پیتر شیف (Peter Schiff) کیست؟ از پیش‌بینی بحران مالی ۲۰۰۸ تا مخالفت با بیت‌کوین

تقابل با چنین شخصیتی برای بسیاری از فعالان بازار گیج‌کننده است. وقتی در حال بررسی سبد سرمایه‌گذاری کریپتوی خود هستید و به توییت‌های هشداردهنده‌ی او درباره سقوط بیت‌کوین به صفر برمی‌خورید، بذر شک در ذهنتان کاشته می‌شود؛ منطق می‌گوید کسی که رکود جهانی را سال‌ها قبل دیده، شاید این بار هم درباره نابودی ارزهای دیجیتال درست بگوید. در این مقاله، چهره‌ی واقعی پیتر شیف، استدلال‌های اقتصادی او و دلیل جنگ بی‌پایانش با دنیای کریپتو را زیر ذره‌بین می‌بریم تا متوجه شوید چرا او طلا را به تکنولوژی ترجیح می‌دهد.

پیتر شیف کیست و چرا در بازارهای مالی شهرت دارد؟

در دنیای پرهیاهوی اقتصاد و بازارهای مالی، همیشه افرادی هستند که به جای دنبال کردن مسیر بقیه، خلاف جهت آب شنا می‌کنند. پیتر شیف یکی از همین افراد است. او یک اقتصاددان برجسته، مدیر سرمایه‌گذاری و تحلیل‌گر آمریکایی است که به دلیل دیدگاه‌های متفاوت و گاهی جنجالی‌اش به شدت شناخته می‌شود.

احتمالا نام او را در اخبار و حواشی دنیای رمزارزها شنیده‌اید، اما جایگاه او در اقتصاد بسیار فراتر از این بازار است. پیتر شیف بیشتر به عنوان یک طرفدار سرسخت طلا و یک منتقد جدی برای سیاست‌های چاپ پول توسط دولت‌ها شناخته می‌شود. شهرت اصلی او زمانی به اوج خود رسید که توانست رکود بزرگ اقتصاد جهانی در سال ۲۰۰۸ را مدت‌ها قبل از وقوع، به درستی پیش‌بینی کند. در آن زمان که بیشتر کارشناسان به آینده‌ی اقتصاد خوش‌بین بودند، او در برنامه‌های تلویزیونی هشدار می‌داد که این شرایط پایدار نیست و به زودی فرو می‌پاشد.

دلیل اهمیت نظرات او برای سرمایه‌گذاران و رسانه‌ها این است که او به اتفاقات بازار با یک عینک واقع‌بینانه و محتاطانه نگاه می‌کند. وقتی همه درگیر هیجانات بازار صعودی (Bull Market، شرایطی که در آن قیمت دارایی‌ها به شدت در حال رشد است و همه تمایل به خرید دارند) می‌شوند، پیتر شیف به دنبال پیدا کردن ریسک‌های پنهان و حباب‌های قیمتی می‌گردد. به همین دلیل، چه با نظرات او موافق باشیم و چه مخالف، شنیدن صحبت‌هایش می‌تواند زاویه‌ی دید جدیدی به ما بدهد و به ما کمک کند تا از سرمایه‌ی خود بهتر محافظت کنیم.

نگاهی به دوران کودکی و تاثیر خانواده بر مسیر شغلی

برای درک بهتر طرز تفکر پیتر شیف، باید به ریشه‌های خانوادگی او نگاهی بیندازیم. او در سال ۱۹۶۳ میلادی در شهر نیوهیون آمریکا متولد شد. محیط خانواده‌ی شیف، یک فضای معمولی نبود؛ بلکه خانه‌ای پر از بحث‌های داغ سیاسی و اقتصادی بود که ذهنیت پیتر را از همان سنین پایین شکل داد.

پدر او، اروین شیف، یک نویسنده و فعال سیاسی بسیار معروف بود که به خاطر مخالفت‌های سرسختانه‌اش با قوانین مالیاتی فدرال در آمریکا شهرت داشت. اروین معتقد بود که بسیاری از مالیات‌هایی که دولت از مردم دریافت می‌کند ناعادلانه است و به نوعی دست‌درازی به دارایی‌های شخصی افراد محسوب می‌شود. بزرگ شدن در چنین محیطی، تاثیر عمیقی بر ذهن پیتر جوان گذاشت و او از همان دوران کودکی یاد گرفت که به سیاست‌های دولتی با دیده‌ی شک و تردید نگاه کند. این تربیت خانوادگی باعث شد تا پایه‌ی تفکر اقتصادی پیتر شیف روی چند اصل مهم بنا شود:

• مخالفت شدید با دخالت‌های دولت و بانک مرکزی در اقتصاد.
• باور عمیق به بازار آزاد (Free Market، بازاری که در آن قیمت‌ها به طور طبیعی و بر اساس میزان عرضه و تقاضای مردم تعیین می‌شود، نه با دستور و دخالت دولت).
• اهمیت حفظ استقلال مالی افراد در برابر سیاست‌های تورم‌زای دولت‌ها.

