آپدیت Dencun اتریوم چیست؟ بررسی دلایل، تغییرات و تاثیر آن بر کارمزدها

تا پیش از این ارتقا، جابه‌جایی یک توکن ساده یا خرید یک دارایی در اکوسیستم اتریوم می‌توانست به قیمت پرداخت کارمزدهایی تمام شود که گاهی از ارزش خود تراکنش هم بیشتر بود. دیدن گس‌فی‌های چند ده دلاری روی صفحه مانیتور برای انجام یک معامله ساده در صرافی‌های غیرمتمرکز، تجربه‌ای تلخ و بازدارنده برای هر سرمایه‌گذار تازه‌کار محسوب می‌شد که سود او را به شدت کاهش می‌داد. در این مقاله، مفاهیم سنگین این ارتقا را به زبانی روان ترجمه می‌کنیم تا متوجه شوید دنکون دقیقا چگونه این مشکل پرهزینه را حل کرده و چه تاثیری روی سبد سرمایه‌گذاری شما و آینده شبکه اتریوم خواهد گذاشت.

آپدیت دنکون (Dencun) اتریوم چیست؟

برای درک بهتر آپدیت دنکون اتریوم، بیایید شبکه‌ی اتریوم را شبیه به یک بزرگراه بسیار شلوغ و پرتردد در نظر بگیریم. در این بزرگراه، هر خودرو نشان‌دهنده‌ی یک تراکنش مالی است. با گذشت زمان و افزایش محبوبیت اتریوم، این بزرگراه آن‌قدر شلوغ شد که سرعت حرکت ماشین‌ها به شدت کاهش یافت و هزینه‌ی عوارض جاده‌ای (Gas Fee) سر به فلک کشید.

آپدیت دنکون که در اواسط اسفند ۱۴۰۲ با موفقیت اجرا شد، راهکار هوشمندانه‌ی توسعه‌دهندگان برای حل این مشکل بود. این به‌روزرسانی مانند احداث یک خط ویژه‌ی اتوبوس‌رانی سریع‌السیر در کنار همان بزرگراه قدیمی است. در این خط ویژه، شبکه‌های لایه‌ی دوم (Layer 2 یا شبکه‌های کمکی که روی اتریوم ساخته می‌شوند تا بار ترافیک آن را کم کنند) می‌توانند اطلاعات هزاران تراکنش را به صورت بسته‌بندی شده و با هزینه‌ای بسیار ناچیز جابه‌جا کنند. هدف اصلی این ارتقا، ارزان‌تر کردن و سریع‌تر کردن تراکنش‌ها برای کاربران عادی است، بدون اینکه امنیت شبکه‌ی اصلی به خطر بیفتد.

داستان نام‌گذاری Dencun و ریشه‌ی این کلمه

شاید نام دنکون در نگاه اول کمی عجیب و بی‌معنی به نظر برسد. جامعه‌ی اتریوم برای نام‌گذاری آپدیت‌های خود یک سنت جالب و همیشگی دارد. از آنجایی که شبکه‌ی اتریوم از دو بخش یا لایه‌ی اصلی تشکیل شده است، هر آپدیت بزرگ در واقع ترکیبی از دو ارتقای همزمان در این دو لایه است:

• لایه‌ی اجماع (Consensus Layer): بخشی از شبکه که وظیفه‌ی تایید تراکنش‌ها و تامین امنیت را بر عهده دارد. آپدیت‌های این بخش همیشه از نام ستاره‌ها گرفته می‌شوند. در این مورد، نام ستاره‌ی دنب (Deneb) انتخاب شد.
• لایه‌ی اجرا (Execution Layer): بخشی که قوانین قراردادهای هوشمند و پردازش نهایی تراکنش‌ها در آن انجام می‌شود. آپدیت‌های این بخش از نام شهرهایی که میزبان کنفرانس‌های مهم توسعه‌دهندگان اتریوم بوده‌اند، وام گرفته می‌شوند. در اینجا نام شهر کانکون (Cancun) در کشور مکزیک انتخاب شد.

بنابراین، کلمه‌ی دنکون (Dencun) در واقع یک کلمه‌ی ترکیبی و مخفف است که از اتصال بخش اول نام ستاره‌ی دنب و بخش دوم شهر کانکون شکل گرفته است.

