فورک بیت کوین چیست و چه تاثیری بر دارایی سرمایه‌گذاران دارد؟

معامله‌گری را مجسم کنید که در حال رصد بازار است و متوجه می‌شود به دلیل یک «هارد فورک» قریب‌الوقوع، قیمت‌ها رفتاری غیرقابل پیش‌بینی پیدا کرده‌اند. او در میان اخبار متناقض درباره ارتقای شبکه از یک سو و خطرات امنیتی از سوی دیگر گرفتار شده و نمی‌داند در این نقطه حساس، دارایی خود را نگه دارد یا بفروشد. در این راهنما، قصد داریم مکانیزم فورک بیت کوین را بررسی کنیم و قدم‌به‌قدم توضیح دهیم که این بروزرسانی‌ها چه تفاوت‌هایی با هم دارند و چگونه می‌توانید سبد سرمایه‌گذاری خود را برای مواجهه با آن‌ها آماده کنید.

فورک یا انشعاب در بلاک چین چیست؟

دنیای فناوری همیشه در حال تغییر و پیشرفت است و نرم‌افزارها برای ادامه‌ی حیات خود نیاز به به‌روزرسانی دارند. شبکه‌ی بلاکچین (دفتر کل دیجیتال و عمومی که اطلاعات تمام تراکنش‌ها را در خود ثبت و نگهداری می‌کند) نیز از این قاعده مستثنی نیست. زمانی که توسعه‌دهندگان تصمیم می‌گیرند تغییراتی در کدهای برنامه‌نویسی و قوانین پایه‌ای یک شبکه‌ی بلاک چین ایجاد کنند، پدیده‌ای به نام فورک رخ می‌دهد.

کلمه‌ی فورک در زبان انگلیسی به معنای دوشاخه شدن یا انشعاب است. دقیقا مانند زمانی که در یک جاده در حال حرکت هستید و جاده پیش روی شما به دو مسیر مختلف تقسیم می‌شود، در دنیای رمزارزها نیز فورک به معنای تغییر مسیر کدهای یک شبکه از مسیر قبلی خود است.

فورک بیت کوین به زبان ساده

برای درک بهتر فورک بیت کوین، بیایید یک مثال ساده بزنیم. فرض کنید شما و دوستانتان در حال انجام یک بازی فکری هستید و این بازی یک کتابچه‌ی قوانین مشخص دارد. همه باید طبق این قوانین بازی کنند. حالا اگر در میانه‌ی بازی، شما پیشنهاد دهید که یک قانون جدید به بازی اضافه شود تا روند آن جذاب‌تر شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر همه‌ی دوستانتان با این قانون جدید موافق باشند، شما به سادگی قانون را در کتابچه تغییر می‌دهید و بازی را با هم ادامه می‌دهید. اما اگر نیمی از دوستانتان با قانون جدید مخالف باشند، گروه شما به دو دسته تقسیم می‌شود. یک گروه با همان قوانین قدیمی به بازی ادامه می‌دهند و گروه دیگر بازی جدیدی را با قوانین تازه‌ی شما شروع می‌کنند.

بیت کوین یک سیستم غیرمتمرکز (سیستمی که هیچ فرد، شرکت یا دولت خاصی آن را کنترل نمی‌کند) است. این یعنی هیچ رئیس یا مدیرعاملی وجود ندارد که بتواند به تنهایی برای آینده‌ی شبکه تصمیم بگیرد. شبکه‌ی بیت کوین توسط هزاران نود (کامپیوترهایی که به شبکه متصل هستند، تاریخچه‌ی تراکنش‌ها را در خود ذخیره می‌کنند و قوانین را اجرا می‌کنند) مدیریت می‌شود. وقتی توسعه‌دهندگان بخواهند تغییری در کدهای بیت کوین ایجاد کنند، باید این تغییر را به صورت یک پیشنهاد در جامعه‌ی کاربری مطرح کنند. اگر تمام اعضای شبکه این تغییر را بپذیرند، نرم‌افزار به‌روزرسانی می‌شود. اما اگر توافق جمعی حاصل نشود، شبکه منشعب شده و فورک بیت کوین اتفاق می‌افتد.

