شود. زمانی که این ترکیب در شبکه‌ی آزمایشی با موفقیت عمل کند و تمام ایرادات آن برطرف شود، تیم سازنده به سراغ نسخه‌ی نهایی فایردنسر می‌رود.

در نسخه‌ی نهایی، تمام قطعات ماشین به طور کامل با معماری جدید جایگزین می‌شوند و کلاینت قدیمی برای همیشه از این چرخه‌ی پردازش کنار گذاشته خواهد شد.

مقایسه جامع فایردنسر و کلاینت اصلی سولانا (Agave)

اکنون که با معماری درونی فایردنسر آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که این سیستم جدید را در کنار نسخه‌ی اصلی و فعلی سولانا قرار دهیم تا تفاوت‌ها روشن‌تر شود. برای درک بهتر این تفاوت‌ها، تصور کنید می‌خواهیم یک خودروی خانوادگی و قابل اعتماد را با یک خودروی مسابقه‌ای فرمول یک مقایسه کنیم؛ هر دو برای حرکت ساخته شده‌اند، اما هدف، طراحی و کارایی آن‌ها کاملا متفاوت است.

تفاوت‌های کلیدی در عملکرد و مصرف منابع (جدول مقایسه‌ای)

نسخه‌ی فعلی کلاینت سولانا که آگاوه نام دارد، در زمان خود یک شاهکار مهندسی بود و توانست سولانا را به یکی از ارزان‌ترین و سریع‌ترین شبکه‌های بازار تبدیل کند. اما همان‌طور که گفتیم، این کلاینت در مواجهه با ترافیک‌های سنگین دچار مشکل می‌شود و به منابع سخت‌افزاری بسیار قدرتمندی نیاز دارد. در مقابل، فایردنسر با دیدگاهی کاملا متفاوت ساخته شده است تا از همان منابع سخت‌افزاری، کارایی بسیار بیشتری استخراج کند.

برای اینکه بتوانیم این دو نرم‌افزار را به شکل واضح‌تری با هم بسنجیم، تفاوت‌های کلیدی آن‌ها را در جدول زیر خلاصه کرده‌ایم:

ویژگی‌های فنی	کلاینت فعلی آگاوه (Agave)	کلاینت جدید فایردنسر (Firedancer)
زبان برنامه‌نویسی	زبان راست (Rust)	زبان‌های سی و سی‌پلاس‌پلاس (C و C++)
توسعه‌دهنده اصلی	آزمایشگاه سولانا (Solana Labs)	تیم جامپ کریپتو (Jump Crypto)
سرعت پردازش یا TPS	حدود ۵۰ الی ۶۰ هزار تراکنش در ثانیه	بیش از ۱ میلیون تراکنش در ثانیه (در شرایط آزمایشگاهی)
ارتباط با سخت‌افزار	غیرمستقیم و همراه با ایجاد ترافیک داده	کاملا مستقیم، بدون واسطه و بهینه
هدف اصلی طراحی	راه‌اندازی اولیه‌ی شبکه و ایجاد ثبات	رسیدن به بالاترین سرعت ممکن و رفع گلوگاه‌های ترافیکی

همان‌طور که می‌بینید، یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها در شاخصی به نام تی‌پی‌اس (TPS یا Transactions Per Second: تعداد تراکنش‌هایی که یک شبکه می‌تواند تنها در یک ثانیه با موفقیت پردازش و ثبت کند) است. فایردنسر در محیط‌های آزمایشی نشان داده است که ظرفیتی فراتر از حد تصور دارد و می‌تواند سولانا را به سطحی از سرعت برساند که حتی سیستم‌های مالی سنتی هم توان رقابت با آن را نداشته باشند.

بررسی تنوع کلاینت (Client Diversity) و تاثیر آن بر تمرکززدایی شبکه

یکی از جذاب‌ترین مفاهیم در دنیای رمزارزها، تمرکززدایی (Decentralization: پخش کردن قدرت و مدیریت یک سیستم بین افراد مختلف در سراسر جهان تا هیچ شخص، شرکت یا دولتی نتواند به تنهایی آن را کنترل یا خاموش کند) است. شبکه‌ی سولانا همیشه به دلیل سرعت بالایش تحسین شده است، اما منتقدان همواره یک ایراد بزرگ به آن می‌گرفتند: وابستگی کامل به یک نرم‌افزار واحد.