تفاوت دنکون با آپدیت‌های قبلی مثل مرج Merge و شانگهای Shanghai

برای اینکه متوجه اهمیت دنکون شویم، بسیار مهم است که آن را با دو قدم بزرگ و قبلی شبکه‌ی اتریوم مقایسه کنیم. هر کدام از این به‌روزرسانی‌ها، ماموریت خاص خود را در تکامل این اکوسیستم عظیم داشتند:

• آپدیت مرج (Merge): این ارتقا که یکی از تاریخی‌ترین اتفاقات دنیای رمزارز بود، موتور محرک اتریوم را کاملا تغییر داد. در آپدیت مرج، اتریوم سیستم استخراج با دستگاه‌های پرمصرف ماینر (Proof of Work یا اثبات کار) را کنار گذاشت و به سیستم دوست‌دار محیط زیست سپرده‌گذاری دارایی (Proof of Stake یا اثبات سهام) روی آورد. تمرکز مرج فقط روی تغییر مکانیزم تامین امنیت و کاهش مصرف انرژی بود و تاثیری روی ارزان شدن کارمزدها نداشت.
• آپدیت شانگهای (Shanghai): پس از اینکه سیستم سپرده‌گذاری راه‌اندازی شد، کاربران سرمایه‌های خود را در شبکه قفل کرده بودند و امکان برداشت نداشتند. آپدیت شانگهای صرفا شبیه به باز کردن در یک گاوصندوق بزرگ بود تا کاربرانی که بعد از خرید اتریوم، ارزهای خود را سپرده‌گذاری (Staking یا قفل کردن ارز دیجیتال برای کمک به امنیت شبکه و دریافت سود دوره‌ای) کرده بودند، بتوانند اصل سرمایه و سود خود را به راحتی برداشت کنند.
• آپدیت دنکون (Dencun): بر خلاف دو مورد قبل، تمرکز دنکون مستقیما روی جیب کاربران و مقیاس‌ پذیری (Scalability یا توانایی شبکه برای پردازش همزمان تعداد زیادی تراکنش در زمان کوتاه) است. دنکون نیامده تا سیستم امنیتی را عوض کند، بلکه آمده تا با معرفی یک روش ذخیره‌سازی کاملا جدید، هزینه‌ی فعالیت در شبکه‌های لایه‌ی دوم اتریوم را به شدت کاهش دهد و فضا را برای رشد سریع‌تر برنامه‌های غیرمتمرکز فراهم کند.

چرا شبکه‌ی اتریوم به این به‌روزرسانی نیاز داشت؟

برای درک دلایل شکل‌گیری آپدیت دنکون، باید به یک اصل مهم در دنیای فناوری توجه کنیم: هر سیستم موفقی، در نهایت قربانی موفقیت و محبوبیت خود می‌شود. شبکه‌ی اتریوم به عنوان بستری بی‌نظیر برای خلق پول هوشمند و قراردادهای دیجیتال، به سرعت مورد توجه توسعه‌دهندگان و سرمایه‌گذاران سراسر جهان قرار گرفت. اما این استقبال بی‌نظیر، زیرساخت‌های اولیه‌ی این شبکه را با یک چالش اساسی و جدی روبه‌رو کرد. برای اینکه به خوبی متوجه این نیاز حیاتی شویم، باید وضعیت اتریوم را پیش از اجرای دنکون زیر ذره‌بین قرار دهیم.

بررسی چالش‌های اتریوم پیش از دنکون (ترافیک بالا و کندی شبکه‌)

تصور کنید که شبکه‌ی اتریوم، یک بازار طلای سنتی و بسیار محبوب است که همه می‌خواهند در آن خرید و فروش کنند، اما این بازار بزرگ تنها یک درب ورودی کوچک دارد. در سال‌های اخیر، با ظهور هزاران برنامه‌ی غیرمتمرکز (DApps یا نرم‌افزاری که بدون نیاز به سرور مرکزی و مستقیما روی بلاکچین اجرا می‌شود)، پلتفرم‌های وام‌دهی و بازارهای خرید و فروش آثار هنری دیجیتال، سیل عظیمی از کاربران به سمت اتریوم سرازیر شدند.

مشکل اینجا بود که شبکه‌ی اصلی اتریوم در هر ثانیه تنها توانایی پردازش حدود ۱۵ الی ۳۰ تراکنش را داشت. این معیار که با عنوان تی‌پی‌اس (TPS یا تعداد تراکنش بر ثانیه، نشان‌دهنده‌ی سرعت پردازش شبکه) شناخته می‌شود، برای شبکه‌ای با میلیون‌ها کاربر فعال به هیچ وجه کافی نبود. وقتی هزاران نفر در یک لحظه درخواست ثبت تراکنش خود را ارسال می‌کردند، یک صف طولانی و ترافیک سنگین دیجیتالی در ورودی شبکه ایجاد می‌شد. این کندی شبکه نه تنها تجربه‌ی کاربری را به شدت افت می‌داد، بلکه پایه‌گذار مشکل بزرگ‌تری شد که در بخش بعدی به آن می‌پردازیم.

