منظور از قاتل اتریوم چیست؟ بررسی جامع ویژگی ها، نحوه عملکرد و 10 رقیب (قاتل) بلاک‌چین اتریوم

تصور کنید یک فرصت معاملاتی بی‌نظیر در بازار پیدا کرده‌اید، اما برای تایید یک تراکنش ساده در شبکه اتریوم باید ده‌ها دلار کارمزد بپردازید و ساعت‌ها منتظر بمانید. این همان بن‌بستی است که سرمایه‌گذاران خرد و توسعه‌دهندگان را به سمت شبکه‌های جایگزین سوق داد و بازار را مملو از پروژه‌های پر سر و صدا کرد. در این مقاله، علاوه بر ماهیت و ویژگی های قاتل اتریوم، ساختار ۱۰ رقیب سرسخت اتریوم را نیز بررسی می‌کنیم تا ببینیم کدام شبکه واقعا پتانسیل حل مشکل کارمزدها را دارد و کدام یک صرفا یک شعار تبلیغاتی است.

اصطلاح قاتل اتریوم به چه معناست و چرا به وجود آمد؟

دنیای رمزارزها پر از اصطلاحات تخصصی است و قاتل اتریوم یا Ethereum Killer یکی از جالب‌ترین آن‌هاست. وقتی این عبارت را می‌شنوید، شاید تصور کنید با یک بدافزار یا یک اتفاق خطرناک روبرو هستید، اما جای نگرانی نیست. این اصطلاح صرفا یک لقب برای پروژه‌ها و شبکه‌های جدیدی است که با هدف رفع نواقص شبکه‌ی اتریوم و رقابت مستقیم با آن طراحی شده‌اند.

برای درک بهتر، شبکه‌ی اتریوم را مانند یک مرکز خرید بسیار بزرگ، قدیمی و به شدت محبوب در مرکز شهر تصور کنید. این مرکز خرید آن‌قدر شلوغ شده است که راه رفتن در آن سخت است و هزینه‌ی پارکینگ آن سر به فلک می‌کشد. در این میان، مراکز خرید جدیدی در اطراف شهر ساخته می‌شوند که بزرگ‌تر، مدرن‌تر و ارزان‌تر هستند و تلاش می‌کنند مشتریان مرکز خرید قدیمی را به سمت خود بکشانند. به این پروژه‌های جدید و مدعی، قاتل اتریوم می‌گویند.

ریشه شکل‌گیری مفهوم Ethereum Killer در بازار رمزارزها

ریشه‌ی این اصطلاح به سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ برمی‌گردد. اتریوم اولین شبکه‌ای بود که مفهوم قراردادهای هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی که توافقات میان افراد را بدون نیاز به واسطه و به صورت کاملا خودکار اجرا می‌کنند) را به دنیا معرفی کرد. این نوآوری بی‌نظیر باعث شد تا هزاران برنامه‌نویس برای ساخت برنامه‌های مالی و بازی‌های خود به سمت این شبکه هجوم بیاورند.

اما این موفقیت خیره‌کننده، پاشنه‌ی آشیل اتریوم نیز شد. با افزایش شدید تعداد کاربران، شبکه توان پاسخگویی به این حجم از تقاضا را نداشت. در همین زمان بود که توسعه‌دهندگان تصمیم گرفتند به جای تلاش برای اصلاح زیرساخت‌های قدیمی و کند اتریوم، شبکه‌های بلاک‌چینی کاملا جدیدی بسازند که از همان ابتدا برای مدیریت حجم عظیمی از کاربران طراحی شده باشند. این شبکه‌های جایگزین، با وعده‌ی سرعت بسیار بیشتر و هزینه‌ی کمتر وارد بازار شدند و رسانه‌ها لقب قاتل اتریوم را به آن‌ها دادند.

چرا اتریوم با وجود محبوبیت بالا با چالش روبرو شد؟

اتریوم در واقع قربانی موفقیت خودش شد. هرچه افراد بیشتری می‌خواستند از برنامه‌های جذاب و غیرمتمرکز این شبکه استفاده کنند، نقاط ضعف ساختاری آن بیشتر نمایان می‌شد. معماری اولیه‌ی این شبکه برای تبدیل شدن به یک کامپیوتر جهانی که میلیون‌ها نفر همزمان از آن استفاده کنند، آماده نبود. بیایید سه چالش اصلی که مسیر را برای ورود رقبای جدید باز کرد، بررسی کنیم:

کارمزدهای سنگین و نوسانی شبکه (Gas Fee)

بزرگ‌ترین دردسر کاربران، پرداخت هزینه‌های گزاف یا Gas Fee (هزینه‌ای که به عنوان دستمزد برای انجام و تایید هر تراکنش در بلاک‌چین به تاییدکنندگان شبکه پرداخت می‌کنید) بود. سیستم کارمزد در اتریوم دقیقا مانند سیستم قیمت‌گذاری تاکسی‌های اینترنتی در روزهای بارانی عمل می‌کند؛ هرچه شبکه شلوغ‌تر باشد، شما برای انجام تراکنش خود باید پول بیشتری بپردازید تا درخواست شما در اولویت قرار بگیرد. در زمان‌های اوج بازار، گاهی کاربران مجبور بودند برای جابه‌جایی تنها ۱۰ دلار، بیش از ۵۰ دلار کارمزد پرداخت کنند که این موضوع، استفاده از شبکه را برای افراد عادی و سرمایه‌گذاران خرد غیرممکن می‌کرد.

