پلتفرم فرکس (Frax Finance) چیست؟ معرفی اکوسیستم و ارزهای FRAX و FXS

در روزهای قرمز بازار که ارزش پرتفوی شما در حال افت است، پیدا کردن نقطه‌ای که هم از نظر غیرمتمرکز بودن به ماهیت کریپتو وفادار باشد و هم ریسک نابودی ناگهانی را به صفر برساند، شبیه یک بن‌بست به نظر می‌رسد. انتخاب بین امنیت متمرکز یا استرس الگوریتمی، تصمیم راحتی برای محافظت از سرمایه نیست. پروتکل فرکس (Frax) دقیقا در همین نقطه طلایی متولد شد؛ اولین استیبل کوین کسری-الگوریتمی بازار که با یک معماری هوشمندانه، امنیت وثیقه‌های واقعی را با انعطاف‌پذیری الگوریتم‌ها ترکیب کرده است. در این مقاله، ساختار این شبکه را بررسی می‌کنیم تا ببینیم فرکس چگونه از دارایی‌های شما محافظت می‌کند و چطور می‌توان با شناخت توکن‌های آن، یک سرمایه‌گذاری منطقی در دیفای داشت.

پروتکل Frax (فرکس فایننس) چیست؟

بازار ارزهای دیجیتال همیشه با یک چالش بزرگ و همیشگی روبرو بوده است: نوسانات شدید قیمتی. برای حل این مشکل، استیبل کوین‌ها (ارزهای دیجیتال با قیمت ثابت و بدون نوسان که معمولا ارزش آن‌ها برابر با یک دلار آمریکا است) به وجود آمدند تا پناهگاهی امن برای سرمایه‌ی کاربران در روزهای طوفانی بازار باشند. اما پروتکل فرکس یا Frax یک قدم فراتر گذاشته و قصد دارد نسل جدیدی از این پول‌های دیجیتال را به دنیا معرفی کند.

پروتکل فرکس یک سیستم مالی در دنیای دیفای (DeFi: امور مالی غیرمتمرکز که بدون نیاز به بانک‌ها و نهادهای واسطه کار می‌کند) است که در اواخر سال 2020 راه‌اندازی شد. هدف اصلی این پروژه‌ی نوآورانه، ایجاد یک پول دیجیتال باثبات، مقیاس‌پذیر و کاملا غیرمتمرکز است. فرکس می‌خواهد پولی بسازد که نه مانند تتر تحت کنترل یک شرکت خاص باشد و نه مانند برخی پروژه‌های شکست‌خورده، با یک اتفاق ساده در بازار فرو بریزد. در واقع، هدف فرکس ایجاد یک سیستم پولی بسیار منعطف است که بتواند با شرایط بازار سازگار شود و تحت هر شرایطی ارزش یک دلاری خود را حفظ کند.

مفهوم استیبل کوین کسری الگوریتمی به زبان ساده

نام کامل و تخصصی فرکس، استیبل کوین کسری الگوریتمی است. شاید این نام در نگاه اول کمی ثقیل و پیچیده به نظر برسد، اما با یک بررسی ساده متوجه منطق زیبای آن خواهیم شد. این عبارت از دو بخش اصلی و حیاتی تشکیل شده است:

• بخش کسری (Fractional): این ویژگی نشان می‌دهد که بخشی از ارزش فرکس توسط وثیقه‌های واقعی و ارزشمند (وثیقه: دارایی معتبری که برای تضمین ارزش یک پول یا بازپرداخت وام در صندوق شبکه ذخیره می‌شود) مانند استیبل کوین USDC پشتیبانی می‌شود.
• بخش الگوریتمی (Algorithmic): این ویژگی یعنی بخش دیگر ارزش فرکس توسط یک الگوریتم هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی کامپیوتری که بدون دخالت انسان، شرایط سیستم را به صورت خودکار کنترل و تنظیم می‌کنند) و توکن دوم این شبکه‌ی یعنی FXS مدیریت می‌شود.

برای درک بهتر، یک بانک مرکزی مدرن را تصور کنید. این بانک برای چاپ اسکناس، مقداری طلا در خزانه‌ی خود نگهداری می‌کند، اما نه به اندازه‌ی تمام پول‌های چاپ شده. پروتکل فرکس هم دقیقا همین رفتار را در دنیای دیجیتال شبیه‌سازی می‌کند. این شبکه به صورت هوشمند شرایط بازار را می‌سنجد؛ اگر اعتماد مردم به فرکس زیاد باشد، سیستم به پشتوانه‌ی کمتری نیاز دارد و بیشتر روی الگوریتم خود تکیه می‌کند تا پول جدید تولید کند. اما اگر در بازار ترس ایجاد شود، سیستم به صورت خودکار نسبت وثیقه‌های واقعی را افزایش می‌دهد تا خیال کاربران راحت باشد که سرمایه‌ی آن‌ها پشتوانه‌ی محکمی دارد. این انعطاف‌پذیری، شاه‌کلید موفقیت و پایداری شبکه‌ی فرکس است.

