تفاوت معاملات اسپات و فیوچرز؛ راهنمای انتخاب استراتژی

مفهوم معاملات اسپات و فیوچرز به زبان ساده

برای ورود به دنیای رمزارزها، اولین قدم شناخت زمینی است که می‌خواهید در آن بازی کنید. بسیاری از افراد تصور می‌کنند خرید بیت‌کوین فقط یک روش دارد، اما در واقعیت دو مسیر اصلی و کاملاً متفاوت پیش روی شماست: بازار اسپات و بازار فیوچرز. بیایید بدون پیچیدگی‌های فنی، ماهیت این دو بازار را بررسی کنیم.

بازار اسپات چیست؟ مالکیت واقعی دارایی

بازار اسپات (Spot Market) که به آن بازار نقدی هم می‌گویند، ساده‌ترین شکل معامله است. این بازار دقیقاً شبیه به خرید از یک صرافی فیزیکی یا حتی خرید طلا از بازار سنتی است. وقتی شما در بازار اسپات اقدام به خرید می‌کنید، پول را پرداخت کرده و در همان لحظه کالای مورد نظر را تحویل می‌گیرید.

در دنیای ارزهای دیجیتال، معامله در بازار اسپات به این معناست که شما واقعاً مالک آن ارز می‌شوید. برای مثال، اگر یک بیت‌کوین در بازار اسپات بخرید، این بیت‌کوین حقیقتاً متعلق به شماست. شما می‌توانید آن را از صرافی خارج کنید، به کیف پول شخصی (Wallet) خود انتقال دهید و برای سال‌ها نگهداری کنید. در این روش، تنها چیزی که اهمیت دارد این است که قیمت دارایی شما در آینده بالا برود تا سود کنید. اگر قیمت پایین بیاید، ارزش دارایی شما کم می‌شود اما تعداد ارزهایی که دارید تغییر نمی‌کند و کسی نمی‌تواند آن‌ها را از شما بگیرد.

بازار فیوچرز چیست؟ شرط‌بندی روی قیمت آینده

بازار فیوچرز (Futures Market) یا بازار آتی، دنیای کاملاً متفاوتی دارد. در اینجا، شما در واقعیت خرید و فروش ارز دیجیتال انجام نمی دهید؛ بلکه روی تغییرات قیمت آن در آینده شرط‌بندی می‌کنید. به زبان ساده، شما با صرافی یا یک معامله‌گر دیگر قراردادی می‌بندید که قیمت یک ارز به کدام سمت خواهد رفت.

بیایید با یک مثال ساده توضیح دهیم: فرض کنید شما تحلیل می‌کنید که قیمت بیت‌کوین قرار است بالا برود. در بازار فیوچرز وارد معامله‌ای می‌شوید که به آن پوزیشن لانگ (Long Position) می‌گویند؛ یعنی روی گران شدن شرط می‌بندید. اگر قیمت بالا برود، شما سود می‌کنید، بدون اینکه حتی یک ساتوشی (کوچک‌ترین واحد بیت‌کوین) را در کیف پولتان داشته باشید.

نکته‌ی جالب و البته خطرناک ماجرا اینجاست که شما می‌توانید حتی از ریزش قیمت‌ها هم سود بگیرید. اگر حدس بزنید قیمت پایین می‌آید، وارد پوزیشن شورت (Short Position) می‌شوید. در این حالت، هرچقدر بازار بیشتر بریزد، سود شما بیشتر خواهد بود. پس در فیوچرز، شما مالک دارایی نیستید، بلکه مالک یک قرارداد هستید که ارزش آن با نوسانات قیمت تغییر می‌کند.

مقاله پیشنهادی: تفاوت بین معاملات لانگ (Long) و شورت (Short) چیست؟

چرا درک تفاوت این دو برای معامله‌گران حیاتی است؟

شاید بپرسید چرا دانستن این تفاوت‌ها تا این حد مهم است؟ پاسخ در دو کلمه خلاصه می‌شود: ریسک و هدف.