سرعت پایین پردازش تراکنش‌ها و مشکل مقیاس‌پذیری

چالش بزرگ بعدی عدم مقیاس‌پذیری (توانایی یک سیستم کامپیوتری یا شبکه برای مدیریت تعداد فزاینده‌ای از کاربران و درخواست‌ها بدون افت سرعت یا کیفیت عملکرد) بود. اتریوم در حالت عادی تنها می‌تواند حدود ۱۵ تراکنش را در هر ثانیه پردازش کند. این شبکه‌ی عظیم را مانند یک اتوبان تک‌بانده تصور کنید؛ وقتی هزاران ماشین به صورت همزمان می‌خواهند از این اتوبان باریک عبور کنند، یک ترافیک کیلومتری و خسته‌کننده ایجاد می‌شود. همین ترافیک سنگین باعث می‌شد که گاهی تایید یک انتقال ساده‌ی مالی، ساعت‌ها زمان ببرد.

محدودیت‌های ساختاری در زمان اوج شلوغی بازار

ترکیب کارمزدهای نجومی و سرعت پایین پردازش، در زمان‌هایی که بازار به شدت داغ می‌شد، اتریوم را عملا فلج می‌کرد. این چالش‌ها در قالب موارد زیر خود را نشان می‌دادند:

• قفل شدن شبکه در زمان عرضه‌های اولیه: زمانی که پروژه‌های هیجان‌انگیزی مانند بازی‌های دیجیتال جدید راه‌اندازی می‌شدند، هجوم ناگهانی کاربران کل شبکه‌ی اتریوم را به حالت قفل‌شدگی درمی‌آورد.
• خروج توسعه‌دهندگان مستقل: هزینه‌ی بالای اجرای برنامه‌ها باعث شد برنامه‌نویسانی که بودجه‌ی محدودی داشتند، نتوانند ایده‌های خود را روی اتریوم پیاده‌سازی کنند.
• توقف معاملات خرد: کاربرانی که سرمایه‌ی کمی داشتند، به دلیل کارمزدهای بالا از انجام معاملات روزانه باز ماندند.

این محدودیت‌های ساختاری دقیقا همان نقطه‌ی ضعفی بود که رقبا به آن نیاز داشتند. آن‌ها با استفاده از تکنولوژی‌های جدیدتر وارد میدان شدند تا بستری روان‌تر و پایدارتر برای توسعه‌ی دنیای دیجیتال فراهم کنند و به این ترتیب، مسیر پر رقابت قاتلان اتریوم آغاز شد.

ویژگی‌های فنی یک قاتل یا رقیب اتریوم

برای اینکه یک شبکه‌ی بلاک‌چینی بتواند با غول بزرگی مانند اتریوم رقابت کند، صرفا داشتن یک ایده‌ی جذاب کافی نیست. این پروژه‌های جدید باید از نظر فنی زیرساختی را ارائه دهند که هم توسعه‌دهندگان برنامه‌ها و هم کاربران عادی را قانع کند تا خانه‌ی قدیمی خود را ترک کنند و به یک شبکه‌ی جدید مهاجرت کنند. در این بخش، ویژگی‌های فنی و معماری این پروژه‌های مدعی را به زبانی ساده بررسی می‌کنیم تا ببینیم دقیقا چه چیزی در چنته دارند.

سازگاری با ماشین مجازی اتریوم یا همان EVM؛ مزیت یا کپی‌برداری؟

اگر پیگیر اخبار دنیای رمزارزها باشید، احتمالا نام EVM یا ماشین مجازی اتریوم (یک محیط نرم‌افزاری که کدهای برنامه‌نویسی و قراردادهای هوشمند شبکه در آن خوانده و اجرا می‌شوند) را شنیده‌اید. این ماشین در واقع قلب تپنده‌ی شبکه‌ی اتریوم است. نکته‌ی جالب اینجاست که بسیاری از رقبای اتریوم تصمیم گرفته‌اند شبکه‌ی خود را کاملا با این ماشین سازگار کنند. اما چرا شبکه‌ای که می‌خواهد قاتل اتریوم باشد، باید از تکنولوژی آن استفاده کند؟

برای درک این موضوع، سیستم عامل اندروید را تصور کنید. وقتی یک شرکت، گوشی موبایل جدیدی می‌سازد، اگر سیستم عامل آن اندروید باشد، تمام برنامه‌نویسان جهان می‌توانند اپلیکیشن‌های قبلی خود را به راحتی روی این گوشی جدید نصب کنند. سازگاری با EVM نیز دقیقا همین کارکرد را دارد:

• انتقال راحت برنامه‌ها: برنامه‌نویسان برای کوچ کردن به شبکه‌ی جدید، نیازی ندارند کدهای خود را از صفر و با زبانی جدید بنویسند.
• جذب سریع کاربر: شبکه‌های جدید با این کار، مسیر را برای ورود سریع پروژه‌های موفق اتریوم به پلتفرم خود باز می‌کنند و کاربران آن پروژه‌ها را نیز به سمت خود می‌کشانند.

بنابراین، این سازگاری اصلا یک کپی‌برداری ضعیف نیست؛ بلکه یک استراتژی فوق‌العاده هوشمندانه برای رشد سریع در بازار است. شبکه‌هایی مانند پالیگان و آوالانچ با استفاده از همین ترفند توانستند در مدت زمان کوتاهی به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کنند.