تحصیلات و ورود به دنیای اقتصاد و سرمایه گذاری

علاقه‌ی پیتر به مباحث مالی که از خانه در او شکل گرفته بود، باعث شد تا او مسیر تحصیلی خود را نیز در همین راستا انتخاب کند. او وارد دانشگاه معتبر کالیفرنیا برکلی شد و تحصیلات خود را در رشته‌ی مالی و اقتصاد با موفقیت به پایان رساند. ترکیب این دانش آکادمیک با آن نگاه انتقادی که از پدرش به ارث برده بود، از او یک تحلیل‌گر تیزبین ساخت.

پس از فارغ‌التحصیلی، او دانش خود را به میدان عمل آورد و در اوایل دهه‌ی ۹۰ میلادی به طور رسمی وارد دنیای حرفه‌ای اقتصاد شد. او کار خود را به عنوان یک مشاور مالی در شرکت‌های سرمایه‌گذاری آغاز کرد. در همان سال‌های ابتدایی فعالیت، شیف به جای اینکه فقط به مشتریانش بگوید چه چیزی بخرند، تلاش می‌کرد به آن‌ها منطق بازار را آموزش دهد. ورود او به دنیای سرمایه‌گذاری با رویکردهایی همراه بود که او را از سایر تحلیل‌گران هم‌دوره‌ی خودش متمایز می‌کرد:

• بررسی ارزش ذاتی: شیف همیشه به دنبال ارزش ذاتی (Intrinsic Value، ارزش واقعی و منطقی یک دارایی بر اساس کاربرد و پشتوانه‌ی آن، نه صرفا قیمت هیجانی آن روی تابلوی بازار) بود.
• تمرکز بر دارایی‌های امن: او برخلاف بسیاری از مشاوران که به دنبال سودهای سریع بودند، مشتریان خود را تشویق می‌کرد تا روی دارایی‌های امن و ملموس سرمایه‌گذاری کنند.
• پرهیز از هیجانات زودگذر: او به سرمایه‌گذاران آموزش می‌داد که اسیر ترندهای کوتاه مدت نشوند و همیشه یک دیدگاه بلندمدت برای حفظ سرمایه‌ی خود داشته باشند.

این رویکرد محتاطانه و دقیق، پایه‌ای شد تا او در سال‌های بعد بتواند کسب‌وکار مستقل خود را راه‌اندازی کند و به یکی از تحلیل‌گران قابل اعتماد و تاثیرگذار در بازارهای مالی تبدیل شود.

مسیر حرفه ای و تاسیس شرکت های مالی بزرگ

برای اینکه بدانیم چرا نظرات پیتر شیف تا این حد در دنیای اقتصاد تاثیرگذار است، باید به کارنامه‌ی عملی او نگاه کنیم. او فقط یک تحلیل‌گر ساده نیست که از پشت مانیتور به بازار نگاه کند و مقاله بنویسد؛ بلکه او آستین‌ها را بالا زد و شرکت‌های مالی بزرگی را تاسیس کرد تا استراتژی‌های اقتصادی خود را به صورت واقعی اجرا کند. در این بخش می‌بینیم که او چگونه با راه‌اندازی شرکت‌های بزرگ، به افراد کمک کرد تا دارایی‌های خود را از خطرات بازار حفظ کنند و اعتبار خود را به عنوان یک متخصص اثبات کرد.

شکل گیری یورو پاسیفیک کپیتال و استراتژی مدیریت دارایی

پیتر شیف در دهه‌ی ۱۹۹۰ میلادی تصمیم گرفت تا ایده‌های خود را در قالب یک کسب‌وکار رسمی پیاده کند. نتیجه‌ی این تصمیم، تاسیس شرکت یورو پاسیفیک کپیتال (Euro Pacific Capital) بود. هدف اصلی این شرکت، مدیریت دارایی (Asset Management، یعنی دریافت سرمایه‌ی افراد و سرمایه‌گذاری تخصصی آن در بازارهای مختلف برای کسب سود و کاهش ریسک) بود.

در آن سال‌ها، بسیاری از سرمایه‌گذاران آمریکایی سرمست از سودهای مقطعی در بازارهای داخلی بودند و مدام در حال خرید سهام شرکت‌های اینترنتی یا املاک بودند. اما استراتژی پیتر شیف کاملا متفاوت بود. او با بررسی دقیق داده‌های اقتصادی متوجه شد که بسیاری از این بازارها درگیر حباب قیمتی (Price Bubble، شرایطی که در آن قیمت یک دارایی بدون دلیل منطقی و فقط بر اساس هیجان خریداران به شدت بالا می‌رود و هر لحظه خطر ترکیدن و سقوط آن وجود دارد) شده‌اند. به همین دلیل، او استراتژی‌های زیر را برای مشتریان خود در نظر گرفت تا از طوفان‌های اقتصادی در امان بمانند:

• خروج از بازارهای پرخطر: او به مشتریانش پیشنهاد می‌داد که سرمایه‌ی خود را از بخش‌هایی که رشد غیرمنطقی داشته‌اند خارج کنند، حتی اگر در کوتاه‌مدت سودآور به نظر می‌رسیدند.
• سرمایه‌گذاری در بازارهای خارجی: او سرمایه‌ها را به سمت بازارهای باثبات‌تر در خارج از آمریکا هدایت می‌کرد تا وابستگی کمتری به نوسانات و سیاست‌های داخلی داشته باشند.
• تمرکز بر سهام شرکت‌های بنیادی: شیف به جای خرید سهام شرکت‌های پرهیاهو، سهام شرکت‌هایی را می‌خرید که تولید واقعی، خدمات شفاف و سودآوری منطقی داشتند.