وقتی تمام اعتبارسنج‌های یک شبکه فقط از یک برنامه‌ی خاص استفاده کنند، شبح یک خطر بزرگ همیشه بالای سر سرمایه‌ی کاربران است. تصور کنید در یک شهر بزرگ، روی درب تمام خانه‌ها یک مدل قفل هوشمند از یک برند خاص نصب شده باشد. اگر سارقان بتوانند نقطه‌ی ضعف آن قفل را پیدا کنند، امنیت تمام خانه‌های شهر به طور همزمان از بین می‌رود.

مفهوم تنوع کلاینت دقیقا راهکار حل این مشکل است. با ورود فایردنسر، شبکه‌ی سولانا دیگر به یک قفل واحد وابسته نیست. حالا اعتبارسنج‌ها می‌توانند انتخاب کنند که از کلاینت آگاوه استفاده کنند یا کلاینت فایردنسر. این تنوع نرم‌افزاری دو دستاورد بسیار مهم برای سولانا دارد:

• افزایش شدید امنیت: اگر یک خطای کدنویسی یا حمله‌ی سایبری باعث از کار افتادن یکی از کلاینت‌ها شود، کلاینت دیگر همچنان در حال کار است و شبکه‌ی سولانا بدون هیچ مشکلی به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
• تقویت تمرکززدایی: با حضور دو تیم توسعه‌دهنده‌ی مستقل (تیم سولانا لبز و تیم جامپ کریپتو)، قدرت تصمیم‌گیری و توسعه‌ی شبکه از انحصار یک گروه خارج می‌شود و سولانا به معنای واقعی کلمه به یک شبکه‌ی توزیع‌شده و غیرمتمرکزتر تبدیل می‌گردد.

مزایا و دستاوردهای فایردنسر برای اکوسیستم سولانا

حالا که با زیر و بم فایردنسر و تفاوت‌های آن با کلاینت قدیمی آشنا شدیم، وقت آن است که ببینیم این ارتقای بزرگ دقیقا چه سودی برای کاربران، سرمایه‌گذاران و سازندگان برنامه‌ها دارد. اضافه شدن این موتور قدرتمند به شبکه‌ی سولانا، فراتر از یک تغییر نرم‌افزاری ساده است و دستاوردهای بسیار مهمی را برای کل اکوسیستم به همراه می‌آورد. بیایید این مزایا را با جزئیات بیشتری بررسی کنیم.

افزایش چشمگیر سرعت و مقیاس‌پذیری شبکه بدون نیاز به شاردینگ

یکی از بزرگترین دغدغه‌ها در دنیای بلاکچین، مسئله‌ی مقیاس‌پذیری (Scalability: توانایی یک شبکه برای مدیریت تعداد بسیار زیادی کاربر و تراکنش بدون افت سرعت یا افزایش کارمزد) است. بسیاری از شبکه‌های دیگر برای حل این مشکل به سراغ روشی به نام شاردینگ (Sharding: تکه‌تکه کردن یک شبکه‌ی بزرگ به بخش‌های کوچک‌تر برای پردازش سریع‌تر اطلاعات) رفته‌اند.

برای درک بهتر، فرض کنید یک رستوران بسیار شلوغ دارید. روش شاردینگ مثل این است که رستوران خود را به چند شعبه‌ی کوچک‌تر تقسیم کنید تا مشتریان در صف‌های طولانی نمانند و سریع‌تر غذا بگیرند. اما سولانا با کمک فایردنسر، به جای ساختن شعبه‌های جدید و پیچیده کردن سیستم، تصمیم گرفته است آشپزخانه‌ی همان رستوران اصلی را آنقدر بزرگ و پیشرفته کند که بتواند روزانه به یک میلیون مشتری در یک مکان واحد سرویس بدهد.

فایردنسر با دور زدن محدودیت‌های نرم‌افزاری، به شبکه‌ی سولانا اجازه می‌دهد تا از تمام توان سخت‌افزارها استفاده کند. این یعنی سولانا می‌تواند بدون نیاز به تکه‌تکه شدن، سرعت پردازش تراکنش‌ها را به شکل خیره‌کننده‌ای افزایش دهد و همچنان کارمزدها را در پایین‌ترین سطح ممکن نگه دارد.