تفاوت در مکانیزم‌های اجماع؛ از اثبات کار تا راه‌حل‌های نوین

یکی دیگر از تفاوت‌های فنی بسیار مهم میان اتریوم و رقبای تازه‌نفس، نوع مکانیزم اجماع (مجموعه قوانینی که کامپیوترهای پراکنده در سراسر جهان از طریق آن، برای تایید و ثبت تراکنش‌ها با یکدیگر به توافق می‌رسند) است. برای اینکه بهتر متوجه شوید، یک جلسه‌ی هیئت مدیره را در نظر بگیرید. برای تصمیم‌گیری در این جلسه روش‌های مختلفی وجود دارد؛ شبکه‌های بلاک‌چینی نیز برای تایید اطلاعات روش‌های متفاوتی دارند:

• اثبات کار (Proof of Work): در این روش قدیمی که اتریوم در سال‌های اولیه‌ی فعالیت خود از آن استفاده می‌کرد، کامپیوترها باید برای تایید تراکنش‌ها مسائل پیچیده‌ی ریاضی را حل می‌کردند. این روش به دستگاه‌های گران‌قیمت و مصرف برق بسیار بالایی نیاز داشت و سرعت شبکه را به شدت پایین می‌آورد.
• اثبات سهام (Proof of Stake): در این مدل مدرن‌تر، کاربران نیازی به دستگاه‌های قدرتمند ندارند، بلکه مقداری از ارز دیجیتال خود را در شبکه قفل می‌کنند تا حق تایید تراکنش‌ها را به دست آورند. این کار مانند داشتن سهام در یک شرکت و رای دادن بر اساس آن سهام است. این روش بسیار سریع‌تر است و تقریبا تمام قاتلان اتریوم از همان روز اول با این مکانیزم کار خود را آغاز کردند.
• راه‌حل‌های ترکیبی و اختصاصی: برخی از رقبا پا را فراتر گذاشتند و قوانین جدیدی خلق کردند. برای مثال، شبکه‌ی سولانا از روش اثبات تاریخچه (الگوریتمی که زمان دقیق وقوع هر تراکنش را ثبت می‌کند تا نیازی به هماهنگی زمان‌بر میان کامپیوترها نباشد) استفاده کرد تا به سرعت پردازشی برسد که پیش از آن در دنیای بلاک‌چین غیرممکن به نظر می‌رسید.

برای اینکه تفاوت‌های فنی را به صورت یکپارچه و سریع مرور کنیم، در جدول زیر ساختار سنتی اتریوم را با ویژگی‌های مشترک در شبکه‌های نسل جدید مقایسه کرده‌ایم. این مقایسه به خوبی نشان می‌دهد که چرا پروژه‌های رقیب توانسته‌اند در زمینه‌ی سرعت و هزینه‌ها عملکرد بهتری از خود نشان دهند.

ویژگی فنی	شبکه‌ی اتریوم (مدل کلاسیک پیش از به‌روزرسانی‌ها)	شبکه‌های رقیب (قاتلان اتریوم)
زبان ارتباطی برنامه‌ها	ماشین مجازی اختصاصی اتریوم	معمولا سازگار با ماشین مجازی اتریوم جهت سهولت انتقال
روش تایید تراکنش‌ها	متکی به توان پردازشی بالا و دستگاه‌های ماینر	متکی به قفل کردن دارایی در شبکه و روش‌های نوین
معماری پردازش اطلاعات	پردازش خطی و پشت سر هم تراکنش‌ها	پردازش موازی و همزمان چندین تراکنش
انعطاف‌پذیری شبکه	ساختار یکپارچه و متمرکز در یک لایه	ساختارهای چندلایه‌ای و استفاده از شبکه‌های فرعی
تاثیر شلوغی بر کارمزد	افزایش شدید هزینه‌ها در زمان ترافیک شبکه	ثابت ماندن نسبی هزینه‌ها حتی در اوج شلوغی

این تفاوت‌های بنیادی در طراحی، همان چیزی است که به رقبای جدید اجازه می‌دهد تا با شعار سرعت بالا و کارمزد صفر، به رقابت با بزرگ‌ترین پلتفرم قراردادهای هوشمند در دنیا بپردازند. در بخش بعدی با مهم‌ترین این شبکه‌ها و عملکرد دقیق آن‌ها آشنا خواهیم شد.

معرفی و تحلیل ۱۰ رقیب (قاتل) اصلی و سرسخت اتریوم

اکنون که می‌دانیم چرا شبکه‌ی اتریوم به رقبای تازه‌نفس نیاز دارد، وقت آن است که با مهم‌ترین مدعیان این رقابت آشنا شویم. هر کدام از این پروژه‌ها با استراتژی و ایده‌ی خاص خود وارد میدان شده‌اند تا جایگاه اتریوم را به چالش بکشند. در این بخش، ۱۰ شبکه‌ی برجسته را به زبانی ساده و با مثال‌های کاربردی بررسی می‌کنیم تا با ویژگی‌های منحصربه‌فرد هر یک آشنا شوید.

سولانا؛ سریع‌ترین بلاک‌چین با تمرکز بر سرعت و کارمزد نزدیک به صفر

شبکه‌ی سولانا را می‌توانید مانند یک ماشین مسابقه‌ای فرمول یک در دنیای رمزارزها تصور کنید. هدف اصلی سازندگان این شبکه، رسیدن به بالاترین سرعت ممکن با کمترین هزینه‌ی پردازشی بوده است. سولانا از یک نوآوری جذاب به نام اثبات تاریخچه (روشی برای زمان‌بندی دقیق تراکنش‌ها بدون نیاز به تایید و هماهنگی مداوم تمام کامپیوترهای شبکه) استفاده می‌کند.

• مزیت اصلی: پردازش هزاران تراکنش در ثانیه با کارمزدی که معمولا کمتر از یک سنت است.
• نقطه‌ی ضعف: این سرعت بالا گاهی باعث می‌شود شبکه تحت فشار زیاد دچار قطعی‌های موقت شود.