• امنیت سرمایه: در بازار اسپات، اگر قیمت بیت‌کوین شما 50 درصد بریزد، شما هنوز همان مقدار بیت‌کوین را دارید و می‌توانید صبر کنید تا قیمت دوباره بالا برود. اما در بازار فیوچرز، اگر بازار برخلاف پیش‌بینی شما حرکت کند، ممکن است کل سرمایه‌ی شما توسط صرافی به عنوان جریمه برداشته شود؛ اصطلاحی که به آن لیکویید شدن (Liquidated) می‌گویند.
• هدف سرمایه‌گذاری: اگر قصد دارید خرید ارز دیجیتال انجام دهید و برای چند سال نگه دارید، بازار فیوچرز جای مناسبی برای شما نیست، زیرا هزینه‌های نگهداری قرارداد در طولانی‌مدت می‌تواند سود شما را ببلعد. اما اگر می‌خواهید نوسان‌گیری روزانه کنید و از ریزش‌های بازار هم سود ببرید، بازار اسپات محدودیت‌های زیادی برای شما خواهد داشت.

تفاوت‌های کلیدی اسپات و فیوچرز؛ بررسی ۶ فاکتور اصلی

حالا که با تعریف کلی این دو بازار آشنا شدیم، زمان آن رسیده که ذره‌بین را برداریم و جزئیات دقیق‌تری را بررسی کنیم. تفاوت میان اسپات و فیوچرز فقط در اسم آن‌ها نیست؛ بلکه این دو بازار در قوانین بازی، هزینه‌ها و روش کسب سود، دنیاهای متفاوتی دارند. در ادامه، ۶ تفاوت اصلی را که هر معامله‌گری باید بداند، بررسی می‌کنیم.

ماهیت قرارداد؛ تحویل فوری در برابر تعهد آینده

مهم‌ترین تفاوت این دو بازار در زمان تسویه‌ی حساب است. همان‌طور که از نامش پیداست، در بازار اسپات همه چیز "نقد" است. وقتی شما دکمه‌ی خرید را می‌زنید، معامله بلافاصله انجام می‌شود و دارایی به حساب شما منتقل می‌گردد.

اما در بازار فیوچرز، شما در حال امضای یک قرارداد هستید. این قرارداد تعهدی است برای خرید یا فروش یک دارایی در زمانی مشخص در آینده (یا بدون زمان مشخص در قراردادهای پرپچوال). در اینجا تحویل فوری معنایی ندارد؛ بلکه شما روی قیمت توافق‌ شده معامله می‌کنید و تسویه‌ی نهایی در آینده انجام می‌شود.

مالکیت دارایی؛ آیا واقعاً صاحب ارز دیجیتال می‌شویم؟

این نکته برای کسانی که قصد سرمایه‌گذاری بلندمدت دارند بسیار حیاتی است.

• در بازار اسپات، شما مالک واقعی ارز دیجیتال هستید. می‌توانید آن را از صرافی خارج کنید، به کیف پول شخصی (Wallet) یا کیف پول سخت‌افزاری خود انتقال دهید و حتی از آن برای خرید کالا یا خدمات استفاده کنید. همچنین اگر پروژه‌ی آن ارز پاداشی (مانند ایردراپ یا سود سهام‌گذاری) بدهد، شامل حال شما می‌شود.
• در بازار فیوچرز، شما مالک هیچ ارزی نیستید. شما فقط صاحب یک قرارداد هستید که ارزش آن به قیمت ارز دیجیتال وابسته است. بنابراین، امکان انتقال ارز از حساب فیوچرز به کیف پول شخصی وجود ندارد و شما از مزایای جانبی مالکیت (مثل ایردراپ‌ها) بهره‌مند نمی‌شوید.

اهرم معاملاتی (Leverage)؛ شمشیر دو لبه در فیوچرز

جذاب‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین ویژگی بازار فیوچرز، وجود اهرم است.