تفاوت فرکس با سایر استیبل کوین‌های بازار

برای اینکه متوجه شویم فرکس دقیقا چه مشکلی را حل کرده است، باید آن را با رقبای قدیمی‌تر مقایسه کنیم. در دنیای رمزارزها، به طور کلی سه نوع استیبل کوین دیگر وجود دارد که فرکس تلاش کرده است نقاط ضعف همه‌ی آن‌ها را پوشش دهد:

• استیبل کوین‌های متمرکز با پشتوانه‌ی فیات: این ارزها ادعا می‌کنند برای هر یک دلاری که منتشر می‌کنند، دقیقا یک دلار پول نقد فیزیکی در حساب‌های بانکی خود ذخیره کرده‌اند.
  • نقطه‌ی ضعف: این سیستم‌ها کاملا توسط یک شرکت کنترل می‌شوند. آن‌ها می‌توانند دارایی کاربران را به راحتی مسدود کنند یا تحت فشارهای قانونی قرار بگیرند. اما فرکس یک سیستم غیرمتمرکز است و هیچ نهاد مرکزی نمی‌تواند آن را متوقف کند.
• استیبل کوین‌های با وثیقه‌ی مازاد (مثل دای DAI): این پروژه‌ها غیرمتمرکز هستند، اما برای تولید یک دلار از ارز دای، شما باید مقدار بیشتری (مثلا 1.5 دلار) از یک ارز دیجیتال دیگر مثل اتریوم را گرو بگذارید.
  • نقطه‌ی ضعف: این روش بهره‌وری سرمایه‌ی پایینی دارد، یعنی شما باید پول بیشتری را قفل کنید تا پول کمتری به دست بیاورید. فرکس این مشکل را با مدل ترکیبی خود حل کرده و نیازی به وثیقه‌گذاری بیش از حد ندارد.
• استیبل کوین‌های کاملا الگوریتمی (مثل ترا یو اس تی UST): این ارزها هیچ پشتوانه‌ی فیزیکی و واقعی در خزانه‌ی خود ندارند و فقط با بازی با کدهای کامپیوتری قیمت خود را روی یک دلار نگه می‌دارند.
  • نقطه‌ی ضعف: اگر اعتماد کاربران به این سیستم از بین برود، این ارزها به سرعت سقوط می‌کنند (مانند فاجعه‌ی سقوط شبکه‌ی لونا). تفاوت بزرگ فرکس این است که کاملا الگوریتمی نیست و همیشه بخش قابل توجهی از دارایی‌های باثبات را در خزانه‌ی خود نگه می‌دارد تا از سقوط‌های ناگهانی و از بین رفتن سرمایه‌ی کاربران جلوگیری کند.

به زبان ساده، پروتکل فرکس توانسته است امنیت پول‌های متمرکز، شفافیت سیستم‌های غیرمتمرکز و کارایی ارزهای الگوریتمی را در یک بسته‌بندی امن ترکیب کند و راهکاری هوشمندانه برای حفظ ارزش دارایی‌ها ارائه دهد.

نگاهی به تاریخچه پیدایش و بنیانگذاران پروتکل فرکس

پشت هر پروژه‌ی موفق در دنیای رمزارزها، تیمی از افراد خلاق و دغدغه‌مند قرار دارد که برای حل یک مشکل بزرگ دور هم جمع شده‌اند. پروژه‌ی فرکس یا فرکس فایننس نیز از این قاعده مستثنی نیست. این پروتکل در سال ۲۰۱۹ توسط گروهی از توسعه‌دهندگان خوش‌فکر به رهبری یک برنامه‌نویس ایرانی-آمریکایی به نام سم کاظمیان (Sam Kazemian) پایه‌گذاری شد. البته سم در این مسیر تنها نبود؛ ترویس مور (Travis Moore) و جیسون هوان (Jason Huan) نیز به عنوان هم‌بنیان‌گذاران این پروژه، نقش بسیار مهمی در طراحی و اجرای این سیستم مالی هوشمند داشتند. هدف مشترک این تیم سه‌نفره، ساختن پولی دیجیتال بود که بتواند به صورت مستقل، بدون دخالت بانک‌ها و با بالاترین سطح امنیت، ارزش خود را حفظ کند.

ایده اولیه سم کاظمیان و شکل‌گیری شبکه فرکس

داستان شکل‌گیری شبکه‌ی فرکس به زمانی برمی‌گردد که سم کاظمیان در حال بررسی دقیق بازار استیبل کوین‌ها بود. او متوجه یک شکاف بزرگ و خطرناک در این بازار شد؛ استیبل کوین‌های موجود یا کاملا متمرکز بودند (یعنی تمام دارایی‌ها در حساب بانکی یک شرکت خاص کنترل می‌شد) یا کاملا الگوریتمی بودند (یعنی هیچ پشتوانه‌ی واقعی و فیزیکی نداشتند و فقط با فرمول‌های ریاضی و کدهای کامپیوتری کنترل می‌شدند).

سم کاظمیان با خود فکر کرد که چرا نباید مدلی بین این دو حالت داشته باشیم؟ برای درک بهتر ایده‌ی سم، ماشین‌های هیبریدی را در نظر بگیرید. این ماشین‌ها هم موتور بنزینی دارند و هم موتور برقی، و سیستم هوشمند ماشین بسته به شرایط جاده تصمیم می‌گیرد که از کدام موتور استفاده کند تا بهترین عملکرد را داشته باشد. ایده‌ی کاظمیان این بود که یک استیبل کوین هیبریدی (ترکیبی) بسازد؛ پولی که در روزهای آرام بازار با الگوریتم‌ها کار کند و در روزهای طوفانی و پرترس، روی پشتوانه‌ی دارایی‌های واقعی خود تکیه کند. این ایده‌ی درخشان در نهایت منجر به خلق اولین استیبل کوین کسری-الگوریتمی جهان شد تا سرمایه‌ی کاربران در برابر نوسانات شدید و خطرات احتمالی بازار محافظت شود.

