مقایسه اتریوم و کاردانو؛ بررسی تفاوت ویژگی ها، اکوسیستم و سرمایه گذاری

وقتی قصد دارید بخشی از سبد دارایی خود را به یک پروژه آینده‌دار اختصاص دهید، صرفاً دانستن تاریخچه این دو ارز مشکلی را حل نمی‌کند. فرض کنید روی اتریوم سرمایه‌گذاری می‌کنید، اما هنگام انتقال دارایی با کارمزدهای نجومی (Gas Fee) مواجه می‌شوید که بخش قابل‌توجهی از سرمایه اولیه شما را می‌بلعد؛ یا به سراغ کاردانو می‌روید و این تردید به سراغتان می‌آید که آیا اکوسیستم آن به اندازه کافی برای میزبانی از پروژه‌های بزرگ آماده است یا خیر. این تناقض، تصمیم‌گیری را برای سرمایه‌گذاران تازه‌کار به یک چالش جدی تبدیل می‌کند. برای پایان دادن به این سردرگمی، در ادامه به مقایسه دقیق سرعت پردازش، امنیت و کاربردپذیری این دو شبکه می‌پردازیم تا مسیر خرید و سرمایه‌گذاری هوشمندانه را برای شما هموارتر کنیم.

چرا مقایسه اتریوم و کاردانو در دنیای ارزهای دیجیتال اهمیت دارد؟

وقتی وارد دنیای ارزهای دیجیتال می‌شویم، احتمالاً نام بیت‌کوین را بیشتر از بقیه‌ی ارزها می‌شنویم. اما اگر بیت‌کوین را مثل طلای دیجیتال و ابزاری برای ذخیره‌ی ارزش در نظر بگیریم، اتریوم و کاردانو شبیه به سیستم‌عامل‌های قدرتمندی مثل ویندوز یا اندروید هستند. ارزش اصلی این دو شبکه صرفا در خرید و فروش سکه‌هایشان نیست، بلکه اهمیت آن‌ها در بستری است که برای ساخت ابزارها و برنامه‌های جدید مالی فراهم می‌کنند.

به همین دلیل است که مقایسه‌ی اتریوم و کاردانو برای هر کسی که می‌خواهد در بازار کریپتو حضور داشته باشد، یک قدم بسیار مهم و حیاتی است. اما چرا بین این همه ارز دیجیتال، رقابت این دو تا این حد زیر ذره‌بین کارشناسان و سرمایه‌گذاران قرار دارد؟ دلایل اصلی این اهمیت را می‌توانیم در چند بخش ساده خلاصه کنیم:

• هدف مشترک اما رقابت سنگین: هر دو شبکه برای اجرای قراردادهای هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی که دستورات را به صورت خودکار و بدون نیاز به هیچ واسطه‌ای اجرا می‌کنند) ساخته شده‌اند. هدف هر دو پروژه‌ این است که به بستر اصلی برای برنامه‌های مالی غیرمتمرکز تبدیل شوند؛ یعنی بستری که در آن برای وام گرفتن یا انتقال پول نیازی به بانک‌ها ندارید.
• تفاوت در فلسفه‌ی ساخت: این دو پروژه دو دیدگاه کاملاً متفاوت را نمایندگی می‌کنند. اتریوم شبکه‌ای است که با سرعت بالا راه‌اندازی شد و ترجیح داد در حین کار مشکلات خود را برطرف کند. در مقابل، شبکه‌ی کاردانو با رویکردی محتاطانه و بر پایه‌ی تحقیقات دقیق دانشگاهی بنا شد تا از همان روز اول با کمترین نقص ممکن وارد بازار شود.
• حجم عظیم سرمایه‌های درگیر: هر دو ارز در دسته‌ی غول‌های بازار قرار دارند و ارزش بازار (Market Cap - مجموع کل پولی که در یک ارز دیجیتال سرمایه‌گذاری شده است) آن‌ها بسیار بالاست. وقتی پروژه‌هایی تا این حد بزرگ هستند، کوچک‌ترین تغییرات در شبکه‌ی آن‌ها می‌تواند روی کل بازار تاثیر بگذارد.
• دغدغه‌ی سرعت و هزینه: برای کاربران عادی، به خصوص کاربران ایرانی، هزینه‌ی انتقال دارایی بسیار مهم است. اتریوم در حال حاضر میزبان پروژه‌های فراوانی است اما گاهی کارمزدهای بالایی دارد. در سمت دیگر، کاردانو وعده‌ی تراکنش‌های سریع‌تر و بسیار ارزان‌تری را می‌دهد. درک این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند تا تصمیمات اقتصادی بهتری بگیرید.

در نهایت، شناخت دقیق شبکه‌ی اتریوم و کاردانو به شما دید وسیعی می‌دهد تا متوجه شوید آیا بهتر است سرمایه‌ی خود را در شبکه‌ای قرار دهید که همین الان رهبر بلامنازع بازار قراردادهای هوشمند است، یا پروژه‌ای را انتخاب کنید که با هدف رفع ایرادات همان رهبر فعلی و با سرعت و دقتی متفاوت در حال رشد است.

آشنایی با دو غول قراردادهای هوشمند به زبان ساده

برای درک بهتر رقابت بین اتریوم و کاردانو، ابتدا باید بدانیم که این دو پلتفرم دقیقا چه هستند و چه هدفی را دنبال می‌کنند. همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، این دو شبکه‌ی قدرتمند صرفا برای انتقال پول ساخته نشده‌اند، بلکه آمده‌اند تا زیرساخت و فونداسیون اینترنت آینده و سیستم‌های مالی نوین باشند. بیایید با زبانی ساده، نگاهی به تاریخچه‌ی کوتاه و اهداف این دو پروژه‌ی بزرگ بیندازیم.