• در بازار اسپات، شما معمولاً فقط به اندازه‌ی پول خودتان معامله می‌کنید. اگر 100 دلار دارید، فقط می‌توانید به اندازه‌ی 100 دلار بیت‌کوین بخرید.
• در بازار فیوچرز، صرافی به شما اجازه می‌دهد که از اهرم معاملاتی (Leverage) استفاده کنید؛ یعنی پولی بیشتر از سرمایه‌ی خودتان را وارد معامله کنید. برای مثال، با اهرم 10 و سرمایه‌ی 100 دلاری، می‌توانید معامله‌ای به ارزش 1000 دلار باز کنید.

این ویژگی مانند یک شمشیر دو لبه است، اگر قیمت در جهت پیش‌بینی شما حرکت کند، سود شما 10 برابر می‌شود، اما اگر قیمت خلاف جهت شما برود، ضرر شما هم 10 برابر خواهد بود و ممکن است خیلی سریع کل پولتان را از دست بدهید.

جهت بازار؛ کسب سود از ریزش قیمت‌ها (Short Selling)

بازار اسپات یک بازار یک‌طرفه است؛ یعنی شما فقط زمانی سود می‌کنید که قیمت ارز بالا برود. استراتژی در اینجا ساده است: ارزان بخر و گران بفروش.

اما بازار فیوچرز یک بازار دوطرفه است. این یعنی شما می‌توانید هم از بالا رفتن قیمت سود کنید و هم از پایین آمدن آن. اگر تحلیل شما نشان می‌دهد که قیمت اتریوم قرار است سقوط کند، می‌توانید وارد یک معامله‌ی فروش اتریوم به صورت تعهدی (Short Selling) شوید. در این حالت، شما در قیمت بالا قرارداد فروش می‌بندید و وقتی قیمت پایین آمد، با بستن قرارداد سود می‌کنید. این ویژگی به معامله‌گران اجازه می‌دهد حتی در روزهای قرمز و منفی بازار هم درآمد داشته باشند.

کارمزدها و هزینه‌ها؛ تفاوت کارمزد تراکنش و فاندینگ ریت

هزینه‌های این دو بازار ساختار متفاوتی دارند و بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند سود شما را کاهش دهد.

• هزینه‌های اسپات: معمولاً شامل یک کارمزد ساده‌ی تراکنش برای خرید و فروش است.
• هزینه‌های فیوچرز: علاوه بر کارمزد باز و بسته کردن معامله، هزینه‌ی دیگری به نام فاندینگ ریت (Funding Rate) وجود دارد.

فاندینگ ریت مبلغی است که به صورت دوره‌ای (مثلاً هر 8 ساعت) بین خریداران و فروشندگان رد و بدل می‌شود تا قیمت فیوچرز به قیمت اصلی بازار نزدیک بماند. بسته به شرایط بازار، ممکن است شما مجبور شوید مبلغی را پرداخت کنید یا حتی مبلغی را به عنوان سود دریافت کنید. اگر قصد دارید یک معامله‌ی فیوچرز را برای مدت طولانی باز نگه دارید، باید مراقب این هزینه‌ی پنهان باشید.

نقدینگی و حجم معاملات؛ کدام بازار عمیق‌تر است؟

نقدینگی (Liquidity) به این معناست که چقدر راحت و سریع می‌توانید دارایی خود را به پول نقد تبدیل کنید.

به دلیل وجود اهرم‌های بالا، حجم معاملات در بازار فیوچرز معمولاً بسیار بیشتر از بازار اسپات است. در بازارهای بزرگ فیوچرز، تریلیون‌ها دلار پول در گردش است که باعث می‌شود خرید و فروش در کسری از ثانیه انجام شود. البته برای ارزهای دیجیتال اصلی مثل بیت‌کوین و اتریوم، هر دو بازار اسپات و فیوچرز نقدینگی بسیار بالایی دارند، اما در ارزهای کوچکتر، ممکن است تفاوت نقدینگی محسوس‌تر باشد.

بررسی تفاوت ریسک در معاملات اسپات و فیوچرز

یکی از قدیمی‌ترین اصول بازارهای مالی این است که ریسک و پاداش همیشه با هم حرکت می‌کنند. اما وقتی صحبت از اسپات و فیوچرز می‌شود، جنس این ریسک کاملاً تغییر می‌کند. در یکی، شما نگران کاهش ارزش دارایی خود هستید و در دیگری، نگران ناپدید شدن کل سرمایه. بیایید این خطرات را دقیق‌تر بشکافیم.

