ساخت طلا از جیوه: آیا کمیابی طلا به عنوان یک دارایی امن به چالش کشیده شده است؟

یک استارتاپ مستقر در سانفرانسیسکو به نام Marathon Fusion ادعا کرده که موفق شده است جیوه را به طلای واقعی تبدیل کند و نرخ تولید خود را ده برابر بیشتر از مرکز تحقیقات هسته‌ای اروپا (CERN) اعلام کرده است. این شاهکار هسته‌ای در زمانی اعلام می‌شود که قیمت هر اونس طلا کمی پایین‌تر از ۴۰۰۰ دلار معامله می‌شود که تقریباً ۲۶ درصد کمتر از اوج خود در ماه ژانویه است و پرسش‌هایی را در مورد کمیابی این فلز در آینده ایجاد کرده است.

ادعای بزرگ Marathon Fusion

شرکت Marathon Fusion این هفته اعلام کرد فرآیندی را برای تبدیل جیوه به طلای پایدار با استفاده از واکنش‌های هسته‌ای به نمایش گذاشته است؛ روشی که برخلاف تلاش‌های کیمیاگران قرون وسطی، مبتنی بر علم است. این شرکت که در سال ۲۰۲۳ تأسیس شده، اندازه‌گیری‌های پرتو گاما را به اشتراک گذاشته که به گفته آن‌ها، این آزمایش را تأیید می‌کند.

با این حال، بر اساس چندین گزارش از جمله فایننشال تایمز (FT)، این شرکت مشخص نکرده که چه مقدار طلا تولید کرده، هزینه آن چقدر بوده و آیا شخص ثالث مستقلی نتایج را تأیید کرده است یا خیر.

البته فیزیک این فرآیند، علمی-تخیلی نیست. تحقیقات این شرکت که در جولای ۲۰۲۵ ارائه شده، پیشنهاد بمباران ایزوتوپ جیوه-۱۹۸ با نوترون‌های پرانرژی در یک راکتور همجوشی را مطرح می‌کند. این عمل، ایزوتوپ جیوه-۱۹۷ را ایجاد می‌کند که متعاقباً به طلا-۱۹۷، ایزوتوپ پایداری که در جواهرات، سکه‌ها و خزانه‌های بانک مرکزی یافت می‌شود، واپاشی می‌کند.

شبیه‌سازی‌های این شرکت، تولید سالانه تقریباً دو تن طلا به ازای هر گیگاوات توان همجوشی حرارتی را پیش‌بینی می‌کند. البته این یک خروجی صنعتی نظری است و نه تولیدی که عملاً به نمایش درآمده باشد.

مقایسه با معیار سرن

ادعای Marathon Fusion مبنی بر ۱۰ برابر بودن نرخ تولیدش نسبت به سرن (CERN) تا زمانی فوق‌العاده به نظر می‌رسد که معیار اصلی را در نظر بگیریم. در سال ۲۰۲۵، محققان سرن گزارش دادند که برخوردهای سرب در برخورددهنده بزرگ هادرونی بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ حدود ۸۶ میلیارد هسته طلا تولید کرده است. جرم ترکیبی این هسته‌ها تنها ۲۹ پیکوگرم (۲۹ تریلیونم گرم) بود.

حتی ضرب این مقدار در ۱۰ نیز تنها ۲۹۰ پیکوگرم حاصل می‌دهد. هیچ‌کدام از این آزمایش‌ها تولید طلای تجاری مقرون‌به‌صرفه را نشان نداده‌اند. محصولات جانبی رادیواکتیو، تجهیزات گران‌قیمت و جداسازی پیچیده ایزوتوپ‌ها موانع دیگری بر سر راه هستند.

تأثیر بر بازار طلا و بحث‌های پیرامون آن

این ادعای علمی در دورانی دشوار برای سرمایه‌گذاران طلا مطرح می‌شود. این فلز گرانبها در روز جمعه، ۲۳ اکتبر، نزدیک به ۳۹۹۵ دلار در هر اونس تروی بسته شد که تقریباً ۰.۷ درصد در روز و ۴ درصد در هفته کاهش داشت. تصویر ماهانه نیز به همان اندازه نگران‌کننده است و طلا در ۳۰ روز گذشته بین ۶.۵ تا ۷ درصد و از ابتدای سال ۲۰۲۶ بین ۷.۵ تا ۸.۵ درصد کاهش ارزش داشته است.

قیمت طلا از اوج خود در اواخر ژانویه که نزدیک به ۵۴۰۰ تا ۵۶۰۰ دلار بود، حدود ۲۶ درصد عقب‌نشینی کرده است. با وجود فروش اخیر، طلا در بازه پنج ساله همچنان بیش از ۱۲۰ درصد رشد را نشان می‌دهد.

در همین حال، شورای جهانی طلا تخمین می‌زند که ذخایر طلای روی زمین تقریباً ۲۲۲,۶۰۰ تن است که این مقدار تولید آزمایشگاهی را ناچیز جلوه می‌دهد. تولید جهانی معادن در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳,۶۷۲ تن رسید. برای تأمین این عرضه سالانه از طریق فرآیند پیشنهادی Marathon Fusion، با فرض صحت بازده نظری آن، به حدود ۱۸۰۰ گیگاوات ظرفیت همجوشی حرارتی نیاز است. نیروگاه‌های همجوشی تجاری هنوز در این مقیاس فعالیت نمی‌کنند و اقتصاد طلای مصنوعی هنوز اثبات نشده است.

نیش و کنایه‌های بیت‌کوینی‌ها به طرفداران طلا

در این میان، طرفداران بیت‌کوین از اعلامیه Marathon Fusion برای کنایه زدن به حامیان قدیمی طلا استفاده کرده و استدلال می‌کنند که توانایی تولید طلا، ضعف اساسی در روایت کمیابی این فلز گرانبها را آشکار می‌کند.

برخی آن را با الماس‌های تولید شده در آزمایشگاه مقایسه کرده‌اند که باعث کاهش ۵۰ درصدی ارزش الماس‌های طبیعی شده‌اند. این بحث همچنین رقابت آشنای بین حامیان بیت‌کوین و طرفدار سرسخت طلا، پیتر شیف، را احیا کرده است و بیت‌کوینی‌ها به محدودیت عرضه ۲۱ میلیون واحدی بیت‌کوین به عنوان یک تمایز کلیدی اشاره می‌کنند.

مدافعان طلا در پاسخ می‌گویند که تولید نظری و تولید اقتصادی مقرون‌به‌صرفه دو گزاره کاملاً متفاوت هستند و بحث قدیمی بر سر اینکه کدام دارایی پول سخت‌تری است، هنوز به نتیجه نرسیده است. در حال حاضر، چالش اصلی طلا از بازارهای مالی نشأت می‌گیرد، نه از کیمیاگری هسته‌ای.