اتریوم چیست و چگونه جهان کریپتو را تغییر داد؟

اتریوم در سال 2015 توسط یک برنامه‌نویس جوان به نام ویتالیک بوترین راه‌اندازی شد. تا قبل از اتریوم، بیت‌کوین پادشاه بلامنازع بازار بود، اما بیت‌کوین یک محدودیت بزرگ داشت؛ کاربرد آن فقط به عنوان یک پول دیجیتال و سیستم پرداخت تعریف شده بود.

برای درک بهتر، بیت‌کوین را شبیه به یک ماشین حساب بسیار پیشرفته در نظر بگیرید که در انجام محاسبات مالی و انتقال ارزش بی‌نقص است. در مقابل، اتریوم شبیه به یک گوشی هوشمند است. شما در گوشی هوشمند خود می‌توانید انواع برنامه‌ها را نصب کنید. اتریوم هم بستری را فراهم کرد تا توسعه‌دهندگان بتوانند برنامه‌های دلخواه خود را روی بلاک‌چین بسازند.

اتریوم با معرفی دو مفهوم کلیدی دنیای کریپتو را متحول کرد:

• قراردادهای هوشمند: این قراردادها کدهای برنامه‌نویسی خاصی هستند که وقتی شرایط تعیین‌شده در آن‌ها برآورده شود، بدون نیاز به واسطه‌ای مثل بانک یا وکیل، به صورت خودکار اجرا می‌شوند.
• برنامه‌های غیرمتمرکز (DApps): نرم‌افزارهایی هستند که به جای اجرا شدن روی سرورهای یک شرکت خاص، روی شبکه‌ی غیرمتمرکزی از کامپیوترها اجرا می‌شوند، بنابراین هیچ شخص یا نهادی نمی‌تواند آن‌ها را خاموش یا سانسور کند.

با لطف این نوآوری‌ها، اتریوم توانست صنایعی مانند امور مالی غیرمتمرکز (DeFi - سیستم‌هایی که خدمات بانکی مثل وام‌دهی را بدون بانک ارائه می‌دهند) و همچنین توکن‌های غیرمثلی (NFT - دارایی‌های دیجیتال منحصربه‌فرد مانند آثار هنری) را به جهان معرفی کند و به پرکاربردترین شبکه‌ی بلاک‌چینی دنیا تبدیل شود.

کاردانو چیست و چرا برخی به آن قاتل اتریوم می‌گویند؟

کاردانو در سال 2017 توسط چارلز هاسکینسون متولد شد. جالب است بدانید که هاسکینسون یکی از بنیان‌گذاران اولیه‌ی همان شبکه‌ی اتریوم بود که پس از اختلاف نظر با سایر اعضا، از آن پروژه جدا شد تا شبکه‌ی خودش را بسازد.

فلسفه‌ی ساخت شبکه‌ی کاردانو کاملا متفاوت است. اگر بخواهیم از یک استعاره استفاده کنیم، اتریوم شبیه به هواپیمایی است که در حال پرواز ساخته و تکمیل شده است؛ اما کاردانو هواپیمایی است که سال‌ها در تونل باد آزمایش شده، مقالات علمی متعددی درباره‌ی تک‌تک قطعات آن نوشته شده و پس از اطمینان صددرصدی از ایمنی، اجازه‌ی پرواز گرفته است. کاردانو بر پایه‌ی تحقیقات دانشگاهی و بررسی‌های همتا (Peer-Reviewed - فرآیندی که در آن متخصصان یک حوزه، کار یکدیگر را قبل از انتشار ارزیابی می‌کنند) توسعه یافته است.

اما چرا در بازار به کاردانو لقب قاتل اتریوم را داده‌اند؟ دلیل این موضوع به سه نقطه ضعف اساسی اتریوم در سال‌های گذشته برمی‌گردد که کاردانو از ابتدا برای حل آن‌ها طراحی شد:

• مشکل مقیاس‌پذیری: مقیاس‌پذیری (Scalability) یعنی توانایی شبکه برای پردازش تعداد زیادی تراکنش در هر ثانیه، بدون افت سرعت یا افزایش هزینه‌ها. اتریوم در زمان شلوغی شبکه کند و بسیار گران می‌شد، اما کاردانو از ابتدا با معماری خاصی طراحی شد تا بتواند با افزایش تعداد کاربران، همچنان سریع و ارزان بماند.
• پایداری و مصرف انرژی: در سال‌های ابتدایی، اتریوم برای تامین امنیت خود به دستگاه‌های ماینر پرمصرف نیاز داشت، در حالی که کاردانو از همان روز اول از سیستمی دوست‌دار محیط زیست استفاده کرد که نیاز به سخت‌افزارهای گران‌قیمت و برق زیاد نداشت.
• قابلیت همکاری: کاردانو با این هدف ساخته شد که در آینده بتواند به راحتی با سایر شبکه‌های بلاک‌چینی و حتی سیستم‌های مالی سنتی ارتباط برقرار کند.

البته عبارت قاتل اتریوم کمی اغراق‌آمیز است، زیرا اتریوم هم بیکار ننشسته و در حال به‌روزرسانی شبکه‌ی خود است. در واقع کاردانو به جای کشتن اتریوم، در حال ارائه‌ی یک جایگزین امن‌تر، ارزان‌تر و علمی‌تر برای توسعه‌دهندگان و کاربران است.

تقابل دو دیدگاه؛ کاردانو چه درس‌هایی از اتریوم گرفت؟

همان‌طور که در بخش قبل گفتیم، خالق کاردانو یکی از بنیان‌گذاران اولیه‌ی اتریوم بود. این موضوع یک اتفاق ساده نیست؛ بلکه کلید درک تفاوت‌های این دو شبکه است. چارلز هاسکینسون پس از جدایی از تیم اتریوم، به خوبی می‌دانست که این شبکه‌ی نوپا در آینده با چه چالش‌هایی روبه‌رو خواهد شد. بنابراین، کاردانو را نه به عنوان یک کپی، بلکه به عنوان پاسخی به مشکلات آینده‌ی اتریوم طراحی کرد. بیایید ببینیم کاردانو دقیقا چه درس‌های مهمی از برادر بزرگ‌تر خود گرفت.