روند توسعه و تکامل پروژه تا به امروز

بعد از شکل‌گیری ایده‌ی اولیه، تیم توسعه‌دهنده‌ی فرکس ماه‌ها روی کدهای پیچیده‌ی این شبکه کار کردند تا اینکه سرانجام در اواخر سال ۲۰۲۰، این پروژه به صورت رسمی راه‌اندازی و وارد بازار شد. روند رشد شبکه‌ی فرکس از آن روز تا به حال بسیار پرشتاب و جذاب بوده است. در ادامه نگاهی کوتاه به مسیر تکامل این پروژه می‌اندازیم:

• انتشار وایت پیپر و آغاز به کار: در قدم اول، تیم سازنده وایت پیپر (Whitepaper: یک سند رسمی و جامع که اهداف، مشکلات بازار و راهکارهای فنی یک پروژه‌ی رمزارزی را به صورت دقیق توضیح می‌دهد) خود را منتشر کرد و توکن فرکس برای اولین بار به دست کاربران رسید. در آن زمان، سیستم بیشتر روی وثیقه‌های واقعی تکیه داشت تا اعتماد کاربران را جلب کند.
• معرفی ربات‌های هوشمند بازار: با گذشت زمان و رشد پروژه، فرکس مفهومی پیشرفته به نام عملیات بازار آزاد یا AMO را معرفی کرد. این سیستم شامل مجموعه‌ای از قراردادهای هوشمند (Smart Contracts: کدهای برنامه‌نویسی که وقتی شرایط خاصی برآورده شود، به صورت خودکار و بدون نیاز به واسطه اجرا می‌شوند) است. این ربات‌ها به طور مداوم در بازار فعالیت می‌کنند تا مطمئن شوند قیمت فرکس همیشه روی یک دلار باقی می‌ماند و همزمان برای خزانه‌ی شبکه نیز درآمدزایی می‌کنند.
• تبدیل شدن به یک اکوسیستم کامل دیفای: پروژه‌ی فرکس امروز دیگر فقط یک استیبل کوین ساده برای حفظ ارزش پول نیست. این تیم با راه‌اندازی پلتفرم‌های وام‌دهی، صرافی‌های غیرمتمرکز اختصاصی و ابزارهای سرمایه‌گذاری متنوع، شبکه‌ی فرکس را به یک شهر مالی کامل تبدیل کرده است که تمام نیازهای کاربران حرفه‌ای و مبتدی را برطرف می‌کند.

فرکس با این مسیر توسعه‌ی گام به گام و منطقی، به خوبی نشان داد که پروژه‌های ارز دیجیتال می‌توانند با یادگیری از ضعف‌های گذشته، هر روز کامل‌تر، امن‌تر و کاربردی‌تر شوند.

پروتکل Frax چگونه کار می‌کند؟

برای درک اینکه شبکه‌ی فرکس چطور به وعده‌های خود عمل می‌کند، باید نگاهی به موتورخانه‌ی این سیستم بیندازیم. در ظاهر، فرکس فقط یک پول با ثبات است، اما در پشت صحنه، مجموعه‌ای از قوانین ریاضی و کدهای برنامه‌نویسی در حال کار هستند تا این ثبات را حفظ کنند. این سیستم برای کار کردن به دو بازوی اصلی نیاز دارد: توکن پایدار FRAX و توکن حاکمیتی FXS. بیایید ببینیم این دو توکن چگونه با هم همکاری می‌کنند.

مکانیزم ضرب و بازخرید توکن‌ها در شبکه فرکس

در دنیای ارزهای دیجیتال، برای ایجاد یک توکن جدید از کلمه‌ی ضرب کردن (Mint: فرایند تولید و ایجاد یک ارز دیجیتال جدید در شبکه‌ی بلاکچین) استفاده می‌شود. در مقابل، وقتی می‌خواهید توکن خود را پس بدهید و دارایی اولیه‌ی خود را بگیرید، به آن بازخرید (Redeem) می‌گویند. دستگاه‌های خودکار فروش نوشیدنی را تصور کنید؛ شما پول وارد می‌کنید و دستگاه به شما نوشیدنی می‌دهد. پروتکل فرکس هم شبیه یک دستگاه خودکار اما بسیار هوشمند است:

• فرایند ضرب کردن: اگر بخواهید یک توکن FRAX (که ارزش آن یک دلار است) تولید کنید، باید دقیقا به اندازه‌ی یک دلار دارایی وارد سیستم کنید. اما چون فرکس یک سیستم ترکیبی است، این یک دلار از دو بخش تشکیل می‌شود. مثلا اگر سیستم تشخیص دهد که نسبت وثیقه ۸۵ درصد است، شما باید ۸۵ سنت استیبل کوین معتبر (مثل USDC) و ۱۵ سنت توکن FXS وارد دستگاه کنید. سیستم وثیقه‌ی شما را در صندوق خود نگه می‌دارد و آن ۱۵ سنت توکن FXS را می‌سوزاند (Burn: از بین بردن دائمی توکن‌ها برای کاهش تعداد آن‌ها در بازار و کمک به افزایش قیمت).
• فرایند بازخرید: حالا اگر بخواهید یک توکن FRAX خود را پس بدهید، دقیقا برعکس این اتفاق می‌افتد. شما توکن FRAX را به سیستم می‌دهید؛ سیستم آن را می‌سوزاند و در عوض ۸۵ سنت USDC از صندوق خود به شما پس می‌دهد و ۱۵ سنت توکن FXS جدید تولید کرده و به حساب شما واریز می‌کند.