چرا شبکه بیت کوین به فورک نیاز پیدا می‌کند؟

شاید برای شما این سوال پیش بیاید که اگر بیت کوین به عنوان پادشاه ارزهای دیجیتال به خوبی کار می‌کند، چه نیازی به دستکاری کدهای آن و ایجاد فورک داریم؟ واقعیت این است که هیچ نرم‌افزاری در دنیا بی‌نقص نیست و نیازهای کاربران نیز در طول زمان تغییر می‌کند. دلایل مهمی وجود دارند که توسعه‌دهندگان را ناچار می‌کنند تا شبکه‌ی بیت کوین را به‌روزرسانی یا منشعب کنند. در ادامه سه دلیل عمده‌ی این اتفاق را بررسی می‌کنیم:

رفع باگ‌ها و مشکلات امنیتی شبکه

کدهای برنامه‌نویسی هر چقدر هم که با دقت نوشته شده باشند، باز هم ممکن است دارای باگ (خطاها و نقص‌های نرم‌افزاری پنهان) باشند. در شبکه‌ای مانند بیت کوین که میلیاردها دلار سرمایه‌ی کاربران در آن جریان دارد، یک نقص امنیتی کوچک می‌تواند به قیمت از دست رفتن دارایی افراد تمام شود. بنابراین، زمانی که متخصصان امنیتی متوجه یک نقطه‌ی ضعف یا خطای خطرناک در سیستم می‌شوند، بلافاصله یک آپدیت جدید برای رفع آن مشکل ارائه می‌دهند. این نوع از فورک‌ها معمولا با سرعت بالا و با توافق اکثریت قاطع انجام می‌شوند تا امنیت شبکه‌ی بیت کوین و پول کاربران حفظ شود.

اضافه کردن ویژگی‌های جدید و ارتقای سیستم

با گذشت زمان و افزایش محبوبیت بیت کوین، تعداد کاربرانی که می‌خواهند خرید و فروش بیت کوین داشته باشند هم روز به روز بیشتر می‌شود. این افزایش تقاضا باعث می‌شود که شبکه با مشکلاتی مانند کندی سرعت تراکنش‌ها و بالا رفتن کارمزدها مواجه شود. برای حل این چالش‌ها، شبکه‌ی بیت کوین نیاز به ارتقا دارد. توسعه‌دهندگان تلاش می‌کنند با طراحی یک فورک، ویژگی‌های جدیدی به سیستم اضافه کنند تا شبکه بتواند تراکنش‌های بیشتری را در زمان کمتری پردازش کند. این به‌روزرسانی‌ها به بیت کوین کمک می‌کنند تا همچنان به عنوان یک ابزار مالی کارآمد در دنیای مدرن باقی بماند.

اختلاف نظر میان توسعه‌دهندگان و جامعه کاربری

همان‌طور که در مثال بازی فکری اشاره کردیم، همیشه همه‌ی افراد در مورد آینده‌ی یک پروژه با هم هم‌نظر نیستند. در شبکه‌ی بیت کوین، گروه‌های مختلفی از جمله برنامه‌نویس‌ها، سرمایه‌گذاران و ماینر ها (افراد یا دستگاه‌هایی که تراکنش‌ها را تایید کرده، امنیت شبکه را تامین می‌کنند و پاداش می‌گیرند) فعالیت دارند.

گاهی اوقات این گروه‌ها بر سر یک مسئله‌ی اساسی، مانند نحوه‌ی افزایش سرعت شبکه یا تغییر هزینه‌ها، با هم به اختلاف می‌خورند. وقتی این اختلاف نظرها به حدی می‌رسد که هیچ‌کدام از طرفین حاضر به کوتاه آمدن نیستند، راهی جز انشعاب یا فورک باقی نمی‌ماند. در این حالت، گروهی که مسیر متفاوتی را می‌خواهند، کدهای اصلی بیت کوین را کپی کرده، تغییرات دلخواه‌شان را اعمال می‌کنند و یک مسیر کاملا مجزا را به وجود می‌آورند که حتی می‌تواند منجر به تولد یک ارز دیجیتال جدید شود.

آشنایی با انواع فورک های بیت کوین

حالا که متوجه شدیم فورک به معنای انشعاب یا به‌روزرسانی در شبکه‌ی رمزارزها است، باید بدانیم که همه‌ی این تغییرات شبیه به هم نیستند. بسته به میزان بزرگی تغییرات و میزان توافق کاربران، فورک‌ها به دو دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شوند. برای درک بهتر، بیایید این موضوع را با آپدیت‌های گوشی موبایل مقایسه کنیم. گاهی اوقات فقط ظاهر و سرعت یک برنامه در گوشی شما بهبود پیدا می‌کند، اما گاهی کل سیستم عامل گوشی عوض می‌شود. در دنیای رمزارزها نیز دقیقاً همین دو حالت وجود دارد که در ادامه با زبانی ساده آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

سافت فورک؛ بروزرسانی نرم و سازگار با گذشته

سافت فورک یک ارتقای نرم و مهربانانه در شبکه‌ی بیت کوین است. ویژگی اصلی سافت فورک این است که دارای قابلیت سازگاری رو به عقب (Backward Compatibility - یعنی نسخه‌های جدید سیستم می‌توانند بدون مشکل با نسخه‌های قدیمی‌تر ارتباط برقرار کنند و آن‌ها را بفهمند) است.