معضل گس فی Gas Fee و هزینه‌های سرسام‌آور تراکنش‌ها

ترافیک بالا به خودی خود آزاردهنده است، اما ترکیب آن با سیستم اقتصادی اتریوم فاجعه‌بار بود. در شبکه‌ی اتریوم، فضایی که برای ثبت اطلاعات هر تراکنش وجود دارد محدود است. بنابراین، کاربرانی که می‌خواهند تراکنش آن‌ها زودتر تایید شود، باید پول بیشتری به تایید کنندگان شبکه بپردازند. به این هزینه‌ی پرداختی، گس فی (Gas Fee یا کارمزد شبکه‌ی اتریوم که برای جبران قدرت پردازشی و مصرفی شبکه پرداخت می‌شود) می‌گویند.

در زمان‌های اوج شلوغی شبکه، این سیستم شبیه به مزایده‌ای برای گرفتن یک تاکسی در یک روز به شدت بارانی می‌شد؛ هر کسی که کرایه‌ی بیشتری پیشنهاد می‌داد، سوار می‌شد. این رقابت برای ثبت سریع‌تر تراکنش‌ها باعث می‌شد تا کارمزدها به شکل سرسام‌آوری افزایش پیدا کنند. هزینه‌های بالای تراکنش پیامدهای بسیار مخربی برای شبکه‌ی اتریوم داشت:

• حذف سرمایه‌گذاران خرد: پرداخت ۵۰ دلار کارمزد برای انتقال ۱۰۰۰ دلار شاید منطقی به نظر برسد، اما پرداخت همان ۵۰ دلار برای خرید یک دارایی ۲۰ دلاری کاملا غیر منطقی است. این موضوع باعث شد تا کاربران مبتدی و سرمایه‌گذاران خرد عملا از اکوسیستم اتریوم بیرون رانده شوند.
• کاهش جذابیت بازی‌های بلاکچینی: در بسیاری از برنامه‌های غیرمتمرکز و بازی‌ها، کاربر باید ده‌ها تراکنش کوچک و روزمره انجام دهد. با گس فی بالا، انجام این بازی‌ها دیگر توجیه اقتصادی نداشت.
• فشار مضاعف بر شبکه‌های لایه‌ی دوم: حتی راهکارهای کمکی مانند رول‌آپ‌ها (Rollup یا راهکاری که ده‌ها تراکنش کاربران را در یک بسته‌ی واحد جمع‌آوری کرده و یک‌جا به شبکه‌ی اصلی می‌فرستد تا هزینه‌ها تقسیم شود) نیز با مشکل مواجه شدند. با وجود اینکه آن‌ها تراکنش‌ها را دسته‌بندی می‌کردند، اما همچنان برای ثبت نهایی همان دسته‌ی اطلاعات روی اتریوم، باید هزینه‌های گزافی را در قالب کارمزد پرداخت می‌کردند که در نهایت از جیب کاربران لایه‌ی دوم کسر می‌شد.

دقیقا در همین نقطه‌ی بحرانی بود که توسعه‌دهندگان اتریوم متوجه شدند راهکارهای موقت دیگر پاسخگو نیستند و شبکه‌ی اتریوم برای بقا و رشد، به یک جراحی عمیق و ساختاری به نام دنکون نیاز دارد.

تغییرات فنی Dencun به زبان ساده

ورود به دنیای فنی شبکه‌های بلاکچینی می‌تواند در نگاه اول کمی گیج‌کننده باشد، اما قرار نیست در اینجا با کدهای برنامه‌نویسی درگیر شویم. آپدیت دنکون در هسته‌ی خود شامل چندین تغییر فنی است، اما هدف همه‌ی آن‌ها یک چیز است: ایجاد فضای بیشتر و ارزان‌تر برای مدیریت اطلاعات. برای اینکه ببینیم اتریوم چگونه این جادوی فنی را انجام داده است، باید با سه مفهوم کلیدی و بسیار جذاب آشنا شویم.

مفهوم Proto-danksharding و نقش آن در نجات شبکه‌ی اتریوم

کلمه‌ی پروتو-دنک شاردینگ (Proto-danksharding) شاید یکی از سخت‌ترین عبارات در دنیای رمزارز به نظر برسد، اما ایده‌ی پشت آن بسیار ساده است. برای درک این کلمه، اول باید بدانیم شاردینگ (Sharding یا تکه‌تکه کردن اطلاعات برای پردازش همزمان و سریع‌تر) چیست. شاردینگ مثل این است که وظایف یک اداره‌ی شلوغ را بین چند شعبه‌ی مختلف تقسیم کنیم تا کار مشتریان سریع‌تر راه بیفتد.

