بولران (Bull Run) چیست؟ بررسی مشخصه های بازار گاوی و مدیریت ریسک در روند صعودی

شناخت بولران فقط برای پیدا کردن فرصت‌های خرید اهمیت ندارد. در بازار صعودی هم قیمت‌ها ممکن است ناگهان کاهش پیدا کنند یا برخی رمزارزها برخلاف روند کلی حرکت کنند. در این مقاله، مفهوم بولران، عوامل شکل‌گیری آن، نشانه‌های تشخیص روند و روش‌های مدیریت ریسک را با مثال‌های روشن بررسی می‌کنیم.

بولران چیست و چه تفاوتی با رشد کوتاه‌مدت قیمت دارد؟

بولران یا بول ران به دوره‌ای گفته می‌شود که جهت کلی قیمت در بازار، برای مدتی قابل توجه صعودی است. در این شرایط، تمایل به خرید بیشتر می‌شود و خریداران حاضرند برای به دست آوردن دارایی‌ها قیمت بالاتری بپردازند.

برای مثال، ممکن است قیمت بیت کوین در چند روز افزایش پیدا کند، اما کمی بعد دوباره به محدوده‌ی قبلی برگردد. چنین حرکتی لزوما بولران نیست. زمانی می‌توان از یک روند صعودی گسترده‌تر صحبت کرد که رشد قیمت در بازه‌ای طولانی‌تر ادامه داشته باشد و نشانه‌های دیگری هم از قدرت بازار پشتیبانی کنند.

رشد بیت‌کوین یا یک آلت کوین نیز به‌تنهایی به معنای صعودی بودن تمام بازار نیست. گاهی بخشی از رمزارزها رشد می‌کنند، در حالی که بقیه همچنان در رکود یا روند نزولی قرار دارند.

چرا بولران را بازار گاوی می‌نامند؟

اصطلاح بازار گاوی (Bull Market) در بازارهای مالی برای توصیف دوره‌های صعودی استفاده می‌شود. طبق توضیح رایج درباره‌ی این نام‌گذاری، گاو هنگام حمله شاخ‌هایش را از پایین به بالا حرکت می‌دهد. به همین دلیل، این حرکت را به افزایش قیمت‌ها تشبیه می‌کنند.

در مقابل، بازار خرسی (Bear Market) به دوره‌ای گفته می‌شود که قیمت‌ها در مسیر نزولی قرار دارند. این دو اصطلاح جهت کلی بازار را توصیف می‌کنند و به این معنا نیستند که تمام روزهای یک دوره‌ی گاوی مثبت یا تمام روزهای یک دوره‌ی خرسی منفی باشند.

آیا قیمت‌ها در دوران بولران همیشه افزایش پیدا می‌کنند؟

خیر. حتی در یک بولران قدرتمند، قیمت ممکن است برای چند روز یا چند هفته کاهش پیدا کند. به این افت‌های موقت در مسیر یک روند صعودی، «اصلاح قیمت» می‌گویند. برای تشخیص جهت اصلی بازار می‌توان به سقف‌ها و کف‌های قیمتی توجه کرد. اگر قیمت پس از هر موج صعودی اصلاح شود، اما در ادامه سقف‌ها و کف‌های بالاتری نسبت به قبل تشکیل دهد، روند کلی همچنان می‌تواند صعودی باشد.

تصویر زیر نمونه‌ای آموزشی از این رفتار را نشان می‌دهد. قیمت چند بار کاهش پیدا می‌کند، اما پس از اصلاح‌ها دوباره افزایش می‌یابد. این نمودار شماتیک است و اعداد آن داده‌ی تاریخی بیت‌کوین نیستند.

بااین‌حال، هر افتی را هم نباید اصلاح موقت دانست. گاهی کاهش قیمت آغاز یک روند نزولی طولانی‌تر است. برای تشخیص این دو وضعیت باید دید قیمت پس از افت چه رفتاری دارد و سایر نشانه‌های بازار چه می‌گویند.

Bull Run چگونه شکل می‌گیرد؟

بولران معمولا نتیجه‌ی یک عامل مشخص نیست. افزایش تقاضا، بهتر شدن انتظارات سرمایه‌گذاران، شرایط اقتصادی و رویدادهای مهم بازار می‌توانند هم‌زمان بر قیمت‌ها تاثیر بگذارند.