فرض کنید در یک اتوبان، حداکثر سرعت مجاز از 120 کیلومتر بر ساعت به 100 کیلومتر بر ساعت کاهش پیدا کند. رانندگانی که تابلوی جدید را دیده‌اند (یعنی کاربرانی که نرم‌افزار خود را آپدیت کرده‌اند) با سرعت 100 کیلومتر رانندگی می‌کنند. اما رانندگانی که هنوز از قانون جدید بی‌خبرند و نرم‌افزارشان قدیمی است، اگر با سرعت 90 کیلومتر حرکت کنند، هیچ مشکلی برایشان پیش نمی‌آید و همچنان در همان اتوبان و کنار بقیه‌ی ماشین‌ها به مسیر خود ادامه می‌دهند.

در شبکه‌ی بلاک چین نیز دقیقاً همین اتفاق می‌افتد. کاربرانی که سیستم خود را به‌روز نکرده‌اند، همچنان می‌توانند در شبکه فعالیت داشته باشند و تراکنش‌ها را بررسی کنند، به شرطی که قوانین جدید را زیر پا نگذارند. در نتیجه، در سافت فورک هیچ انشعاب دائمی و جدایی کاملی رخ نمی‌دهد و همه‌ی کاربران روی یک مسیر واحد به کار خود ادامه می‌دهند.

هارد فورک؛ تغییرات اساسی و تولد یک مسیر کاملا جدید

در نقطه‌ی مقابل، هارد فورک یک تغییر بسیار بزرگ و بنیادین است که هیچ سازگاری با نسخه‌های قبلی شبکه ندارد. وقتی یک هارد فورک اتفاق می‌افتد، قوانین پایه‌ای شبکه‌ی بیت کوین آن‌قدر تغییر می‌کنند که سیستم‌های قدیمی دیگر به هیچ‌وجه نمی‌توانند سیستم‌های جدید را درک کنند.

دوباره به مثال اتوبان برگردیم؛ تصور کنید قانونی تصویب شود که از این به بعد اتومبیل‌ها باید به جای سمت راست، در سمت چپ جاده حرکت کنند. در این وضعیت دیگر نمی‌توان با قوانین قبلی به مسیر ادامه داد، زیرا قطعا تصادف رخ می‌دهد. در اینجا اتوبان باید به دو مسیر کاملا مجزا تقسیم شود: یک مسیر برای کسانی که می‌خواهند با همان قانون قبلی در سمت راست برانند و مسیری کاملا جدید برای کسانی که حرکت در سمت چپ را انتخاب کرده‌اند.

زمانی که توسعه‌دهندگان و کاربران شبکه‌ی بیت کوین بر سر یک تغییر اساسی با هم به توافق نرسند، شبکه دوپاره می‌شود و یک هارد فورک رخ می‌دهد. در این حالت:

• کسانی که تغییرات جدید را قبول ندارند، در همان مسیر قبلی و کلاسیک بیت کوین باقی می‌مانند.
• کسانی که تغییرات را پذیرفته‌اند، وارد یک مسیر کاملاً جدید با قوانین تازه می‌شوند.

این دوپاره شدن (تقسیم شدن یک شیء یا مسیر یکپارچه به دو قسمت یا دو تکه‌ی مجزا ) شبکه معمولا باعث می‌شود که یک ارز دیجیتال جدید (یک پول مجازی کاملاً مستقل با نام، اهداف و قیمت متفاوت) متولد شود؛ دقیقا مانند زمانی که ارز معروف بیت کوین کش از دل بیت کوین اصلی منشعب شد و مسیر خود را جدا کرد.

جدول مقایسه سافت فورک و هارد فورک

ویژگی مورد بررسی	سافت فورک (Soft Fork)	هارد فورک (Hard Fork)
سازگاری با نسخه‌های قدیمی	بله، کاملا سازگاری دارد.	خیر، هیچ سازگاری ندارد.
نتیجه‌ی نهایی در شبکه	یک شبکه‌ی واحد و یکپارچه باقی می‌ماند.	شبکه به دو مسیر کاملاً مجزا و بی‌ارتباط تقسیم می‌شود.
تولد ارز دیجیتال جدید	خیر، ارز جدیدی ایجاد نمی‌شود.	بله، معمولاً باعث تولد یک رمزارز کاملا جدید می‌شود.
میزان تغییرات در کدهای شبکه	تغییرات جزئی، محدود و کمی سخت‌گیرانه‌تر است.	تغییرات اساسی، بنیادین و کاملا ساختاری است.
مثال ملموس برای درک بهتر	آپدیت کردن و ارتقای یک برنامه‌ی ساده روی گوشی موبایل.	تغییر دادن کامل سیستم عامل کامپیوتر یا گوشی موبایل.