نقش عملیات بازار آزاد AMO در حفظ ثبات قیمت

حفظ قیمت یک ارز دیجیتال دقیقا روی یک دلار، کار راحتی نیست. برای این کار، فرکس از یک نیروی کمکی بسیار قدرتمند به نام عملیات بازار آزاد الگوریتمی (AMO) استفاده می‌کند. AMO شبیه خلبان خودکار هواپیما است. این خلبان خودکار مجموعه‌ای از ربات‌های نرم‌افزاری است که به صورت شبانه‌روزی بازار را زیر نظر دارند. وظیفه‌ی اصلی ربات‌های AMO این است که با استفاده از دارایی‌های موجود در خزانه‌ی فرکس، درآمدزایی کنند، بدون اینکه امنیت سیستم به خطر بیفتد. اما مهم‌ترین کار آن‌ها حفظ ثبات قیمت است:

• اگر قیمت فرکس بالاتر از یک دلار برود: ربات‌های AMO بلافاصله شروع به تولید فرکس‌های جدید می‌کنند و آن‌ها را در بازار می‌فروشند تا تعداد این ارز در بازار زیاد شود و قیمت دوباره به یک دلار برگردد.
• اگر قیمت فرکس کمتر از یک دلار شود: ربات‌ها دارایی‌های خزانه‌ی خود را برمی‌دارند و شروع به خرید فرکس از بازار می‌کنند تا تعداد آن کم شود و قیمت دوباره به یک دلار برسد.

این ربات‌ها همچنین به کاربران اجازه می‌دهند تا از اختلاف قیمت‌ها سود ببرند که به این کار آربیتراژ (Arbitrage: کسب سود بدون ریسک از طریق خرید یک دارایی در یک بازار ارزان‌تر و فروش فوری آن در یک بازار گران‌تر) می‌گویند. همین خرید و فروش معامله‌گران هم به ثبات قیمت فرکس کمک زیادی می‌کند.

فازهای مختلف وثیقه‌گذاری در سیستم فرکس

پروتکل فرکس از همان روز اول به شکل امروزی کار نمی‌کرد. این سیستم برای اینکه بتواند اعتماد بازار را جلب کند، باید قدم به قدم پیش می‌رفت. به همین دلیل، فرایند وثیقه‌گذاری (Collateralization: قرار دادن یک دارایی ارزشمند به عنوان ضمانت) در این شبکه به فازهای مختلفی تقسیم می‌شود:

• فاز صد در صد وثیقه: در ماه‌های ابتدایی راه‌اندازی فرکس، سیستم دقیقا شبیه استیبل کوین‌های سنتی کار می‌کرد. یعنی برای تولید هر یک دلار فرکس، باید دقیقا یک دلار وثیقه‌ی واقعی (مثل USDC) در سیستم قفل می‌شد. این فاز شبیه چرخ‌های کمکی دوچرخه بود تا سیستم زمین نخورد و اعتماد کاربران جلب شود.
• فاز کسری و الگوریتمی: وقتی پروتکل نشان داد که به اندازه‌ی کافی قوی و پایدار است، چرخ‌های کمکی به تدریج باز شدند. در این فاز، سیستم به صورت هوشمند شروع به کاهش نسبت وثیقه کرد. الگوریتم فرکس به این شکل عمل می‌کند: هر زمان که قیمت فرکس دقیقا یک دلار یا بیشتر باشد، سیستم با خود می‌گوید شرایط امن است و درصد وثیقه‌ی واقعی را کمی پایین می‌آورد. اما به محض اینکه قیمت حتی یک سنت افت کند، سیستم متوجه خطر می‌شود و درصد وثیقه‌ی واقعی را بالا می‌برد تا خیال همه راحت باشد.

این طراحی هوشمندانه باعث شده است تا شبکه‌ی فرکس بتواند در روزهای آفتابی بازار به الگوریتم‌های خود اعتماد کند و در روزهای طوفانی، به پشتوانه‌ی محکم وثیقه‌هایش تکیه بزند.

معرفی اکوسیستم فرکس فایننس و سرویس‌های آن در دیفای

زمانی که صحبت از فرکس می‌شود، بیشتر افراد فقط به یک ارز دیجیتال یک دلاری فکر می‌کنند. اما فرکس فراتر از یک توکن ساده است؛ این پروژه در واقع یک اکوسیستم کامل و یک شهر بزرگ در دنیای دیفای (DeFi: امور مالی غیرمتمرکز که بدون نیاز به بانک‌ها کار می‌کند) است. تیم توسعه‌دهنده‌ی فرکس متوجه شد که برای موفقیت یک پول، فقط چاپ کردن آن کافی نیست، بلکه باید بانک‌ها، صرافی‌ها و مسیرهای ارتباطی امنی هم برای استفاده از آن پول ساخته شود. به همین دلیل، مجموعه‌ای از ابزارهای بسیار کاربردی را طراحی کردند که در ادامه به زبان ساده با آن‌ها آشنا می‌شویم.