دقت علمی در برابر سرعت عمل؛ تفاوت فلسفه‌ی توسعه‌ی این دو شبکه

بزرگ‌ترین تفاوت اتریوم و کاردانو در طرز فکر سازندگان آن‌ها ریشه دارد.

• اتریوم با شعار سریع حرکت کن و بساز وارد میدان شد. توسعه‌دهندگان اتریوم معتقد بودند که باید هرچه زودتر شبکه را راه‌اندازی کنند و اگر در مسیر به مشکلی برخوردند، آن را با به‌روزرسانی‌های مختلف برطرف سازند. این سرعت عمل باعث شد اتریوم خیلی زود سهم بزرگی از بازار را به دست بگیرد.
• اما کاردانو مسیر کاملا متفاوتی را انتخاب کرد. آن‌ها رویکردی شبیه به ساخت یک آسمان‌خراش را در پیش گرفتند. فلسفه‌ی کاردانو این است که وقتی قرار است شبکه‌ای میزبان میلیاردها دلار سرمایه‌ی مردم باشد، جایی برای آزمون و خطا وجود ندارد. به همین دلیل، توسعه‌ی کاردانو بر اساس تحقیقات علمی و رویکرد بررسی همتا پیش می‌رود. این دقت بالا باعث شده تا روند رشد کاردانو کندتر از اتریوم باشد، اما در عوض امنیت و پایداری بسیار بالایی را به همراه دارد.

حرکت به سمت گواه اثبات سهام (PoS) و اهمیت مصرف انرژی کمتر

برای درک این بخش، ابتدا باید با مکانیزم اجماع (Consensus Mechanism) آشنا شویم. روشی که کامپیوترهای یک شبکه برای تایید تراکنش‌ها و جلوگیری از تقلب با هم به توافق می‌رسند.

• اتریوم در سال‌های ابتدایی خود، درست مانند بیت‌کوین، از روش گواه اثبات کار (Proof of Work: روشی قدیمی که برای تایید تراکنش‌ها به دستگاه‌های ماینر و مصرف برق بسیار زیادی نیاز دارد) استفاده می‌کرد. این روش اگرچه امن بود، اما به شدت به محیط زیست آسیب می‌رساند و هزینه‌ی نگهداری شبکه را بالا می‌برد. اتریوم سال‌ها تلاش کرد تا این ساختار را تغییر دهد و در نهایت با زحمت فراوان توانست آن را به‌روزرسانی کند.
• درس دومی که کاردانو گرفت، دقیقا همین‌جا بود. کاردانو از همان روز اول از سیستم پیشرفته‌تری به نام گواه اثبات سهام (Proof of Stake: روشی جایگزین و سبز که به جای مصرف برق، از قفل کردن دارایی کاربران برای تامین امنیت شبکه استفاده می‌کند) بهره برد. این تصمیم هوشمندانه باعث شد تا کاردانو از همان ابتدا شبکه‌ای دوست‌دار محیط زیست باشد و درگیر فرآیندهای پیچیده‌ی تغییر سیستم نشود.

تمرکز بر مقیاس‌پذیری و ارتباط شبکه‌ها با یکدیگر از همان روز اول

• یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی که اتریوم همواره با آن دست و پنجه نرم می‌کند، شلوغی شبکه است. وقتی تعداد کاربران اتریوم زیاد می‌شود، شبکه توانایی پردازش سریع را از دست می‌دهد و هزینه‌ی تراکنش‌ها به طرز چشمگیری بالا می‌رود. به این چالش در دنیای فناوری، مشکل مقیاس‌پذیری (Scalability: توانایی شبکه برای مدیریت همزمان تعداد زیادی کاربر بدون افت سرعت یا افزایش کارمزد) می‌گویند.
• توسعه‌دهندگان کاردانو با مشاهده‌ی این مشکل در اتریوم، معماری شبکه‌ی خود را از پایه متفاوت ساختند. آن‌ها به جای اینکه تمام اطلاعات را روی یک مسیر واحد قرار دهند، کاردانو را در دو لایه‌ی مجزا طراحی کردند:
  • لایه‌ی اول: مخصوص انجام محاسبات مالی و جابه‌جایی ارز بین کاربران است.
  • لایه‌ی دوم: وظیفه‌ی اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌ها را بر عهده دارد.

این تقسیم کار منطقی باعث می‌شود شبکه در زمان شلوغی دچار اختلال نشود و هزینه‌ها پایین بماند. علاوه بر این، کاردانو از همان ابتدا با در نظر گرفتن قابلیت همکاری (Interoperability: توانایی یک بلاک‌چین برای تبادل اطلاعات و همکاری با سایر شبکه‌های کریپتویی و حتی سیستم‌های مالی سنتی) ساخته شد تا در آینده به یک شبکه‌ی منزوی تبدیل نشود و بتواند به راحتی با کل دنیای اقتصاد دیجیتال ارتباط برقرار کند.

مقایسه ویژگی‌های اصلی اتریوم و کاردانو در عمل

حالا که با تاریخچه و هدف کلی این دو شبکه‌ی بزرگ آشنا شدیم، وقت آن است که آن‌ها را در دنیای واقعی و در عمل با هم مقایسه کنیم. وقتی قرار است سرمایه‌ی خود را وارد یکی از این دو بستر کنیم، باید بدانیم که هر کدام در زمینه‌ی سرعت، هزینه، امنیت و راحتی استفاده چه عملکردی از خود نشان می‌دهند.

