اسنایپینگ (Sniping) کریپتو چیست؟ چگونه زودتر از دیگران وارد معامله شویم؟

در این مقاله، مکانیزم فنی این شکار لحظه‌ای را بررسی می‌کنیم و به شما نشان می‌دهیم که در پشت پرده تراکنش‌های تایید نشده و جنگ کارمزدها چه می‌گذرد تا بتوانید با دیدی باز و واقع‌بینانه در این بازار پر نوسان فعالیت کنید.

اسنایپینگ در ارز دیجیتال به چه معناست؟

اسنایپینگ (Sniping) اصطلاحی است که احتمالا ذهن شما را به سمت بازی‌های کامپیوتری یا فیلم‌های اکشن و تک‌تیراندازها می‌برد. در دنیای ارز دیجیتال هم مفهوم آن تفاوت زیادی با معنای اصلی‌اش ندارد. همان‌طور که یک تک‌تیرانداز با صبر و حوصله در کمین می‌نشیند تا در بهترین موقعیت و با بالاترین سرعت شلیک کند، در بازار کریپتو هم اسنایپینگ به معنای کمین کردن برای خرید یک توکن، دقیقا در لحظه‌ی تولد و آغاز معاملات آن است.

اگر بخواهیم ساده‌تر بگوییم، اسنایپینگ هنر «اولین نفر بودن» در صف خرید است. تصور کنید قرار است بلیت کنسرت یک خواننده‌ی بسیار محبوب رأس ساعت ۱۲ فروخته شود. هزاران نفر منتظرند تا سایت باز شود، اما یک نفر با استفاده از ابزارهای خاص، کسری از ثانیه بعد از باز شدن سایت، بهترین صندلی‌ها را می‌خرد. در بازار رمزارز، این عمل را اسنایپینگ و فرد یا ابزاری که این کار را انجام می‌دهد، اسنایپر (Sniper) می‌نامند.

تعریف ساده اسنایپینگ و ورود در لحظه‌ی صفر

اسنایپینگ در واقع یک استراتژی معاملاتی خودکار است که هدفش خرید ارز دیجیتال با پایین‌ترین قیمت ممکن است. این اتفاق زمانی می‌افتد که یک توکن جدید برای اولین بار در یک صرافی غیرمتمرکز یا دکس (DEX - صرافی‌هایی که بدون واسطه و توسط کدهای برنامه کار می‌کنند مثل یونی‌سواپ) لیست می‌شود.

زمانی که سازندگان یک پروژه، نقدینگی (پولی که برای شروع معاملات لازم است) را به استخر صرافی واریز می‌کنند، معاملات آغاز می‌شود. به این لحظه، لحظه‌ی صفر یا Block Zero می‌گویند. در این لحظه:

• قیمت توکن در پایین‌ترین حد ممکن است.
• هنوز تقاضای زیادی وارد بازار نشده است.
• کاربران عادی هنوز حتی دکمه‌ی خرید را در صرافی ندیده‌اند.

اسنایپرها تلاش می‌کنند دقیقا در همین لحظه‌ی طلایی وارد شوند و توکن‌ها را با قیمت کف بخرند و سپس با افزایش قیمت، آن‌ها را با سود بفروشند.

اهمیت حیاتی سرعت و زمان‌بندی در معاملات اسنایپ

در دنیای اسنایپینگ، ثانیه‌ها هم زمان زیادی محسوب می‌شوند؛ اینجا صحبت از میلی‌ثانیه است. شاید بپرسید چرا سرعت تا این حد اهمیت دارد؟ دلیل آن نوسانات وحشتناک قیمت در لحظات اولیه است.

وقتی یک توکن جدید و پرطرفدار عرضه می‌شود، نمودار قیمت آن شبیه به یک خط صاف و عمودی رو به بالا حرکت می‌کند. اگر شما به عنوان یک خریدار عادی، تنها ۱۰ ثانیه دیرتر اقدام کنید، ممکن است مجبور شوید همان توکن را ۵ یا ۱۰ برابر قیمت اولیه بخرید.