فرکس سواپ - Fraxswap؛ صرافی غیرمتمرکز اختصاصی شبکه

اولین نیاز هر کاربر در بازار رمزارزها، محلی برای خرید و فروش است. فرکس سواپ یک صرافی غیرمتمرکز (DEX: صرافی بدون واسطه‌ای که کاربران مستقیما و با اتصال کیف پول خود در آن معامله می‌کنند) است که توسط خود تیم فرکس ساخته شده است.

این صرافی از یک سیستم پیشرفته به نام بازارساز خودکار یا AMM (کدهای برنامه‌نویسی ریاضی که جایگزین خریدار و فروشنده‌ی سنتی می‌شوند و نقدینگی و قیمت را تنظیم می‌کنند) استفاده می‌کند. اما چیزی که فرکس سواپ را از رقبا متمایز می‌کند، امکان ثبت سفارشات طولانی‌مدت است. فرض کنید یک سرمایه‌گذار بزرگ می‌خواهد مبلغ بسیار سنگینی را به یک ارز دیگر تبدیل کند. اگر همه‌ی پول را یک‌جا بخرد، قیمت در بازار ناگهان بالا می‌رود و ضرر می‌کند. فرکس سواپ با ویژگی خاصی به نام سفارشات میانگین قیمت در طول زمان (TWAP: سیستمی که خریدهای بزرگ را به تکه‌های کوچک‌تر تقسیم کرده و در طول زمان اجرا می‌کند)، معامله‌ی شما را در طول چند ساعت یا چند روز انجام می‌دهد تا کمترین تاثیر منفی را روی قیمت بازار بگذارد.

فرکس لند - Fraxlend؛ پلتفرم وام‌دهی و وام‌گیری امن

اگر مقداری ارز دیجیتال دارید اما نمی‌خواهید آن‌ها را بفروشید و همزمان به پول نقد نیاز دارید، فرکس لند دقیقا برای شما ساخته شده است. فرکس لند شبیه به یک صندوق امانات یا بانک دیجیتال عمل می‌کند.

در این پلتفرم شما می‌توانید دارایی‌های معتبر خود را به عنوان وثیقه (Collateral: دارایی ارزشمندی که برای تضمین بازپرداخت وام در سیستم گرو گذاشته می‌شود) در صندوق شبکه قفل کنید و در ازای آن استیبل کوین FRAX وام بگیرید. از طرف دیگر، اگر مقداری توکن فرکس دارید که بی‌کار افتاده‌اند، می‌توانید آن‌ها را در فرکس لند به دیگران وام بدهید و به صورت منظم سود دریافت کنید. ویژگی جذاب و امنیتی فرکس لند این است که هر قرارداد وام کاملا مستقل و ایزوله است؛ یعنی اگر مشکلی برای یک بخش از سیستم پیش بیاید یا یک ارز خاص سقوط کند، خطری سرمایه‌ی سایر کاربران پلتفرم را تهدید نخواهد کرد.

فرکس فری - Fraxferry؛ پل ارتباطی برای انتقال بین شبکه‌ای

دنیای ارزهای دیجیتال از بلاکچین‌های مختلفی تشکیل شده است (بلاکچین: دفتر کل توزیع شده و دیجیتالی که اطلاعات تمام تراکنش‌ها را ثبت می‌کند). این شبکه‌ها مثل کشورهای مختلفی هستند که زبان و قوانین خودشان را دارند و انتقال مستقیم پول از یک شبکه به شبکه‌ی دیگر کار ساده‌ای نیست.

فرکس فری که به معنی کشتی فرکس است، یک پل ارتباطی امن است که برای حل این مشکل ساخته شده است. اگر شما توکن‌های فرکس خود را روی شبکه‌ی اتریوم دارید و می‌خواهید آن‌ها را به شبکه‌ی دیگری مثل آربیتروم منتقل کنید، فرکس فری این کار را برای شما انجام می‌دهد. نکته‌ی مهم این است که سیستم فرکس فری به جای استفاده از روش‌های پیچیده و پرخطر قدیمی، فرایند انتقال را کمی کندتر اما با بالاترین سطح امنیت انجام می‌دهد تا هکرها نتوانند در مسیر انتقال، سرمایه‌ی کاربران را سرقت کنند.

استیکینگ و راه‌های کسب درآمد غیرفعال در پلتفرم فرکس

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های اکوسیستم فرکس، امکان کسب درآمد غیرفعال (Passive Income: درآمدی که به صورت خودکار و بدون نیاز به فعالیت روزمره، از طریق خواباندن سرمایه به دست می‌آید) است. شبکه‌ی فرکس راه‌های مختلفی را برای سودآوری کاربران فراهم کرده است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• تامین نقدینگی در صرافی: شما می‌توانید سرمایه‌ی خود را در استخرهای صرافی فرکس سواپ قرار دهید. با این کار، در ازای هر معامله‌ای که کاربران دیگر انجام می‌دهند، بخشی از کارمزد پرداختی آن‌ها را به عنوان پاداش دریافت می‌کنید.
• سود وام‌دهی: همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، با قرار دادن دارایی‌های خود در پلتفرم فرکس لند، به طور مستمر سود وام‌دهی دریافت خواهید کرد.
• استیکینگ توکن FXS: استیکینگ (Staking) به معنی قفل کردن دارایی در شبکه برای کمک به امنیت و عملکرد آن است. اگر توکن‌های حاکمیتی FXS را در شبکه‌ی فرکس قفل کنید، سیستم به شما توکن جدیدی به نام veFXS می‌دهد. داشتن این توکن دو مزیت بزرگ دارد؛ اول اینکه سود بیشتری از تمام فعالیت‌های شبکه دریافت می‌کنید، و دوم اینکه حق رای به دست می‌آورید. با این حق رای می‌توانید در تصمیم‌گیری‌های مهم برای آینده‌ی پروژه‌ی فرکس مشارکت داشته باشید. هرچه توکن‌های خود را برای مدت طولانی‌تری قفل کنید، سود دریافتی و قدرت رای شما بیشتر خواهد شد.