سرعت و پردازش تراکنش‌ها؛ کدام شبکه سریع‌تر است؟

برای درک سرعت یک شبکه، از معیاری به نام تی‌پی‌اس (TPS: مخفف تعداد تراکنش در ثانیه که توانایی و سرعت پردازش شبکه را نشان می‌دهد) استفاده می‌کنیم. می‌توانید این معیار را شبیه به تعداد لاین‌های یک اتوبان در نظر بگیرید؛ هرچه اتوبان عریض‌تر باشد، ماشین‌های بیشتری به صورت همزمان می‌توانند از آن عبور کنند.

• سرعت در شبکه‌ی اتریوم: اتریوم در حالت فعلی خود می‌تواند حدود ۱۵ تا ۳۰ تراکنش را در هر ثانیه پردازش کند. این سرعت برای شبکه‌ای که میزبان هزاران برنامه‌ی مختلف است، شبیه به یک اتوبان تک‌لاینه است که خیلی زود دچار ترافیک می‌شود. به همین دلیل در زمان‌های شلوغی، تایید تراکنش شما در اتریوم ممکن است دقایق زیادی طول بکشد.
• سرعت در شبکه‌ی کاردانو: معماری کاردانو از همان ابتدا برای جلوگیری از این ترافیک طراحی شده است. کاردانو در حال حاضر می‌تواند بیش از ۲۵۰ تراکنش را در ثانیه پردازش کند. این یعنی اتوبان کاردانو بسیار خلوت‌تر و روان‌تر است و انتقال ارز در آن با سرعت بسیار بالاتری انجام می‌شود.

هزینه تراکنش یا کارمزد شبکه؛ انتقال کدام ارز اقتصادی‌تر است؟

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سرمایه‌گذاران، به خصوص برای ما که با محدودیت‌های اقتصادی روبه‌رو هستیم، هزینه‌ی انتقال دارایی است.

در دنیای ارزهای دیجیتال، به کارمزدی که برای انجام کارها پرداخت می‌کنید، گس فی (Gas Fee: هزینه‌ای که به عنوان سوخت شبکه برای تایید تراکنش‌ها و جلوگیری از ارسال پیام‌های هرزنامه پرداخت می‌شود) می‌گویند.

• وضعیت کارمزدها در اتریوم: هزینه‌ی تراکنش در اتریوم متغیر است و رابطه‌ی مستقیمی با شلوغی شبکه دارد. اگر در یک روز شلوغ بخواهید مقداری اتریوم جابه‌جا کنید یا یک قرارداد هوشمند را اجرا کنید، ممکن است با کارمزدهای بسیار بالا و گاهی غیرمنطقی روبه‌رو شوید که اصلا برای سرمایه‌های کوچک مقرون‌به‌صرفه نیست.
• وضعیت کارمزدها در کاردانو: در نقطه‌ی مقابل، شبکه‌ی کاردانو کارمزدهای بسیار پایین و ثابتی دارد. از آنجایی که این شبکه ترافیک روانی دارد، شما می‌توانید با پرداخت مبلغی ناچیز، دارایی خود را جابه‌جا کنید. بنابراین برای جابه‌جایی‌های روزمره و مکرر، کاردانو گزینه‌ی بسیار اقتصادی‌تری محسوب می‌شود.

امنیت شبکه و تمرکززدایی؛ سرمایه ما در کدام بستر امن‌تر است؟

امنیت خط قرمز تمام سرمایه‌گذاران است. در دنیای بلاک‌چین، امنیت شبکه‌ها توسط کامپیوترهای داوطلبی تامین می‌شود که به آن‌ها نود (Node: کامپیوترهای متصل به شبکه که اطلاعات تمام تراکنش‌ها را در خود ذخیره کرده و صحت آن‌ها را تایید می‌کنند) می‌گویند. هرچه تعداد این کامپیوترها بیشتر و در سراسر جهان پخش‌تر باشد، شبکه امن‌تر و غیرمتمرکز تر است.

خوشبختانه، سرمایه‌ی شما در هر دو شبکه‌ی اتریوم و کاردانو از امنیت بسیار بالایی برخوردار است، اما رویکرد آن‌ها تفاوت‌هایی دارد:

• اتریوم سابقه‌ی طولانی‌تری دارد و به دلیل داشتن هزاران گره‌ی فعال در سراسر دنیا، یکی از غیرمتمرکزترین و امن‌ترین شبکه‌های موجود است. نفوذ به این شبکه تقریبا غیرممکن است.
• کاردانو نیز با استفاده از مکانیزم اختصاصی و علمی خود، امنیت بی‌نظیری را ارائه می‌دهد. کدهای شبکه‌ی کاردانو بارها توسط دانشمندان مستقل بررسی شده‌اند تا هیچ‌گونه باگ یا روزنه‌ی نفوذی در آن وجود نداشته باشد.

قراردادهای هوشمند و راحتی کار برنامه‌نویسان در هر دو اکوسیستم

موفقیت یک شبکه تا حد زیادی به این بستگی دارد که برنامه‌نویس‌ها چقدر راحت بتوانند روی آن اپلیکیشن بسازند. هر شبکه زبان مخصوص به خود را برای برنامه‌نویسی دارد که انتخاب آن، مسیر آینده‌ی شبکه را مشخص می‌کند.

• زبان برنامه‌نویسی اتریوم: اتریوم از زبانی به نام سالیدیتی (Solidity: زبان برنامه‌نویسی اختصاصی شبکه‌ی اتریوم که یادگیری آن نسبتا ساده است) استفاده می‌کند. این زبان در بین توسعه‌دهندگان بسیار محبوب است. به همین دلیل، اکوسیستم اتریوم پر از برنامه‌نویسان خلاقی است که هر روز در حال ساخت ابزارهای جدید هستند.
• زبان برنامه‌نویسی کاردانو: کاردانو از زبانی به نام هسکل (Haskell: یک زبان برنامه‌نویسی بسیار دقیق، ریاضی‌محور و سخت‌گیر که در صنایع حساس مانند بانکداری و هوافضا استفاده می‌شود) بهره می‌برد. یادگیری این زبان برای برنامه‌نویسان دشوارتر از سالیدیتی است. با وجود اینکه نوشتن برنامه در کاردانو سخت‌تر و زمان‌برتر است، اما در عوض کدهای نوشته شده با این زبان ضریب خطای بسیار پایینی دارند و از امنیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند.