• انسان در برابر ماشین: سرعت واکنش انسان و کلیک کردن روی دکمه‌ی خرید، هرگز به پای سرعت کدهای کامپیوتری نمی‌رسد. به همین دلیل است که اسنایپینگ تقریبا همیشه توسط ربات‌ها (نرم‌افزارهای خودکار) انجام می‌شود.
• جنگ سرعت: رقابت در اینجا بین انسان و ربات نیست، بلکه بین ربات‌های مختلف است. هر رباتی که بتواند تراکنش خود را سریع‌تر در شبکه ثبت کند، برنده است و توکن را ارزان‌تر می‌خرد.

چرا تریدرها به سراغ استراتژی اسنایپینگ می‌روند؟

استفاده از روش اسنایپینگ با وجود پیچیدگی‌ها و ریسک‌هایش، جذابیت بسیار زیادی برای معامله‌گران دارد. انگیزه‌ی اصلی را می‌توان در یک کلمه خلاصه کرد: سودهای نجومی در زمان کوتاه.

تریدرها (معامله‌گران) معمولا به دلایل زیر جذب این روش می‌شوند:

• خرید در کف قیمت: هیچ استراتژی دیگری وجود ندارد که به شما اجازه دهد یک دارایی را دقیقا با قیمت اولیه‌ی عرضه خریداری کنید. اسنایپینگ این امکان را فراهم می‌کند که شما ارزان‌تر از ۹۹ درصد افراد دیگر وارد بازار شوید.
• سوار شدن بر موج هیجان: توکن‌های جدید معمولا در ساعات اولیه‌ی عرضه، با هجوم خریداران روبرو می‌شوند. اسنایپرها که توکن را در لحظه‌ی صفر خریده‌اند، می‌توانند زمانی که سایر مردم تازه در حال ورود به بازار هستند، دارایی خود را با سودهای چند صد درصدی بفروشند.
• بهره‌وری زمانی: برخلاف ترید روزانه که نیاز به ساعت‌ها تحلیل نمودار و بررسی اخبار دارد، اسنایپینگ بر مبنای رویدادهای لحظه‌ای است. اگر موفقیت‌آمیز باشد، سود مورد نظر در عرض چند دقیقه یا حتی چند ثانیه به دست می‌آید.

البته نباید فراموش کرد که این روش جذاب، خطرات بزرگی هم دارد که در بخش‌های بعدی مقاله به طور کامل به آن‌ها خواهیم پرداخت. اما برای بسیاری از فعالان حرفه‌ای، پتانسیل کسب سودهای کلان، ارزش پذیرش این ریسک‌ها را دارد.

مکانیسم فنی: فرآیند اسنایپینگ چگونه انجام می‌شود؟

شاید تصور کنید که اسنایپینگ فقط داشتن اینترنت پرسرعت و کلیک کردن سریع روی دکمه‌ی خرید است، اما واقعیت بسیار پیچیده‌تر و فنی‌تر است. اسنایپینگ یک نبرد تمام‌عیار در لایه‌های زیرین بلاکچین است؛ جایی که چشم انسان قادر به دیدن آن نیست. برای اینکه بفهمیم یک ربات اسنایپر چطور در کسری از ثانیه خرید را انجام می‌دهد، باید به پشت‌صحنه‌ی فنی ماجرا برویم.

این فرآیند پیچیده را می‌توان در سه مرحله‌ی اصلی ساده‌سازی کرد:

نظارت بر استخر نقدینگی یا Liquidity Pool

در صرافی‌های غیرمتمرکز، چیزی به نام "دفتر سفارشات" که در صرافی‌های معمولی می‌بینید وجود ندارد. در عوض، سیستمی به نام استخر نقدینگی (Liquidity Pool) وجود دارد.

• استخر نقدینگی چیست؟ تصور کنید دو سطل بزرگ دارید؛ یکی پر از توکن جدید و دیگری پر از یک ارز معتبر مثل اتریوم یا تتر. تا زمانی که سازنده‌ی توکن، این دو سطل را پر نکند و در صرافی قرار ندهد، هیچ‌کس نمی‌تواند معامله‌ای انجام دهد. به این کار "تامین نقدینگی" می‌گویند.