بررسی توکن‌های شبکه‌ی فرکس (Frax و FXS)

برای درک بهتر شبکه‌ی فرکس، بیایید این سیستم را شبیه به اقتصاد یک کشور پیشرفته تصور کنیم. در یک کشور، شما برای خریدهای روزمره و پس‌انداز به یک پول باثبات نیاز دارید تا قیمت اجناس یا ارزش پولتان فردا تغییر نکند. اما هم‌زمان، شرکت‌های بزرگی هم وجود دارند که شما می‌توانید سهام آن‌ها را بخرید؛ قیمت این سهام ثابت نیست و با پیشرفت شرکت، ارزش آن‌ها بیشتر می‌شود. اکوسیستم فرکس هم دقیقا با همین منطق، از یک سیستم دو توکنی استفاده می‌کند تا هم ثبات را برای کاربران عادی فراهم کند و هم فرصت سودآوری را برای سرمایه‌گذاران ایجاد نماید. در ادامه با اعضای این خانواده‌ی جذاب آشنا می‌شویم.

ارز دیجیتال FRAX؛ استیبل کوین اصلی شبکه

توکن FRAX در واقع همان پول نقد و باثبات این سیستم است. هدف اصلی این توکن، حفظ ارزش دقیق برابر با یک دلار آمریکا است. زمانی که شما می‌خواهید سرمایه‌ی خود را از طوفان‌ها و نوسانات شدید بازار در امان نگه دارید، یا قصد دارید پولی را برای شخص دیگری در آن سوی دنیا بفرستید بدون اینکه ارزش آن در طول مسیر کم شود، از ارز دیجیتال فرکس استفاده می‌کنید.

این توکن برای حفظ ارزش خود از مکانیزم پگ (Peg: وابستگی قیمتی یا گره زدن ارزش یک دارایی به یک دارایی دیگر مثل دلار) استفاده می‌کند. به زبان بسیار ساده، موتور هوشمند سیستم همیشه تلاش می‌کند تا قیمت توکن FRAX نه یک سنت بیشتر و نه یک سنت کمتر از یک دلار باشد.

ارز دیجیتال FXS؛ توکن حاکمیتی و سرمایه‌گذاری پروژه

نام کامل این توکن Frax Share یا سهام فرکس است و همان‌طور که از نامش پیداست، حکم سهام شرکت فرکس را دارد. برخلاف توکن قبلی، قیمت FXS اصلا ثابت نیست و در بازار نوسان (Volatility: تغییرات بالا و پایین قیمت در نمودارها) دارد.

ارز دیجیتال FXS یک توکن حاکمیتی (Governance Token: ارزی که به دارندگان آن حق رای در تصمیم‌گیری‌های مهم شبکه را می‌دهد) است. اگر شبکه‌ی فرکس بزرگ‌تر شود و افراد بیشتری در دنیا از استیبل کوین آن استفاده کنند، ارزش توکن FXS نیز در بازار افزایش پیدا می‌کند. سیستم فرکس طوری طراحی شده است که تمام سودها و درآمدهای حاصل از کارمزدها، در نهایت به جیب دارندگان توکن FXS می‌رود. پس اگر به آینده‌ی این پروژه امیدوار هستید و می‌خواهید روی رشد آن حساب باز کنید، این توکن ابزار اصلی شما برای سرمایه‌گذاری خواهد بود.

معرفی سایر دارایی‌های شبکه شامل FPI و frxETH

تیم سازنده‌ی فرکس به همین دو توکن بسنده نکرده و برای حل مشکلات دیگر دنیای اقتصاد دیجیتال، دارایی‌های خلاقانه‌ی جدیدی را نیز خلق کرده است:

• توکن FPI (شاخص قیمت فرکس): حتما می‌دانید که حتی خود دلار آمریکا هم هر سال به دلیل تورم، کمی از قدرت خرید خود را از دست می‌دهد. توکن FPI یک استیبل کوین ضد تورم است که ارزش آن به جای یک دلار ثابت، به سبدی از کالاهای واقعی و شاخص تورم متصل است. به زبان ساده، ارزش این توکن همگام با تورم واقعی دنیای بیرون رشد می‌کند تا قدرت خرید شما در طول زمان کاهش پیدا نکند.
• توکن frxETH (اتریوم فرکس): این توکن نسخه‌ی اختصاصی شبکه‌ی فرکس برای ارز دیجیتال اتریوم است. کاربرانی که می‌خواهند اتریوم‌های خود را در سیستم استیک کنند (Staking: قفل کردن دارایی برای کمک به امنیت شبکه و دریافت سود مستمر)، می‌توانند از این توکن استفاده کنند تا سودهای بالاتر و جذاب‌تری نسبت به روش‌های سنتی و قدیمی به دست بیاورند.