نقش فایردنسر در ارتقای امنیت و کاهش ریسک قطعی شبکه

هیچ چیز برای یک کاربر بازار مالی ترسناک‌تر از قطعی شبکه (Downtime: زمانی که سیستم از کار می‌افتد و کاربران نمی‌توانند به دارایی‌ها یا حساب‌های خود دسترسی داشته باشند) نیست. همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، سولانا در گذشته چند بار این تجربه‌ی تلخ را داشته و این موضوع همیشه به عنوان یک نقطه‌ی ضعف برای آن مطرح بوده است.

فایردنسر دقیقا برای درمان همین درد مزمن ساخته شده است. با اضافه شدن این کلاینت جدید، شبکه‌ی سولانا دارای تنوع نرم‌افزاری می‌شود که دستاوردهای زیر را به همراه دارد:

• پایداری همیشگی: اگر یک خطای پیش‌بینی نشده یا یک حمله‌ی سایبری باعث شود کلاینت قدیمی (آگاوه) دچار مشکل شود، کلاینت فایردنسر بدون هیچ وقفه‌ای وظیفه‌ی پردازش اطلاعات را بر عهده می‌گیرد و شبکه خاموش نمی‌شود.
• جلب اعتماد نهادهای مالی: سرمایه‌گذاران بزرگ و شرکت‌های جهانی تنها زمانی حاضرند سرمایه‌های کلان خود را وارد یک بلاکچین کنند که از پایداری صددرصدی آن مطمئن باشند. فایردنسر این تضمین امنیتی را به آن‌ها می‌دهد.

تاثیر فایردنسر بر آینده پروژه‌های DeFi و Web3 در بستر سولانا

این ارتقای شگفت‌انگیز فقط به نفع خود شبکه‌ی سولانا نیست، بلکه مسیر را برای شکوفایی برنامه‌ها و پروژه‌های دیگر نیز هموار می‌کند. در دنیای دیفای (DeFi: سیستم‌های مالی غیرمتمرکز مثل صرافی‌ها و پلتفرم‌های وام‌دهی دیجیتال که بدون واسطه و مدیر کار می‌کنند) سرعت و دقت حرف اول را می‌زند. وقتی شبکه‌ی سولانا بتواند میلیون‌ها تراکنش را در کسری از ثانیه پردازش کند، آینده‌ی روشنی در انتظار این پروژه‌ها خواهد بود:

• ظهور صرافی‌های غیرمتمرکز فوق‌سریع: صرافی‌های غیرمتمرکز می‌توانند بستری فراهم کنند که کاربران با همان سرعت صرافی‌های متمرکز و سنتی معامله کنند، در حالی که امنیت کامل دارایی‌هایشان را در کیف پول شخصی خود حفظ کرده‌اند.
• رشد نسل بعدی اینترنت: در دنیای وب ۳ (Web3: نسل جدید و غیرمتمرکز اینترنت که در آن کاربران مالک واقعی اطلاعات و دارایی‌های دیجیتال خود هستند)، توسعه‌دهندگان برای ساخت برنامه‌هایی مانند بازی‌های بلاکچینی یا شبکه‌های اجتماعی غیرمتمرکز، نیازمند ثبت هزاران تراکنش ارزان و سریع در هر لحظه هستند. فایردنسر این بستر قدرتمند را برای سازندگان فراهم می‌کند تا ایده‌های نوآورانه‌ی خود را بدون نگرانی از کندی شبکه به واقعیت تبدیل کنند.

راهنمای کاربردی برای اعتبارسنج‌ها (Validators)

در بخش‌های قبلی دیدیم که فایردنسر چه تحول عظیمی در اکوسیستم سولانا ایجاد می‌کند و چگونه قرار است مرزهای سرعت را جابه‌جا کند. اما تمام این پیشرفت‌های نرم‌افزاری روی کاغذ باقی می‌ماند، مگر اینکه افراد و شرکت‌هایی در سراسر جهان حاضر شوند این نرم‌افزار را روی کامپیوترهای خود نصب کرده و به شبکه‌ی سولانا متصل کنند. این افراد همان اعتبارسنج‌ها هستند. اگر شما هم به مباحث فنی علاقه‌مند هستید و می‌خواهید بدانید یک نود فایردنسر در دنیای واقعی چگونه تجهیز و راه‌اندازی می‌شود، این بخش دقیقا برای شما نوشته شده است.