افزایش تقاضا و ورود سرمایه به بازار

وقتی تقاضا برای یک رمزارز در قیمت‌های موجود افزایش پیدا می‌کند، خریداران ممکن است قیمت بالاتری پیشنهاد دهند تا معامله انجام شود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، قیمت می‌تواند وارد روند صعودی شود. ورود سرمایه‌ی تازه نیز ممکن است تقاضا را تقویت کند. برای بررسی شرایط بازار، تحلیلگران علاوه بر قیمت، حجم معاملات ، ارزش بازار و در صورت دسترسی، جریان ورود و خروج سرمایه را دنبال می‌کنند.

اما افزایش حجم معاملات به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که سرمایه‌ی جدید وارد بازار شده است. حجم معاملات نشان می‌دهد چه مقدار دارایی در یک بازه‌ی زمانی خریدوفروش شده است. این افزایش می‌تواند حاصل خرید بیشتر، فروش سنگین یا جابه‌جایی دارایی میان معامله‌گران باشد.

تاثیر شرایط اقتصادی، هاوینگ و اخبار مهم

بازار ارز دیجیتال از شرایط اقتصادی جهان جدا نیست. تغییر نرخ بهره، سیاست‌های پولی و وضعیت نقدینگی می‌توانند تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک را تغییر دهند. برای نمونه، تصمیم بانک‌های مرکزی درباره‌ی نرخ بهره ممکن است بر جذابیت دارایی‌های پرریسک اثر بگذارد، اما واکنش بازار همیشه یکسان نیست.

هاوینگ بیت کوین نیز یکی از رویدادهایی است که در بررسی چرخه‌های این بازار به آن توجه می‌شود. هاوینگ یعنی پاداش ایجاد بیت‌کوین‌های جدید در هر بلاک، در فاصله‌های مشخص کاهش پیدا می‌کند. این سازوکار سرعت عرضه‌ی بیت‌کوین‌های تازه را کم می‌کند و بخشی از قواعد شبکه است. با وجود این، کاهش عرضه‌ی جدید به‌تنهایی افزایش قیمت را تضمین نمی‌کند. اگر تقاضا کم شود یا شرایط اقتصادی نامساعد باشد، قیمت حتی پس از هاوینگ هم ممکن است افت کند.

خبرهای مربوط به پذیرش رمزارزها توسط شرکت‌ها، راه‌اندازی محصولات مالی جدید یا تغییرات مهم پروژه‌ها نیز می‌توانند انتظارات بازار را تغییر دهند. اثر هر خبر به اهمیت واقعی آن، شرایط بازار و واکنش سرمایه‌گذاران بستگی دارد.

آلت‌سیزن چه ارتباطی با بولران دارد؟

در بعضی دوره‌های صعودی، رشد ابتدا در بیت‌کوین پررنگ‌تر است و سپس توجه معامله‌گران به آلت‌کوین‌ها جلب می‌شود. اگر گروه گسترده‌ای از آلت‌کوین‌ها برای مدتی عملکرد بهتری نسبت به بیت‌کوین داشته باشند، ممکن است بازار وارد آلت سیزن (Altcoin Season) شود.

آلت‌سیزن و بولران یکسان نیستند. بولران به روند صعودی بازار یا یک دارایی اشاره دارد، اما آلت‌سیزن به عملکرد بهتر آلت‌کوین‌ها نسبت به بیت‌کوین مربوط می‌شود. بنابراین، ممکن است بازار صعودی باشد، اما آلت‌کوین‌ها رشد چندانی نکنند. آغاز آلت‌سیزن نیز به این معنی نیست که تمام آلت‌کوین‌ها سودآور خواهند بود.

نمونه‌ی واقعی بولران در بازار بیت‌کوین

نگاه کردن به دوره‌های گذشته کمک می‌کند تفاوت یک روند صعودی با افزایش کوتاه‌مدت قیمت را بهتر بفهمیم. سال ۲۰۲۱ نمونه‌ی مناسبی است؛ زیرا بیت‌کوین در آن سال رشد قابل توجهی داشت، اما در طول مسیر چند بار با افت قیمت روبه‌رو شد.