ربات‌های اسنایپر به جای اینکه منتظر اعلام رسمی در کانال‌های تلگرام بمانند، مستقیماً کدهای بلاکچین (Blockchain - دفتر کل دیجیتالی که تمام تراکنش‌ها در آن ثبت می‌شود) را زیر نظر می‌گیرند. آن‌ها به دنبال یک تراکنش خاص می‌گردند: تراکنشی که می‌گوید "سازنده در حال ریختن پول درون استخر است". به محض اینکه ربات این سیگنال را دریافت کند، متوجه می‌شود که معاملات تا چند ثانیه‌ی دیگر آغاز خواهد شد.

نقش ممپول Mempool در شناسایی تراکنش‌های تایید نشده

اینجا بخش جادویی ماجراست. وقتی شما یا هرکس دیگری در شبکه بلاکچین تراکنشی انجام می‌دهید، این تراکنش بلافاصله تایید و ثبت نمی‌شود. بلکه ابتدا وارد یک "اتاق انتظار" می‌شود.

• ممپول (Mempool) چیست؟ ممپول مخفف Memory Pool یا استخر حافظه است. فرض کنید می‌خواهید نامه‌ای بفرستید؛ وقتی نامه را در صندوق پست می‌اندازید، نامه هنوز به مقصد نرسیده و پستچی هم هنوز آن را برنداشته است، اما نامه در صندوق وجود دارد. ممپول دقیقا همین صندوق پستی یا اتاق انتظار است که تراکنش‌های در صف تایید در آنجا منتظر می‌مانند تا توسط ماینرها (استخراج‌کنندگان) انتخاب شوند.

ربات‌های اسنایپر در این اتاق انتظار حضور دارند و تمام نامه‌های (تراکنش‌های) باز نشده را می‌خوانند!

زمانی که ربات می‌بیند تراکنش "افزودن نقدینگی" توسط سازنده‌ی توکن وارد ممپول شده است (هنوز تایید نشده)، می‌فهمد که بازار در حال باز شدن است. در همین لحظه، ربات سفارش خرید خود را ارسال می‌کند تا دقیقا در همان بلوک (Block - بسته‌ای از اطلاعات که به زنجیره‌ی بلاکچین اضافه می‌شود) یا بلافاصله بعد از تراکنش نقدینگی قرار بگیرد.

مفهوم جنگ گس Gas War و تاثیر کارمزد بر موفقیت تراکنش

حالا که ربات فهمید نقدینگی در حال اضافه شدن است، یک مشکل بزرگ وجود دارد: صدها ربات دیگر هم همین را دیده‌اند. چطور می‌توان از بین این همه رقیب، نفر اول بود؟ پاسخ در پول بیشتر است.

در شبکه‌های بلاکچینی مثل اتریوم، شما باید برای انجام هر تراکنش مبلغی را به عنوان گس (Gas Fee) یا هزینه‌ی سوخت پرداخت کنید. این پول به ماینرها می‌رسد. ماینرها هم طبیعتاً عاشق پول هستند؛ بنابراین تراکنشی را زودتر تایید می‌کنند که کارمزد پیشنهادی بالاتری داشته باشد.

اینجاست که پدیده‌ای به نام جنگ گس (Gas War) رخ می‌دهد:

• ربات الف متوجه شروع معاملات می‌شود و برای خرید، کارمزد ۱۰ دلار را پیشنهاد می‌دهد.
• ربات ب که سریع‌تر است، این پیشنهاد را می‌بیند و بلافاصله کارمزد خود را به ۱۵ دلار افزایش می‌دهد تا اولویت بالاتری پیدا کند.
• ربات الف مجدد کارمزد را به ۲۰ دلار می‌رساند.

این رقابت در کسری از ثانیه اتفاق می‌افتد و کارمزدها به شدت بالا می‌رود. در نهایت، ماینر ابتدا تراکنش "افزودن نقدینگی سازنده" را تایید می‌کند و بلافاصله بعد از آن، تراکنش رباتی را قرار می‌دهد که بیشترین رشوه (کارمزد) را پرداخت کرده است. اینگونه است که یک اسنایپر موفق می‌شود در همان ثانیه‌ی اول، صاحب توکن شود.

