هر کسی که تا به حال حواله بانکی بینالمللی ارسال کرده باشد، با فرآیند دردناک انتظار برای ساعات کاری، بانکهای کارگزار و زمانهای تسویه آشناست. استیبلکوینها میتوانند پول را به صورت شبانهروزی و بدون نیاز به سیستمهای قدیمی در سراسر مرزها جابجا کنند. آنها تراکنشها را ۲۴/۷ تسویه میکنند، واسطهها را حذف کرده و به افراد امکان دسترسی به دلار دیجیتال را حتی بدون حساب بانکی سنتی میدهند. اما پیامدهای این سیستم سریعتر و ارزانتر چیست؟
دو ساعت متفاوت: تأثیر آهسته و سریع
آنتونی واسالو، مدیر بخش کریپتو در بانک سیلیکون ولی (SVB)، رقابت از سوی استیبلکوینها را در دو بازه زمانی مختلف توصیف میکند:
دو ساعت اهمیت دارند. یکی آهسته است: جایگزینی ارز، فرسایش سپردهها و تضعیف انتقال سیاستها که طی ماهها یا سالها ایجاد میشود. دیگری سریع است: یک دیپگ، شوک به صادرکننده یا یک رویداد بانکی که میتواند سرمایه را با سرعت نرمافزار در عرض چند ساعت جابجا کند.
آنتونی واسالو
بانک مرکزی اروپا (ECB) نگرانیهایی را در مورد این تأثیرات مطرح کرده و استدلال میکند که حجم بالای ذخایر استیبلکوینها در سپردههای بانکی میتواند در صورت افزایش ناگهانی بازخریدها، باعث برداشتهای زنجیرهای شود. این بانک به «عدم تطابق نقدینگی» بین پول دیجیتال و سیستم بانکی اشاره میکند، زیرا داراییهای ذخیره تابع زمانبندی تسویه سنتی هستند، در حالی که استیبلکوینها به صورت شبانهروزی تسویه میشوند.
ما قبلاً این پویایی را در مارس ۲۰۲۳ مشاهده کردیم، زمانی که USD Coin پس از افشای اینکه ۳.۳ میلیارد دلار از ذخایرش در بانک ورشکسته سیلیکون ولی نگهداری میشد، پیوند خود را با دلار از دست داد. این حادثه یک شبه، یک شکست بانکی را به یک بحران استیبلکوین تبدیل کرد
دلاری شدن با سرعت آهسته
فرار بانکی یک مورد شدید است؛ اما «ساعت آهستهای» که واسالو توصیف میکند، تأثیری تدریجی دارد. بانک تسویه بینالمللی (BIS) دریافت که در زمان فشار بر ارزهای ملی یا بحرانهای بانکی، جریان ورود به استیبلکوینها و سپردههای ارزی خارجی افزایش مییابد. وقتی مردم سعی میکنند از یک ارز محلی در حال تضعیف خارج شوند، استیبلکوینها جایگزینی مبتنی بر دلار ارائه میدهند که کنترل آن برای دولتهای محلی دشوارتر است.
گزارشی از Sphere Labs و SVB، آرژانتین، نیجریه و ترکیه را به عنوان بازارهایی توصیف میکند که در آنها تقاضا برای استیبلکوینها با تقاضا برای دلار مرتبط بوده است. برای مثال، در آرژانتین ۹۴٪ از کریپتو خریداری شده با پزو، استیبلکوین بوده و در ترکیه، حدود ۳۸ میلیارد دلار لیر در طول یک سال با استیبلکوینها مبادله شده است.
آرنولد لی، مدیرعامل Sphere Labs، میگوید پذیرش استیبلکوین اساساً یک داستان دلاری است که توسط تقاضای افرادی هدایت میشود که برای دسترسی به سیستم بانکی سنتی با موانعی روبرو هستند.