خطر لیکویید شدن در فیوچرز چیست؟

ترسناک‌ترین اتفاقی که در بازار فیوچرز رخ می‌دهد، لیکویید شدن (Liquidation) است. این کلمه شاید پیچیده به نظر برسد، اما مفهوم ساده‌ای دارد: صفر شدن کامل پول شما توسط صرافی.

زمانی که شما از اهرم استفاده می‌کنید، در واقع پولی را از صرافی قرض می‌گیرید تا معامله‌ی بزرگ‌تری انجام دهید. صرافی این پول را به شما می‌دهد، اما یک شرط مهم دارد: اگر بازار برخلاف پیش‌بینی شما حرکت کند و ضرر شما به اندازه‌ی کل پولی شود که خودتان وارد معامله کرده‌اید، صرافی بلافاصله معامله را می‌بندد و پول باقی‌مانده را برمی‌دارد تا خودش ضرر نکند.

بیایید با یک مثال ساده این موضوع را روشن کنیم:

فرض کنید شما 100 دلار دارید و با اهرم 10 وارد معامله می‌شوید (یعنی معامله‌ای 1000 دلاری). اگر قیمت ارز فقط 10 درصد بر خلاف جهت شما حرکت کند، 10 درصد از 1000 دلار می‌شود 100 دلار. این یعنی کل سرمایه‌ی اولیه‌ی شما از دست رفته است. در این لحظه شما لیکویید می‌شوید و موجودی شما به صفر می‌رسد؛ انگار که هیچوقت آن 100 دلار را نداشتید.

ریسک نوسانات بازار در معاملات اسپات

در بازار اسپات، داستان کاملاً متفاوت است. در اینجا چیزی به نام لیکویید شدن وجود ندارد. بزرگترین ریسکی که شما را تهدید می‌کند، کاهش ارزش دلاری دارایی شماست.

تصور کنید یک بیت‌کوین را در قیمت 60 هزار دلار خریده‌اید و ناگهان بازار سقوط می‌کند و قیمت به 30 هزار دلار می‌رسد. درست است که ارزش سرمایه‌ی شما نصف شده است، اما شما هنوز همان یک عدد بیت‌کوین را در کیف پول خود دارید. هیچ‌کس آن را از شما نگرفته است.

در بازار اسپات، تا زمانی که دکمه‌ی فروش را نزنید، ضرر شما قطعی نیست. شما می‌توانید ماه‌ها یا حتی سال‌ها صبر کنید تا بازار دوباره رشد کند و قیمت به همان 60 هزار دلار یا بالاتر برگردد. به همین دلیل است که می‌گویند در اسپات، زمان، بهترین دوست معامله‌گر است.

مدیریت ریسک در کدام بازار ساده‌تر است؟

اگر تازه وارد دنیای رمزارزها شده‌اید، مدیریت ریسک در بازار اسپات برای شما بسیار ساده‌تر و کم‌استرس‌تر خواهد بود.

• آرامش ذهنی در اسپات: در معاملات اسپات، شما نیازی ندارید که هر دقیقه نمودارها را چک کنید. یک اشتباه کوچک یا یک نوسان ناگهانی در بازار، حساب شما را نابود نمی‌کند. شما فرصت جبران دارید و فشار روانی کمتری را تحمل می‌کنید.
• دقت بالا در فیوچرز: در مقابل، بازار فیوچرز نیازمند انضباط آهنین است. شما حتماً باید از ابزاری به نام استاپ لاس (Stop Loss) استفاده کنید. استاپ لاس دستوری است که به صرافی می‌دهید تا اگر ضرر به حد مشخصی رسید، معامله را با ضرر کم ببندد تا کل پولتان از دست نرود. در فیوچرز، یک لحظه غفلت یا نذاشتن حد ضرر می‌تواند به قیمت از دست رفتن تمام سرمایه تمام شود.