توسعه‌دهندگان اتریوم سال‌ها به دنبال اجرای شاردینگ بودند، اما متوجه شدند این کار بسیار پیچیده و زمان‌بر است. بنابراین، تصمیم گرفتند یک راه‌حل موقت و هوشمندانه به نام پروتو-دنک شاردینگ را معرفی کنند. پیشوند پروتو به معنای نسخه‌ی اولیه و پیش‌درآمد است. این سیستم به جای اینکه کل پایگاه داده‌ی اتریوم را تکه‌تکه کند، فقط نحوه‌ی پذیرش اطلاعات از شبکه‌های کمکی (همان لایه‌ی دوم‌ها) را تغییر می‌دهد. پروتو-دنک شاردینگ به اتریوم اجازه می‌دهد تا بسته‌های عظیمی از اطلاعات بیرونی را بدون نیاز به پردازش سنگین و پرهزینه، به راحتی بپذیرد.

معرفی Blob و تاثیر آن در ذخیره‌سازی ارزان و موقت اطلاعات

ستاره‌ی اصلی آپدیت دنکون، مفهومی به نام بلاب (Blob) است. بیایید بلاب را با یک مثال ملموس بررسی کنیم. تا پیش از دنکون، شبکه‌های لایه‌ی دوم مجبور بودند تمام اطلاعات تراکنش‌های کاربران را در دفترچه‌ی خاطرات دائمی و گران‌قیمت اتریوم به نام ماشین مجازی اتریوم (EVM یا قلب تپنده‌ی شبکه که وظیفه‌ی خواندن و اجرای قراردادهای هوشمند را بر عهده دارد) ثبت کنند. از آنجا که فضای این دفترچه محدود است، ثبت هر کلمه در آن هزینه‌ی بسیار بالایی داشت.

ارتقای دنکون، بلاب‌ها را معرفی کرد. بلاب‌ها شبیه به یک فلش مموری موقت هستند که از بیرون به بدنه‌ی تراکنش‌های اتریوم متصل می‌شوند. حالا شبکه‌های لایه‌ی دوم می‌توانند هزاران تراکنش را فشرده کرده و در یک بلاب قرار دهند. مهم‌ترین ویژگی‌های بلاب‌ها که باعث نجات شبکه‌ی اتریوم شدند عبارتند از:

• فضای ذخیره‌سازی موقت: اطلاعات درون بلاب‌ها فقط برای مدت کوتاهی (حدود ۱۸ روز) در شبکه‌ی اتریوم باقی می‌مانند و بعد از آن برای باز شدن فضای جدید، به صورت خودکار پاک می‌شوند.
• عدم درگیری با ماشین مجازی: چون ماشین مجازی اتریوم نیازی به خواندن، پردازش و اجرای تک‌تک اطلاعات درون بلاب‌ها ندارد، هزینه‌ی ثبت آن‌ها به طرز چشمگیری کاهش می‌یابد.

این ترفند ساده باعث شد تا شبکه‌های لایه‌ی دوم دیگر مجبور نباشند هزینه‌ی ذخیره‌سازی دائمی و بی‌دلیل را به کاربران خود تحمیل کنند.

چرا ارتقای EIP-4844 مهم‌ترین بخش این آپدیت است؟

در دنیای توسعه‌دهندگان اتریوم، هر ایده‌ی جدیدی که برای بهبود شبکه مطرح می‌شود، یک شماره‌ی اختصاصی می‌گیرد که به آن پروپوزال (EIP یا طرح پیشنهادی برای ارتقای شبکه‌ی اتریوم) می‌گویند. آپدیت دنکون شامل چندین EIP مختلف است که هر کدام گوشه‌ای از مشکلات شبکه را حل می‌کنند، اما ارتقای EIP-4844 همان موتوری است که پروتو-دنک شاردینگ و بلاب‌ها را وارد شبکه‌ی اتریوم کرد.

دلیل اهمیت حیاتی EIP-4844 این است که مسیر آینده‌ی اتریوم را تغییر داد. این ارتقای خاص به تنهایی توانست دستاوردهای زیر را رقم بزند:

• ساختار کارمزدهای شبکه را به دو بخش کاملا مجزا (کارمزد تراکنش‌های عادی و کارمزد بلاب‌ها) تقسیم کرد تا ترافیک لایه‌ی اول روی هزینه‌های لایه‌ی دوم تاثیر نگذارد.
• بستر و زیرساخت مناسبی را برای اجرای نسخه‌ی نهایی و کامل شاردینگ در سال‌های آینده فراهم کرد.
• با ارزان‌تر کردن تراکنش‌ها، راه را برای ورود کاربران جدید و توسعه‌ی بازی‌های مبتنی بر بلاکچین هموار ساخت.

به طور خلاصه، EIP-4844 همان تکه‌ی گمشده‌ی پازلی بود که شبکه‌ی اتریوم برای تبدیل شدن به یک شبکه‌ی اقتصادی و مقیاس‌پذیر به آن نیاز داشت.