تاسیس شیف گلد و تمرکز ویژه بر بازار فلزات گران بها

با گذشت زمان و به خصوص بعد از بحران مالی سال ۲۰۰۸، پیتر شیف تصمیم گرفت تمرکز خود را روی دارایی‌هایی بگذارد که همیشه در طول تاریخ ارزش خود را حفظ کرده‌اند. این تصمیم منجر به تاسیس شرکت شیف گلد (SchiffGold) شد.

شیف گلد شرکتی است که به طور تخصصی در زمینه‌ی خرید و فروش فلزات گران‌بها، به ویژه طلا و نقره، فعالیت می‌کند. پیتر شیف همیشه یکی از منتقدان سرسخت پول فیات (Fiat Money، پول‌های کاغذی و رایج امروزی مانند دلار یا ریال که پشتوانه‌ی فیزیکی مثل طلا ندارند و ارزش آن‌ها فقط به اعتبار دولت‌ها وابسته است) بوده است. او معتقد است که وقتی دولت‌ها بی‌رویه پول چاپ می‌کنند، ارزش پول نقد به سرعت کاهش می‌یابد و هیولای تورم بیدار می‌شود. بنابراین، شرکت شیف گلد با ارائه‌ی خدمات زیر، به یک پناهگاه امن برای سرمایه‌گذاران تبدیل شد:

• خرید طلای فیزیکی: این شرکت به مشتریان اجازه می‌دهد تا به جای خرید اوراق کاغذی طلا که در واقع فقط یک عدد در سیستم کامپیوتری هستند، شمش و سکه‌ی طلای واقعی و فیزیکی خریداری کنند.
• نگهداری امن دارایی‌ها: شیف گلد خدمات ویژه‌ای برای انبار و نگهداری امن این فلزات گران‌بها در مکان‌های محافظت‌شده ارائه می‌دهد تا سرمایه‌گذاران دغدغه‌ی سرقت یا گم شدن دارایی ارزشمند خود را نداشته باشند.
• حفظ ارزش در برابر تورم: با تبدیل پول نقد به طلا و نقره، سرمایه‌ی مشتریان در برابر سیاست‌های غلط اقتصادی و تورم‌زا محافظت می‌شود و در بلندمدت قدرت خرید آن‌ها کاهش پیدا نمی‌کند.

پیش بینی بحران مالی سال 2008؛ یک نقطه عطف تاریخی

برای درک این موضوع که چرا پیتر شیف تا این حد در دنیای اقتصاد اعتبار دارد، باید به گذشته و سال ۲۰۰۸ میلادی سفر کنیم. این سال برای شیف یک نقطه‌ی عطف تاریخی بود. در خارج از دنیای رمزارزها، جایی که خیلی‌ها او را فقط به عنوان منتقد سرسخت بیت کوین می‌شناسند، سرمایه‌گذاران سنتی برای او احترام ویژه‌ای قائل هستند. دلیل این احترام، پیش‌بینی دقیق او از یکی از بزرگ‌ترین فروپاشی‌های اقتصادی تاریخ مدرن است. در این بخش بررسی می‌کنیم که او چگونه توانست طوفانی را ببیند که دیگران حتی متوجه نسیم آن هم نشده بودند.

پیتر شیف چگونه رکود اقتصادی را پیش بینی کرد؟

سال‌های پیش از ۲۰۰۸، اقتصاد آمریکا در ظاهر روزهای بسیار درخشانی را سپری می‌کرد. قیمت خانه‌ها روز به روز بالا می‌رفت و مردم با خوش‌حالی در حال خرید و فروش و کسب سود بودند. در این میان، پیتر شیف مانند کسی بود که در یک مهمانی شاد، مدام فریاد می‌زند که ساختمان در حال ریزش است!

او در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ میلادی، بارها در برنامه‌های تلویزیونی و شبکه‌های خبری معروف ظاهر شد و با صراحت اعلام کرد که این رشد اقتصادی واقعی نیست و به زودی با یک رکود اقتصادی (Economic Recession، دوره‌ای که در آن فعالیت‌های اقتصادی به شدت کاهش می‌یابد، شرکت‌ها ورشکست می‌شوند و آمار بیکاری بالا می‌رود) وحشتناک روبه‌رو خواهیم شد.

جالب اینجاست که در آن زمان، بسیاری از کارشناسان مطرح و مجریان تلویزیونی او را تمسخر می‌کردند. آن‌ها معتقد بودند که اقتصاد در بهترین حالت خود قرار دارد و شیف فقط یک آدم بدبین است که می‌خواهد با ایجاد ترس، توجه‌ها را به خود جلب کند. اما وقتی در سال ۲۰۰۸ بازارها سقوط کردند و بانک‌های بزرگ یکی پس از دیگری نابود شدند، همان افرادی که به او می‌خندیدند، متوجه شدند که تحلیل‌های شیف بر اساس واقعیت‌های تلخی بود که آن‌ها نادیده گرفته بودند.