اکوسیستم، برنامه‌های غیرمتمرکز و پذیرش عمومی

برای درک بهتر تفاوت این دو شبکه، بیایید آن‌ها را مثل دو شهر بزرگ تصور کنیم. اتریوم شبیه به یک کلان‌شهر شلوغ و پر از آسمان‌خراش است که سال‌ها پیش ساخته شده و کسب‌وکارهای بی‌شماری در آن مشغول به کار هستند. در مقابل، شبکه‌ی کاردانو شبیه به یک شهرک نوساز و بسیار مهندسی‌شده است که خیابان‌های خلوت‌تری دارد، اما آرام‌آرام در حال جذب سرمایه‌گذاران و ساکنان جدید است. موفقیت یک بلاک‌چین فقط به فناوری آن بستگی ندارد، بلکه به این موضوع وابسته است که چه تعداد برنامه‌نویس روی آن کار می‌کنند و چه تعداد کاربر روزمره از آن بهره می‌برند.

حجم بازار دیفای (DeFi) و تعداد کاربران فعال در اتریوم و کاردانو

یکی از مهم‌ترین بخش‌های دنیای رمزارز، دیفای (DeFi: مخفف امور مالی غیرمتمرکز، یعنی سیستم‌هایی که به شما اجازه می‌دهند بدون نیاز به بانک و واسطه، وام بگیرید، سود دریافت کنید یا ارزهای خود را معامله کنید) است. برای اندازه‌گیری میزان موفقیت و اعتبار یک شبکه در حوزه‌ی دیفای، از معیاری به نام تی‌وی‌ال (TVL: کل ارزش قفل‌شده، به معنای مجموع تمام پول‌هایی که کاربران در برنامه‌های یک شبکه سرمایه‌گذاری کرده‌اند) استفاده می‌کنیم.

• پادشاهی بلامنازع اتریوم: اتریوم اولین شبکه‌ای بود که این سیستم‌های مالی هوشمند را به جهان معرفی کرد. به همین دلیل، در حال حاضر ده‌ها میلیارد دلار سرمایه در برنامه‌های این شبکه قفل شده است. اکثر پلتفرم‌های بزرگ وام‌دهی و صرافی‌های غیرمتمرکز ابتدا روی شبکه‌ی اتریوم راه‌اندازی می‌شوند و تعداد کاربران فعال روزانه‌ی آن بسیار چشمگیر و بی‌رقیب است.
• رشد آهسته اما پیوسته‌ی کاردانو: کاردانو قابلیت اجرای قراردادهای هوشمند را دیرتر از اتریوم فعال کرد، بنابراین شهر دیفای کاردانو هنوز خلوت‌تر است. مقدار پولی که در برنامه‌های کاردانو سرمایه‌گذاری شده، در مقایسه با اتریوم بسیار کمتر است. با این حال، به دلیل کارمزدهای پایین و معماری ایمن، تعداد کاربران فعال شبکه‌ی کاردانو به صورت پیوسته و با ثبات در حال افزایش است و پروژه‌های مالی جدیدی در حال کوچ کردن به این شبکه هستند.

تنوع پروژه‌ها، بازی‌های بلاک چینی و توکن‌های غیرمثلی (NFT)

علاوه بر امور مالی، بلاک‌چین‌ها میزبان دنیاهای سرگرم‌کننده‌تری هم هستند. هنرمندان، خالقان محتوا و گیمرها از طریق ان‌اف‌تی (NFT: توکن‌های غیرمثلی یا دارایی‌های دیجیتال کاملا منحصربه‌فرد که اثبات می‌کنند شما تنها مالک یک اثر هنری، قطعه موسیقی یا ابزار درون بازی هستید) به این شبکه‌ها می‌پیوندند.

• دنیای رنگارنگ اتریوم: اتریوم خانه‌ی اصلی و اولیه‌ی بازار هنرهای دیجیتال است. معروف‌ترین، گران‌ترین و معتبرترین مجموعه‌های هنری دنیا روی این شبکه خرید و فروش می‌شوند. همچنین، بزرگ‌ترین بازی‌های بلاک‌چینی و دنیاهای مجازی (متاورس) بر بستر اتریوم ساخته شده‌اند. اگر به عنوان یک کاربر به دنبال تنوع بی‌نهایت از پروژه‌های خلاقانه و جامعه‌ی کاربری میلیونی هستید، اتریوم در حال حاضر حرف اول را می‌زند.
• جایگزین اقتصادی کاردانو: با اینکه شبکه‌ی کاردانو در این زمینه هم از نظر حجم معاملات از اتریوم عقب‌تر است، اما جامعه‌ی هنرمندان آن با سرعت خوبی در حال بزرگ شدن است. یکی از جذابیت‌های مهم شبکه‌ی کاردانو برای هنرمندان و سازندگان بازی این است که ساخت و انتقال توکن‌های هنری در آن بسیار ارزان‌تر از اتریوم تمام می‌شود. پروژه‌های جذابی روی شبکه‌ی کاردانو در حال شکل‌گیری هستند که تلاش می‌کنند با ارائه‌ی بستری ارزان و سریع، هنرمندان و گیمرهای تازه‌کار را به سمت خود جذب کنند و انحصار اتریوم را بشکنند.