جدول مقایسه کاربرد و ویژگی‌های توکن FRAX و توکن FXS

برای اینکه درک تفاوت‌های این دو توکن کلیدی برای شما سریع‌تر و راحت‌تر اتفاق بیفتد، تمام ویژگی‌های مهم آن‌ها را در جدول زیر خلاصه کرده‌ایم:

ویژگی	توکن FRAX	توکن FXS
نقش در شبکه	پول رایج و وسیله‌ی مبادله‌ی روزمره	سهام سیستم و ابزار تصمیم‌گیری شبکه
ثبات قیمت	کاملا ثابت (همیشه برابر با یک دلار)	متغیر (وابسته به شرایط بازار و عرضه و تقاضا)
کاربرد اصلی	حفظ ارزش سرمایه، پرداخت‌ها و وثیقه‌گذاری	سرمایه‌گذاری، دریافت سود شبکه و حق رای
نوع عرضه	نامحدود (بر اساس نیاز بازار چاپ یا سوزانده می‌شود)	محدود (نهایتا صد میلیون توکن تولید خواهد شد)

ارزیابی مزایا و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در فرکس فایننس

هر سرمایه‌گذاری در بازار ارزهای دیجیتال، شبیه به رانندگی در یک جاده‌ی کوهستانی و زیبا اما پرپیچ‌وخم است؛ مناظر فوق‌العاده‌ای دارد اما به دقت و احتیاط زیادی نیاز دارد. پروژه‌ی فرکس فایننس نیز از این قاعده مستثنی نیست. پیش از آنکه بخواهیم پول و سرمایه‌ی خود را وارد این سیستم کنیم، باید مانند یک سرمایه‌گذار هوشمند، کفه‌ی ترازوی سود و زیان را به دقت بررسی کنیم. در این بخش، نقاط قوت و ضعف این سیستم را زیر ذره‌بین می‌بریم.

مزایا و نوآوری‌های فرکس برای کاربران دیفای

پروتکل فرکس با ترکیب ایده‌های قدیمی، توانسته است مزایای بسیار جذابی را برای کاربران خود خلق کند. مهم‌ترین دلایلی که باعث محبوبیت این شبکه شده‌اند عبارتند از:

• بهره‌وری بالای سرمایه: در بسیاری از سیستم‌های قدیمی، شما برای وام گرفتن یک دلار، مجبور بودید یک و نیم دلار از سرمایه‌ی خود را قفل کنید. اما در سیستم ترکیبی فرکس، نیازی به این کار نیست. فرکس به شما اجازه می‌دهد که با کمترین میزان وثیقه، بیشترین استفاده را از سرمایه‌ی خود ببرید (به این ویژگی بسیار مهم در دنیای اقتصاد، بهره‌وری سرمایه می‌گویند).
• امنیت و غیرمتمرکز بودن: برخلاف استیبل کوین‌های متمرکز که پول شما را در بانک‌های سنتی نگه می‌دارند و هر لحظه ممکن است حساب شما را مسدود کنند، سیستم فرکس روی شبکه‌ی بلاکچین اجرا می‌شود. این یعنی هیچ شرکت، فرد یا دولتی نمی‌تواند در دارایی‌های شما دخالت کند یا آن‌ها را از شما بگیرد.
• یک شهر مالی کامل: همان‌طور که پیش‌تر دیدیم، فرکس فقط یک ارز دیجیتال نیست. وقتی وارد این شبکه می‌شوید، به صرافی اختصاصی، پلتفرم وام‌دهی و پل‌های ارتباطی امن دسترسی دارید. این هم‌افزایی باعث می‌شود تا برای انجام کارهای مختلف، نیازی به خروج از این اکوسیستم امن نداشته باشید.
• راه‌های متنوع برای کسب سود: طراحی هوشمندانه‌ی این شبکه باعث شده است تا کاربران بتوانند با روش‌های مختلفی مثل تامین نقدینگی در صرافی‌ها یا قفل کردن دارایی‌های خود، به صورت مداوم و شبانه‌روزی سود دریافت کنند.

محدودیت‌ها و ریسک‌های ذاتی استیبل کوین‌های الگوریتمی

با وجود تمام این نوآوری‌ها، هیچ سیستمی در دنیای مالی بدون ریسک و خطر نیست. یک سرمایه‌گذار منطقی باید همیشه روی دیگر سکه را هم ببیند:

• ریسک از دست دادن برابری قیمت: هدف اصلی توکن فرکس این است که همیشه ارزش آن یک دلار باقی بماند. اما اگر در بازار یک ترس بسیار شدید و ناگهانی ایجاد شود و همه بخواهند در یک لحظه پول‌های خود را خارج کنند، ممکن است الگوریتم‌ها نتوانند به سرعت واکنش نشان دهند و قیمت فرکس برای مدتی به زیر یک دلار برسد (به این اتفاق خطرناک در دنیای کریپتو، دی‌پگ شدن یا De-peg می‌گویند). البته فرکس به دلیل داشتن وثیقه‌های واقعی در خزانه‌ی خود، از ارزهای کاملا الگوریتمی بسیار امن‌تر است، اما این ریسک هرگز صفر نیست.
• ریسک قراردادهای هوشمند: تمام کارهای شبکه‌ی فرکس توسط کدهای برنامه‌نویسی کامپیوتری انجام می‌شود. اگر هکرها بتوانند یک نقطه‌ی ضعف یا باگ در این کدها پیدا کنند (که به آن ریسک قرارداد هوشمند می‌گویند)، ممکن است بتوانند به بخشی از صندوق سرمایه‌ی شبکه دسترسی پیدا کنند.
• فشارهای قانونی و قانون‌گذاری: دولت‌ها در سراسر جهان هنوز قوانین کاملا مشخصی برای ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز ندارند. این احتمال وجود دارد که در آینده، قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای محدود کردن فعالیت پروژه‌هایی شبیه به فرکس وضع شود که می‌تواند روی رشد، گسترش و قیمت توکن‌های آن‌ها تاثیر منفی بگذارد.

