دامیننس بیت کوین چیست؟ قطب‌نمای بازار ارز دیجیتال برای پیش‌بینی روندها

دامیننس بیت کوین (Bitcoin Dominance) به زبان ساده

ورود به دنیای رمزارزها می‌تواند کمی گیج‌کننده باشد، اما نگران نباشید. قرار است یکی از مهم‌ترین شاخص‌های این بازار، یعنی «دامیننس بیت کوین»، را با هم و قدم به قدم یاد بگیریم. این شاخص مانند یک قطب‌نما به ما کمک می‌کند تا جهت کلی حرکت بازار را بهتر تشخیص دهیم. برای درک آن، اول باید با یک مفهوم پایه‌ای آشنا شویم.

برای شروع، «ارزش بازار» یا مارکت کپ (Market Cap) چیست؟

تصور کنید یک شرکت ۱۰۰۰ سهم دارد و قیمت هر سهم آن ۱۰ دلار است. ارزش کل این شرکت چقدر است؟ کاملاً درست است، ۱۰,۰۰۰ دلار. ما این عدد را از ضرب «تعداد کل سهم‌ها» در «قیمت هر سهم» به دست آوردیم.

در دنیای رمزارزها هم دقیقاً همین مفهوم با نام «ارزش بازار» یا مارکت کپ (Market Cap) وجود دارد. مارکت کپ یک ارز دیجیتال، ارزش کل آن ارز در بازار است و از فرمول زیر محاسبه می‌شود:

ارزش بازار (Market Cap) = تعداد کل سکه‌های در گردش × قیمت یک واحد از آن سکه

برای مثال، اگر تعداد کل بیت‌کوین‌های استخراج شده ۲۰ میلیون واحد باشد و قیمت بیت کوین در آن لحظه ۵۰,۰۰۰ دلار باشد، مارکت کپ بیت کوین برابر با ۱ تریلیون دلار خواهد بود.

دامیننس بیت کوین یعنی چه؟ (سهم بیت کوین از کل سفره‌ی ارزهای دیجیتال)

حالا که مارکت کپ را شناختیم، درک دامیننس بسیار ساده است. کل بازار ارزهای دیجیتال را مانند یک سفره یا یک پیتزای بزرگ در نظر بگیرید. ارزش کل این سفره، مجموع مارکت کپ تمام ارزهای دیجیتال (بیت کوین، اتریوم، ریپل و هزاران ارز دیگر که لیست کامل قیمت ارزهای دیجیتال را تشکیل می‌دهند) است. دامیننس بیت کوین به زبان ساده می‌گوید که «چند درصد از این سفره‌ی بزرگ متعلق به بیت کوین است؟».

اگر دامیننس بیت کوین ۵۰٪ باشد، یعنی نصف کل پولی که در بازار ارزهای دیجیتال وجود دارد، در بیت کوین سرمایه‌گذاری شده است. این شاخص به ما نشان می‌دهد که بیت کوین در مقایسه با سایر ارزها (که به آن‌ها آلت‌کوین می‌گوییم) چقدر قدرتمند است و چه سهمی از توجه و سرمایه‌ی سرمایه‌گذاران را به خود اختصاص داده است.

فرمول محاسبه دامیننس بیت کوین: یک مثال ساده برای درک بهتر

فرمول محاسبه‌ی دامیننس بیت کوین بسیار آسان است:

دامیننس بیت کوین (%) = (مارکت کپ بیت کوین / مارکت کپ کل بازار ارزهای دیجیتال) × 100

بیایید با یک مثال عددی آن را شفاف‌تر کنیم:

• قدم اول: فرض کنید مارکت کپ بیت کوین ۷۰۰ میلیارد دلار است.
• قدم دوم: فرض کنید مارکت کپ کل بازار (یعنی بیت کوین + تمام آلت‌کوین‌ها) ۱.۴ تریلیون دلار (معادل ۱۴۰۰ میلیارد دلار) است.
• قدم سوم: حالا کافی است این دو عدد را در فرمول قرار دهیم:

(700 میلیارد دلار / 1400 میلیارد دلار) × 100 = 50%

به همین سادگی! این عدد به ما می‌گوید که در این لحظه، ۵۰ درصد از کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال در اختیار بیت کوین قرار دارد. با دنبال کردن تغییرات این عدد، می‌توانیم استراتژی‌های معاملاتی هوشمندانه‌تری طراحی کنیم که در بخش‌های بعدی به آن خواهیم پرداخت.