بیشتر این اقتصادها به حرکت به سمت دلار ادامه خواهند داد [...] آنچه من وقتم را صرف آن میکنم، نحوه این تغییر است، زیرا کشوری که این تغییر را مدیریت میکند و کشوری که تحت تأثیر آن قرار میگیرد، در نهایت در جایگاههای بسیار متفاوتی قرار میگیرند.
آرنولد لی
وقتی ساعت سریع میشود
یک مطالعه دیگر از BIS نشان داد که افزایش تقاضا برای استیبلکوینهای دلاری میتواند به بازارهای ارز سنتی سرایت کند و باعث فشار نزولی بر ارزهای محلی شود. این همان جایی است که هشدار بانک مرکزی اروپا اهمیت پیدا میکند.
طبق قوانین فعلی بازار داراییهای کریپتویی (MiCA) در اروپا، صادرکنندگان استیبلکوین باید حداقل ۳۰٪ از ذخایر خود را در سپردههای بانکی نگهداری کنند. بانکهای مرکزی اروپا پیشنهاد دادهاند که این درصد ثابت با الزاماتی بر اساس سرعت نقدشوندگی داراییهای ذخیره جایگزین شود تا از سناریوی تخلیه یک شبه بانکهای تجاری جلوگیری شود.
بنابراین، یک سیستم میتواند در هر دو جهت فشار ایجاد کند: پول میتواند از بانک خارج و به استیبلکوینها منتقل شود و سپس هنگام بازخرید استیبلکوینها، دوباره از طریق بانکها به سیستم بازگردد. فناوری جهت جریان را تعیین نمیکند، اما سرعت آن را مشخص میکند.
استیبلکوینها جایگزین چه چیزی میشوند؟
با این حال، استیبلکوینها هنوز در حال تسخیر جهان نیستند. اغلب آنها صرفاً یک ارز واسطه هستند که سریعتر حرکت میکند اما در نهایت به دلار در بانک ختم میشود.
پانکاژ بنگانی، از بنیانگذاران شرکت پرداخت MELD، میگوید که نزدیک به نیمی از حجم خروجی استیبلکوینهای B2B شرکتش در آمریکای شمالی است. کسبوکارهایی که از آن استفاده میکنند شامل واردکنندگان، صادرکنندگان، شرکتهای فناوری و فینتکها هستند.
اکثریت قریب به اتفاق شرکتها در دادههای ما بلافاصله پس از تسویه تراکنش، آن را به فیات تبدیل میکنند. آنها موقعیت کریپتویی نمیگیرند. آنها از MELD به عنوان یک ریل تسویه به جای سوئیفت استفاده میکنند.
پانکاژ بنگانی
او میگوید بزرگترین جریانها مربوط به پرداختهای تجاری فرامرزی است. این تصویر متفاوتی از مردمی است که برای محافظت از پسانداز خود در برابر تورم به دلارهای دیجیتال روی میآورند.
این موضوع سوال دیگری را مطرح میکند: اگر پول در کریپتو باقی نمیماند، کدام بخش از سیستم سنتی واقعاً در حال جایگزینی است؟ بنگانی میگوید: «استیبلکوینها یک شبه جایگزین سوئیفت نخواهند شد. تغییر واقعبینانه، یک لایه کارگزاری نازکتر است که در آن یک ریل تسویه مشترک جایگزین مراحل واسطهای میشود که فقط به دلیل نیاز تاریخی بانکها به یکدیگر برای عبور از مرزها وجود داشتهاند.»
در دنیایی که پول با سرعت فکر حرکت میکند، بانکها ناپدید نمیشوند. ذخایر هنوز در سپردههای بانکی و اوراق خزانهداری قرار دارند و کسبوکارها همچنان به ارزهای فیات نیاز دارند. اما چیزی که تغییر میکند، لولهکشی بین آنهاست. استیبلکوینها شاید بانکها را از سیستم مالی حذف نکنند، بلکه محل اصطکاک را تغییر میدهند.
این مطلب صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان مشاوره مالی در نظر گرفته شود.