کاردانو؛ توسعه علمی و گام‌به‌گام برای حل سه‌گانه بلاک‌چین

اگر سولانا یک ماشین مسابقه‌ای باشد، کاردانو مانند یک تیم تحقیقاتی دانشگاهی است که همه چیز را با دقت و وسواس علمی پیش می‌برد. این پروژه توسط یکی از بنیان‌گذاران اولیه‌ی اتریوم ساخته شد و هدف آن حل سه‌گانه بلاک‌چین (چالش ایجاد تعادل همزمان میان سه ویژگی امنیت، سرعت و تمرکززدایی در یک شبکه) است. تمام به‌روزرسانی‌های شبکه‌ی کاردانو پیش از اجرا، توسط دانشگاهیان و متخصصان بررسی و تایید می‌شوند. این رویکرد باعث شده تا کاردانو شبکه‌ای بسیار امن باشد، هرچند که روند توسعه‌ی آن کمی کندتر از سایر رقبا به نظر می‌رسد.

آوالانچ؛ زیرساختی با سرعت بالا و قطعیت آنی تراکنش‌ها

شبکه‌ی آوالانچ مشکل ترافیک را با ایده‌ی هوشمندانه‌ای حل کرده است؛ به جای ساختن یک اتوبان بزرگ، سه اتوبان مجزا ساخته است که هر کدام وظیفه‌ی خاصی دارند. این جداسازی وظایف باعث می‌شود تا آوالانچ به ویژگی قطعیت آنی (زمانی که طول می‌کشد تا یک تراکنش برای همیشه و بدون امکان تغییر یا بازگشت در هسته‌ی شبکه ثبت شود) در کمتر از دو ثانیه دست پیدا کند. در آوالانچ، توسعه‌دهندگان می‌توانند به راحتی شبکه‌های اختصاصی خودشان را بسازند و از امنیت شبکه‌ی اصلی بهره‌مند شوند.

بی‌ان‌بی چین؛ غول تجاری تحت حمایت بزرگ‌ترین صرافی جهان

شبکه‌ی بی‌ان‌بی چین که توسط صرافی بزرگ بایننس راه‌اندازی شده است، یک رقیب کاملا تجاری و عمل‌گرا محسوب می‌شود. این شبکه برای کاربرانی طراحی شده است که می‌خواهند از برنامه‌های مالی با هزینه‌ی بسیار کم استفاده کنند.

ویژگی مهم این شبکه، تمایل آن به متمرکز بودن (حالتی که کنترل و تایید اطلاعات شبکه در دست تعداد محدودی از افراد یا یک شرکت خاص است) نسبت به سایر رقباست. بایننس ترجیح داده است برای رسیدن به سرعت بالا و کارمزد پایین، کنترل شبکه را در دست تعداد کمتری از تاییدکنندگان قرار دهد. این موضوع برای بسیاری از کاربران عادی اهمیت چندانی ندارد، اما برای طرفداران سرسخت آزادی دیجیتال یک نقطه‌ی ضعف محسوب می‌شود.

پولکادات؛ معمار ارتباط میان‌زنجیره‌ای و اینترنت بلاک‌چین‌ها

در دنیای دیجیتال، شبکه‌های مختلف معمولا نمی‌توانند با هم صحبت کنند؛ مثلا شما نمی‌توانید اطلاعات شبکه‌ی اتریوم را مستقیما به شبکه‌ی بیت‌کوین بفرستید. پولکادات مانند یک فرودگاه بین‌المللی بزرگ طراحی شده است تا این مشکل را حل کند. این پروژه از سیستم پاراچین (شبکه‌های مستقلی که به یک هسته‌ی مرکزی متصل می‌شوند و از امنیت آن به صورت مشترک استفاده می‌کنند) بهره می‌برد. هدف پولکادات این نیست که اتریوم را نابود کند، بلکه می‌خواهد شبکه‌ای بسازد که در آن تمام بلاک‌چین‌ها از جمله اتریوم بتوانند به راحتی با هم در ارتباط باشند.

پالیگان؛ راهکار لایه دوم که مرزهای لایه اول را جابه‌جا کرد

پالیگان از نظر فنی یک قاتل اتریوم مستقل نیست، بلکه یک لایه دوم (شبکه‌ای که روی شبکه‌ی اصلی ساخته می‌شود تا بار ترافیکی و هزینه‌های آن را به شدت کاهش دهد) برای اتریوم است. پالیگان را مانند یک قطار تندرو و ارزان‌قیمت در نظر بگیرید که در کنار یک اتوبان شلوغ ساخته شده است. کاربران سوار این قطار می‌شوند، کارهای خود را سریع و ارزان انجام می‌دهند و در نهایت نتیجه‌ی کار به شبکه‌ی اصلی اتریوم منتقل می‌شود. پالیگان به دلیل راحتی استفاده، میزبان بسیاری از شرکت‌های بزرگ جهانی در دنیای رمزارزها شده است.

کازماس؛ شبکه شبکه‌ها و تسهیل‌کننده تعاملات مستقل

کازماس شباهت زیادی به ایده‌ی پولکادات دارد، اما با یک تفاوت ظریف. کازماس به جای یک فرودگاه مرکزی، مانند یک سازمان ملل متحد برای بلاک‌چین‌ها عمل می‌کند. این پروژه ابزارهایی در اختیار برنامه‌نویسان قرار می‌دهد تا بتوانند در کمترین زمان، شبکه‌ی مستقل خود را بسازند. ویژگی کلیدی کازماس قابلیت همکاری (توانایی شبکه‌های مختلف برای تبادل اطلاعات، پیام‌ها و دارایی‌ها با یکدیگر بدون نیاز به واسطه) است. در شبکه‌ی کازماس، هر بلاک‌چین مستقل است اما می‌تواند به راحتی با همسایگان خود تجارت کند.