بررسی نقاط قوت و ضعف

تا اینجای مقاله متوجه شدیم که اتریوم و کاردانو هر دو با اهداف بزرگی پا به دنیای رمزارزها گذاشته‌اند، اما مسیرهای متفاوتی را برای رسیدن به این اهداف انتخاب کرده‌اند. هیچ سیستم بی‌نقصی در این بازار وجود ندارد و هر کدام از این پلتفرم‌ها مزایا و معایب خاص خودشان را دارند. در این بخش، می‌خواهیم یک جمع‌بندی سریع و کاربردی از نقاط قوت و ضعف هر دو پروژه داشته باشیم تا بتوانید با دیدی بازتر برای سرمایه‌گذاری تصمیم‌گیری کنید.

مزایا و محدودیت‌های شبکه‌ی اتریوم

اتریوم سال‌هاست که پادشاه دنیای قراردادهای هوشمند است، اما این پادشاهی بدون چالش نیست.

مزایای شبکه‌ی اتریوم:

• مزیت اولین بودن: اتریوم اولین پلتفرمی بود که امکان ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز را فراهم کرد و به همین دلیل اعتماد بیشتر سرمایه‌گذاران و توسعه‌دهندگان را جلب کرده است.
• اکوسیستم عظیم و بالغ: بیشترین تعداد برنامه‌نویس، پروژه‌های مالی و توکن‌های هنری روی این شبکه قرار دارند. در واقع، شهر اتریوم پر از امکانات و فروشگاه‌های فعال است.
• امنیت بسیار بالا: به دلیل گستردگی شبکه‌ی اتریوم و تعداد زیاد کامپیوترهایی که در سراسر جهان در تامین امنیت آن نقش دارند، نفوذ به این شبکه تقریباً غیرممکن است.

محدودیت‌های شبکه‌ی اتریوم:

• کارمزدهای بالا و متغیر: در زمان‌هایی که استفاده از شبکه زیاد می‌شود، هزینه‌ی تایید تراکنش‌ها به شدت بالا می‌رود و برای جابه‌جایی مبالغ کم یا استفاده‌ی روزمره، اصلاً منطقی و اقتصادی نیست.
• سرعت پایین در زمان شلوغی: با وجود به‌روزرسانی‌های متعدد، هنوز هم در زمان ترافیک بالای کاربران، سرعت پردازش شبکه کاهش پیدا می‌کند و ممکن است تایید تراکنش شما زمان‌بر شود.

مزایا و محدودیت‌های شبکه‌ی کاردانو

کاردانو پروژه‌ای است که با احتیاط و دقت ریاضی پیش می‌رود و می‌خواهد جایگزین کم‌نقصی برای نسل‌های قبلی باشد.

مزایای شبکه‌ی کاردانو:

• رویکرد علمی و دانشگاهی: تمام کدهای کاردانو قبل از اجرا توسط دانشمندان مستقل بررسی می‌شوند. این رویکرد به این معنی است که احتمال بروز خطا، باگ یا هک در سیستم به حداقل ممکن می‌رسد.
• کارمزدهای ارزان و قابل پیش‌بینی: برخلاف اتریوم، شما از قبل می‌دانید که هزینه‌ی انتقال در شبکه‌ی کاردانو چقدر است و این هزینه همیشه مقدار بسیار پایینی است که آن را برای جابه‌جایی‌های کوچک ایده‌آل می‌کند.
• دوست‌دار محیط زیست: به دلیل استفاده از سیستم‌های نوین برای تایید تراکنش‌ها از همان روز اول راه‌اندازی، کاردانو شبکه‌ی بسیار سبزی است و انرژی بسیار کمی مصرف می‌کند.

محدودیت‌های شبکه‌ی کاردانو:

• سرعت پایین در توسعه‌ی شبکه: به دلیل همان وسواس علمی و بررسی‌های طولانی‌مدت، ارائه‌ی ویژگی‌های جدید و به‌روزرسانی‌ها در کاردانو بسیار زمان‌بر است که گاهی باعث خستگی و بی‌حوصلگی سرمایه‌گذاران می‌شود.
• اکوسیستم کوچک‌تر: تعداد برنامه‌ها و کاربرانی که به صورت روزمره در شبکه‌ی کاردانو فعالیت می‌کنند، هنوز فاصله‌ی زیادی با اتریوم دارد و این شهرک نوساز هنوز به اندازه‌ی کلان‌شهر اتریوم شلوغ نشده است.

جدول مقایسه اتریوم و کاردانو در یک نگاه

ویژگی اصلی	شبکه‌ی اتریوم	شبکه‌ی کاردانو
سال راه‌اندازی	۲۰۱۵	۲۰۱۷
هدف اصلی توسعه	راه‌اندازی سریع و گسترش برنامه‌های غیرمتمرکز	ایجاد شبکه‌ی امن و پایدار بر پایه‌ی تحقیقات علمی
سرعت پردازش (در حال حاضر)	پایین تا متوسط	بسیار بالا و روان
هزینه‌ی انتقال (کارمزد)	متغیر و در زمان شلوغی بسیار بالا	ثابت، شفاف و بسیار ارزان
زبان برنامه‌نویسی	سالیدیتی (راحت‌تر برای یادگیری برنامه‌نویسان)	هسکل (سخت‌تر اما با ضریب خطای نزدیک به صفر)
وضعیت برنامه‌های فعال	بسیار گسترده، شلوغ و پیشرو در بازار	خلوت‌تر اما در حال توسعه و رشد باثبات
میزان مصرف انرژی	پایین (پس از به‌روزرسانی‌های جدید)	بسیار پایین (سبز و دوست‌دار محیط زیست از ابتدا)

نگاهی به آینده؛ نقشه راه اتریوم و کاردانو چه چیزی را نشان می‌دهد؟

سرمایه‌گذاری در دنیای کریپتو، در واقع سرمایه‌گذاری روی پتانسیل‌های آینده است. به همین دلیل، برای یک انتخاب هوشمندانه باید بدانیم که نقشه‌ی راه (Roadmap: برنامه‌ی زمان‌بندی‌شده‌ی توسعه‌دهندگان برای ارتقا و پیشرفت پروژه در سال‌های آینده) هر شبکه به چه سمتی می‌رود و سازندگان آن‌ها برای رفع مشکلات فعلی چه راهکارهایی در آستین دارند.