بر اساس گزارش سال ۲۰۲۱ کوین‌گکو ، قیمت بیت‌کوین در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۱ به ۶۹٬۰۴۵ دلار رسید. البته این رشد بدون وقفه نبود. در میانه‌ی سال افت قابل توجهی رخ داد و قیمت پس از ثبت سقف نوامبر نیز کاهش یافت. طبق همین گزارش، بیت‌کوین سال ۲۰۲۱ را در محدوده‌ی ۴۷٬۱۹۱ دلار به پایان رساند و بازدهی سالانه‌ی آن حدود ۶۲٫۶ درصد بود. این اعداد مربوط به همان دوره هستند و قیمت فعلی بیت‌کوین را نشان نمی‌دهند.

این نمونه دو نکته‌ی مهم دارد. بازار ممکن است در یک دوره‌ی بلندتر رشد کند، اما در میانه‌ی مسیر افت‌های شدیدی داشته باشد. همچنین، کسی که نزدیک سقف قیمت خرید کرده است، ممکن است با وجود مثبت بودن بازدهی کل سال، در معامله‌ی خود زیان ببیند. برای دیدن تغییرات بازار در بازه‌های مختلف، می‌توان از نمودار قیمت بیت کوین استفاده کرد. هنگام بررسی نمودار واقعی، ابتدا بازه‌ی زمانی را مشخص کنید و سپس سقف‌ها، کف‌ها و اصلاح‌های مهم را پیدا کنید.

چگونه نشانه‌های بولران را بررسی کنیم؟

هیچ شاخصی نمی‌تواند شروع یا پایان بولران را با قطعیت اعلام کند. بااین‌حال، بررسی چند نشانه در کنار یکدیگر کمک می‌کند وضعیت بازار را بهتر درک کنیم.

روند قیمت و حجم معاملات

اولین قدم، بررسی رفتار قیمت در یک بازه‌ی زمانی مناسب است. در روند صعودی معمولا به دنبال نشانه‌هایی مانند تشکیل سقف‌های بالاتر، حفظ کف‌های مهم و ادامه‌ی رشد پس از اصلاح‌ها هستیم.

یکی از اتفاقات مهم در نمودار، شکست مقاومت است. مقاومت محدوده‌ای است که قیمت پیش‌تر نتوانسته به‌آسانی از آن عبور کند. اگر قیمت از این محدوده بگذرد و مدتی بالای آن باقی بماند، می‌توان این رفتار را نشانه‌ای از تقویت خریداران دانست. اما عبور لحظه‌ای از مقاومت کافی نیست. گاهی قیمت پس از شکست، خیلی زود به محدوده‌ی قبلی برمی‌گردد.

در کنار قیمت، حجم معاملات نیز اهمیت دارد. افزایش حجم همراه با رشد قیمت ممکن است نشان دهد فعالیت معامله‌گران در حرکت صعودی بیشتر شده است. بااین‌حال، برای نتیجه‌گیری باید حجم را با دوره‌های گذشته و رفتار قیمت مقایسه کرد.

میانگین متحرک و شاخص قدرت نسبی

میانگین متحرک (Moving Average) ابزاری است که نوسان‌های کوتاه‌مدت قیمت را هموار می‌کند تا جهت کلی روند واضح‌تر دیده شود. برای مثال، اگر قیمت برای مدتی بالای یک میانگین متحرک بلندمدت قرار بگیرد و خود آن میانگین نیز شیب صعودی داشته باشد، می‌توان این وضعیت را یکی از نشانه‌های مثبت بودن روند در بازه‌ی انتخاب‌شده دانست. البته میانگین متحرک با استفاده از قیمت‌های گذشته محاسبه می‌شود و ممکن است با تاخیر به تغییر مسیر بازار واکنش نشان دهد.

شاخص قدرت نسبی (RSI) ابزار دیگری است که قدرت حرکت‌های اخیر قیمت را بررسی می‌کند. این شاخص بین صفر تا صد نوسان دارد و می‌تواند به شناخت شتاب روند و شرایط اشباع خرید یا فروش کمک کند. بالا بودن RSI لزوما به معنی پایان رشد نیست. در یک روند صعودی قدرتمند، این شاخص ممکن است مدتی در سطوح بالا بماند.