معرفی مهم‌ترین و معروف‌ترین هارد فورک های بیت کوین

همان‌طور که در بخش‌های قبل یاد گرفتیم، زمانی که در شبکه‌ی یک ارز دیجیتال هارد فورک اتفاق می‌افتد، شبکه‌ی قدیمی به کار خود ادامه می‌دهد و هم‌زمان یک مسیر جدید با یک ارز دیجیتال تازه متولد می‌شود. در طول سال‌های گذشته، شبکه‌ی بیت کوین شاهد هارد فورک‌های زیادی بوده است. برخی از این انشعاب‌ها کاملاً فراموش شدند و ارزش خود را از دست دادند، اما برخی دیگر توانستند جایگاه قدرتمندی در بازار پیدا کنند. در این بخش، می‌خواهیم شما را با جذاب‌ترین و معروف‌ترین فرزندانی که از دل کدهای بیت کوین متولد شده‌اند، آشنا کنیم.

بیت کوین کش؛ تولد یک رقیب با هدف استفاده روزمره

بیت کوین کش یکی از مشهورترین و جنجالی‌ترین فورک‌های تاریخ بازار رمزارزها است. همان‌طور که از نام آن (Cash به معنای پول نقد) پیداست، هدف اصلی از خلق این ارز دیجیتال، ایجاد پولی بود که مردم بتوانند از آن برای خریدهای روزمره‌ی خود، مانند خرید یک فنجان قهوه یا پرداخت هزینه‌ی لباس، به راحتی استفاده کنند.

چرا هارد فورک بیت کوین منجر به پیدایش بیت کوین کش شد؟

در سال ۲۰۱۷ میلادی، شبکه‌ی بیت کوین به شدت شلوغ شده بود. به دلیل این ترافیک بالا، تایید شدن تراکنش‌ها زمان زیادی می‌برد و هزینه‌ی انجام آن‌ها بسیار گران شده بود. در این زمان، دو گروه در جامعه‌ی بیت کوین شکل گرفت. یک گروه معتقد بودند که بیت کوین باید شبیه به طلای دیجیتال باشد و برای حفظ ارزش و سرمایه‌گذاری بلندمدت استفاده شود. اما گروه دوم باور داشتند که بیت کوین باید به هدف اولیه‌ی خود یعنی پول نقد الکترونیکی وفادار بماند و برای خریدهای روزمره مناسب باشد.

از آنجا که این دو گروه نتوانستند به یک توافق مشترک برسند، در آگوست سال ۲۰۱۷ یک هارد فورک تاریخی رخ داد و گروه دوم مسیر خود را جدا کردند. در نتیجه‌ی این جدایی، ارز دیجیتال جدیدی به نام بیت کوین کش به وجود آمد.

تفاوت در اندازه بلاک‌ها و تاثیر آن بر شبکه

اصلی‌ترین تفاوت بیت کوین و بیت کوین کش در مفهومی به نام اندازه‌ی بلاک (ظرفیت هر بسته‌ی دیجیتالی که اطلاعات تراکنش‌ها را در خود ذخیره می‌کند) است. شبکه‌ی بلاک چین را مانند یک قطار باربری تصور کنید که هر واگن آن یک بلاک است. در شبکه‌ی اصلی بیت کوین، ظرفیت هر واگن بسیار کوچک (۱ مگابایت) است. بنابراین در هر واگن تعداد کمی از تراکنش‌ها جا می‌شوند.

توسعه‌دهندگان بیت کوین کش تصمیم گرفتند ظرفیت این واگن‌ها را به شدت افزایش دهند (ابتدا به ۸ مگابایت و بعدها حتی بیشتر). بزرگ‌تر شدن اندازه‌ی بلاک‌ها باعث شد تا در هر بازه‌ی زمانی مشخص، تعداد بسیار بیشتری از تراکنش‌های خرید و فروش BCH, پردازش و تایید شوند.

سیستم کارمزد و سرعت تراکنش‌ها در بیت کوین کش

نتیجه‌ی این تغییر ظرفیت چه بود؟ وقتی واگن‌های قطار بزرگ‌تر شدند و جای کافی برای همه‌ی بسته‌ها وجود داشت، ترافیک شبکه به شدت کاهش یافت. این خلوت شدن شبکه دو فایده‌ی بزرگ برای کاربران بیت کوین کش داشت:

• افزایش سرعت: تراکنش‌ها دیگر نیازی نداشتند که برای سوار شدن به قطار در صف‌های طولانی منتظر بمانند و خیلی سریع‌تر تایید می‌شدند.
• کاهش کارمزد: کارمزد (هزینه‌ای که کاربران برای انجام یک تراکنش به شبکه‌ی رمزارز پرداخت می‌کنند) به شدت ارزان شد. وقتی فضای کافی وجود داشته باشد، نیازی نیست برای زودتر انجام شدن کارتان، پول بیشتری بپردازید.