به‌روزرسانی‌های مداوم اتریوم برای حل مشکل کارمزدها و سرعت

توسعه‌دهندگان اتریوم به خوبی از ایرادات شبکه‌ی خود، یعنی سرعت پایین پردازش و کارمزدهای گران، آگاه هستند. آن‌ها برای رفع این موانع، مسیر توسعه‌ی آینده‌ی اتریوم را بر پایه‌ی ارتقای مقیاس‌پذیری برنامه‌ریزی کرده‌اند تا بتوانند ترافیک روزافزون شبکه را مدیریت کنند.

یکی از مهم‌ترین راهکارهای اتریوم برای آینده، تمرکز بر فناوری رول‌آپ (Rollup: روشی که در آن تراکنش‌ها در خارج از شبکه‌ی اصلی پردازش می‌شوند و در نهایت فقط یک رسید یا خلاصه‌ی فشرده از آن‌ها به شبکه‌ی اصلی فرستاده می‌شود) است.

برای درک بهتر مکانیزم رول‌آپ، تصور کنید به جای اینکه برای هر خرید کوچک در یک فروشگاه، یک فاکتور مجزا در دفتر حسابداری مرکزی ثبت کنید، تمام خریدهای روزانه‌ی خود را در یک دفترچه‌ی شخصی یادداشت کرده و در پایان ماه، فقط جمع کل هزینه‌ها را به دفتر مرکزی انتقال می‌دهید. این کار باعث می‌شود بار ترافیکی سنگینی از روی دوش شبکه‌ی اصلی برداشته شود.

همچنین، اتریوم در حال توسعه‌ی روشی به نام شاردینگ (Sharding: تقسیم کردن پایگاه داده‌ی یک شبکه‌ی بزرگ به بخش‌های کوچک‌تر تا پردازش اطلاعات سریع‌تر و همزمان انجام شود) است. ترکیب این به‌روزرسانی‌ها به اتریوم کمک می‌کند تا در سال‌های آینده بتواند ظرفیت پردازش خود را به صدهزار تراکنش در ثانیه برساند و همچنان جایگاه رهبری خود را حفظ کند.

پروژه هایدرا (Hydra) و رویاهای بزرگ کاردانو برای آینده

نقشه‌ی راه کاردانو از همان روز اول با دقت دانشگاهی و در پنج مرحله‌ی مشخص (با تمرکز بر پایه‌گذاری، تمرکززدایی، قراردادهای هوشمند، مقیاس‌پذیری و حاکمیت شبکه) طراحی شد. کاردانو در حال حاضر در فازهای نهایی این مسیر قرار دارد و مهم‌ترین ابزار آن برای آینده، پروژه‌ای به نام هایدرا (Hydra: یک راهکار پیشرفته برای لایه‌ی دوم شبکه که سرعت و ظرفیت تراکنش‌ها را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد) است.

اگر اتوبان شبکه‌ی کاردانو را که در بخش‌های قبلی مثال زدیم به یاد بیاورید، هایدرا شبیه به ساختن مسیرهای موازی، پل‌های هوایی و تونل‌های متعدد در کنار این اتوبان است. هر کدام از این مسیرهای جدید می‌توانند تراکنش‌ها را به صورت مستقل پردازش کنند. نکته‌ی جالب توجه در طراحی هایدرا این است که با اضافه شدن هر کاربر جدید به شبکه، سرعت کلی شبکه به جای کاهش یافتن، افزایش می‌یابد.

برنامه‌ها و اهداف آینده‌ی شبکه‌ی کاردانو را می‌توان در لیست زیر خلاصه کرد:

• رسیدن به سرعت‌های بسیار بالا: با تکمیل نهایی پروژه‌ی هایدرا، کاردانو پتانسیل این را دارد که تا یک میلیون تراکنش در ثانیه را پردازش کند که رقمی بی‌نظیر برای مدیریت سیستم‌های مالی جهانی است.
• ایجاد ارتباط بین شبکه‌ها: تیم کاردانو در تلاش است تا پل‌های ارتباطی امنی بسازد که به کاربران اجازه دهد دارایی‌های دیجیتال خود را به راحتی و بدون واسطه بین شبکه‌های مختلف جابه‌جا کنند.
• پذیرش دولتی و سازمانی: هدف نهایی و بزرگ کاردانو این است که به بستری آن‌قدر امن و کارآمد تبدیل شود که دولت‌ها و نهادهای بزرگ سنتی برای مدیریت زنجیره‌ی تامین، ثبت اسناد هویتی شهروندان و سیستم‌های رای‌گیری شفاف از آن استفاده کنند.

اتریوم یا کاردانو؛ سرمایه‌گذاری روی کدام ارز منطقی‌تر است؟

رسیدن به این مرحله، هدف نهایی بسیاری از کاربرانی است که قصد ورود به دنیای کریپتو را دارند. با وجود تمام تفاوت‌هایی که در بخش‌های قبل بررسی کردیم، انتخاب بین اتریوم و کاردانو به عنوان یک دارایی برای سرمایه‌گذاری، کاملاً به استراتژی مالی و میزان تحمل ریسک شما بستگی دارد.

اما پیش از هر تحلیلی، فراموش نکنید که اولین قدم برای شروع یک سرمایه‌گذاری مطمئن، انتخاب یک بستر معاملاتی معتبر است. شما می‌توانید برای خرید کاردانو و اتریوم، از پلتفرم بومی و صرافی کیف پول من استفاده کنید تا با خیالی آسوده و بدون نگرانی از تحریم‌ها، دارایی‌های دیجیتال خود را مدیریت کنید. در ادامه، این دو ارز را از دیدگاه یک سرمایه‌گذار تحلیل می‌کنیم.