ابزارهای شکار: ربات اسنایپر چیست و چه نقشی دارد؟

تا اینجا متوجه شدیم که در فرآیند اسنایپینگ، ما با یک جنگ تمام‌عیار بر سر ثانیه‌ها روبرو هستیم. در این میدان نبرد، اگر بخواهید با روش‌های دستی و معمولی خرید کنید، شبیه به سربازی هستید که با دست خالی به جنگ تانک‌ها رفته است. اینجاست که ابزار اصلی این کار، یعنی ربات اسنایپر (Sniper Bot) وارد میدان می‌شود.

ربات اسنایپر در واقع یک نرم‌افزار یا کد برنامه‌نویسی‌شده است که به جای شما با بلاکچین صحبت می‌کند. شما به این ربات دستور می‌دهید: "به محض اینکه نقدینگی توکن X اضافه شد، آن را برای من بخر". و ربات بدون پلک زدن، بدون تردید و با سرعتی باورنکردنی این کار را انجام می‌دهد.

تفاوت عملکرد انسان در مقابل ربات‌های خودکار

تفاوت اصلی میان یک تریدر انسان و یک ربات، فقط در سرعت کلیک کردن نیست؛ بلکه در نحوه‌ی تعامل با شبکه است. بیایید این تفاوت‌ها را بررسی کنیم:

• سرعت واکنش: یک انسان برای دیدن دکمه‌ی خرید، تصمیم‌گیری و کلیک کردن، حداقل به چند ثانیه زمان نیاز دارد. اما ربات به محض دریافت سیگنال در ممپول، در کمتر از چند میلی‌ثانیه واکنش نشان می‌دهد.
• حذف احساسات: انسان‌ها ممکن است دچار ترس، طمع یا تردید شوند. مثلاً با دیدن نوسان قیمت دست‌پاچه شوند. اما ربات هیچ احساسی ندارد و فقط طبق دستورات از پیش تعیین‌شده عمل می‌کند.
• نظارت ۲۴ ساعته: شما نمی‌توانید تمام شبانه‌روز پای مانیتور بنشینید و منتظر لیست شدن یک توکن باشید، اما ربات خستگی‌ناپذیر است و می‌تواند هفته‌ها بدون وقفه منتظر لحظه‌ی موعود بماند.
• عبور از رابط کاربری: انسان‌ها مجبورند از طریق وب‌سایت صرافی (مثل یونی‌سواپ) معامله کنند که ممکن است کند شود یا هنگ کند. اما ربات‌ها مستقیماً با قرارداد هوشمند (Smart Contract - کدهای دیجیتالی که قوانین معامله را اجرا می‌کنند) ارتباط برقرار می‌کنند و نیازی به لود شدن سایت ندارند.

معرفی انواع ربات‌های اسنایپر در شبکه‌های مختلف

دنیای ربات‌های اسنایپر بسیار گسترده است. بسته به اینکه روی چه شبکه‌ای (اتریوم، بایننس اسمارت چین یا سولانا) فعالیت می‌کنید و چقدر دانش فنی دارید، ابزارهای متفاوتی در دسترس شماست.

ربات‌های مبتنی بر تلگرام و دیسکورد

این دسته از ربات‌ها به دلیل سادگی و در دسترس بودن، محبوب‌ترین ابزار برای تازه‌کارها هستند. شما در محیط تلگرام با یک ربات چت می‌کنید، آدرس کیف پول خود را به آن می‌دهید و دستورات خرید و فروش را با دکمه‌های ساده اجرا می‌کنید.

• مزیت: کاربری بسیار آسان، قابل استفاده روی گوشی موبایل و سرعت بالا.
• نکته‌ی مهم: برخی از این ربات‌ها کیف پول اختصاصی برای شما می‌سازند. امنیت این کیف‌ها بسیار مهم است و باید مراقب باشید که کلید خصوصی (Private Key - رمز اصلی دسترسی به دارایی‌ها) در اختیار افراد ناشناس قرار نگیرد. ربات‌هایی مثل Maestro یا Unibot در این دسته قرار می‌گیرند.

پلتفرم‌های تخصصی اسنایپینگ تحت وب

این ابزارها شبیه به پنل‌های معاملاتی حرفه‌ای هستند که روی مرورگر کامپیوتر اجرا می‌شوند. این پلتفرم‌ها معمولاً امکانات تحلیلی بیشتری نسبت به ربات‌های تلگرامی دارند و به شما اجازه می‌دهند جزئیات دقیق‌تری مثل میزان دقیق کارمزد، حد ضرر (Stop Loss - نقطه‌ای که اگر قیمت پایین‌تر رفت، ربات دارایی را می‌فروشد تا ضرر بیشتر نشود) و استراتژی‌های خروج را تنظیم کنید.