مزایا و دستاوردهای آپدیت Dencun برای کاربران عادی

حالا که با بخش‌های فنی و پشت‌پرده‌ی این به‌روزرسانی آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که ببینیم این تغییرات چه سودی برای یک کاربر عادی دارد. آیا این آپدیت فقط برای برنامه‌نویسان مهم است یا تغییرات ملموسی در تجربه‌ی روزمره‌ی ما ایجاد می‌کند؟ خبر خوب این است که دنکون مستقیما روی کیف پول و زمان شما تاثیر مثبت می‌گذارد. بیایید مهم‌ترین دستاوردهای این ارتقا را با هم بررسی کنیم.

کاهش شدید کارمزدها در شبکه‌های لایه‌ی دوم Layer 2 (مثل آربیتروم و آپتیمیزم)

مهم‌ترین و جذاب‌ترین نتیجه‌ی آپدیت دنکون، ارزان شدن تراکنش‌ها است. اما دقت کنید، این کاهش کارمزد در شبکه‌ی اصلی اتریوم اتفاق نیفتاده است، بلکه در شبکه‌های لایه‌ی دوم (Layer 2 یا شبکه‌هایی که بر بستر اتریوم ساخته شده‌اند تا تراکنش‌ها را سریع‌تر و ارزان‌تر پردازش کنند) اعمال شده است.

همان‌طور که قبلا اشاره کردیم، با معرفی بلاب‌ها، این شبکه‌های کمکی دیگر مجبور نیستند هزینه‌ی سنگینی برای ثبت اطلاعات روی شبکه‌ی اصلی پرداخت کنند. شبکه‌های محبوبی مانند آربیتروم، آپتیمیزم و بیس اکنون می‌توانند تراکنش‌های شما را با کسر کوچکی از هزینه‌های گذشته انجام دهند.

برای درک بهتر، تصور کنید هزینه‌ی ارسال یک بسته از طریق پست پیشتاز دولتی (شبکه‌ی اصلی اتریوم) همیشه گران است. اما حالا شرکت‌های پیک محلی (شبکه‌های لایه‌ی دوم) می‌توانند با استفاده از یک قطار باری ارزان‌قیمت (بلاب‌ها)، هزاران بسته‌ی شما را با هزینه‌ای در حد چند سنت جابه‌جا کنند. این یعنی خرید، فروش و انتقال دارایی‌ها دیگر بخش بزرگی از سرمایه‌ی شما را به عنوان کارمزد هدر نمی‌دهد.

افزایش سرعت تراکنش‌ها و بهبود مقیاس‌پذیری شبکه

دستاورد بزرگ بعدی، بهبود چشمگیر مقیاس‌پذیری (Scalability یا توانایی شبکه‌ی بلاکچین برای مدیریت تعداد بسیار زیادی از کاربران و تراکنش‌ها در یک زمان مشخص بدون افت کیفیت) است. قبل از دنکون، وقتی بازار شلوغ می‌شد، شبکه‌های لایه‌ی دوم هم به دلیل ترافیک سنگین برای ثبت اطلاعات روی اتریوم، دچار کندی می‌شدند.

اما اکنون با وجود مسیرهای ویژه‌ی اطلاعاتی، این شبکه‌ها می‌توانند حجم بسیار بیشتری از تراکنش‌ها را در زمان کمتری پردازش کنند. این افزایش سرعت باعث می‌شود تا:

• تراکنش‌های شما در کسری از ثانیه تایید شوند و دیگر نیازی به انتظارهای طولانی‌مدت نباشد.
• شبکه در زمان نوسانات شدید بازار و هجوم ناگهانی کاربران، دچار اختلال و قطعی نشود.
• ظرفیت کلی اکوسیستم اتریوم برای پذیرش میلیون‌ها کاربر جدید در سال‌های آینده به شدت افزایش یابد.

رشد و توسعه سریع‌تر برنامه‌های غیرمتمرکز dApps و بازی‌های بلاکچینی

شاید بپرسید ارزان شدن و سریع شدن شبکه چه تاثیری روی آینده‌ی دنیای رمزارز دارد؟ پاسخ در رشد برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps یا نرم‌افزارهایی که به جای سرورهای شرکتی، روی شبکه‌ی بلاکچین اجرا می‌شوند و متعلق به هیچ شخص یا نهاد مرکزی نیستند) نهفته است.

تا پیش از این، ساخت برنامه‌هایی که نیاز به تعامل مداوم و تراکنش‌های خرد داشتند، روی اتریوم غیرممکن یا بسیار گران بود. برای مثال، در یک بازی بلاکچینی، شما برای خرید یک شمشیر مجازی ارزان‌قیمت یا ثبت امتیاز خود، مجبور بودید کارمزدی چند برابر قیمت آن شمشیر پرداخت کنید! این موضوع باعث شکست بسیاری از پروژه‌های بازی و سرگرمی می‌شد.