بنابراین، اگر به دنبال بازاری هستید که خطای شما را می‌بخشد و به شما فرصت صبر کردن می‌دهد، اسپات گزینه‌ی امن‌تری است. اما اگر مهارت کافی برای کار با ابزارهای دقیق مدیریت سرمایه را دارید، فیوچرز می‌تواند گزینه‌ی جذابی باشد.

تفاوت قیمت در بازار اسپات و فیوچرز

شاید برایتان پیش آمده باشد که در حال تماشای نمودار بیت‌کوین هستید و متوجه می‌شوید قیمتی که در بازار اسپات می‌بینید، با قیمتی که در بازار فیوچرز معامله می‌شود، اندکی تفاوت دارد. گاهی این تفاوت چند دلار و گاهی در نوسانات شدید، بسیار بیشتر است. نگران نباشید؛ این یک خطا در سیستم صرافی نیست، بلکه یکی از ویژگی‌های ذاتی بازارهای مالی است. بیایید دلیل این ماجرا را بررسی کنیم.

چرا قیمت یک ارز در اسپات و فیوچرز همیشه یکی نیست؟

دلیل اصلی این اختلاف قیمت، تفاوت در ماهیت "زمان" و "انتظارات" است.

• قیمت در بازار اسپات: این قیمت نشان‌دهنده‌ی ارزش لحظه‌ای و واقعی آن دارایی است. این عدد بر اساس میزان عرضه و تقاضای واقعی در همان لحظه تعیین می‌شود. یعنی خریداران و فروشندگانی که همین حالا قصد دارند ارز را تحویل بگیرند یا تحویل دهند، روی این قیمت توافق می‌کنند.
• قیمت در بازار فیوچرز: این قیمت علاوه بر ارزش فعلی، شامل "انتظارات معامله‌گران از آینده" نیز می‌شود.

فرض کنید اکثر معامله‌گران پیش‌بینی می‌کنند که قیمت اتریوم در هفته‌ی آینده بالا می‌رود. آن‌ها هجوم می‌آورند تا قراردادهای خرید (Long) در فیوچرز باز کنند. این فشار خرید باعث می‌شود قیمت در بازار فیوچرز سریع‌تر از بازار اسپات رشد کند و از آن بالاتر بزند. برعکس، اگر همه انتظار ریزش داشته باشند، قیمت فیوچرز ممکن است از قیمت اسپات پایین‌تر بیاید.

تاثیر فاندینگ ریت بر همگرایی قیمت‌ها

اگر قیمت فیوچرز خیلی از قیمت اسپات فاصله بگیرد، چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا ممکن است بیت‌کوین در اسپات 60 هزار دلار باشد و در فیوچرز 70 هزار دلار؟ خیر، سیستم هوشمندی به نام فاندینگ ریت (Funding Rate) مانع از این اتفاق می‌شود.

فاندینگ ریت مانند یک آهنربا یا نیروی جاذبه عمل می‌کند که وظیفه دارد قیمت فیوچرز را همیشه نزدیک به قیمت اسپات نگه دارد. این سیستم با جریمه کردن کسانی که باعث این فاصله شده‌اند و پاداش دادن به گروه مقابل، تعادل را برقرار می‌کند.

این مکانیزم به صورت زیر کار می‌کند:

• وقتی قیمت فیوچرز بالاتر از اسپات است: یعنی خریداران (Longs) زیاد هستند و بازار خیلی خوش‌بین است. در این حالت، فاندینگ ریت مثبت می‌شود. یعنی کسانی که پوزیشن خرید دارند، مجبور می‌شوند مبلغی را به عنوان جریمه به کسانی که پوزیشن فروش (Short) دارند، پرداخت کنند. این کار باعث می‌شود خریداران کمتری وارد شوند و قیمت فیوچرز پایین بیاید و به اسپات برسد.
• وقتی قیمت فیوچرز پایین‌تر از اسپات است: یعنی فروشندگان (Shorts) زیاد هستند. در این حالت، فاندینگ ریت منفی می‌شود. یعنی فروشندگان باید مبلغی را به خریداران پرداخت کنند. این موضوع باعث تشویق به خرید می‌شود و قیمت فیوچرز را بالا می‌کشد تا دوباره با اسپات هم‌سطح شود.