هشدار درباره حباب مسکن و بدهی های دولتی آمریکا

پیتر شیف یک پیشگوی جادویی نبود؛ او فقط داده‌های اقتصادی را بهتر از دیگران می‌خواند. در حالی که بقیه به ظاهر زیبای اقتصاد نگاه می‌کردند، او به پایه‌های پوسیده‌ی آن خیره شده بود. دلیل اصلی پیش‌بینی او، ترکیب چند عامل خطرناک در اقتصاد آمریکا بود که او بارها درباره‌ی آن‌ها هشدار داد:

• شکل‌گیری حباب مسکن: او با بررسی بازار متوجه شده بود که افزایش قیمت خانه‌ها هیچ دلیل منطقی ندارد و در واقع یک حباب مسکن (Housing Bubble، وضعیتی که در آن قیمت خانه‌ها به دلیل هیجان خرید به شدت بالا می‌رود و ناگهان با فروکش کردن این هیجان، قیمت‌ها سقوط می‌کنند) شکل گرفته است.
• توزیع وام‌های بی‌اعتبار: بانک‌ها در آن زمان به هر کسی، حتی کسانی که شغل یا درآمد مشخصی نداشتند، وام خرید خانه می‌دادند. به این مدل تسهیلات در اقتصاد ساب‌پرایم (Subprime Mortgages، وام‌های پرریسکی که به افراد با توانایی مالی بسیار پایین و بدون ضمانت کافی داده می‌شود) می‌گویند. شیف هشدار داد که این افراد به زودی توانایی بازپرداخت وام‌های خود را از دست می‌دهند و بانک‌ها با کوهی از بدهی روبه‌رو خواهند شد.
• افزایش بی‌رویه‌ی بدهی‌های دولتی: او به شدت از سیاست‌های غلط پولی دولت آمریکا انتقاد می‌کرد. دولت برای پوشش هزینه‌های خود مدام در حال قرض گرفتن پول بود و شیف معتقد بود که این بدهی‌های سنگین در نهایت کمر اقتصاد را می‌شکند.

ترکیب این وام‌های بازپرداخت‌نشده و بدهی‌های سنگین دولتی، همان بمب ساعتی بود که پیتر شیف صدای تیک‌تیک آن را شنیده بود و تلاش می‌کرد سرمایه‌گذاران را پیش از انفجار نجات دهد.

دیدگاه های اقتصادی پیتر شیف؛ پول فیات در برابر طلا

برای این که بتوانیم دلیل مخالفت‌های سرسختانه‌ی پیتر شیف با بیت کوین و ارزهای دیجیتال را به خوبی درک کنیم، ابتدا باید بدانیم که او اصلا به اقتصاد چگونه نگاه می‌کند. در ذهن شیف، یک جنگ همیشگی بین پول‌های رایج بانکی و طلا در جریان است. او به شدت منتقد سیستم مالی فعلی جهان است و باور دارد که دولت‌ها با سیاست‌های نادرست خود، در حال نابود کردن ارزش دارایی‌های مردم هستند. در این بخش، به فلسفه‌ی سرمایه‌گذاری او می‌پردازیم تا ببینیم چرا او طلا را پادشاه بلامنازع دارایی‌ها می‌داند.

چرا پیتر شیف طلا را بهترین پناهگاه امن می داند؟

در دنیای اقتصاد، اصطلاحی به نام پناهگاه امن (Safe Haven، دارایی خاصی که در زمان بحران‌های اقتصادی، جنگ‌ها و ناآرامی‌ها، ارزش خود را حفظ می‌کند و حتی گران‌تر می‌شود) وجود دارد. از نگاه پیتر شیف، طلا نه تنها یک پناهگاه امن، بلکه بهترین و تنهاترین گزینه‌ی واقعی برای محافظت از سرمایه‌ی ما است. دلیل این باور عمیق شیف به طلا را می‌توان در چند نکته‌ی مهم خلاصه کرد:

• داشتن ارزش ذاتی: طلا یک فلز فیزیکی و ملموس است که در صنایع مختلفی مثل جواهرسازی، الکترونیک و دندان‌پزشکی کاربرد واقعی دارد. همین کاربرد فیزیکی باعث می‌شود که طلا دارای ارزش ذاتی (Intrinsic Value، ارزشی که به خودی خود و به دلیل ماهیت کاربردی یک کالا وجود دارد، نه صرفا بر اساس توافق افراد) باشد.
• محدودیت و کمیابی: برخلاف پول‌های کاغذی که به راحتی و تنها با فشردن چند دکمه توسط بانک‌ها تولید می‌شوند، طلا کمیاب است. استخراج طلا از دل زمین نیازمند صرف انرژی، زمان و هزینه‌ی بسیار زیادی است و همین محدودیت طبیعی، ارزش آن را در طول زمان حفظ می‌کند.
• تاریخچه‌ی درخشان به عنوان پول: هزاران سال است که انسان‌ها از طلا به عنوان وسیله‌ای برای ذخیره‌ی ارزش و داد و ستد استفاده می‌کنند. شیف معتقد است چیزی که در طول هزاران سال امتحان خود را در برابر انواع بحران‌های ژئوپلیتیک (بحران‌های سیاسی و جغرافیایی مثل جنگ‌ها و تحریم‌ها بین کشورها) پس داده است، به این راحتی‌ها جایگاه خود را از دست نمی‌دهد.