اما با ارتقای دنکون، هزینه‌ی این تعاملات خرد تقریبا به صفر متمایل شده است. این تغییر، دست برنامه‌نویسان را باز می‌گذارد تا پروژه‌های بسیار جذاب‌تری خلق کنند. دستاوردهای این بخش شامل موارد زیر است:

• بازی‌های بلاکچینی روان‌تر: گیمرها می‌توانند بدون نگرانی از هزینه‌های جانبی، از بازی لذت ببرند و آیتم‌های درون بازی را به راحتی معامله کنند.
• گسترش امور مالی غیرمتمرکز: پلتفرم‌های وام‌دهی و صرافی‌های غیرمتمرکز می‌توانند خدمات خود را با هزینه‌ی بسیار کمتری به سرمایه‌گذاران خرد ارائه دهند که این موضوع باعث ورود پول‌های جدید به بازار می‌شود.
• رونق شبکه‌های اجتماعی غیرمتمرکز: پلتفرم‌هایی که در آن‌ها ثبت هر لایک یا کامنت یک تراکنش محسوب می‌شود، اکنون می‌توانند با شبکه‌های اجتماعی سنتی رقابت کنند و تجربه‌ی کاربری بسیار بهتری را رقم بزنند.

بررسی تاثیر دنکون بر بازار و آینده‌ی سرمایه‌گذاری

پس از آشنایی با جنبه‌های فنی و مزایای کاربردی این به‌روزرسانی، احتمالا این سوال برای شما پیش آمده است که این تغییرات چه تاثیری روی سبد دارایی‌های ما خواهد گذاشت؟ در دنیای رمزارز (Cryptocurrency)، هر ارتقای موفقیت‌آمیز به معنای افزایش ارزش بنیادین یک شبکه است. با این حال، واکنش بازار به آپدیت دنکون ظرافت‌های خاص خود را دارد که یک سرمایه‌گذار آگاه برای داشتن خریدی مطمئن‌تر باید آن‌ها را به خوبی بشناسد.

آپدیت دنکون چه تاثیری بر قیمت اتریوم ETH و توکن‌های لایه‌ی دوم دارد؟

برای بررسی این موضوع، بهتر است تاثیر این آپدیت را به دو بخش کاملا مجزا تقسیم کنیم تا تصویر روشن‌تری از آینده‌ی بازار داشته باشیم:

• تاثیر بر پروژه‌ها و توکن‌های لایه‌ی دوم: برندگان اصلی و مستقیم آپدیت دنکون در کوتاه‌مدت، پروژه‌های لایه‌ی دوم مانند آربیتروم، آپتیمیزم و متیک هستند. همان‌طور که در بخش‌های قبل یاد گرفتیم، هزینه‌ی پرداختی این شبکه‌ها به شبکه‌ی اصلی اتریوم به شدت کاهش یافته است. این کاهش هزینه به معنای حاشیه‌ی سود بیشتر برای این پروژه‌ها، امکان ارائه‌ی خدمات ارزان‌تر و در نتیجه جذب کاربران بسیار بیشتر است. زمانی که استفاده از یک پلتفرم ارزان و سریع باشد، تقاضا برای خرید توکن (Token یا دارایی دیجیتالی که بلاکچین اختصاصی ندارد و روی یک شبکه‌ی میزبان مثل اتریوم ساخته می‌شود) آن پلتفرم نیز افزایش می‌یابد. بنابراین، دنکون یک محرک رشد بسیار قوی برای اقتصاد لایه‌ی دوم محسوب می‌شود.
• تاثیر بر قیمت شبکه‌ی اصلی یا همان اتریوم (ETH): تاثیر دنکون روی خود ارز اتریوم بیشتر یک تاثیر بلندمدت و زیربنایی است. ارزان شدن تراکنش‌ها در شبکه‌های کمکی باعث می‌شود که کل اکوسیستم اتریوم میزبان میلیون‌ها کاربر جدید باشد. هرچه برنامه‌های مالی و بازی‌های بیشتری روی این بستر رشد کنند، جایگاه اتریوم به عنوان پادشاه بی‌رقیب قراردادهای هوشمند (Smart Contracts یا کدهای برنامه‌نویسی که توافقات مالی را به صورت خودکار، دقیق و بدون نیاز به واسطه اجرا می‌کنند) محکم‌تر می‌شود. البته باید به خاطر داشته باشید که قیمت اتریوم در کوتاه‌مدت تحت تاثیر عوامل کلان اقتصادی و رفتار هیجانی معامله‌گران نیز قرار دارد و نباید انتظار رشد نجومی و یک‌شبه را صرفا به دلیل یک آپدیت فنی داشت.