الگورند؛ استفاده از ریاضیات پیشرفته برای امنیت و تمرکززدایی

الگورند توسط یک استاد برجسته‌ی دانشگاه ام‌آی‌تی طراحی شده است و به عنوان شبکه‌ی ریاضیدان‌ها شناخته می‌شود. این شبکه با استفاده از فرمول‌های پیچیده‌ی ریاضی، تضمین می‌کند که تراکنش‌ها به سرعت و با امنیت کامل تایید شوند و هرگز شبکه دچار انشعاب یا دوپارگی نشود. ساختار الگورند به گونه‌ای طراحی شده که حتی با یک گوشی موبایل ساده هم می‌توان در فرآیند تامین امنیت آن مشارکت کرد، که این موضوع به تمرکززدایی بیشتر شبکه کمک بزرگی می‌کند.

آپتوس؛ نسل جدید بلاک‌چین‌ها با زبان برنامه‌نویسی امن موو

آپتوس یکی از جدیدترین مدعیان این بازار است که توسط تیمی از مهندسان سابق شرکت فیس‌بوک ساخته شده است. جذابیت اصلی آپتوس در استفاده از زبان برنامه‌نویسی موو (یک زبان کدنویسی بسیار جدید که به طور اختصاصی برای جلوگیری از هک شدن دارایی‌ها و اشتباهات رایج برنامه‌نویسان طراحی شده است) خلاصه می‌شود. آپتوس وعده داده است که زیرساختی به مراتب امن‌تر و سریع‌تر برای برنامه‌های آینده فراهم کند و توانسته در مدت کوتاهی سرمایه‌گذاران بزرگی را جذب کند.

مولتی‌ورس‌ایکس؛ پیاده‌سازی شاردینگ تطبیقی برای دنیای واقعی

شبکه‌ی مولتی‌ورس‌ایکس که قبلا با نام الروند شناخته می‌شد، استاد تقسیم کار است. این شبکه از تکنولوژی پیشرفته‌ای به نام شاردینگ (روشی که اطلاعات و بار کاری شبکه را به بخش‌های کوچک‌تر و مستقل تقسیم می‌کند تا پردازش آن‌ها سریع‌تر و همزمان انجام شود) استفاده می‌کند. برای درک این تکنولوژی، یک فروشگاه زنجیره‌ای را تصور کنید؛ هرگاه تعداد مشتریان زیاد می‌شود، فروشگاه به صورت خودکار صندوق‌های پرداخت جدیدی را باز می‌کند تا هیچ‌کس در صف نماند. مولتی‌ورس‌ایکس با این روش می‌تواند نیازهای واقعی کسب‌وکارها را در مقیاس جهانی برآورده کند.

بررسی عملکرد Ethereum Killers در بخش‌های کلیدی بازار

شناخت ویژگی‌های فنی رقبای اتریوم به ما کمک می‌کند تا پتانسیل آن‌ها را درک کنیم، اما عیار واقعی یک شبکه زمانی مشخص می‌شود که عملکرد آن را در دنیای واقعی بسنجیم. بلاک‌چین‌ها بدون داشتن کاربر و برنامه‌های کاربردی، فرقی با شهرهای لوکس اما خالی از سکنه ندارند. در این بخش، وضعیت پادشاهی اتریوم و میزان نفوذ قاتلان آن را در دو بخش فوق‌العاده مهم بازار یعنی امور مالی غیرمتمرکز و توکن‌های بی‌همتا بررسی می‌کنیم.

جنگ قدرت در دنیای دیفای؛ کدام شبکه نقدینگی بیشتری جذب کرده است؟

دنیای دیفای یا DeFi (امور مالی غیرمتمرکز که امکان وام‌دهی، وام‌گیری و تبادل دارایی‌ها را بدون نیاز به بانک‌ها فراهم می‌کند) بزرگ‌ترین میدان نبرد میان اتریوم و رقبای آن است. در این بازار، مهم‌ترین معیار برای سنجش موفقیت یک شبکه، شاخص TVL یا ارزش کل قفل‌شده (حجم کل دارایی‌های دیجیتالی که کاربران در قراردادهای هوشمند یک شبکه سرمایه‌گذاری و قفل کرده‌اند) است. هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، نشان‌دهنده‌ی اعتماد بیشتر سرمایه‌گذاران به آن شبکه است.

• وضعیت اتریوم: با وجود کارمزدهای بالا، اتریوم همچنان سهم شیر را در بازار دیفای دارد. دلیل آن بسیار ساده است؛ امنیت بی‌نظیر و حضور قدیمی‌ترین و معتبرترین پروتکل‌های مالی در این شبکه، سرمایه‌گذاران بزرگ را مجاب می‌کند که هزینه‌های بالا را به جان بخرند اما سرمایه‌ی خود را در امن‌ترین جای ممکن نگه دارند.
• وضعیت رقبا: شبکه‌هایی مانند بی‌ان‌بی چین، سولانا و آوالانچ توانسته‌اند بخش قابل‌توجهی از نقدینگی کاربران خرد را به سمت خود جذب کنند. کارمزدهای بسیار کم در این شبکه‌ها باعث شده تا کاربران بتوانند استراتژی‌های مالی خود را بدون نگرانی از هزینه‌ی تراکنش‌ها پیاده‌سازی کنند. به ویژه سولانا در جذب سرمایه برای صرافی‌های غیرمتمرکز نسل جدید، رشد خیره‌کننده‌ای را تجربه کرده است.

پادشاهی ان‌اف‌تی و بازی‌های بلاک‌چینی؛ سهم اتریوم و رقبا چقدر است؟

بخش دیگری که جذابیت زیادی برای کاربران، به خصوص نسل جوان دارد، بازار NFT (توکن‌های غیرقابل تعویض که اسناد دیجیتالی منحصربه‌فرد برای اثبات مالکیت یک اثر هنری یا آیتم بازی هستند) و بازی‌های بلاک‌چینی است. در این فضا، سرعت بالا و کارمزد کم اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند؛ زیرا هیچ‌کس دوست ندارد برای خرید یک لباس دیجیتالی در یک بازی، کارمزدی بیشتر از قیمت خود آن آیتم پرداخت کند.