لایت کوین؛ نقره دیجیتال و اولین انشعاب موفق از کدهای بیت کوین

لایت کوین یکی از قدیمی‌ترین ارزهای بازار است که در سال ۲۰۱۱ متولد شد. جالب است بدانید که لایت کوین از هارد فورک مستقیم شبکه‌ی بیت کوین به وجود نیامد، بلکه خالق آن کدهای نرم‌افزاری و متن‌باز (کدهایی که برای همه قابل مشاهده و استفاده هستند) بیت کوین را کپی کرد، تغییراتی در آن‌ها داد و یک شبکه‌ی کاملا جدید ساخت. در دنیای رمزارزها یک اصطلاح معروف وجود دارد که می‌گوید اگر بیت کوین طلای دیجیتال است، لایت کوین نقره‌ی دیجیتال است.

تفاوت‌های اساسی بیت کوین و لایت کوین (سرعت و عرضه کل توکن‌ها)

هدف اصلی ساخت لایت کوین، ایجاد نسخه‌ای سبک‌تر و سریع‌تر از بیت کوین بود. برای رسیدن به این هدف، تغییرات مهمی در کدهای لایت کوین ایجاد شد:

• سرعت ساخت بلاک‌ها: در شبکه‌ی بیت کوین حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد تا یک واگن (بلاک) جدید ساخته شود. اما در شبکه‌ی لایت کوین این زمان به ۲.۵ دقیقه کاهش یافته است؛ یعنی خرید و فروش لایت کوین چهار برابر سریع‌تر است.
• تعداد کل سکه‌ها: خالق بیت کوین طوری برنامه‌ریزی کرده است که در نهایت فقط ۲۱ میلیون عدد از این سکه تولید شود. اما محدودیت عرضه‌ی لایت کوین چهار برابر بیشتر است و در نهایت ۸۴ میلیون سکه‌ی لایت کوین در دنیا وجود خواهد داشت.
• الگوریتم استخراج: لایت کوین از یک الگوریتم (فرمول‌ها و قوانین ریاضی که کامپیوترها برای تایید تراکنش‌ها حل می‌کنند) متفاوت استفاده می‌کند که باعث می‌شود فرآیند استخراج آن برای سیستم‌های کامپیوتری ساده‌تر باشد.

بیت کوین گلد و بیت کوین اس وی؛ سایر انشعاب‌های تاریخ‌ساز بازار

علاوه بر مواردی که بررسی کردیم، فورک‌های معروف دیگری نیز در تاریخچه‌ی بیت کوین وجود دارند که هر کدام با هدف خاصی ایجاد شدند:

• بیت کوین گلد: این ارز دیجیتال در سال ۲۰۱۷ متولد شد. دغدغه‌ی اصلی سازندگان بیت کوین گلد، جلوگیری از تسلط شرکت‌های بزرگ بر فرآیند استخراج بود. آن‌ها می‌خواستند استخراج ارز دیجیتال دوباره به دست مردم عادی برگردد تا هر کسی بتواند با استفاده از کارت گرافیک کامپیوتر شخصی خود (قطعه‌ای در کامپیوتر که پردازش‌های تصویری و محاسباتی را انجام می‌دهد) به استخراج این ارز بپردازد.
• بیت کوین اس وی: این رمزارز در واقع از دل فورک بیت کوین کش در سال ۲۰۱۸ بیرون آمد. اس وی مخفف عبارت رویای ساتوشی ناکاموتو است. حامیان این شبکه معتقد بودند که بیت کوین کش از ایده‌ی اصلی خالق ناشناس بیت کوین دور شده است. آن‌ها با افزایش چشمگیر اندازه‌ی بلاک‌ها، تلاش کردند تا شبکه‌ای با توانایی پردازش بی‌نهایت تراکنش بسازند.

تاثیر فورک ها بر بازار و سرمایه‌گذاران

وقتی خبر رخ دادن یک انشعاب یا فورک در دنیای رمزارز به گوش می‌رسد، معمولا هیجان و گاهی سردرگمی زیادی در میان سرمایه‌گذاران ایجاد می‌شود. برای یک کاربر مبتدی، شنیدن اینکه شبکه‌ی بیت کوین قرار است دوپاره شود، می‌تواند کمی نگران‌کننده باشد. اما جای هیچ‌گونه ترسی نیست؛ با درک درست از اتفاقاتی که در زمان فورک رخ می‌دهد، می‌توانید به راحتی دارایی خود را مدیریت کنید و حتی از این تغییرات به نفع خود بهره ببرید. در این بخش، قدم به قدم بررسی می‌کنیم که فورک‌ها چه تاثیری بر سرمایه‌ی شما و وضعیت کلی بازار دارند.