دامیننس بیت کوین به ما چه می‌گوید؟ (تفسیر بالا و پایین رفتن شاخص)

حالا که می‌دانیم دامیننس بیت کوین چیست، به بخش جذاب‌تر ماجرا می‌رسیم: چطور از این شاخص برای درک حال و هوای بازار استفاده کنیم؟ دامیننس بیت کوین مانند یک دماسنج، «احساسات» سرمایه‌گذاران را به ما نشان می‌دهد. بالا و پایین رفتن آن، داستان‌های مختلفی از ترس، اطمینان و هیجان در بازار را روایت می‌کند.

مفهوم دامیننس بالا: نشانه‌ی قدرت بیت کوین و احتیاط در بازار

وقتی دامیننس بیت کوین افزایش می‌یابد، به این معنی است که سرمایه‌ی بیشتری در حال انتقال از آلت‌کوین‌ها (Altcoins - به هر ارز دیجیتالی به جز بیت کوین، آلت‌کوین گفته می‌شود) به سمت بیت کوین است. این اتفاق معمولاً در شرایط زیر رخ می‌دهد:

• حس عدم اطمینان در بازار: در زمان‌هایی که بازار دچار نوسان شدید می‌شود یا اخبار منفی منتشر می‌شود، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دارایی‌های پرریسک تر خود مانند آلت‌کوین‌ها را بفروشند و به پناهگاه امن‌تری مانند بیت کوین پناه ببرند. بیت کوین به دلیل سابقه و بزرگی‌اش، حکم «طلای دیجیتال» را در دنیای رمزارز دارد.
• شروع یک روند صعودی جدید: گاهی اوقات، پول جدیدی که وارد بازار ارزهای دیجیتال می‌شود، ابتدا به سمت خرید بیت کوین می‌رود. این کار باعث رشد قیمت بیت کوین و همزمان افزایش دامیننس آن می‌شود.

مفهوم دامیننس پایین: فرصتی برای رشد آلت‌کوین‌ها؟ (مفهوم آلت سیزن)

برعکس حالت قبل، وقتی دامیننس بیت کوین کاهش می‌یابد، یعنی سرمایه در حال خروج از بیت کوین و سرازیر شدن به سمت آلت‌کوین‌ها است. این اتفاق نشان‌دهنده‌ی افزایش اعتماد به نفس و ریسک‌پذیری در میان سرمایه‌گذاران است. آن‌ها به امید کسب سودهای بیشتر، حاضرند روی پروژه‌های کوچک‌تر و جدیدتر سرمایه‌گذاری کنند.

این دوره که در آن آلت‌کوین‌ها رشد قیمتی فوق‌العاده‌ای را تجربه می‌کنند و از بیت کوین عملکرد بهتری دارند، به «آلت سیزن» (Alt Season) یا «فصل آلت‌کوین‌ها» معروف است. در این دوران، ممکن است شاهد رشد چشمگیر ارزهایی مانند اتریوم، خرید سولانا یا حتی خرید شیبا باشیم.

بنابراین، دامیننس پایین بیت کوین می‌تواند چراغ سبزی برای سرمایه‌گذارانی باشد که به دنبال فرصت‌های جذاب در بازار آلت‌کوین‌ها هستند.

جدول سناریوهای مختلف: ترکیب قیمت بیت کوین و دامیننس آن

تحلیل دامیننس به تنهایی کافی نیست. هوشمندانه‌ترین کار این است که آن را در کنار روند قیمت بیت کوین تحلیل کنیم. جدول زیر، چهار سناریوی اصلی بازار را به زبان ساده برای شما خلاصه می‌کند:

وضعیت قیمت بیت کوین	وضعیت دامیننس بیت کوین	تفسیر احتمالی بازار	تأثیر بر آلت‌کوین‌ها
صعودی 📈	صعودی 📈	سرمایه‌ی جدید در حال ورود به بازار است و بیشتر آن به سمت بیت کوین می‌رود. این می‌تواند آغاز یک بازار گاوی باشد.	معمولاً ابتدا ضعیف عمل می‌کنند، اما در ادامه ممکن است رشد کنند.
صعودی 📈	نزولی 📉	اعتماد به بازار افزایش یافته و سرمایه‌گذاران سود خود از بیت کوین را به آلت‌کوین‌ها منتقل می‌کنند. این بهترین سناریو برای آلت‌کوین‌ها و نشانه‌ی قطعی آلت سیزن است.	رشد انفجاری. فرصتی عالی برای ارزهایی مانند خرید کاردانو و خرید ریپل.
نزولی 📉	صعودی 📈	ترس بر بازار حاکم شده است. سرمایه‌گذاران در حال فروش آلت‌کوین‌های خود و پناه بردن به امنیت بیت کوین هستند.	ریزش شدید. این بدترین سناریو برای آلت‌کوین‌ها است.
نزولی 📉	نزولی 📉	کل بازار ارزهای دیجیتال در حال ریزش است و سرمایه در حال خروج کامل از بازار (مثلاً تبدیل به خرید تتر یا پول نقد) است.	ریزش شدید، اما شاید کمتر از سناریوی قبلی، چون خود بیت کوین هم در حال از دست دادن ارزش است.