• تمرکز بر هنر و کلکسیون‌های گران‌قیمت: اتریوم کماکان میزبان گران‌قیمت‌ترین و معروف‌ترین آثار هنری دیجیتال در جهان است. سرمایه‌گذاران ثروتمند ترجیح می‌دهند آثار ارزشمند خود را روی شبکه‌ی اصلی اتریوم ثبت کنند تا از ماندگاری و امنیت آن در طولانی‌مدت مطمئن باشند.
• پادشاهی در بخش بازی و تراکنش‌های سریع: در سمت مقابل، سولانا و پالیگان به بهشت سازندگان بازی‌های ویدیویی و پلتفرم‌های معاملاتی ان‌اف‌تی ارزان‌قیمت تبدیل شده‌اند. ساخت و انتقال دارایی‌ها در این شبکه‌ها به قدری سریع و ارزان است که کاربران بدون حس کردن هزینه‌های جانبی، به خرید و فروش و بازی می‌پردازند.

برای اینکه یک دیده‌بان دقیق از وضعیت فعلی بازار داشته باشید، عملکرد و مشخصات این ۱۰ شبکه‌ی مدعی را در یک قاب با هم مقایسه کرده‌ایم. این جدول به شما کمک می‌کند تا توازن میان ادعاهای فنی و واقعیت‌های بازار را بهتر درک کنید.

نام شبکه	سرعت پردازش (تراکنش در ثانیه)	میانگین کارمزد هر تراکنش	وضعیت سهم بازار در دیفای (TVL)	تمرکز اصلی اکوسیستم
سولانا (SOL)	بسیار بالا (تا ۶۵,۰۰۰)	نزدیک به صفر (کمتر از ۰.۰۰۱ دلار)	بسیار قوی و در حال رشد	بازی‌های دیجیتال، ان‌اف‌تی و صرافی‌های سریع
کاردانو (ADA)	متوسط (حدود ۲۵۰)	کم (حدود ۰.۱۷ دلار)	متوسط	پروژه‌های علمی و زیرساخت‌های هویتی
آوالانچ (AVAX)	بالا (تا ۶,۵۰۰)	کم (حدود ۰.۱ تا ۰.۵ دلار)	قوی	قراردادهای مالی پیشرفته و شبکه‌های اختصاصی
بی‌ان‌بی چین (BNB)	بالا (حدود ۲,۰۰۰)	بسیار کم (حدود ۰.۰۵ دلار)	بسیار قوی (رقیب مستقیم اتریوم)	برنامه‌های مالی خرد و صرافی‌های کاربردی
پولکادات (DOT)	بالا (تا ۱,۰۰۰)	کم (نوسانی)	در حال توسعه	ارتباط میان‌زنجیره‌ای و انتقال اطلاعات
پالیگان (POL)	بسیار بالا (تا ۷,۰۰۰)	بسیار کم (کمتر از ۰.۰۲ دلار)	قوی	راهکارهای مقیاس‌پذیری و برندهای جهانی
کازماس (ATOM)	بالا (تا ۱۰,۰۰۰)	بسیار کم (وابسته به شبکه فرعی)	در حال توسعه	اتصال بلاک‌چین‌های مستقل به یکدیگر
الگورند (ALGO)	بالا (تا ۶,۰۰۰)	نزدیک به صفر (۰.۰۰۱ دلار)	متوسط	رمزارزهای ملی و امور مالی سازمانی
آپتوس (APT)	بسیار بالا (تا ۱۰۰,۰۰۰)	نزدیک به صفر (کمتر از ۰.۰۱ دلار)	نوپا اما رو به رشد	برنامه‌های نسل جدید با امنیت پیشرفته
مولتی‌ورس‌ایکس (EGLD)	بسیار بالا (تا ۳۰,۰۰۰)	نزدیک به صفر (۰.۰۰۱ دلار)	متوسط	متاورس، شاردینگ و برنامه‌های کاربردی واقعی

این توزیع قدرت نشان می‌دهد که با وجود تلاش‌های شبانه‌روزی قاتلان اتریوم، هیچ‌کدام نتوانسته‌اند پادشاه را به طور کامل از تخت پادشاهی پایین بکشند. در بخش بعدی بررسی خواهیم کرد که چرا با وجود این همه رقیب سریع و ارزان، اتریوم هنوز موقعیت خود را در صدر بازار حفظ کرده است.

چرا با وجود این همه رقیب هنوز اتریوم سقوط نکرده است؟

وقتی جدول مقایسه‌ی سرعت و کارمزدها را نگاه می‌کنیم، شاید این سوال مهم برای شما پیش بیاید که اگر پروژه‌های قاتل اتریوم تا این حد سریع‌تر و ارزان‌تر هستند، چرا اتریوم از بین نرفته است؟ چرا سرمایه‌گذاران بزرگ همچنان میلیاردها دلار از سرمایه‌ی خود را در این شبکه‌ی به ظاهر کند و گران‌قیمت نگه می‌دارند؟

پاسخ به این سوال به ما یادآوری می‌کند که در دنیای تکنولوژی و بازارهای مالی، همیشه بهترین و سریع‌ترین محصول برنده‌ی نهایی نیست. اتریوم را مانند یک بازار سنتی، قدیمی و بسیار معتبر در قلب شهر در نظر بگیرید. با اینکه مسیر رسیدن به این بازار پرترافیک است و هزینه‌ی اجاره‌ی مغازه در آن بالاست، اما همه می‌دانند که بیشترین مشتریان، امن‌ترین گاوصندوق‌ها و آشناترین چهره‌ها در همان بازار حضور دارند. در ادامه سه دلیل اصلی برای بقای مقتدرانه‌ی اتریوم را بررسی می‌کنیم.