به همین دلایل، پیتر شیف همیشه به سرمایه‌گذاران توصیه می‌کند که بخش مهمی از سبد دارایی خود را به خرید طلای فیزیکی اختصاص دهند تا در برابر طوفان‌های اقتصادی در امان بمانند.

انتقاد شدید از چاپ پول و سیاست های بانک مرکزی فدرال رزرو

نوک پیکان انتقادات پیتر شیف، همیشه به سمت فدرال رزرو (Federal Reserve، بانک مرکزی ایالات متحده آمریکا که کنترل حجم پول و تعیین سیاست‌های کلان اقتصادی این کشور را بر عهده دارد) نشانه رفته است. او معتقد است که ریشه‌ی تمام بحران‌های مالی بزرگ، دخالت‌های بی‌جای دولت‌ها و بانک‌های مرکزی در روند طبیعی بازار است.

بزرگ‌ترین مشکل شیف با سیستم فعلی، مسئله‌ی چاپ پول بدون پشتوانه است. در گذشته‌های دور، هر دلار کاغذی که چاپ می‌شد، معادل مقدار مشخصی طلا در خزانه‌ی دولت پشتوانه داشت؛ یعنی شما می‌توانستید پول کاغذی خود را به بانک بدهید و معادل آن طلا بگیرید. اما دهه‌هاست که این قانون لغو شده است و بانک‌های مرکزی هر زمان که اراده کنند، برای جبران کسری بودجه‌ی دولت، پول جدید چاپ می‌کنند.

برای درک بهتر این موضوع، یک استعاره‌ی ساده را تصور کنید: فرض کنید یک ظرف سوپ خوشمزه و مقوی دارید که قرار است بین چند نفر تقسیم شود. اگر برای این که سوپ به افراد بیشتری برسد، مدام به آن آب اضافه کنید، حجم سوپ در ظاهر بیشتر می‌شود، اما طعم و خاصیت غذایی آن به شدت کاهش می‌یابد. چاپ بی‌رویه‌ی پول هم دقیقا همین کار را با اقتصاد می‌کند و دو نتیجه‌ی مخرب به همراه دارد:

• ایجاد تورم: با افزایش حجم پول در دست مردم، در حالی که کالاها و خدمات در جامعه محدود هستند، قیمت همه‌چیز بالا می‌رود. شیف تورم را یک مالیات پنهان می‌داند که دولت‌ها بدون سر و صدا از جیب مردم برمی‌دارند تا هزینه‌های خودشان را پوشش دهند.
• کاهش ارزش دلار: هر چقدر پول بیشتری چاپ و وارد چرخه‌ی اقتصاد شود، ارزش واقعی هر یک برگ دلار کمتر می‌شود. شیف بارها هشدار داده است که ادامه‌ی این سیاست‌های غلط، در نهایت به فروپاشی ارزش دلار منجر خواهد شد.

از دیدگاه او، تا زمانی که دولت‌ها نتوانند جلوی ولخرجی‌ها و چاپ بی‌رویه‌ی پول خود را بگیرند، سرمایه‌گذاران نباید به پول نقد و ارزهای فیات اعتماد کنند و باید به دنبال پناهگاه‌های امنی مثل طلا باشند.

تقابل Peter Schiff و بیت کوین؛ جنگ طلا و ارزهای دیجیتال

رسیدیم به جذاب‌ترین و پرحاشیه‌ترین بخش داستان! برای بسیاری از فعالان حوزه‌ی رمزارز، نام پیتر شیف بیش از آنکه یادآور یک اقتصاددان موفق باشد، یادآور سرسخت‌ترین دشمن بیت کوین است. تقابل او با دنیای کریپتو به قدری طولانی و پر سر و صدا است که می‌توان آن را جنگ تمام‌عیار بین پول سخت سنتی یعنی طلا و پول سخت مدرن یعنی بیت کوین نامید. در این بخش می‌خواهیم ببینیم چرا کسی که بحران‌های بزرگ اقتصادی را به درستی پیش‌بینی کرده است، تا این حد از پادشاه ارزهای دیجیتال متنفر است.