بعد از هارد فورک چه اتفاقی برای دارندگان بیت کوین می‌افتد؟

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های هارد فورک برای سرمایه‌گذاران، اتفاقی است که برای دارایی‌هایشان می‌افتد. برای درک این موضوع، تصور کنید که شما سهام‌دار یک شرکت بزرگ هستید. روزی مدیران تصمیم می‌گیرند این شرکت را به دو شرکت مجزا تقسیم کنند. در این حالت، شما نه تنها سهام شرکت اولیه‌ی خود را حفظ می‌کنید، بلکه به همان نسبت، سهام شرکت جدید را نیز به صورت رایگان دریافت خواهید کرد.

در شبکه‌ی بلاک چین نیز روال کار به همین شکل است. وقتی یک هارد فورک رخ می‌دهد، شبکه‌ی جدید تمام تاریخچه‌ی تراکنش‌های شبکه‌ی قدیمی را تا لحظه‌ی انشعاب کپی می‌کند. به این فرآیند ثبت تاریخچه، اسنپ‌شات (تصویربرداری دقیق از وضعیت موجودی تمام حساب‌ها در یک لحظه‌ی مشخص) می‌گویند.

بنابراین، اگر شما قبل از انجام اسنپ‌شات، مقداری بیت کوین در کیف پول خود داشته باشید، پس از رخ دادن هارد فورک، معادل همان مقدار از ارز دیجیتال جدید را به صورت کاملا رایگان در شبکه‌ی جدید دریافت خواهید کرد. البته یک شرط بسیار مهم وجود دارد؛ شما تنها در صورتی به این سکه‌های جدید دسترسی خواهید داشت که کلید خصوصی (رمز عبور محرمانه‌ای که به شما مالکیت و کنترل کامل دارایی‌تان را می‌دهد) خود را در اختیار داشته باشید، یا دارایی شما در صرافی‌ای باشد که از آن هارد فورک پشتیبانی می‌کند.

بررسی تاثیر فورک‌ها بر نوسانات قیمت ارزهای دیجیتال

فورک‌ها، به ویژه هارد فورک‌های مهم، تاثیر مستقیمی بر رفتار معامله‌گران و قیمت ارزهای دیجیتال دارند. بازارهای مالی همیشه بر اساس انتظارات مردم حرکت می‌کنند و فورک‌ها می‌توانند باعث ایجاد نوسان (تغییرات سریع و شدید قیمت در یک بازه‌ی زمانی کوتاه) در بازار شوند. تاثیر فورک بر قیمت‌ها معمولا در سه مرحله‌ی زمانی دیده می‌شود:

• قبل از رخ دادن فورک: معمولا قیمت ارز اصلی (مانند قیمت بیت کوین) افزایش پیدا می‌کند. دلیل آن ساده است؛ بسیاری از سرمایه‌گذاران شروع به خرید بیت کوین می‌کنند تا در زمان هارد فورک، ارز دیجیتال جدید را به صورت رایگان دریافت کنند.
• لحظه‌ی وقوع فورک: در این زمان، بازار معمولا دچار یک سردرگمی موقت می‌شود و ممکن است قیمت‌ها به صورت لحظه‌ای بالا و پایین بروند.
• بعد از فورک: پس از توزیع سکه‌های رایگان، بسیاری از افراد ممکن است سکه‌های جدید یا حتی بیت کوین‌های خود را بفروشند تا سود خود را ذخیره کنند. این رفتار گاهی باعث افت موقت قیمت ارز اصلی می‌شود. همچنین ارز جدید متولد شده، قیمت پایینی در ابتدا خواهد داشت و ارزش آینده‌ی آن کاملا به این بستگی دارد که چقدر در جلب اعتماد کاربران موفق عمل کند.

مزایای فورک؛ استراتژی‌ای برای پویایی و تکامل شبکه‌ها

با وجود اینکه فورک‌ها می‌توانند باعث تلاطم در بازار شوند، اما در بلندمدت برای سلامت و رشد شبکه‌های بلاک چین بسیار ضروری هستند. یک سیستم مالی غیرمتمرکز برای بقا باید بتواند خود را با نیازهای روز تطبیق دهد. مهم‌ترین مزایای فورک عبارتند از:

• نوآوری و رفع محدودیت‌ها: فورک‌ها به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا فناوری‌های جدید را آزمایش کنند، سرعت شبکه را افزایش دهند و کارمزدها را پایین بیاورند.
• حل دموکراتیک اختلافات: در سیستم‌های غیرمتمرکز، کسی نمی‌تواند نظر خود را به دیگران تحمیل کند. فورک یک راهکار صلح‌آمیز است که اجازه می‌دهد گروه‌های مخالف، بدون آسیب زدن به شبکه‌ی اصلی، مسیر دلخواه‌ی خود را بسازند و پیش بروند.
• ارتقای امنیت: بسیاری از سافت فورک‌ها با هدف پوشش دادن نقاط ضعف امنیتی ایجاد می‌شوند و سیستم را در برابر هکرهای دنیای دیجیتال مقاوم‌تر می‌کنند.