اثر شبکه‌ای و قدمت؛ برگ برنده اصلی اتریوم

مهم‌ترین دلیل زنده ماندن اتریوم مفهومی به نام اثر شبکه‌ای (پدیده‌ای که در آن با اضافه شدن هر کاربر یا برنامه‌نویس جدید، ارزش و اعتبار کل شبکه برای سایرین افزایش پیدا می‌کند) است. برای درک این موضوع، شبکه‌های اجتماعی را به خاطر بیاورید. چرا با وجود نرم‌افزارهای پیام‌رسان جدیدتر و پرسرعت‌تر، اکثر افراد همچنان از برنامه‌های قدیمی‌تر استفاده می‌کنند؟ چون دوستان، خانواده و همکاران آن‌ها در آن برنامه‌ها حضور دارند.

اتریوم نیز دقیقا از همین مزیت بهره می‌برد. این شبکه سال‌ها زودتر از رقبای خود کارش را آغاز کرد و در این مدت توانست ارتشی از وفادارترین کاربران را بسازد:

• بیشترین تعداد برنامه‌نویس: هزاران توسعه‌دهنده‌ی حرفه‌ای سال‌هاست که روی اتریوم کار می‌کنند و ابزارهای بی‌شماری برای آن ساخته‌اند.
• اعتماد سرمایه‌گذاران سازمانی: شرکت‌های بزرگ و صندوق‌های سرمایه‌گذاری ترجیح می‌دهند دارایی خود را در شبکه‌ای قرار دهند که سال‌ها در برابر انواع حملات هکری مقاومت کرده و امتحان خود را پس داده است.
• زیرساخت‌های یکپارچه: بیشتر صرافی‌ها، کیف پول‌ها و ابزارهای تحلیلی در درجه‌ی اول برای پشتیبانی کامل از شبکه‌ی اتریوم ساخته شده‌اند.

به‌روزرسانی اتریوم ۲.۰ و مهاجرت به اثبات سهام

دلیل دوم این است که تیم توسعه‌دهنده‌ی اتریوم دست روی دست نگذاشت تا رقبا بازار را تسخیر کنند. آن‌ها در یک حرکت تاریخی و بسیار پیچیده که به به‌روزرسانی ادغام معروف شد، ساختار اصلی شبکه‌ی خود را تغییر دادند.

اتریوم با موفقیت از سیستم قدیمی و پرمصرف استخراج با دستگاه، به سیستم مدرن اثبات سهام مهاجرت کرد. این تغییر بزرگ که مانند تعویض موتور یک هواپیما در حال پرواز بود، نشان داد که این شبکه‌ی قدیمی توانایی نوسازی و سازگاری با نیازهای روز را دارد. با این کار، مصرف انرژی شبکه‌ی اتریوم بیش از ۹۹ درصد کاهش یافت و پایه‌ی لازم برای به‌روزرسانی‌های بعدی که هدفشان افزایش سرعت شبکه است، محکم شد. این اتفاق امیدواری بسیار بزرگی به جامعه‌ی کاربران داد که اتریوم می‌تواند به مرور زمان مشکلات کندی خود را به صورت ریشه‌ای حل کند.

ظهور راهکارهای لایه دوم و رول‌آپ‌ها؛ نجات‌دهنده‌های اتریوم

در نهایت، بزرگ‌ترین فرشته‌ی نجات اتریوم پروژه‌هایی بودند که تصمیم گرفتند به جای جنگیدن با این شبکه، به آن کمک کنند. همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، راهکارهای لایه دوم مانند اتوبان‌های طبقاتی جدیدی هستند که روی شبکه‌ی اصلی ساخته شده‌اند.

این شبکه‌ها از تکنولوژی بی‌نظیری به نام رول‌آپ (فناوری خاصی که ده‌ها تراکنش کاربران را در لایه دوم جمع‌آوری و فشرده می‌کند و سپس نتیجه‌ی نهایی آن‌ها را در قالب یک تراکنش واحد و کوچک به شبکه‌ی اصلی می‌فرستد) استفاده می‌کنند.

عملکرد رول‌آپ‌ها را مانند سیستم اتوبوس‌رانی یا تاکسی اشتراکی در نظر بگیرید. به جای اینکه ۵۰ ماشین به صورت جداگانه عوارض جاده را پرداخت کنند و باعث ترافیک شوند، ۵۰ مسافر سوار یک اتوبوس می‌شوند و هزینه‌ی عوارض بین همه‌ی آن‌ها تقسیم می‌شود. با ظهور این تکنولوژی، کاربران اکنون می‌توانند با امنیت کامل شبکه‌ی اتریوم، تراکنش‌های خود را در لایه‌های دوم با سرعت بسیار بالا و کارمزدهایی در حد چند سنت انجام دهند. این راهکار هوشمندانه باعث شد تا اتریوم بتواند ضعف‌های خود را پوشش دهد و بهانه‌ی اصلی قاتلان اتریوم برای تصاحب بازار را تا حد زیادی خنثی کند.

سرمایه‌گذاری روی قاتلان اتریوم؛ بررسی ریسک‌ها و فرصت‌ها

تصمیم‌گیری برای خرید ارزهای دیجیتال همیشه چالش‌برانگیز است، مخصوصا زمانی که با ده‌ها پروژه‌ی جذاب و مدعی روبرو هستیم. بسیاری از سرمایه‌گذاران با این دوراهی مواجه می‌شوند که آیا باید به همان شبکه‌ی امن و شناخته‌شده‌ی اتریوم بسنده کنند، یا بخشی از سرمایه‌ی خود را به شبکه‌های جایگزین اختصاص دهند؟ در این بخش، عینک یک سرمایه‌گذار را به چشم می‌زنیم تا ببینیم خرید این ارزهای رقیب چه فرصت‌ها و چه خطراتی را به همراه دارد.