چگونه از دامیننس بیت کوین در تحلیل و معاملات خود استفاده کنیم؟

دانستن درصد دامیننس بیت کوین به تنهایی کافی نیست؛ هنر اصلی، استفاده از این دانش برای درک بهتر بازار است. دامیننس بیت کوین یک چراغ راهنماست که می‌تواند به ما در پیدا کردن مسیر درست در جاده‌ی پر پیچ و خم بازار ارزهای دیجیتال کمک کند. در ادامه دو استراتژی ساده و بسیار کاربردی را با هم مرور می‌کنیم.

استراتژی اول: تشخیص روند قدرتمند بازار (سرمایه به سمت بیت کوین می‌رود یا آلت‌کوین‌ها؟)

ساده‌ترین و در عین حال یکی از مهم‌ترین کاربردهای دامیننس، تشخیص جهت حرکت کلی سرمایه در بازار است. این شاخص به ما نشان می‌دهد که در حال حاضر، پول‌های بزرگ و هوشمند به کدام سمت در جریان هستند.

• وقتی نمودار دامیننس صعودی است (روند رو به بالا):
  این یعنی سرمایه‌گذاران در حال انتقال پول از آلت‌کوین‌ها به سمت بیت کوین هستند. در چنین شرایطی، بیت کوین معمولاً عملکرد بهتری نسبت به سایر ارزها دارد. این روند به ما می‌گوید که شاید زمان مناسبی برای خرید بیت کوین باشد یا حداقل باید در مورد سرمایه‌گذاری روی آلت‌کوین‌های پرریسک‌تر، احتیاط بیشتری به خرج دهیم.
• وقتی نمودار دامیننس نزولی است (روند رو به پایین):
  این حالت، خبر خوبی برای علاقه‌مندان به آلت‌کوین‌هاست. کاهش دامیننس به این معنی است که سرمایه در حال خروج از بیت کوین و ورود به بازار آلت‌کوین‌ها برای کسب سودهای بالقوه بیشتر است. این شرایط می‌تواند فرصت‌های جذابی برای خرید اتریوم، کاردانو یا سایر پروژه‌های مستعد رشد فراهم کند.

به طور خلاصه، با زیر نظر گرفتن روند دامیننس، می‌توانید تشخیص دهید که قدرت در دستان کدام بخش از بازار است و استراتژی خود را متناسب با آن تنظیم کنید.

استراتژی دوم: استفاده از سطوح تاریخی (سقف‌ها و کف‌های مهم در نمودار دامیننس)

نمودار دامیننس بیت کوین، مانند هر نمودار دیگری، دارای حافظه‌ی تاریخی است. برخی از سطوح در این نمودار نقش «کف» (حمایت) و برخی دیگر نقش «سقف» (مقاومت) را بازی می‌کنند.

• سطوح سقف تاریخی (مقاومت):
  این‌ها محدوده‌هایی هستند که در گذشته، هر بار نمودار دامیننس به آن‌ها رسیده، با فشار فروش مواجه شده و به سمت پایین برگشته است. برای مثال، فرض کنید در گذشته، هر بار دامیننس به ۵۵٪ رسیده، روند آن نزولی شده است. این سطح ۵۵٪ برای ما یک سقف مهم است. نزدیک شدن دوباره‌ی نمودار به این سطح می‌تواند یک سیگنال هشدار باشد که احتمالاً قدرت بیت کوین رو به اتمام است و ممکن است شاهد شروع حرکت آلت‌کوین‌ها باشیم.
• سطوح کف تاریخی (حمایت):
  این سطوح دقیقاً برعکس حالت قبل عمل می‌کنند. این‌ها محدوده‌هایی هستند که در گذشته، هر بار نمودار دامیننس به آن‌ها رسیده، روند آن صعودی شده است. برای مثال، اگر سطح ۴۰٪ در گذشته بارها مانع از ریزش بیشتر دامیننس شده باشد، این سطح برای ما یک کف حمایتی قوی است. رسیدن نمودار به این محدوده می‌تواند زنگ خطری برای دارندگان آلت‌کوین‌ها باشد، زیرا احتمال بازگشت سرمایه به سمت بیت کوین افزایش می‌یابد.