معایب و خطرات احتمالی فورک برای کاربران مبتدی

در کنار تمام مزایا، هارد فورک‌ها می‌توانند تله‌های خطرناکی برای کاربران تازه‌کار داشته باشند. اگر بدون آگاهی وارد این جریان شوید، ممکن است سرمایه‌ی خود را به خطر بیندازید. مهم‌ترین خطراتی که باید مراقب آن‌ها باشید شامل موارد زیر است:

• حملات فیشینگ: فیشینگ (نوعی کلاهبرداری که در آن سارقان با فریب دادن شما، اطلاعات محرمانه‌ی حساب‌تان را می‌دزدند) یکی از رایج‌ترین خطرات در زمان فورک است. کلاهبرداران پیام‌هایی برای شما می‌فرستند و ادعا می‌کنند که برای دریافت سکه‌های رایگان، باید کلید خصوصی کیف پولتان را وارد کنید. به یاد داشته باشید که هرگز نباید کلید خصوصی خود را در هیچ سایتی وارد کنید یا به کسی بدهید.
• پیچیدگی فنی برای مبتدیان: گاهی اوقات دسترسی به سکه‌های جدید نیازمند انجام چند مرحله‌ی فنی در کیف پول است که انجام اشتباه آن‌ها می‌تواند منجر به از دست رفتن دارایی اصلی شود.
• خطر حمله‌ی تکرار: در زمان هارد فورک‌های بدون برنامه‌ریزی درست، ممکن است مشکل حمله‌ی تکرار (یک خطای فنی که باعث می‌شود تراکنش شما در یک شبکه، بدون خواسته‌ی شما در شبکه‌ی دیگر هم تکرار شود) رخ دهد که امنیت دارایی‌های شما را به شدت تهدید می‌کند. پروژه‌های معتبر همیشه راه‌حل‌هایی برای جلوگیری از این مشکل درون کدهای جدید خود قرار می‌دهند.

ابزارها و روش‌های پیگیری آپدیت‌های شبکه بیت کوین

همان‌طور که پیش از شروع یک مسافرت طولانی، وضعیت آب و هوا و جاده‌ها را بررسی می‌کنید، در دنیای رمزارزها نیز باید همیشه از وضعیت شبکه‌ی ارزی که روی آن سرمایه‌گذاری کرده‌اید آگاه باشید. دنیای بلاک چین بسیار پرسرعت است و تغییرات می‌توانند در چشم بر هم زدنی اتفاق بیفتند. برای اینکه در زمان وقوع انشعاب‌ها غافلگیر نشوید و بتوانید بهترین تصمیم را برای حفظ امنیت و ارزش سرمایه‌ی خود بگیرید، باید بدانید اخبار موثق را از کجا و چگونه دنبال کنید.

چگونه از فورک های آینده بیت کوین به‌موقع مطلع شویم؟

برای پیگیری اخبار فورک‌ها نیازی نیست یک برنامه‌نویس حرفه‌ای باشید یا کدهای پیچیده‌ی کامپیوتری را بخوانید. ابزارها و روش‌های ساده‌ای وجود دارند که به شما کمک می‌کنند همیشه یک قدم از بازار جلوتر باشید. در ادامه، بهترین و مطمئن‌ترین راه‌ها برای اطلاع از آپدیت‌های آینده‌ی شبکه‌ی بیت کوین را معرفی می‌کنیم:

• پیگیری اطلاعیه‌ی صرافی‌های معتبر: ساده‌ترین راه برای باخبر شدن از فورک‌ها، بررسی اخبار صرافی‌ است که در آن خرید و فروش می‌کنید. صرافی‌های بزرگ دنیا همیشه روزها یا هفته‌ها پیش از وقوع یک هارد فورک مهم، اطلاعیه‌های رسمی صادر می‌کنند. آن‌ها به کاربران خود اعلام می‌کنند که آیا از این آپدیت جدید پشتیبانی می‌کنند و آیا ارز دیجیتال جدید را به حساب کاربران واریز خواهند کرد یا خیر.
• وب‌سایت‌های خبری تخصصی دنیای رمزارز: رسانه‌های خبری معتبر همیشه اولین منابعی هستند که اخبار مربوط به اختلافات میان توسعه‌دهندگان و احتمال دوپاره شدن شبکه را پوشش می‌دهند. با مطالعه‌ی روزانه‌ی این رسانه‌ها، می‌توانید از ماه‌ها قبل متوجه شکل‌گیری یک تغییر بزرگ در شبکه بشوید.
• پلتفرم‌های ردیابی بازار: سایت‌های مرجع مانند کوین مارکت کپ (CoinMarketCap) یا کوین گکو (CoinGecko) اطلاعات بسیار دقیقی از وضعیت لحظه‌ای بازار ارائه می‌دهند. در زمان وقوع یک انشعاب مهم، این پلتفرم‌ها معمولا بخش‌های ویژه‌ای برای اطلاع‌رسانی ایجاد می‌کنند و حتی تایمرهایی قرار می‌دهند تا کاربران بتوانند زمان دقیق اعمال تغییرات را به ثانیه مشاهده کنند.
• شبکه‌های اجتماعی و انجمن‌های رسمی: اگر دوست دارید اخبار را دست اول و بدون واسطه بشنوید، توییتر و انجمن‌های تخصصی مانند ردیت (Reddit) بهترین فضاها هستند. توسعه‌دهندگان شبکه‌ی بیت کوین و افراد تاثیرگذار بازار معمولا نظرات، هشدارها و برنامه‌های خود را مستقیماً در این پلتفرم‌ها منتشر می‌کنند.