دلایل اصلی مخالفت پیتر شیف با بیت کوین چیست؟

مخالفت پیتر شیف با ارزهای دیجیتال از روی لجبازی ساده نیست؛ بلکه او استدلال‌های اقتصادی خاص خود را دارد که بر پایه‌ی مکتب فکری‌اش بنا شده‌اند. او بیت کوین را یک دارایی واقعی نمی‌داند و برای این ادعا چند دلیل اصلی مطرح می‌کند:

• نداشتن ارزش ذاتی: همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، شیف معتقد است یک دارایی باید کاربرد فیزیکی داشته باشد. طلا را می‌توان به گردنبند تبدیل کرد یا در ساخت قطعات کامپیوتری به کار برد، اما بیت کوین صرفا مجموعه‌ای از کدهای کامپیوتری است. از نگاه او، چیزی که نتوان آن را لمس کرد و در دنیای واقعی کاربردی نداشته باشد، ارزش ذاتی ندارد.
• فقدان پشتوانه‌ی فیزیکی: برخلاف شرکت‌ها که دارای ساختمان، دستگاه و کارمند هستند، یا برخلاف طلا که در گاوصندوق‌ها نگهداری می‌شود، بیت کوین هیچ پشتوانه‌ی فیزیکی ندارد که در زمان بحران بتوان به آن تکیه کرد.
• یک حباب سفته‌بازی تمام‌عیار: شیف معتقد است خرید و فروش بیت کوین صرفا یک سفته‌بازی (Speculation، خرید یک دارایی نه برای استفاده از آن، بلکه فقط به امید اینکه در آینده آن را با قیمت بالاتری به شخص دیگری بفروشیم) است. او می‌گوید قیمت بیت کوین فقط به خاطر هیجان و تبلیغات بالا می‌رود، نه به خاطر اینکه ارزش واقعی آن بیشتر شده است.
• شباهت به طرح پانزی: یکی از تندترین نقدهای او این است که بیت کوین را یک طرح پانزی (Ponzi Scheme، نوعی کلاهبرداری که در آن سود سرمایه‌گذاران قدیمی، از پول سرمایه‌گذاران جدید پرداخت می‌شود و به محض ورود نکردن افراد جدید، سیستم فرو می‌پاشد) مدرن می‌داند. شیف ادعا می‌کند که خریداران اولیه‌ی بیت کوین فقط زمانی سود می‌کنند که بتوانند افراد جدیدی را متقاعد کنند تا با قیمت‌های بالاتر وارد این بازار شوند.

پیش بینی های شیف درباره آینده ارزهای دیجیتال

با توجه به دلایلی که در بالا گفتیم، جای تعجب ندارد که پیش‌بینی‌های شیف درباره‌ی آینده‌ی بیت کوین به شدت تاریک و بدبینانه باشد. در حالی که طرفداران بیت کوین رویای رسیدن قیمت آن به مبالغ نجومی را در سر می‌پرورانند، شیف سال‌هاست که یک هشدار تکراری اما محکم می‌دهد: قیمت بیت کوین در نهایت به صفر سقوط خواهد کرد.

او همواره به سرمایه‌گذاران خرد (Retail Investors، افراد عادی جامعه که با سرمایه‌های کوچک و شخصی خود وارد بازارهای مالی می‌شوند و به اطلاعات و رانت‌های سازمان‌های بزرگ دسترسی ندارند) هشدار می‌دهد که فریب رشدهای مقطعی بازار کریپتو را نخورند. از دیدگاه پیتر شیف، نهنگ‌ها و سرمایه‌گذاران بزرگ در نهایت دارایی‌های دیجیتال خود را در بالاترین قیمت به مردم عادی می‌فروشند و از بازار خارج می‌شوند؛ در نتیجه، این سرمایه‌گذاران خرد هستند که تمام پس‌انداز و سرمایه‌ی خود را در این حباب از دست خواهند داد.

واکنش جامعه کریپتو به اظهارات جنجالی پیتر شیف

اظهارات تند پیتر شیف هیچ‌گاه از سوی جامعه‌ی کریپتو بی‌پاسخ نمانده است. در واقع، او به یکی از شخصیت‌های محبوب برای بحث و جدل در شبکه‌ی اجتماعی ایکس (توییتر سابق) تبدیل شده است. هر بار که شیف توییتی علیه بیت کوین منتشر می‌کند، هزاران نفر از طرفداران ارزهای دیجیتال به صفحه‌ی او هجوم می‌آورند. واکنش جامعه‌ی کریپتو به او معمولا شامل موارد زیر است:

• یادآوری پیش‌بینی‌های اشتباه: کاربران مدام به او یادآوری می‌کنند که از زمانی که او بیت کوین را بی‌ارزش خوانده است، قیمت این رمزارز ده‌ها هزار درصد رشد کرده و طلا را در میزان بازدهی شکست داده است.
• مناظره‌های رسانه‌ای داغ: چهره‌های برجسته‌ی بازار رمزارزها بارها با او وارد مناظره شده‌اند. معروف‌ترین این تقابل‌ها، بحث‌های او با مایکل سیلور (مدیرعامل شرکت مایکرواستراتژی و یکی از بزرگ‌ترین حامیان بیت کوین) است. سیلور در این مناظره‌ها تلاش می‌کند به شیف ثابت کند که بیت کوین تکامل‌یافته‌ی طلا در عصر دیجیتال است، اما شیف هرگز از موضع خود کوتاه نمی‌آید.
• تئوری‌های طنزآمیز: جالب است بدانید که برخی از فعالان بازار به صورت طنز معتقدند که پیتر شیف پنهانی در حال خرید بیت کوین است و این توییت‌های منفی را فقط برای جلب توجه و دیده شدن در رسانه‌ها منتشر می‌کند! هرچند خود او همیشه این ادعا را با قاطعیت رد کرده است.