یک معامله‌گر هوشمند، این سطوح کلیدی را روی نمودار بیت کوین (در بخش دامیننس) مشخص می‌کند تا بتواند قبل از دیگران، تغییر احتمالی در روند بازار را پیش‌بینی کند.

از کجا نمودار دامیننس بیت کوین را دنبال کنیم؟

برای اینکه بتوانید همیشه نبض بازار را در دست داشته باشید و از تغییرات دامیننس بیت کوین باخبر شوید، باید به منابع معتبر و دقیقی دسترسی داشته باشید. در ادامه، بهترین و محبوب‌ترین پلتفرم‌ها برای این کار را به شما معرفی می‌کنیم.

تریدینگ ویو (TradingView): بهترین ابزار برای تحلیل نمودار

اگر قصد دارید کمی جدی‌تر به تحلیل بازار بپردازید، تریدینگ ویو (TradingView) بدون شک بهترین دوست شما خواهد بود. این پلتفرم، یک ابزار حرفه‌ای و در عین حال کاربر پسند برای تحلیل انواع نمودارهای مالی، از جمله دامیننس بیت کوین است.

• چرا تریدینگ ویو بهترین است؟

1. ابزارهای تحلیلی کامل: شما می‌توانید از ده‌ها اندیکاتور (Indicators - ابزارهای کمکی برای تحلیل نمودار) و ابزارهای ترسیم خطوط روند، حمایت و مقاومت استفاده کنید.
2. داده‌های دقیق و زنده: اطلاعات در این پلتفرم به صورت لحظه‌ای به‌روزرسانی می‌شود.
3. امکان شخصی‌سازی: شما می‌توانید نمودار را با سلیقه و نیاز خودتان تنظیم کنید.

• چطور نمودار دامیننس را در تریدینگ ویو پیدا کنیم؟

1. وارد سایت TradingView.com شوید.
2. در نوار جستجوی بالای صفحه، عبارت BTC.D را تایپ کنید.
3. اولین گزینه‌ای که نمایش داده می‌شود (معمولاً با عنوان Bitcoin Dominance)، نمودار مورد نظر شماست.

با مشاهده‌ی این نمودار، می‌توانید تمام استراتژی‌هایی که در بخش قبل یاد گرفتیم، مانند پیدا کردن سطوح تاریخی، را به صورت عملی پیاده‌سازی کنید.

سایت‌های مرجع دیگر مانند CoinMarketCap و CoinGecko

اگر به دنبال یک راه سریع و ساده برای دیدن عدد لحظه‌ای دامیننس بیت کوین هستید و نیاز به تحلیل‌های پیچیده ندارید، سایت‌های مرجع داده‌های ارز دیجیتال بهترین گزینه هستند.

• کوین مارکت کپ (CoinMarketCap): این سایت یکی از قدیمی‌ترین و مشهورترین منابع برای مشاهده‌ی قیمت ارزهای دیجیتال است. به محض ورود به صفحه‌ی اصلی این سایت، در قسمت بالای صفحه، می‌توانید خلاصه‌ای از وضعیت کلی بازار را ببینید. یکی از این اطلاعات، Dominance: BTC: XX% است که درصد دامیننس بیت کوین را به شما نشان می‌دهد.
• کوین گکو (CoinGecko): کوین گکو نیز یک جایگزین بسیار محبوب و معتبر برای کوین مارکت کپ است. این سایت هم مانند کوین مارکت کپ، در صفحه‌ی اصلی خود و در بخش اطلاعات کلیدی بازار، درصد دامیننس بیت کوین را به صورت زنده نمایش می‌دهد.

این دو سایت برای یک نگاه سریع و کلی به وضعیت دامیننس عالی هستند، اما برای تحلیل عمیق‌تر و استفاده از ابزارهای تکنیکال، همچنان تریدینگ ویو انتخاب اول و حرفه‌ای‌تری است.

نکات تکمیلی و مهم در تحلیل دامیننس بیت کوین

دامیننس بیت کوین یک ابزار قدرتمند است، اما مانند هر ابزار دیگری، باید بدانیم که چه زمانی و چگونه از آن استفاده کنیم. در نظر گرفتن نکات زیر به شما کمک می‌کند تا تصویر واقعی‌تر و کامل‌تری از شرایط بازار به دست آورید.

