روز دوشنبه، تنها در مدت سه ساعت، ۲ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام آمریکا از بین رفت؛ اتفاقی که یکی از شدیدترین بازگشتهای درونروزی بازار در سال جاری بود. این سقوط زمانی رخ داد که شوک ژئوپلیتیکی با بازاری برخورد کرد که از قبل تحت فشار بزرگترین عرضه اولیه عمومی در تاریخ آمریکا قرار داشت.
شروع روز معاملاتی چگونه بود؟
جلسه معاملاتی با فضایی غیرمنتظره و خوشبینانه آغاز شد. شاخص S&P 500 در ساعت ۹:۴۵ صبح به وقت شرق آمریکا نزدیک به ۱.۵ درصد رشد داشت و سهام شرکتهای فناوری پیشتاز افزایش قیمتها بودند. در ابتدای معاملات هیچ نشانهای از اتفاقی که در راه بود دیده نمیشد.
اما تا ساعت ۱۰:۴۰ صبح، فشار فروش بهطور همزمان در تمام کلاسهای دارایی اصلی شروع به افزایش کرد؛ بدون آنکه تیتر خبری مشخصی برای توضیح این اتفاق وجود داشته باشد. این چرخش بازار سریع، گسترده و هدفمند بود؛ همان نوع خروج هماهنگی که فعالان باتجربه بازار معمولاً آن را به واکنش نهادهای بزرگ به اطلاعاتی نسبت میدهند که هنوز به عموم مردم نرسیده است.
دو ساعت بعد، دلیل این اتفاق روشن شد.
بالگردی که بازارها را تکان داد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که ایران شب گذشته یک بالگرد آپاچی آمریکایی را در تنگه هرمز سرنگون کرده و ایالات متحده باید به این حمله پاسخ دهد. شاخص S&P 500 بلافاصله به پایینترین سطح روزانه خود سقوط کرد و نسبت به سقف صبحگاهی، ۲۴۰ واحد افت داشت. در نتیجه، طی سه ساعت، ۲.۱ تریلیون دلار از ارزش بازار از بین رفت.
این شوک ژئوپلیتیکی در حالی به بازار وارد شد که بازار از قبل با فشار فروش ساختاری قابل توجهی از منبعی کاملاً جداگانه دستوپنجه نرم میکرد.
عامل اسپیسایکس
قرار است اسپیسایکس در تاریخ ۱۲ ژوئن با ارزشگذاری ۱.۷۷ تریلیون دلار وارد بازار شود و با جذب ۷۵ میلیارد دلار سرمایه، بزرگترین عرضه اولیه عمومی در تاریخ آمریکا را رقم بزند. این شرکت ۳۰ درصد از سهام خود را به سرمایهگذاران خرد اختصاص داده است؛ رقمی که سه برابر عرف رایج صنعت محسوب میشود. با این حال، بیشتر سرمایهگذاران خرد همچنان نتوانستهاند تمام سهمیه درخواستی خود را دریافت کنند.
سرمایهگذارانی که میخواهند در زمان بازگشایی معاملات روز پنجشنبه، سهم بیشتری از اسپیسایکس خریداری کنند، امروز به نقدینگی نیاز دارند و این نقدینگی را با فروش موقعیتهای فعلی خود تأمین میکنند.
اسپیسایکس در روز عرضه فوراً وارد شاخص Nasdaq 100 نخواهد شد. نزدک قوانین خود را بهطور خاص برای این عرضه اولیه تغییر داده و دوره انتظار استاندارد سهماهه را به فقط ۱۵ روز معاملاتی کاهش داده است. این یعنی خرید مکانیکی و اجباری از سوی تمام صندوقهای QQQ احتمالاً در اوایل جولای آغاز خواهد شد.
تحلیلگران برآورد میکنند که این فرآیند به خرید خودکار ۲۲ تا ۲۷ میلیارد دلار از سهام اسپیسایکس نیاز داشته باشد و برای ایجاد فضا در شاخص، از وزن تمام سهام فعلی نزدک ۱۰۰ کاسته شود. MSCI نیز قوانین مشابهی برای ورود زودهنگام این سهم اتخاذ کرده است؛ موضوعی که تریلیونها دلار دارایی تحت ردیابی دیگر را نیز پس از عرضه، مجبور به خرید سهام اسپیسایکس خواهد کرد.
نتیجه این است که سرمایهگذاران خرد و نهادی بهطور همزمان در حال افزایش نقدینگی هستند؛ سرمایهگذاران خرد برای مشارکت در عرضه اولیه و نهادها برای آمادهسازی ترازنامههای خود پیش از بازتنظیم اجباری شاخصها.
این اتفاق چه معنایی دارد؟
فروش گسترده روز دوشنبه حاصل همزمانی دو نیروی مختلف بود. موج نقدشوندگی ناشی از اسپیسایکس طی روزهای گذشته و با نزدیک شدن به زمان عرضه، بهآرامی در حال شکلگیری بود. حادثه مربوط به بالگرد ایرانی نیز محرک احساسیای بود که فرآیند منظم تأمین نقدینگی را به فرار آشفته از داراییهای پرریسک تبدیل کرد.
کوبیسی لتر، که پیش از انتشار تیتر خبری، الگوی غیرعادی فروش را برجسته کرده بود، اشاره کرد زمانی که نهادهای بزرگ با این شدت و بهطور همزمان در تمام کلاسهای دارایی اقدام به فروش میکنند، این موضوع اغلب نشان میدهد آنها از اطلاعاتی آگاه هستند که هنوز بازار گستردهتر از آن خبر ندارد.
* اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایهگذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه میکنیم قبل از انجام هر گونه سرمایهگذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.