معرفی کتاب های تاثیرگذار و پرفروش پیتر شیف

یکی از بهترین راه‌ها برای درک عمیق‌تر تفکرات یک اقتصاددان، مطالعه‌ی نوشته‌های اوست. پیتر شیف علاوه بر این که یک تحلیل‌گر و مدیر سرمایه‌ی موفق است، یک نویسنده‌ی بسیار توانا نیز محسوب می‌شود. او همیشه تلاش کرده است تا مفاهیم پیچیده‌ی مالی را برای مردم عادی جامعه ساده‌سازی کند تا همه بتوانند از پس‌انداز و دارایی‌های خود به بهترین شکل محافظت کنند.

اگر دوست دارید با ریشه‌های فکری او بیشتر آشنا شوید، پایه‌های اقتصاد را به زبانی ساده یاد بگیرید و بدانید چرا او تا این حد به سیستم بانکی بی‌اعتماد است، خواندن کتاب‌های او می‌تواند یک کلاس درس عالی و جذاب باشد. در این بخش، به معرفی مهم‌ترین آثار او می‌پردازیم که هر سرمایه‌گذاری می‌تواند از آن‌ها درس‌های بزرگی بگیرد.

کتاب سقوط اثبات شده و هشدارهای پیش از بحران

بدون شک، کتاب سقوط اثبات شده (Crash Proof) معروف‌ترین و پرسر و صداترین اثر پیتر شیف است. این کتاب در سال ۲۰۰۷ میلادی، یعنی درست زمانی که اقتصاد آمریکا در اوج خوش‌بینی به سر می‌برد و همه در حال خرید خانه‌های گران‌قیمت بودند، منتشر شد. شیف در این نوشته‌ی خود با شجاعت تمام، هشدارهایی داد که در آن زمان به نظر خیلی‌ها بدبینانه و حتی خنده‌دار می‌آمد.

او در این کتاب با ارائه‌ی داده‌های دقیق توضیح داد که چرا اقتصاد آمریکا در لبه‌ی پرتگاه قرار دارد و چگونه حباب بازار مسکن به زودی اقتصاد کل جهان را به لرزه در می‌آورد. اعتبار این کتاب زمانی اثبات شد که تنها یک سال بعد، تمام پیش‌بینی‌های او در جریان بحران مالی سال ۲۰۰۸ به حقیقت پیوست.

هدف اصلی شیف در این کتاب، آموزش ساخت یک پورتفولیو (Portfolio، سبد سرمایه‌گذاری که شامل دارایی‌های متنوعی مثل طلا، سهام شرکت‌های خارجی و اوراق است تا ریسک مالی فرد کاهش پیدا کند) ضد ضربه است. او به خوانندگان یاد می‌دهد که چگونه دارایی‌های خود را به گونه‌ای بچینند که حتی در زمان فروپاشی بازارهای مالی نیز آسیب نبینند.

سایر آثار مهم در حوزه اقتصاد و سرمایه گذاری

پیتر شیف آثار ارزشمند دیگری هم در کارنامه‌ی حرفه‌ای خود دارد که یکی از جذاب‌ترین آن‌ها، کتاب اقتصاد چگونه رشد می کند و چرا فرو می پاشد است. او این کتاب را با همکاری برادرش نوشت تا نشان دهد اقتصاد آن‌قدرها هم که در اخبار تلویزیون به نظر می‌رسد، ترسناک و غیرقابل فهم نیست.

نقطه‌ی قوت این اثر، زبان بسیار ساده و داستان‌گونه‌ی آن است. شیف در این کتاب، مفاهیم سنگین اقتصاد کلان (Macroeconomics، شاخه‌ای از علم اقتصاد که به بررسی مسائل بزرگ و سطح ملی مانند تورم، نرخ بیکاری و رشد اقتصادی کل یک کشور می‌پردازد) را در قالب داستان سه ماهی‌گیر در یک جزیره‌ی دورافتاده توضیح می‌دهد!

با مطالعه‌ی کتاب‌های پیتر شیف، شما به جای درگیر شدن با فرمول‌های پیچیده‌ی ریاضی، مفاهیم زیر را به صورت مفهومی و کاربردی یاد می‌گیرید:

• ریشه‌ی واقعی تورم چیست و چگونه دولت‌ها با چاپ پول، قدرت خرید مردم را کاهش می‌دهند.
• اهمیت پس‌انداز و تولید واقعی در برابر مصرف‌گرایی و گرفتن وام‌های سنگین بانکی.
• چگونه می‌توان فریب رشدهای دروغین بازار را نخورد و ارزش پول خود را در بلندمدت حفظ کرد.

این آثار به خوبی نشان می‌دهند که شیف فقط یک منتقد سرسخت و جنجالی در بازار رمزارزها نیست، بلکه معلمی است که دغدغه‌ی آموزش پایه‌های اقتصاد را به مردم عادی دارد تا در تله‌های مالی گرفتار نشوند.