بنابراین، فاندینگ ریت ابزاری است که باعث همگرایی یا یکی شدن قیمت‌ها در این دو بازار می‌شود.

جدول مقایسه جامع معاملات اسپات و فیوچرز

تا اینجا با جزئیات فنی و تفاوت‌های عمیق این دو بازار آشنا شدیم، اما گاهی اوقات یک نگاه کلی و مقایسه‌ای می‌تواند تصمیم‌گیری را بسیار ساده‌تر کند. اگر هنوز شک دارید که کدام روش با روحیات و اهداف مالی شما سازگارتر است، جدول زیر تمام نکات کلیدی را در یک نگاه به شما نشان می‌دهد.

این جدول به شما کمک می‌کند تا با کنار هم گذاشتن ویژگی‌هایی مثل ریسک، پاداش و مالکیت، بهترین انتخاب را برای سرمایه‌ی خود داشته باشید.

ویژگی مقایسه	بازار اسپات (Spot)	بازار فیوچرز (Futures)
مالکیت دارایی	شما مالک واقعی ارز هستید و می‌توانید آن را به کیف پول شخصی انتقال دهید.	شما فقط مالک یک قرارداد هستید و هیچ ارزی به شما تحویل داده نمی‌شود.
اهرم (Leverage)	معمولاً وجود ندارد (فقط با پول خودتان معامله می‌کنید).	وجود دارد (می‌توانید با سرمایه‌ای چندین برابر پول خودتان معامله کنید).
جهت بازار	یک‌طرفه (فقط اگر قیمت بالا برود، سود می‌کنید).	دوطرفه (هم از گران شدن و هم از ارزان شدن ارز می‌توانید سود بگیرید).
ریسک معامله	کم (ریسک اصلی، کاهش ارزش دارایی در زمان ریزش بازار است).	بسیار زیاد (خطر لیکویید شدن و از دست رفتن کل سرمایه وجود دارد).
پتانسیل سود	معمولی (به اندازه‌ی درصد رشد بازار سود می‌کنید).	بسیار بالا (به دلیل استفاده از اهرم، سودها چند برابر می‌شوند).
مدت زمان نگهداری	مناسب برای سرمایه‌گذاری بلندمدت و صبورانه (HODL).	مناسب برای نوسان‌گیری کوتاه‌مدت (روزانه یا حتی دقیقه‌ای).
هزینه‌های جانبی	فقط کارمزد خرید و فروش (تراکنش).	کارمزد تراکنش + فاندینگ ریت (هزینه‌ی نگهداری پوزیشن).
سطح دشواری	ساده؛ مناسب برای افراد تازه‌کار.	پیچیده؛ نیازمند دانش تحلیل تکنیکال و مدیریت ریسک قوی.

همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، بازار اسپات بیشتر شبیه به یک "سرمایه‌گذاری امن و آرام" است که در آن نگرانی چندانی بابت از دست دادن کل دارایی ندارید. اما بازار فیوچرز شبیه به یک "تجارت پرسرعت و حرفه‌ای" است که ابزارهای قدرتمندی برای کسب سود در اختیار شما می‌گذارد، اما به همان اندازه نیازمند دقت و مهارت است.

تفاوت اسپات و فیوچرز با معاملات مارجین

وقتی وارد پلتفرم‌های معاملاتی می‌شوید، احتمالاً در کنار گزینه‌های اسپات و فیوچرز، نام سومی هم به چشمتان خورده است: معاملات مارجین (Margin Trading). بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار، مارجین و فیوچرز را با هم اشتباه می‌گیرند، زیرا هر دو به شما قدرتی بیشتر از سرمایه‌ی اصلی‌تان می‌دهند. اما این دو روش، دنیاهایی کاملاً متفاوت دارند. بیایید این گره‌ی ذهنی را باز کنیم.

شباهت‌ها و تفاوت‌های فیوچرز و مارجین

برای اینکه جایگاه معاملات مارجین را درست درک کنید، آن را به عنوان پلی میان بازار اسپات و فیوچرز در نظر بگیرید.