جدول مقایسه‌ای: ترید دستی در برابر ترید با ربات اسنایپر

برای اینکه دید شفاف‌تری نسبت به تفاوت این دو روش داشته باشید، جدول زیر مقایسه‌ی دقیقی بین خرید دستی (توسط انسان) و خرید اتوماتیک (توسط ربات) ارائه می‌دهد:

ویژگی	ترید دستی (انسان)	ترید با ربات اسنایپر
سرعت عمل	کند (وابسته به سرعت اینترنت و واکنش چشم و دست)	بسیار سریع (میلی‌ثانیه؛ وابسته به سرعت کد و شبکه)
دقت در اجرا	احتمال خطای انسانی (وارد کردن عدد اشتباه)	دقت کامل (اجرای دقیق تنظیمات وارد شده)
هزینه‌ی اولیه	رایگان (فقط کارمزد شبکه)	هزینه‌بر (نیاز به خرید اشتراک ربات یا پرداخت درصدی از سود)
هزینه‌ی گس (Gas)	استاندارد و پایین	بسیار بالا (برای رقابت در جنگ گس و اولویت تراکنش)
ریسک امنیتی	پایین (کنترل کامل روی کیف پول)	بالا (نیاز به دسترسی دادن به ربات یا کیف پول واسط)
دانش فنی	نیاز به دانش پایه	نیاز به دانش متوسط تا پیشرفته برای تنظیم صحیح
مناسب برای	سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و کم‌ریسک	شکار فرصت‌های لحظه‌ای و پرریسک (اسنایپ)

همان‌طور که می‌بینید، استفاده از ربات قدرت شما را چند برابر می‌کند، اما هم‌زمان هزینه‌ها و ریسک‌های فنی جدیدی را هم به فرآیند سرمایه‌گذاری شما اضافه می‌کند که باید برای مدیریت آن‌ها آماده باشید.

انواع روش‌های متداول اسنایپینگ در بازار کریپتو

وقتی صحبت از اسنایپینگ می‌شود، اکثر افراد فقط به خرید ارزهای دیجیتال جدید فکر می‌کنند؛ اما واقعیت این است که این استراتژی در بخش‌های مختلف بازار کاربرد دارد. اسنایپرها بسته به اینکه دنبال چه نوع دارایی و سودی هستند، از روش‌های متفاوتی استفاده می‌کنند. در ادامه، سه روش اصلی و رایج در این حوزه را بررسی می‌کنیم.

اسنایپینگ نقدینگی Liquidity Sniping (ویژه توکن‌های جدید)

این همان روش کلاسیک و مشهوری است که در بخش‌های قبل درباره‌ی آن صحبت کردیم. هدف در اینجا کاملاً مشخص است: خرید توکن دقیقاً در لحظه‌ی باز شدن استخر معاملاتی.

در این روش، ربات‌ها طوری تنظیم می‌شوند که آدرس قرارداد هوشمند (Smart Contract) یک توکن خاص را زیر نظر بگیرند. آن‌ها منتظر لحظه‌ای می‌مانند که توسعه‌دهندگان پروژه، نقدینگی را به صرافی اضافه کنند.

به محض اینکه این اتفاق بیفتد، ربات وارد عمل می‌شود. نکته‌ی کلیدی در اینجا این است که اسنایپینگ نقدینگی معمولاً روی صرافی‌های غیرمتمرکز یا DEX (مانند یونی‌سواپ یا پنکیک‌سواپ) انجام می‌شود، چون در این صرافی‌ها واسطه‌ای وجود ندارد و همه چیز بر اساس کدهای شفاف انجام می‌شود. این روش برای کسانی جذاب است که می‌خواهند از رشد انفجاری قیمت در دقیقه‌های اول عرضه سود ببرند.