شاخص ترس و طمع چه چیزی نشان می‌دهد؟

شاخص ترس و طمع (Fear & Greed Index) برای سنجش احساسات غالب بازار استفاده می‌شود. ابزار Alternative.me این وضعیت را با عددی بین صفر تا صد نشان می‌دهد؛ اعداد نزدیک صفر بیانگر ترس شدید و اعداد نزدیک صد بیانگر طمع شدید هستند. افزایش این شاخص ممکن است از بیشتر شدن خوش‌بینی خبر دهد، اما به معنی شروع قطعی بولران نیست. گاهی طمع شدید در مراحل پایانی یک رشد نیز دیده می‌شود. بهتر است شاخص ترس و طمع را ابزاری برای شناخت فضای روانی بازار بدانیم، نه روشی مستقل برای تعیین زمان خرید یا فروش.

دامیننس بیت‌کوین چه ارتباطی با بولران دارد؟

دامیننس بیت کوین (Bitcoin Dominance) سهم ارزش بازار بیت‌کوین از ارزش کل بازار رمزارزهای موجود در شاخص مورد استفاده را نشان می‌دهد. اگر دامیننس افزایش پیدا کند، یعنی سهم بیت‌کوین از ارزش بازار نسبت به سایر رمزارزها بیشتر شده است. این اتفاق لزوما به معنی ورود پول تازه به بیت‌کوین نیست؛ شاید ارزش آلت‌کوین‌ها سریع‌تر کاهش یافته باشد.

در بعضی دوره‌ها، افزایش دامیننس با رشد قیمت بیت‌کوین همراه می‌شود. در دوره‌هایی دیگر، قیمت بیت‌کوین رشد می‌کند اما دامیننس کاهش می‌یابد، زیرا آلت‌کوین‌ها رشد بیشتری دارند. نمونه‌ی این تفاوت در گزارش کوین‌گکو از سال ۲۰۲۱ دیده می‌شود. با وجود بازدهی مثبت بیت‌کوین در آن سال، سهم آن از ارزش بازار رمزارزها در پایان سال به کمتر از ۴۰ درصد رسید.

بنابراین، افزایش یا کاهش دامیننس به‌تنهایی نشانه‌ی قطعی شروع بولران یا آلت‌سیزن نیست. برای تفسیر آن باید قیمت بیت‌کوین، عملکرد آلت‌کوین‌ها و تغییرات ارزش کل بازار را هم بررسی کرد.

چگونه قیمت، حجم معاملات و دامیننس را هم‌زمان بررسی کنیم؟

فرض کنید قیمت بیت‌کوین از یک مقاومت مهم عبور کرده و پس از آن بالای محدوده‌ی شکسته‌شده باقی مانده است. در همین زمان، حجم معاملات افزایش یافته و دامیننس بیت‌کوین نیز روندی صعودی دارد. کنار هم گذاشتن این سه داده می‌تواند نشان دهد حرکت قیمت با افزایش فعالیت معاملاتی همراه شده و سهم بیت‌کوین از بازار نیز بیشتر شده است. بااین‌حال، این وضعیت به معنی تایید قطعی بولران نیست. تصویر زیر همین شرایط فرضی را نمایش می‌دهد. اعداد، تاریخ‌ها و نمودارهای آن برای آموزش طراحی شده‌اند و داده‌ی واقعی بازار یا سیگنال معاملاتی نیستند.

برای استفاده از این روش، سه پرسش را بررسی کنید:

• آیا قیمت در بازه‌ی زمانی موردنظر روند صعودی مشخصی دارد و پس از شکست مقاومت، بالای آن باقی مانده است؟
• آیا تغییر حجم معاملات با حرکت قیمت هماهنگ است یا افزایش قیمت با فعالیت معاملاتی محدودی رخ داده است؟
• آیا تغییر دامیننس با عملکرد بیت‌کوین و آلت‌کوین‌ها سازگار است و چه توضیحی برای آن وجود دارد؟

اگر پاسخ این پرسش‌ها روشن نبود، لازم نیست از داده‌ها نتیجه‌ی صعودی یا نزولی بگیریم. گاهی بهترین کار این است که برای روشن‌تر شدن وضعیت بازار صبر کنیم.