شباهت‌ها:

• قدرت خرید بیشتر: در هر دو روش، شما می‌توانید با سرمایه‌ای بیشتر از پول جیبتان معامله کنید.
• بازار دوطرفه: هم در مارجین و هم در فیوچرز، امکان کسب سود از ریزش قیمت‌ها وجود دارد (در مارجین با قرض گرفتن و فروش ارز، و در فیوچرز با باز کردن قرارداد فروش).

تفاوت‌های اصلی:

• محل انجام بازی: معاملات مارجین دقیقاً در همان "بازار اسپات" انجام می‌شود. یعنی وقتی شما در حالت مارجین بیت‌کوین می‌خرید، سفارش شما در دفتر سفارشات بازار اسپات ثبت می‌شود و بر عرضه و تقاضای واقعی آن اثر می‌گذارد. اما فیوچرز بازار جداگانه‌ی خودش را دارد و بر روی قراردادها می‌چرخد.
• نوع دارایی: در معاملات مارجین، شما همچنان با "ارز واقعی" سر و کار دارید، اما بخشی از پول خرید آن را قرض گرفته‌اید. اما در فیوچرز، همان‌طور که گفتیم، شما فقط با "قراردادها" کار دارید و مالکیتی وجود ندارد.

آیا وام‌گیری در مارجین شبیه به اهرم در فیوچرز است؟

شاید در نگاه اول، نتیجه‌ی نهایی هر دو یکسان باشد (سود یا ضرر چند برابر)، اما مکانیزم پشت صحنه‌ی آن‌ها متفاوت است.

• وام‌گیری در مارجین (Borrowing): تصور کنید می‌خواهید ماشینی بخرید ولی پولتان کم است. از بانک وام می‌گیرید، ماشین را می‌خرید و باید ماهانه به بانک "سود وام" بدهید. در معاملات مارجین دقیقاً همین اتفاق می‌افتد. شما از صرافی پول یا ارز دیجیتال قرض می‌گیرید تا در بازار اسپات معامله کنید. در ازای این کار، باید به صرافی "بهره‌ی ساعتی" پرداخت کنید. این بهره معمولاً روی اصل سرمایه‌ی شما محاسبه می‌شود و اگر معامله را طولانی‌مدت باز نگه دارید، بدهی شما سنگین خواهد شد.
• اهرم در فیوچرز (Leverage): در اینجا شما پولی را به معنای سنتی "وام" نمی‌گیرید. بلکه مبلغی را به عنوان وثیقه (Margin) نزد صرافی می‌گذارید و صرافی به اعتبار آن وثیقه، به شما اجازه‌ی کنترل قراردادهای بزرگتر را می‌دهد. در فیوچرز شما "سود وام" پرداخت نمی‌کنید، بلکه درگیر همان هزینه‌ی "فاندینگ ریت" هستید که پیش‌تر توضیح دادیم.

نتیجه‌گیری ساده:

اگر می‌خواهید با سرمایه‌ی قرضی معامله کنید اما همچنان در فضای واقعی بازار اسپات باشید، مارجین برای شماست. اما اگر به دنبال سرعت بالا، اهرم‌های خیلی سنگین (مثلاً 50 یا 100 برابر) و دوری از پیچیدگی‌های محاسبه‌ی بهره‌ی وام هستید، فیوچرز گزینه‌ی تخصصی‌تری محسوب می‌شود.

کدام بازار برای شما مناسب‌تر است؟ راهنمای انتخاب

رسیدن به این نقطه از مقاله یعنی شما حالا تفاوت‌های فنی و ساختاری این دو بازار را به خوبی درک کرده‌اید. اما سوال اصلی هنوز باقی است: با توجه به شخصیت، سرمایه و اهداف من، کدام در ورودی را باید باز کنم؟ انتخاب اشتباه در این مرحله می‌تواند باعث دلسردی یا از دست رفتن سرمایه‌ی شما شود. بیایید با هم یک چک‌لیست ساده را مرور کنیم تا جایگاه خودتان را در این بازار بزرگ پیدا کنید.