مهم ترین آموزه های سرمایه گذاری از زبان پیتر شیف

با بررسی زندگی، پیش‌بینی‌ها و نظرات پیتر شیف، متوجه می‌شویم که او فراتر از یک منتقد ساده، یک استراتژیست با اصول مالی بسیار محکم و مشخص است. حتی اگر با نظرات بدبینانه‌ی او درباره‌ی دنیای ارزهای دیجیتال و بیت کوین مخالف باشید، نمی‌توانید از تجربه‌ی ده‌ها ساله‌ی او در دل بحران‌های اقتصادی چشم‌پوشی کنید. در این بخش پایانی، قصد داریم مهم‌ترین درس‌هایی را که می‌توانیم از سبک سرمایه‌گذاری او یاد بگیریم، مرور کنیم. این آموزه‌ها به شما کمک می‌کنند تا در هر بازاری که فعال هستید، تصمیم‌های منطقی‌تر و امن‌تری برای سرمایه‌ی خود بگیرید.

اهمیت دیدگاه بلندمدت و دوری از هیجانات مقطعی بازار

یکی از بزرگ‌ترین تله‌هایی که سرمایه‌گذاران تازه‌کار در آن گرفتار می‌شوند، تمرکز بیش از حد روی اتفاقات روزمره و اخبار لحظه‌ای است. پیتر شیف همیشه تاکید می‌کند که یک سرمایه‌گذار موفق، نباید تحت تاثیر نوسانات بازار (Market Volatility، تغییرات سریع و پی‌درپی قیمت یک دارایی به سمت بالا یا پایین در یک دوره‌ی زمانی کوتاه) قرار بگیرد.

سرمایه‌گذاری اصولی درست مانند کاشتن بذر یک درخت گردو است. شما نمی‌توانید هر روز خاک را کنار بزنید تا ببینید آیا ریشه رشد کرده است یا خیر! اگر بخواهید با هر خبر منفی در شبکه‌های اجتماعی یا هر افت قیمت کوچکی دچار ترس شوید و دارایی خود را با ضرر بفروشید، هرگز به سودهای بزرگ و پایدار دست نخواهید یافت.

آموزه‌ی اول شیف به ما یادآوری می‌کند که پیش از خرید هر دارایی، باید یک نقشه‌ی راه و استراتژی بلندمدت برای خود تعریف کنیم. بازارها همیشه چرخه‌های صعودی و نزولی دارند؛ بنابراین، یک سرمایه‌گذار باهوش اجازه نمی‌دهد سر و صدای رسانه‌ها و هیجانات زودگذر، او را از مسیر اصلی رسیدن به اهداف مالی‌اش منحرف کند.

لزوم سرمایه گذاری روی دارایی های دارای ارزش ذاتی بالا

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، کلیدواژه‌ی اصلی در تفکر اقتصادی پیتر شیف، ارزش ذاتی است. او عمیقا باور دارد که قیمت روی تابلوی بازار لزوما نشان‌دهنده‌ی ارزش واقعی یک دارایی نیست. برای پیدا کردن این ارزش واقعی و پنهان، شما باید با تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis، بررسی عمیق پایه‌ها و اساس یک دارایی، مانند میزان سودآوری یک شرکت، تیم سازنده یا کاربرد واقعی آن در اقتصاد) آشنا باشید. بر اساس این دیدگاه، برای محافظت از ارزش پول در برابر هیولای تورم و بحران‌های پیش‌بینی‌نشده، باید به این نکات کلیدی توجه کنید:

• خرید سهام شرکت‌های سودآور: به جای خرید سهام شرکت‌هایی که فقط بر اساس شایعات و تبلیغات رسانه‌ای رشد کرده‌اند، به دنبال کسب‌وکارهایی باشید که محصول واقعی تولید می‌کنند، مشتریان مشخصی دارند و سودآوری آن‌ها در گزارش‌های مالی کاملا شفاف و روشن است.
• نگهداری دارایی‌های فیزیکی: شیف همیشه پیشنهاد می‌کند که بخشی از سبد سرمایه‌گذاری خود را به دارایی‌های ملموس و فیزیکی مانند طلا، نقره یا املاک اختصاص دهید. این دارایی‌ها در زمان چاپ بی‌رویه‌ی پول توسط دولت‌ها، قدرت خرید شما را به بهترین شکل حفظ می‌کنند.
• دوری از حباب‌های سفته‌بازی: روی دارایی‌هایی که هیچ کاربرد مشخصی در دنیای واقعی ندارند و رشد قیمت آن‌ها صرفا به ورود خریداران جدید و هیجان‌زده وابسته است، سرمایه‌گذاری نکنید.

با رعایت این اصول و بهره‌گیری از تجربیات اقتصاددانانی مانند پیتر شیف، شما می‌توانید فارغ از اینکه اقتصاد جهانی در چه وضعیتی قرار دارد، یک قلعه‌ی مستحکم برای سرمایه‌ی خود بسازید و با خیالی آسوده‌تر برای آینده‌ی مالی خود برنامه‌ریزی کنید.