واکنش سرمایه‌گذاران نهادی و سازمان‌ها به بهبود شبکه‌ی اتریوم

یکی از مهم‌ترین بازیگران بازار که معمولا در اخبار روزمره کمتر به آن‌ها پرداخته می‌شود، سرمایه‌گذاران نهادی (Institutional Investors یا شرکت‌های بزرگ، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و بانک‌هایی که با سرمایه‌های بسیار عظیم و میلیون دلاری وارد بازار می‌شوند) هستند. ورود این شرکت‌ها برای رشد پایدار هر ارزی حیاتی است. در گذشته، کارمزدهای متغیر و غیرقابل پیش‌بینی در کنار ترافیک بالای شبکه، یک ریسک تجاری بزرگ محسوب می‌شد که این غول‌های مالی را از سرمایه‌گذاری سنگین در اتریوم باز می‌داشت.

آپدیت دنکون پیام بسیار دلگرم‌کننده‌ای برای این سازمان‌ها ارسال کرد: شبکه‌ی اتریوم زنده است، توسعه‌دهندگان فعالی دارد و می‌تواند خودش را با نیازهای تجاری در مقیاس جهانی تطبیق دهد. زمانی که یک شرکت بزرگ ببیند می‌تواند برنامه‌های غیرمتمرکز خود را با هزینه‌ی ثابت و ارزان روی شبکه‌های لایه‌ی دوم راه‌اندازی کند، اعتماد بسیار بیشتری به کل این اکوسیستم پیدا می‌کند. این اعتماد باعث می‌شود تا در بلندمدت، جریان سرمایه‌های کلان‌تری به سمت اتریوم روانه شود و جایگاه آن را به عنوان امن‌ترین و کاربردی‌ترین بستر اقتصاد آینده تثبیت کند.

جدول مقایسه اتریوم قبل و بعد از آپدیت دنکون

رسیدن به درک کامل از یک تغییر بزرگ فنی، گاهی نیازمند یک نگاه کلی و مقایسه‌ای است. در بخش‌های قبلی این مقاله، با جزئیات و مفاهیم مختلف آپدیت دنکون آشنا شدیم. اکنون برای اینکه این اطلاعات به خوبی در ذهن شما ثبت شود و بتوانید تصویر روشنی از این تحول داشته باشید، وضعیت شبکه‌ی اتریوم را قبل و بعد از اجرای این به‌روزرسانی مهم در یک جدول ساده و کاربردی خلاصه کرده‌ایم.

این مقایسه به شما کمک می‌کند تا در یک نگاه، متوجه ارزش واقعی این تغییرات شوید و ببینید توسعه‌دهندگان چگونه توانسته‌اند مسیر را برای آینده‌ی این اکوسیستم هموار کنند.

ویژگی شبکه	پیش از آپدیت دنکون	پس از آپدیت دنکون
هزینه‌ی تراکنش در شبکه‌های لایه‌ی دوم	بالا و متغیر (وابسته به شلوغی و ترافیک شبکه‌ی اصلی اتریوم)	بسیار ارزان و پایدار (کاهش چشمگیر کارمزدها به لطف ساختار جدید)
روش ذخیره‌سازی اطلاعات	ثبت دائمی و پرهزینه‌ی تمام داده‌ها در هسته‌ی اصلی شبکه	ذخیره‌سازی موقت و ارزان داده‌ها از طریق فضاهای متصلی به نام بلاب
سرعت پردازش و ترافیک	کندی کلافه‌کننده‌ی شبکه در زمان نوسانات شدید و شلوغی بازار	سرعت بالاتر و ترافیک روان‌تر به دلیل ایجاد مسیرهای مجزای داده
توجیه اقتصادی تراکنش‌های خرد	غیرمنطقی (پرداخت کارمزدهایی که گاهی از ارزش خود تراکنش بیشتر بود)	کاملا توجیه‌پذیر و جذاب برای توسعه‌دهندگان بازی‌ها و کاربران عادی
وضعیت مقیاس‌پذیری و رشد	محدودیت شدید در پذیرش همزمان تراکنش‌ها و عدم امکان رشد سریع	فراهم شدن بستر فنی لازم برای پردازش ارزان و پذیرش میلیون‌ها کاربر جدید

همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، ارتقای دنکون صرفا یک تغییر نامحسوس نرم‌افزاری نیست، بلکه یک گام بزرگ و حیاتی برای تبدیل شدن اتریوم به یک شبکه‌ی مالی جهانی و روزمره است. شبکه‌ی اتریوم با عبور از سد کارمزدهای بالا در شبکه‌های کمکی، اکنون نفسی تازه کشیده و آماده است تا در سال‌های آینده، برنامه‌های هیجان‌انگیزتری را برای کاربران خود به ارمغان بیاورد.