چه کسانی باید سمت معاملات اسپات بروند؟ (سرمایه‌گذاران بلندمدت)

بازار اسپات خانه‌ی امن کسانی است که به آینده‌ی فناوری بلاک‌چین ایمان دارند و عجله‌ای برای ثروتمند شدن یک‌شبه ندارند. اگر ویژگی‌های زیر را در خود می‌بینید، شک نکنید که بازار اسپات برای شما ساخته شده است:

• صبر و حوصله‌ی زیاد: اگر می‌توانید یک ارز را بخرید و ماه‌ها یا سال‌ها به آن دست نزنید تا به ثمر بنشیند.
• گریزان از استرس: اگر نوسانات لحظه‌ای بازار ضربان قلب شما را بالا می‌برد و می‌خواهید شب‌ها با خیال راحت بخوابید، اسپات گزینه‌ی بهتری است؛ زیرا خطر لیکویید شدن شما را تهدید نمی‌کند.
• تازه وارد هستید: اگر اولین بار است که می‌خواهید بیت‌کوین یا اتریوم بخرید، حتماً از اسپات شروع کنید تا با محیط صرافی و نحوه‌ی خرید و فروش آشنا شوید.
• هدف انباشت سرمایه: اگر می‌خواهید دارایی‌های خود را به کیف پول امن منتقل کنید و مالکیت کامل آن‌ها را داشته باشید.

چه کسانی مناسب معاملات فیوچرز هستند؟ (تریدرهای روزانه و ریسک‌پذیر)

بازار فیوچرز میدان نبرد معامله‌گران حرفه‌ای و کسانی است که به دنبال هیجان و سودهای سریع هستند. این بازار برای شما مناسب است اگر:

• مدیریت ریسک را بلدید: اگر می‌دانید چگونه حد ضرر (Stop Loss) تعیین کنید و احساسات خود را در زمان نوسانات شدید کنترل کنید.
• سرمایه‌ی کمی دارید: اگر سرمایه‌ی اولیه‌ی شما کم است اما می‌خواهید با استفاده از اهرم، سودهای درشت‌تری کسب کنید (البته با پذیرش ریسک بالا).
• معامله‌گر روزانه (Day Trader) هستید: اگر شغل شما ترید کردن است و می‌توانید ساعت‌ها پای سیستم بنشینید و نوسانات کوچک بازار را شکار کنید.
• بازار نزولی است: در زمان‌هایی که قیمت‌ها در حال ریزش هستند، فیوچرز تنها پناهگاه شماست تا بتوانید با گرفتن پوزیشن فروش، از ریزش‌ها هم سود بسازید.

نقش تحلیل تکنیکال و فاندامنتال در انتخاب بازار

نوع تحلیلی که برای موفقیت نیاز دارید، در این دو بازار کمی متفاوت است. ابزار دست شما باید با زمینی که در آن کار می‌کنید، همخوانی داشته باشد.

• در بازار اسپات (تحلیل فاندامنتال):
  در اینجا نگاه شما بلندمدت است. پس باید بدانید ارزی که می‌خرید، چه پروژه‌ای دارد، تیم سازنده‌ی آن کیست و چه مشکلی را حل می‌کند. به این بررسی عمیق، تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis) یا بنیادی می‌گویند. در اسپات، "ارزش ذاتی" پروژه مهم‌تر از نمودار قیمت لحظه‌ای آن است.
• در بازار فیوچرز (تحلیل تکنیکال):
  در فیوچرز، شما روی نوسانات قیمت در کوتاه‌مدت شرط می‌بندید. اینکه تیم پروژه کیست، شاید برای ترید یک‌ساعته‌ی شما اهمیتی نداشته باشد. در اینجا شما به تحلیل تکنیکال (Technical Analysis) نیاز دارید؛ یعنی مهارت خواندن نمودارها، الگوهای قیمتی و استفاده از اندیکاتورها. در فیوچرز، "روند نمودار" پادشاه است.

منابع:

Morpher

Binance

Metrotrade