بررسی پتانسیل رشد بر اساس ارزش بازار (Market Cap)

برای پیش‌بینی اینکه قیمت یک ارز چقدر جای رشد دارد، بسیاری از افراد تازه‌کار فقط به قیمت یک عدد از آن سکه نگاه می‌کنند و فکر می‌کنند ارزی که ارزان‌تر است، حتماً سود بیشتری می‌دهد. اما این یک اشتباه بزرگ است. معیار اصلی در اینجا، مارکت کپ (Market Cap: ارزش کل بازار یک ارز دیجیتال که از ضرب قیمت فعلی در تعداد کل سکه‌های در گردش به دست می‌آید) است.

برای درک بهتر این مفهوم، مارکت کپ را شبیه به وزن یک کشتی در نظر بگیرید. اتریوم مانند یک کشتی باری غول‌پیکر است. به دلیل وزن بالا و حجم عظیم سرمایه‌ای که هم‌اکنون در آن قرار دارد، حرکت دادن این کشتی و دو برابر کردن قیمت اتریوم به ورود میلیاردها دلار پول جدید و انرژی بسیار عظیمی نیاز دارد.

در مقابل، شبکه‌ی کاردانو از نظر ارزش بازار، شبیه به یک قایق تندرو با وزن کمتر است. برای اینکه قیمت کاردانو دو برابر شود، به ورود سرمایه‌ی بسیار کمتری نسبت به اتریوم نیاز است. بنابراین، روی کاغذ پروژه‌هایی که ارزش بازار کمتری دارند، پتانسیل رشد درصدی بالاتری از خود نشان می‌دهند؛ اما به یاد داشته باشید که این قایق‌های کوچک‌تر، در طوفان‌های بازار نیز نوسانات و خطرات بیشتری را تجربه می‌کنند.

کدام ارز برای چه نوع سرمایه‌گذاری (کوتاه‌مدت یا بلندمدت) مناسب‌تر است؟

هیچ پاسخ مطلقی برای این سوال وجود ندارد، زیرا بهترین انتخاب به اهداف مالی و روحیه شما در سرمایه‌گذاری بستگی دارد:

• سرمایه‌گذاری روی اتریوم (مناسب برای ریسک‌پذیری متوسط): اگر به دنبال گزینه‌ای هستید که هم‌اکنون رهبر بازار است و جایگاه تثبیت‌شده‌ای دارد، اتریوم انتخابی منطقی است. خرید اتریوم شبیه به خرید سهام یک شرکت بزرگ و شناخته‌شده است که هم‌اکنون مشتریان میلیونی دارد و چرخ‌های اقتصاد آن در حال چرخش است. این ارز هم برای سرمایه‌گذاری‌های میان‌مدت و هم بلندمدت کاربرد دارد و معمولاً در ریزش‌های بازار، رفتار باثبات‌تری نسبت به ارزهای کوچک‌تر نشان می‌دهد.
• سرمایه‌گذاری روی کاردانو (مناسب برای دیدگاه بلندمدت): کاردانو پروژه‌ای برای افراد صبور است. توسعه‌ی آهسته، محتاطانه و علمی شبکه‌ی کاردانو باعث می‌شود که این ارز برای نوسان‌گیری‌های سریع و کوتاه‌مدت چندان جذاب نباشد. اما اگر به آینده‌ی فناوری بلاک‌چین امیدوار هستید و می‌خواهید دارایی خود را برای چند سال دست‌نخورده باقی بگذارید، کاردانو با زیرساخت‌های ایمن و رویکرد آکادمیک خود، پتانسیل تبدیل شدن به یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد دیجیتال در آینده را دارد.

در نهایت، همواره به یاد داشته باشید که مدیریت ریسک (Risk Management: اختصاص تنها بخش کوچکی از سرمایه به یک دارایی پرنوسان برای جلوگیری از ضررهای سنگین) مهم‌ترین اصل در بازارهای مالی است. شما الزامی برای انتخاب قطعی بین این دو ندارید؛ بسیاری از سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، با رعایت اصول ایمنی، هر دو ارز را در سبد دارایی خود نگهداری می‌کنند تا از مزایای هر دو شبکه‌ی قدرتمند بهره‌مند شوند.

جمع‌بندی نهایی

در نهایت، رقابت بین اتریوم و کاردانو به معنای حذف یکی و بقای دیگری نیست، بلکه تقابل دو رویکرد متفاوت برای ساخت آینده‌ی اقتصاد دیجیتال است. اتریوم با سابقه‌ی درخشان و اکوسیستم عظیم خود، شبیه به کلان‌شهری شلوغ و پر از فرصت‌های مالی است که البته گاهی با ترافیک و هزینه‌های بالا دست و پنجه نرم می‌کند؛ در حالی که شبکه‌ی کاردانو با اتکا به تحقیقات دقیق دانشگاهی و رویکردی محتاطانه، زیرساختی امن، ارزان و دوست‌دار محیط زیست را بنا کرده که اگرچه روند رشد آهسته‌تری دارد، اما نویدبخش آینده‌ای پایدارتر است.

انتخاب بین این دو پروژه‌ی قدرتمند به استراتژی شما بستگی دارد؛ چه بخواهید در پلتفرم تثبیت‌شده و پررونق اتریوم سرمایه‌گذاری کنید و چه دیدگاه بلندمدتی به معماری بی‌نقص و علمی کاردانو داشته باشید، هر دو شبکه پتانسیل بالایی برای رشد دارند و حتی نگهداری ترکیبی از هر دو ارز می‌تواند یک تصمیم هوشمندانه برای مدیریت بهتر ریسک و سرمایه در دنیای پرنوسان رمزارزها باشد.

منابع:

Binance

Kraken

Cointracker