آیا شاخص دامیننس بیت کوین همیشه قابل اعتماد است؟ (بررسی محدودیت‌ها)

پاسخ کوتاه: خیر. دامیننس بیت کوین یک شاخص مفید است اما بی‌نقص نیست و نباید تنها ملاک تصمیم‌گیری شما باشد. دلایل اصلی این موضوع عبارتند از:

• رشد چشمگیر استیبل‌کوین‌ها (Stablecoins): استیبل‌کوین‌ ارزهایی هستند که قیمت آن‌ها همیشه ثابت و معادل یک دلار آمریکا است (مانند تتر). در سال‌های اخیر، حجم بازار این ارزها به شدت افزایش یافته است. این ارزها بخشی از «مارکت کپ کل بازار» را تشکیل می‌دهند و باعث می‌شوند دامیننس بیت کوین به صورت مصنوعی پایین‌تر به نظر برسد، حتی اگر سرمایه‌ی واقعی از بیت کوین خارج نشده باشد.
• افزایش بی‌رویه‌ی تعداد آلت‌کوین‌ها: هر روزه پروژه‌ها و ارزهای جدیدی به بازار عرضه می‌شوند. حتی اگر این پروژه‌ها ارزش واقعی کمی داشته باشند، باز هم بخشی از مارکت کپ کل بازار را به خود اختصاص می‌دهند. این موضوع نیز مانند یک وزنه‌ی اضافی عمل کرده و می‌تواند باعث کاهش درصد دامیننس بیت کوین شود، بدون آنکه لزوماً به معنای خروج سرمایه از آن باشد.

نتیجه‌گیری: همیشه دامیننس بیت کوین را در کنار سایر شاخص‌ها تحلیل کنید و به یاد داشته باشید که این ابزار، «روند کلی» را نشان می‌دهد، نه یک حقیقت قطعی را.

رابطه دامیننس بیت کوین و دامیننس تتر (USDT): یک رابطه معکوس و مهم

یکی از هوشمندانه‌ترین کارها در تحلیل بازار، زیر نظر گرفتن دامیننس تتر (USDT.D) در کنار دامیننس بیت کوین است. تتر (USDT) بزرگ‌ترین استیبل‌کوین بازار است و سرمایه‌گذاران معمولاً در زمان ترس و عدم اطمینان، ارزهای خود را به تتر تبدیل می‌کنند تا از ریزش بیشتر ارزش دارایی‌شان جلوگیری کنند.

• رابطه‌ی معکوس: این دو شاخص معمولاً رابطه‌ای معکوس با هم دارند.
• وقتی دامیننس تتر بالا می‌رود : این یعنی سرمایه‌گذاران در حال فروش ارزهای خود (چه بیت کوین و چه آلت‌کوین‌ها) و خرید تتر هستند. این یک نشانه‌ی ترس در بازار و احتمال ریزش قیمت‌ها است.
• وقتی دامیننس تتر پایین می‌آید : این یعنی سرمایه‌گذاران در حال تبدیل تترهای خود به سایر ارزها هستند تا از فرصت‌های رشد بازار استفاده کنند. این یک نشانه‌ی مثبت و نشان‌دهنده‌ی افزایش اعتماد در بازار است.

نگاهی کوتاه به دامیننس اتریوم

همانطور که بیت کوین دامیننس خود را دارد، سایر ارزهای بزرگ نیز سهمی از بازار را به خود اختصاص داده‌اند. مهم‌ترین آن‌ها بعد از بیت کوین، دامیننس اتریوم (ETH.D) است.

اتریوم به عنوان پادشاه آلت‌کوین‌ها شناخته می‌شود و بسیاری از پروژه‌های مهم در بستر آن ساخته شده‌اند. تحلیل دامیننس اتریوم می‌تواند به ما بگوید که آیا سرمایه در بین آلت‌کوین‌ها، بیشتر به سمت پروژه‌های بزرگ و معتبری مانند اتریوم در جریان است یا به سمت آلت‌کوین‌های کوچک‌تر و پرریسک‌تر.

برای مثال، در شروع یک آلت سیزن، ممکن است ابتدا دامیننس اتریوم افزایش یابد و سپس با افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران، پول به سمت ارزهای کوچک‌تر مانند پولکادات یا چین لینک سرازیر شود. مشاهده‌ی نمودار اتریوم در کنار دامیننس آن، می‌تواند دید خوبی از وضعیت کلی بازار آلت‌کوین‌ها به شما بدهد.

منابع:

Gemini

Paybis

Margex

Tangem.com