در دوران بازار گاوی چگونه ریسک سرمایه‌گذاری را مدیریت کنیم؟

در بازار صعودی، رشد قیمت‌ها ممکن است باعث شود خطر زیان کمتر از واقعیت به نظر برسد. این موضوع به‌خصوص زمانی مهم است که ترس از دست دادن فرصت یا فومو (FOMO) افراد را به خرید عجولانه سوق دهد. روند صعودی، سود هیچ معامله‌ای را تضمین نمی‌کند. حتی اگر جهت کلی بازار مثبت باشد، انتخاب دارایی نامناسب، خرید در قیمت بالا یا نداشتن برنامه‌ی خروج می‌تواند باعث زیان شود.

پیش از خرید، برنامه‌ی معاملاتی مشخص کنید

برنامه‌ی معاملاتی کمک می‌کند تصمیم‌ها فقط بر پایه‌ی هیجان لحظه‌ای نباشند. بهتر است پیش از ورود، شرایط خرید، کاهش موقعیت و خروج از بازار را مشخص کنید. یک برنامه‌ی ساده می‌تواند به این پرسش‌ها پاسخ دهد:

• چه شواهدی از تحلیل، تصمیم خرید را پشتیبانی می‌کنند؟
• چه مقدار از سرمایه برای این معامله در نظر گرفته شده است؟
• اگر قیمت برخلاف انتظار حرکت کند، در چه شرایطی باید از معامله خارج شد؟
• چه محدوده‌هایی برای برداشت بخشی از سود مناسب هستند؟
• اگر روند بازار تغییر کند، برنامه‌ی مدیریت دارایی چیست؟

وجود چنین برنامه‌ای خطر را از بین نمی‌برد، اما کمک می‌کند تصمیم‌ها پیش از معامله سنجیده شوند.

اندازه‌ی موقعیت و تنوع دارایی را کنترل کنید

یکی از اشتباهات رایج در دوره‌های صعودی، اختصاص دادن بخش بزرگی از سرمایه به یک رمزارز است. رشد سریع قیمت می‌تواند این تصور را ایجاد کند که همان پروژه حتما به رشد خود ادامه خواهد داد. اما حتی پروژه‌های شناخته‌شده هم ممکن است نوسان شدیدی داشته باشند و بعضی رمزارزها برخلاف روند کلی بازار حرکت کنند.

تنوع‌بخشی می‌تواند وابستگی سبد سرمایه‌گذاری به عملکرد یک دارایی را کاهش دهد. بااین‌حال، اگر همه‌ی دارایی‌ها تحت تاثیر یک بحران مشترک قرار بگیرند، همچنان احتمال زیان وجود دارد. مقدار سرمایه‌ی هر معامله نیز باید با توان تحمل زیان هماهنگ باشد.

فروش پله‌ای چگونه به مدیریت سود کمک می‌کند؟

فروش پله‌ای یعنی به‌جای فروش تمام دارایی در یک قیمت، بخش‌هایی از آن را در چند محدوده‌ی از پیش تعیین‌شده بفروشید. این روش به شما اجازه می‌دهد بدون نیاز به پیش‌بینی دقیق سقف قیمت، بخشی از سود احتمالی را ذخیره کنید. در مقابل، اگر قیمت پس از فروش همچنان افزایش پیدا کند، دیگر از رشد واحدهایی که فروخته‌اید بهره‌مند نمی‌شوید. برای روشن شدن موضوع، یک مثال کاملا فرضی را در نظر بگیریم.

فرض کنید ۱۰۰ واحد از دارایی فرضی را به قیمت هر واحد ۱۰۰ واحد پول خریداری کرده‌اید. هزینه‌ی اولیه‌ی خرید ۱۰٬۰۰۰ واحد پول است. تصمیم می‌گیرید اگر قیمت به چند محدوده‌ی مشخص رسید، هر بار ۲۰ واحد از دارایی خود را بفروشید.