گام‌های بعدی توسعه‌دهندگان پس از دنکون چیست؟

آپدیت دنکون پایان راه نیست، بلکه تنها یک ایستگاه مهم و موفقیت‌آمیز در یک سفر طولانی است. توسعه‌دهندگان شبکه‌ی اتریوم برای رسیدن به نسخه‌ی نهایی و بی‌نقص این بلاکچین، یک نقشه‌ی راه (Roadmap یا برنامه‌ی گام‌به‌گام و بلندمدت برای توسعه و ارتقای یک پروژه) بسیار دقیق طراحی کرده‌اند. اگر دنکون را معادل ساخت یک خط ویژه‌ی اتوبوس‌رانی برای دور زدن ترافیک بدانیم، گام‌های بعدی شامل عریض‌تر کردن کل بزرگراه، هوشمند سازی سیستم مدیریت مسیر و پاکسازی جاده از موانع اضافی است.

ویتالیک بوترین، خالق اتریوم، این نقشه‌ی راه را به چند مرحله‌ی اصلی تقسیم کرده است که دنکون بخش مهمی از مرحله‌ی سرج (The Surge یا مرحله‌ی جهش و افزایش شدید سرعت شبکه) محسوب می‌شود. هدف نهایی این مرحله، رساندن سرعت شبکه‌ی اتریوم به پردازش بیش از صد هزار تراکنش در ثانیه است تا بتواند با سیستم‌های مالی جهانی مانند ویزا کارت یا مستر کارت رقابت کند. اما کار به همین جا ختم نمی‌شود و برنامه‌های هیجان‌انگیز دیگری در راه است.

پس از موفقیت دنکون، برنامه‌نویسان اکنون با خیالی آسوده‌تر روی اهداف بعدی تمرکز کرده‌اند. در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، انتظار می‌رود که اکوسیستم اتریوم روی سه محور اصلی زیر توسعه پیدا کند:

• تکامل بلاب‌ها و اجرای شاردینگ کامل: دنکون در واقع نسخه‌ی اولیه‌ی شاردینگ را معرفی کرد. در قدم بعدی که به آن دنک شاردینگ کامل (Full Danksharding) می‌گویند، تعداد این فضاهای ذخیره‌سازی موقت یا همان بلاب‌ها به شدت افزایش می‌یابد. این یعنی شبکه‌های لایه‌ی دوم فضای بسیار وسیع‌تری برای ارسال اطلاعات خواهند داشت و در نتیجه، کارمزدها حتی از مقدار فعلی هم کمتر، باثبات‌تر و ارزان‌تر خواهد شد.
• سبک‌سازی و پاکسازی شبکه‌ی اصلی: یکی از چالش‌های فعلی اتریوم، حجم بسیار سنگین اطلاعات ثبت شده از گذشته تا به امروز است. در مراحل بعدی که با نام‌هایی مثل پرج (The Purge یا مرحله‌ی پاکسازی) شناخته می‌شوند، توسعه‌دهندگان قصد دارند اطلاعات قدیمی و غیرضروری را از هسته‌ی اصلی شبکه حذف کنند. این کار دقیقا شبیه به پاک کردن فایل‌های اضافی و قدیمی از حافظه‌ی گوشی موبایل است تا سرعت پردازشگر آن بالاتر برود. با این سبک‌سازی، حتی کاربران عادی هم می‌توانند با استفاده از یک رایانه‌ی خانگی معمولی، به تایید تراکنش‌ها و حفظ امنیت شبکه‌ی اتریوم کمک کنند.
• مبارزه با سانسور و تمرکزگرایی: با بزرگ‌تر شدن و ارزشمندتر شدن شبکه‌ی اتریوم، همیشه این خطر وجود دارد که شرکت‌های بزرگ و ثروتمند بخواهند روی تایید تراکنش‌ها تسلط پیدا کنند. توسعه‌دهندگان اتریوم در سال‌های آینده سازوکارهای فنی و امنیتی جدیدی را پیاده‌سازی خواهند کرد تا اطمینان حاصل کنند هیچ سازمان یا نهاد قدرتمندی نمی‌تواند تراکنش‌های کاربران خرد را سانسور کرده یا به تاخیر بیندازد.

در یک کلام، آینده‌ی شبکه‌ی اتریوم در سال‌های پیش رو، حول محور ساخت یک سیستم مالی کاملا آزاد، به شدت سریع‌تر و بسیار ارزان‌تر برای تمامی مردم جهان می‌چرخد و دنکون تنها یکی از کلیدهای طلایی برای باز کردن درهای این آینده بود.

منابع:

Ethereum.org

Consensys

Investopedia