مزایای تنوع‌بخشی به سبد ارزهای دیجیتال با پروژه‌های رقیب

یک قانون طلایی در دنیای مالی وجود دارد که می‌گوید تمام تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نچینید. خرید پروژه‌های رقیب اتریوم به شما کمک می‌کند تا پورتفولیو (مجموعه دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های مختلف یک فرد) خود را متنوع کنید. این تنوع‌بخشی دو مزیت بسیار مهم برای سرمایه‌گذاران دارد:

• پتانسیل رشد بالاتر: اتریوم در حال حاضر پروژه‌ی بسیار بزرگی است. برای اینکه قیمت اتریوم چند برابر شود، به ورود میلیاردها دلار پول جدید نیاز است. اما پروژه‌های جدیدتر چون ارزش بازار (ارزش کل تمام سکه‌های در گردش یک ارز دیجیتال که از ضرب قیمت فعلی در تعداد سکه‌ها به دست می‌آید) کمتری دارند، با ورود سرمایه‌های بسیار کمتر می‌توانند رشدهای چشمگیری را تجربه کنند و سود بیشتری به سرمایه‌گذاران اولیه‌ی خود بدهند.
• پوشش ریسک و ایمن‌سازی سرمایه: اگر روزی شبکه‌ی اتریوم دچار یک مشکل فنی بزرگ شود یا یک رقیب تکنولوژی انقلابی‌تری ارائه دهد، داشتن ارزهای جایگزین در سبد دارایی‌ها مانند یک بیمه عمل می‌کند و جلوی از بین رفتن کل سرمایه‌ی شما را می‌گیرد.

معایب و ریسک‌های پنهان؛ از قطعی شبکه‌ها تا متمرکز بودن

با وجود جذابیت و پتانسیل رشد بالا، سرمایه‌گذاری روی این پروژه‌های نوپا اصلا بدون خطر نیست. بسیاری از این شبکه‌ها برای رسیدن به سرعت‌های خیره‌کننده، برخی از اصول بنیادین امنیت را فدا کرده‌اند. مهم‌ترین خطراتی که باید پیش از خرید در نظر بگیرید عبارتند از:

• خطر ناپایداری و قطعی شبکه‌ها: شبکه‌هایی که سرعت بسیار بالایی دارند، معمولا در زمان هجوم ناگهانی کاربران دچار مشکل می‌شوند. برای مثال، شبکه‌ی سولانا در سال‌های گذشته بارها خاموشی کامل و توقف پردازش تراکنش‌ها را تجربه کرده است. سرمایه‌گذاری روی شبکه‌ای که ممکن است در حساس‌ترین زمان‌های بازار قطع شود، ریسک بالایی دارد.
• متمرکز بودن کنترل شبکه: برخی از قاتلان اتریوم، برای اینکه تراکنش‌ها را ارزان و سریع کنند، تایید اطلاعات را به دست تعداد کمی از کامپیوترهای قدرتمند و وابسته به شرکت‌های بزرگ سپرده‌اند. این یعنی شبکه‌ی آن‌ها کاملا آزاد و غیرمتمرکز نیست و احتمال دستکاری یا ایجاد محدودیت توسط نهادهای خاص در آن‌ها وجود دارد.
• تبدیل شدن به شبکه‌ی ارواح: یک پروژه‌ی جدید ممکن است روی کاغذ تکنولوژی فوق‌العاده‌ای داشته باشد، اما اگر نتواند برنامه‌نویسان و کاربران واقعی را برای استفاده از شبکه قانع کند، خیلی زود به یک شهر متروکه تبدیل می‌شود. شبکه‌ای که کاربر فعال نداشته باشد، ارزش سکه‌های آن نیز به مرور زمان از بین خواهد رفت.

آیا اصطلاح قاتل اتریوم در آینده بازار همچنان معتبر خواهد بود؟

واقعیت این است که هرچه جلوتر می‌رویم، اصطلاح قاتل اتریوم بیشتر شبیه به یک شعار تبلیغاتی قدیمی و کمتر شبیه به یک هدف واقعی به نظر می‌رسد. متخصصان بازار بر این باورند که در آینده‌ی دنیای دیجیتال، هیچ شبکه‌ای قرار نیست شبکه‌ی دیگر را به طور کامل نابود کند تا تنها پادشاه بازار شود.

به جای یک نبرد حذفی، ما به سمت یک آینده‌ی چندزنجیره‌ای (دنیایی که در آن ده‌ها بلاک‌چین مختلف در کنار یکدیگر فعالیت کرده و به راحتی با هم ارتباط برقرار می‌کنند) حرکت می‌کنیم. در این آینده‌ی جذاب، هر شبکه وظیفه‌ی تخصصی خودش را بر عهده می‌گیرد؛ مثلا اتریوم به عنوان بستر اصلی و بسیار امن برای جابه‌جایی پول‌های کلان و قراردادهای مالی بزرگ استفاده می‌شود، در حالی که شبکه‌هایی مانند آپتوس یا پالیگان به مرکز اجرای بازی‌های ویدیویی و تراکنش‌های خرد و سریع تبدیل خواهند شد. بنابراین، پروژه‌های رقیب، اتریوم را نمی‌کشند، بلکه در کنار آن پازل بزرگ‌تر و کاربردی‌تری از دنیای رمزارزها را تکمیل می‌کنند.