مرحله	قیمت فرضی هر واحد	تعداد فروخته‌شده	مبلغ دریافتی	دارایی باقی‌مانده
خرید اولیه	۱۰۰	صفر	صفر	۱۰۰ واحد
فروش اول	۱۲۵	۲۰ واحد	۲٬۵۰۰	۸۰ واحد
فروش دوم	۱۵۰	۲۰ واحد	۳٬۰۰۰	۶۰ واحد
فروش سوم	۱۷۵	۲۰ واحد	۳٬۵۰۰	۴۰ واحد

در این سناریو، اگر هر سه سفارش با قیمت فرض‌شده اجرا شوند، مجموع مبلغ دریافتی ۹٬۰۰۰ واحد پول خواهد بود و ۴۰ واحد از دارایی باقی می‌ماند. دقت کنید که مبلغ نقد شده هنوز از هزینه‌ی اولیه‌ی ۱۰٬۰۰۰ واحدی کمتر است. پس نمی‌توان گفت تمام اصل سرمایه از بازار خارج شده است. ارزش ۴۰ واحد باقی‌مانده نیز به قیمت آینده‌ی دارایی بستگی دارد و ممکن است کاهش پیدا کند.

تصویر زیر مراحل همین مثال را ساده‌تر نشان می‌دهد.

این محاسبات بدون کارمزد و تفاوت احتمالی قیمت سفارش با قیمت اجرای معامله انجام شده‌اند. رسیدن قیمت به محدوده‌های تعیین‌شده هم قطعی نیست و ممکن است بعضی سفارش‌ها هرگز اجرا نشوند. فروش پله‌ای روشی برای مدیریت موقعیت است، نه راهی برای تضمین سود یا جلوگیری کامل از زیان.

آیا تبدیل سود به تتر، سرمایه را ایمن می‌کند؟

گاهی معامله‌گران پس از فروش بخشی از رمزارزهای خود، مبلغ حاصل را به وجه نقد یا استیبل‌کوینی مانند تتر (USDT) تبدیل می‌کنند تا کمتر در معرض نوسان دارایی اولیه باشند. تتر برای حفظ ارزشی نزدیک به دلار آمریکا طراحی شده است.

بااین‌حال، تبدیل دارایی به تتر تمام خطرات را از بین نمی‌برد. قیمت استیبل‌کوین ممکن است از ارزش هدف فاصله بگیرد و خطرات مربوط به صادرکننده، نگهداری دارایی و بستر معامله همچنان وجود دارند.

اگر سرمایه‌ی خود را به واحد پول دیگری مانند تومان ارزیابی می‌کنید، تغییر نرخ ارز نیز بر ارزش دارایی شما اثر می‌گذارد. در نتیجه، تبدیل دارایی به تتر یکی از گزینه‌های مدیریت ریسک است، نه روشی تضمینی برای حفظ ارزش سرمایه.

چه نشانه‌هایی ممکن است از پایان بولران خبر دهند؟

تشخیص دقیق پایان یک روند صعودی دشوار است. گاهی بازار پس از اصلاح دوباره رشد می‌کند و گاهی همان کاهش قیمت، آغاز روند نزولی طولانی‌تری می‌شود. بااین‌حال، بعضی تغییرات می‌توانند دلیلی برای بررسی دوباره‌ی وضعیت بازار باشند.

ضعیف شدن روند قیمت و افزایش فشار فروش

اگر قیمت چند بار نتواند از سقف قبلی عبور کند و سپس کف‌های مهم را از دست بدهد، ممکن است قدرت خریداران رو به کاهش باشد. اگر رشدهای قیمتی با حجم محدود همراه شوند، اما هنگام کاهش قیمت حجم فروش افزایش پیدا کند، احتمال ضعیف شدن روند را باید جدی‌تر بررسی کرد. این نشانه‌ها قطعی نیستند. برای تصمیم‌گیری باید روند را در بازه‌ی زمانی مناسب دید و شرایط کلی بازار را هم در نظر گرفت.