آموزش خرید و نگهداری ارزهای دیجیتال اکوسیستم فرکس

حالا که با جذابیت‌ها و امکانات شبکه‌ی فرکس آشنا شدیم، ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که چطور می‌توانیم این ارزها را بخریم و کجا باید آن‌ها را با امنیت بالا نگهداری کنیم؟ ورود به دنیای رمزارزها نیازمند برداشتن دو قدم بسیار مهم است: اول انتخاب یک فروشگاه مطمئن برای خرید، و دوم انتخاب یک گاوصندوق امن برای نگهداری دارایی‌ها. در این بخش، این دو قدم را با هم و به سادگی مرور می‌کنیم.

بهترین صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز برای خرید FRAX و FXS

برای خرید توکن‌های شبکه‌ی فرکس (چه استیبل کوین FRAX و چه توکن سرمایه‌گذاری FXS)، شما دو مسیر کلی پیش رو دارید که هر کدام مزایای خاص خودشان را دارند:

• صرافی‌های متمرکز (CEX): این صرافی‌ها شبیه به صرافی‌های سنتی و بانک‌ها کار می‌کنند. شما در آن‌ها ثبت‌نام می‌کنید، پول نقد یا ارز دیجیتال دیگری واریز کرده و به راحتی خرید خود را انجام می‌دهید. رابط کاربری این پلتفرم‌ها معمولا بسیار ساده است و برای افراد تازه‌کار گزینه‌ی بهتری محسوب می‌شود. بزرگ‌ترین صرافی‌های متمرکز دنیا مانند بایننس (Binance)، کوکوین (KuCoin) و گیت دات آی او (io) از توکن‌های فرکس پشتیبانی می‌کنند. صرافی های داخلی مثل صرافی ارز دیجیتال کیف پول من نیز از ارز فرکس پشتیبانی می کنند، بنابراین برای خرید ارز FRAX می توانید از این پلتفرم استفاده کنید.

• صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX): اگر دوست ندارید در هیچ سایتی ثبت‌نام کنید و می‌خواهید مستقیما با اتصال کیف پول خود خرید کنید، صرافی‌های غیرمتمرکز انتخاب شما خواهند بود. همان‌طور که در بخش‌های قبلی گفتیم، فرکس سواپ (صرافی اختصاصی خود شبکه) بهترین جا برای این کار است. علاوه بر آن، صرافی‌های معروفی مثل یونی‌ سواپ (Uniswap) و کرو فایننس (Curve Finance) نیز نقدینگی بسیار خوبی برای خرید و فروش ارزهای اکوسیستم فرکس دارند.

کیف پول‌های امن و پیشنهادی برای نگهداری توکن‌های فرکس

بعد از خرید، مهم‌ترین کار این است که ارزهای خود را از صرافی خارج کرده و در کیف پول شخصی خودتان نگه دارید. از آنجایی که توکن‌های فرکس در ابتدا روی شبکه‌ی اتریوم ساخته شده‌اند (و از استاندارد رایج ERC-20 پشتیبانی می‌کنند)، تقریبا تمام کیف پول‌های معتبر دنیا از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند. برای نگهداری سرمایه‌ی خود، دو گزینه‌ی اصلی دارید:

• کیف پول‌های نرم‌افزاری (گرم): این کیف پول‌ها به صورت یک اپلیکیشن روی گوشی موبایل یا افزونه روی مرورگر کامپیوتر شما نصب می‌شوند. استفاده از آن‌ها کاملا رایگان است و برای کسانی که می‌خواهند روزانه معامله کنند یا به سرعت به سرویس‌های دیفای متصل شوند، عالی هستند. متامسک (MetaMask) و تراست ولت (Trust Wallet) دو نمونه از بهترین و محبوب‌ترین کیف پول‌های نرم‌افزاری هستند که به سادگی و با امنیت بالا از توکن‌های فرکس پشتیبانی می‌کنند.
• کیف پول‌های سخت‌افزاری (سرد): اگر قصد دارید مبلغ زیادی را برای مدت طولانی سرمایه‌گذاری کنید، هیچ گزینه‌ای امن‌تر از کیف پول‌های سخت‌افزاری نیست. این دستگاه‌ها شبیه به یک فلش مموری کوچک هستند و کلیدهای دسترسی به سرمایه‌ی شما را به صورت کاملا آفلاین و دور از دسترس هکرها نگه می‌دارند. برندهای معتبری مثل لجر (Ledger) و ترزور (Trezor) بهترین و شناخته‌شده‌ترین گزینه‌های بازار برای محافظت فیزیکی از دارایی‌های دیجیتال شما محسوب می‌شوند.