پیش‌نیازهای سخت‌افزاری برای اجرای فایردنسر

شبکه‌ی سولانا همیشه به داشتن پیش‌نیازهای سخت‌افزاری بسیار سنگین در دنیای رمزارزها معروف بوده است. وقتی قرار است شبکه‌ای بیش از یک میلیون تراکنش را در تنها یک ثانیه پردازش کند، قطعا نمی‌توان این کار را با یک لپ‌تاپ معمولی یا یک کامپیوتر خانگی ساده انجام داد.

خبر خوب این است که فایردنسر به دلیل کدنویسی بسیار بهینه‌تر، از منابع سخت‌افزاری استفاده‌ی بسیار هوشمندانه‌تری می‌کند؛ به طوری که فشار کمتری به قطعات وارد می‌شود. با این حال، برای اینکه به عنوان یک اعتبارسنج وارد این اکوسیستم شوید، به یک سرور با ویژگی‌های زیر نیاز دارید:

• پردازنده‌ی مرکزی قدرتمند: به پردازنده‌ای با تعداد هسته‌های بالا (معمولا ۳۲ هسته فیزیکی یا بیشتر) نیاز است تا بتواند حجم انبوه اطلاعات را به صورت موازی و کاملا همزمان تحلیل کند.
• حافظه‌ی موقت (RAM) بالا: برای جلوگیری از ایجاد ترافیک در جریان اطلاعات، به حداقل ۲۵۶ گیگابایت تا ۵۱۲ گیگابایت حافظه‌ی رم نیاز دارید.
• فضای ذخیره‌سازی با سرعت نور: استفاده از هاردهای معمولی در این شبکه مطلقا جوابگو نیست. شما به درایوهای ذخیره‌سازی پرسرعت (NVMe SSD: نسل جدیدی از حافظه‌های کامپیوتری که اطلاعات را بدون قطعه مکانیکی و با سرعت خیره‌کننده‌ای می‌خوانند و می‌نویسند) نیاز دارید تا جزئیات تراکنش‌ها با کمترین تاخیر ثبت شود.
• اینترنت فوق‌سریع و پایدار: داشتن یک اتصال اینترنت با پهنای باند حداقل ۱۰ گیگابیت بر ثانیه ضروری است، زیرا نود شما باید دائما در حال ارسال و دریافت کوهی از داده‌ها با سایر نودهای شبکه‌ی جهانی باشد.

مراحل نصب و راه‌اندازی نسخه‌ی بتای فایردنسر روی شبکه‌ی آزمایشی (Testnet)

از آنجایی که فایردنسر یک تغییر بسیار بنیادی و عظیم است، تیم توسعه‌دهنده آن را مستقیما روی شبکه‌ی اصلی راه‌اندازی نمی‌کند؛ چرا که هرگونه خطای احتمالی می‌تواند سرمایه‌ی واقعی کاربران را به خطر بیندازد. به همین دلیل، نسخه‌های اولیه یا همان نسخه‌ی بتا برای عیب‌یابی روی شبکه‌ی آزمایشی (Testnet: یک محیط شبیه‌سازی شده و کاملا امن که برنامه‌نویسان برای تست کردن نرم‌افزارهای جدید از آن استفاده می‌کنند و هیچ پول واقعی در آن ارزش‌گذاری نمی‌شود) قرار می‌گیرند.

اگر یک متخصص شبکه هستید و تجهیزات لازم را دارید، مراحل کلی راه‌اندازی فایردنسر در این محیط آزمایشی شامل قدم‌های زیر است:

• آماده‌سازی سیستم‌عامل سرور: ابتدا باید یک سیستم‌عامل پایدار لینوکس (معمولا نسخه‌ی اوبونتو) را روی سرور قدرتمند خود نصب و تمام ابزارهای آن را به‌روزرسانی کنید.
• دانلود کدهای برنامه‌ی فایردنسر: در گام بعدی باید به منبع اصلی کدهای این پروژه در گیت‌هاب (GitHub: بزرگترین سایت اشتراک‌گذاری کدهای برنامه‌نویسی در جهان که توسعه‌دهندگان پروژه‌های خود را آنجا قرار می‌دهند) مراجعه کرده و فایل‌های اولیه‌ی فایردنسر را روی سرور خود دانلود کنید.
• ساخت و کامپایل کردن برنامه: از آنجایی که فایردنسر با زبان‌های قدرتمند خانواده‌ی C نوشته شده است، باید کدها را متناسب با سخت‌افزار خود کامپایل (Compile: فرآیند ترجمه و تبدیل کدهای نوشته شده توسط انسان به زبان صفر و یک که برای قطعات کامپیوتر قابل فهم و اجرا باشد) کنید تا نرم‌افزار با بالاترین سرعت ممکن اجرا شود.
• تنظیمات اتصال و اجرا: در نهایت با تنظیم چند فایل پیکربندی ساده و وارد کردن دستورات اجرای نود، نرم‌افزار را به شبکه‌ی آزمایشی سولانا متصل می‌کنید تا نود شما شروع به دریافت ترافیک، پردازش بلوک‌ها و تایید تراکنش‌های تستی کند.

با انجام موفقیت‌آمیز این مراحل، شما عملا به یکی از پیشگامانی تبدیل می‌شوید که در حال تست و آماده‌سازی نسل آینده‌ی اینترنت مالی هستند.

جمع‌بندی: آینده‌ی سولانا با حضور Firedancer

به پایان این مسیر جذاب و آموزشی رسیدیم. در طول این مقاله با هم بررسی کردیم که شبکه‌ی سولانا با وجود تمام مزایا و کارمزدهای ارزانی که داشت، به دلیل وابستگی به یک نرم‌افزار پایه‌ی واحد، گاهی با ترافیک سنگین و قطعی‌های نگران‌کننده مواجه می‌شد. اما دنیای بلاکچین و فناوری همیشه راهی هوشمندانه برای عبور از محدودیت‌ها پیدا می‌کند.

ورود فایردنسر به این اکوسیستم، درست مانند تزریق خونی تازه و پرانرژی به رگ‌های شبکه‌ی سولانا است. این کلاینت نسل جدید که توسط تیمی متخصص و با استفاده از سریع‌ترین زبان‌های برنامه‌نویسی ساخته شده است، نقش یک موتور جت مکمل و بسیار قدرتمند را برای این شبکه بازی می‌کند.

اگر بخواهیم تصویری روشن از آینده‌ی سولانا با حضور کامل فایردنسر رسم کنیم، می‌توانیم به سه دستاورد بسیار مهم اشاره کنیم:

• پایان دوران خاموشی‌ها: با فعال شدن مفهوم تنوع کلاینت در سراسر شبکه، حتی اگر یک نرم‌افزار دچار خطای کد نویسی یا بحران شود، نرم‌افزار دوم بلافاصله پردازش اطلاعات را در دست می‌گیرد و شبکه‌ی سولانا برای همیشه روشن و در دسترس باقی می‌ماند.
• آغوش باز برای سرمایه‌های کلان: موسسات مالی سنتی (Institutional Investors: شرکت‌های بزرگ، بانک‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری که با سرمایه‌های بسیار کلان و چند میلیارد دلاری وارد بازار می‌شوند) تنها به شبکه‌هایی اعتماد می‌کنند که پایداری صددرصدی و تضمین‌شده داشته باشند. فایردنسر این تضمین امنیتی مهم را برای ورود این پول‌های بزرگ فراهم می‌کند.
• بهشت برنامه‌نویسان و کاربران: با رسیدن به سرعت رویایی پردازش بیش از یک میلیون تراکنش در ثانیه، سازندگان می‌توانند بازی‌های پیشرفته و برنامه‌های مالی پیچیده‌ای خلق کنند که تا پیش از این، اجرای آن‌ها روی هیچ بلاکچینی امکان‌پذیر نبود و کاربران نیز تجربه‌ای بدون تاخیر خواهند داشت.

در یک کلام، فایردنسر تنها یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری ساده نیست؛ بلکه یک جهش بزرگ و تاریخی به سمت آینده‌ی اینترنت غیرمتمرکز است. پروژه‌ای که تلاش می‌کند تجربه‌ی استفاده از دنیای رمزارزها را به سادگی، سرعت و پایداری ارسال یک پیام متنی در گوشی‌های هوشمند ما تبدیل کند.

منابع:

Phantom

Binance

Kraken