یک نکته‌ی امنیتی بسیار مهم برای کاربران مبتدی این است که شیوه‌ی اطلاع‌رسانی و اقدام شما در زمان فورک، وابستگی زیادی به محل نگهداری دارایی‌هایتان دارد. اگر دارایی شما در یک کیف پول گرم (Hot Wallet - کیف پولی نرم‌افزاری یا حساب صرافی که همیشه به اینترنت متصل است) قرار دارد، شما باید منتظر اطلاعیه‌ی رسمی همان پلتفرم بمانید.

اما اگر برای امنیت بیشتر، دارایی خود را در یک کیف پول سرد (Cold Wallet - دستگاهی فیزیکی و کاملا آفلاین برای نگهداری امن رمزارزها که خطر هک شدن ندارد) نگهداری می‌کنید، خبر خوب این است که شما کنترل صد در صدی روی دارایی خود دارید. در این حالت، شما تنها با استفاده از عبارت بازیابی (Seed Phrase - مجموعه‌ای از کلمات مخفی که مانند شاه‌کلید گاوصندوق دارایی‌های شما عمل می‌کنند) می‌توانید ارزهای جدید ناشی از فورک را دریافت کنید. در زمان پیگیری اخبار فورک‌ها بسیار مراقب باشید؛ کلاهبرداران سایتی با ظاهری فریبنده می‌سازند و از شما می‌خواهند برای دریافت سکه‌های رایگان، عبارت بازیابی خود را وارد کنید. به یاد داشته باشید که این کلمات محرمانه خط قرمز امنیت شما هستند و تحت هیچ شرایطی نباید در هیچ سایتی وارد شوند.

جمع‌بندی؛ فورک‌های BTC نشانه‌ی ضعف هستند یا قدرت؟

در پایان این مسیر آموزشی، اگر بخواهیم به یک نتیجه‌گیری کلی برسیم، باید بگوییم که فورک‌ها نه تنها نشانه‌ی ضعف یا خرابی شبکه‌ی بیت کوین نیستند، بلکه نماد بارزی از قدرت، پویایی و ذات دموکراتیک آن به شمار می‌روند. در یک سیستم مالی سنتی، اگر اختلافی پیش بیاید یا نیاز به ارتقای سیستم باشد، یک مدیر یا بانک مرکزی به تنهایی تصمیم‌گیری می‌کند و شما فقط باید آن را بپذیرید؛ اما در دنیای غیرمتمرکز رمزارزها، این جامعه‌ی کاربران و توسعه‌دهندگان هستند که از طریق توافق جمعی یا ایجاد انشعاب، مسیر آینده‌ی سرمایه‌ی خود را تعیین می‌کنند.

درست مانند درختی که برای رشد بهتر و زنده ماندن در شرایط جدید، شاخه‌های تازه‌ای تولید می‌کند، شبکه‌ی بلاک چین نیز برای برطرف کردن ایرادات امنیتی، افزایش سرعت تراکنش‌ها و پاسخگویی به نیازهای روزمره‌ی مردم، به فورک‌ها نیاز دارد. بنابراین، وقوع انشعاب نشان می‌دهد که کدهای برنامه‌نویسی بیت کوین یک سیستم مرده و راکد نیستند، بلکه بستری زنده، سازگار و انعطاف‌پذیرند که می‌توانند در برابر چالش‌های فناوری تکامل پیدا کنند و حتی در زمان بروز اختلافات عمیق، بدون فروپاشی سیستم اصلی، اجازه‌ی تولد مسیرها و پروژه‌های تازه‌ای را بدهند تا هر کاربر بر اساس استراتژی مالی خود بهترین گزینه را انتخاب کند.

منابع:

Investopedia

River.com

IG.com

Blockpit