خوش‌بینی افراطی و افزایش خریدهای هیجانی

در بعضی مراحل بازار صعودی، توجه افراد به سودهای گذشته بیشتر می‌شود و درباره‌ی خطرات احتمالی کمتر صحبت می‌کنند. در چنین فضایی، ممکن است بعضی افراد بدون بررسی پروژه‌ها و فقط از ترس جا ماندن از رشد قیمت خرید کنند. این رفتار با مفهوم فومو ارتباط دارد. اگر هم‌زمان پروژه‌های ناشناخته با وعده‌ی سود تضمینی تبلیغ شوند، خطر تصمیم‌گیری اشتباه افزایش پیدا می‌کند. البته خوش‌بینی زیاد به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که بولران به پایان رسیده است. بهتر است آن را هشداری برای بررسی دقیق‌تر قیمت و ریسک‌ها بدانیم.

چه زمانی یک اصلاح به روند نزولی تبدیل می‌شود؟

برای پاسخ به این پرسش باید فراتر از یک یا دو کندل منفی نگاه کرد. اگر قیمت پس از افت نتواند به روند صعودی قبلی برگردد، سقف‌های پایین‌تری تشکیل دهد و حمایت‌های مهم را از دست بدهد، احتمال تغییر روند بیشتر می‌شود.

در مقابل، اگر قیمت پس از اصلاح در محدوده‌ی مهمی حمایت شود و دوباره سقف‌های بالاتر بسازد، ممکن است روند صعودی همچنان ادامه داشته باشد.

هیچ‌یک از این شرایط حرکت بعدی قیمت را تضمین نمی‌کنند. هدف از بررسی آن‌ها، شناخت بهتر وضعیت بازار و جلوگیری از تصمیم‌گیری بر پایه‌ی هیجان است.

تفاوت بازار گاوی و بازار خرسی چیست؟

بازار گاوی و بازار خرسی دو وضعیت متفاوت در چرخه‌های بازارهای مالی هستند. در بازار گاوی جهت کلی قیمت صعودی است و خوش‌بینی بیشتری دیده می‌شود. در بازار خرسی قیمت‌ها در دوره‌ای قابل توجه کاهش پیدا می‌کنند و نگرانی درباره‌ی ادامه‌ی افت بیشتر می‌شود. البته همه‌ی ویژگی‌های این دو بازار دقیقا نقطه‌ی مقابل یکدیگر نیستند. برای مثال، حجم معاملات ممکن است هم در یک رشد قدرتمند و هم در جریان فروش گسترده افزایش پیدا کند.

ویژگی	بازار گاوی یا بولران	بازار خرسی
جهت کلی قیمت	صعودی	نزولی
احساسات غالب	خوش‌بینی و تمایل بیشتر به خرید	نگرانی و تمایل بیشتر به فروش
رفتار سقف‌ها و کف‌ها	تمایل به تشکیل سقف‌ها و کف‌های بالاتر	تمایل به تشکیل سقف‌ها و کف‌های پایین‌تر
حجم معاملات	ممکن است هنگام رشد یا اصلاح افزایش یابد	ممکن است هنگام ریزش یا بازگشت قیمت افزایش یابد
خطر مهم	خرید هیجانی در قیمت‌های بالا	فروش هیجانی یا خرید زودهنگام پیش از پایان افت

مدیریت ریسک در هر دو وضعیت اهمیت دارد. صعودی بودن بازار به معنی مناسب بودن تمام فرصت‌های خرید نیست و نزولی بودن آن نیز به معنی کاهش همیشگی قیمت‌ها نخواهد بود.

جمع‌بندی

بولران دوره‌ای از رشد نسبتا پایدار قیمت‌ها و افزایش خوش‌بینی در بازار است، اما به معنی رشد بی‌وقفه یا سودآوری تمام رمزارزها نیست. برای شناخت آن باید روند قیمت را در بازه‌ای مناسب بررسی کرد و از حجم معاملات، دامیننس بیت‌کوین و شاخص‌های دیگر به‌عنوان ابزار کمکی استفاده کرد. اگر قصد فعالیت در بازار صعودی را دارید، پیش از معامله میزان سرمایه، شرایط خروج و روش مدیریت ریسک را مشخص کنید. هیچ روند صعودی آن‌قدر قابل پیش‌بینی نیست که بتوان خطر زیان را نادیده گرفت.