اسنایپینگ NFT و شکار توکن‌های کمیاب با قیمت پایین

دنیای توکن‌های غیرمثلی یا NFT (آثار هنری و کلکسیونی دیجیتال) هم از دست اسنایپرها در امان نیست. اما استراتژی در اینجا کمی متفاوت است. در بازار NFT، قیمت همه چیز یکسان نیست و «کمیابی» حرف اول را می‌زند.

اسنایپینگ در این حوزه معمولاً به دو صورت انجام می‌شود:

• شکار اشتباهات قیمت‌گذاری: گاهی اوقات یک فروشنده به اشتباه قیمت یک NFT باارزش را پایین‌تر از ارزش واقعی یا زیر قیمت کف (Floor Price - پایین‌ترین قیمت موجود برای آیتم‌های یک مجموعه) تعیین می‌کند. مثلاً ممکن است به جای ۱۰ اتریوم، به اشتباه عدد ۱ را وارد کند. ربات‌های اسنایپر بلافاصله این اشتباه را شناسایی کرده و آن آیتم را می‌خرند تا بعداً با قیمت واقعی بفروشند.
• شکار کمیابی (Rarity Sniping): در مجموعه‌های بزرگ NFT، برخی آیتم‌ها ویژگی‌های ظاهری خاص و کمیابی دارند. زمانی که یک مجموعه تازه رونمایی می‌شود (Reveal)، ممکن است فاصله‌ی زمانی کوتاهی وجود داشته باشد که تصاویر روی سایت اصلی بارگذاری شده‌اند اما هنوز در بازار فروش (مثل OpenSea) به‌روزرسانی نشده‌اند. ربات‌ها با خواندن مستقیم اطلاعات از بلاکچین، آیتم‌های بسیار کمیاب را شناسایی کرده و قبل از اینکه فروشنده متوجه ارزش بالای آن شود، آن را به قیمت معمولی خریداری می‌کنند.

اسنایپینگ عرضه اولیه یا IDO Sniping

این روش مربوط به مرحله‌ای قبل از لیست شدن عمومی توکن است. آی‌دی‌او یا IDO (عرضه‌ی اولیه در صرافی غیرمتمرکز) رویدادی است که در آن، پروژه تلاش می‌کند سرمایه‌ی اولیه را جمع‌آوری کند.

در این حالت، توکن‌ها معمولاً در پلتفرم‌های خاصی به نام لانچ‌پد (Launchpad - سکویی برای معرفی و فروش اولیه‌ی پروژه‌ها) عرضه می‌شوند. تعداد توکن‌ها محدود است و تقاضا بسیار زیاد.

در اینجا اسنایپینگ به معنای استفاده از ربات یا اسکریپت‌های سریع برای تضمین خرید در این پیش‌فروش‌ها است. از آنجا که خرید در قیمت IDO معمولاً بسیار ارزان‌تر از قیمت بازار است، رقابت شدیدی برای ورود به لیست خریداران وجود دارد و کسانی که بتوانند در ثانیه‌های اول باز شدن فروش عمومی خرید کنند، برنده‌ی بازی خواهند بود.

ریسک‌ها و خطرات پنهان در کمین اسنایپرها

تا اینجای کار شاید با خودتان فکر کنید که اسنایپینگ یک ماشین چاپ پول است؛ کافیست یک ربات تهیه کنید و ثروتمند شوید. اما واقعیت بازار کمی تلخ‌تر است. اسنایپینگ یکی از پرخطرترین فعالیت‌ها در دنیای ارزهای دیجیتال محسوب می‌شود و اگر بدون آگاهی وارد آن شوید، سرمایه‌ی شما در کسری از ثانیه دود می‌شود. در این بخش، دام‌هایی را بررسی می‌کنیم که همیشه در کمین اسنایپرها نشسته‌اند.

خطر هانی‌پات Honey Pot و عدم امکان فروش توکن

هانی‌پات یا «ظرف عسل» نامی شیرین برای یک کلاهبرداری بسیار تلخ است. در این روش، کلاهبرداران توکنی را می‌سازند که فقط یک ویژگی دارد: می‌توانید آن را بخرید، اما هرگز نمی‌توانید بفروشید!

مکانیزم هانی‌پات به این صورت است که سازنده‌ی توکن، کدی مخرب را درون قرارداد هوشمند (Smart Contract) مخفی می‌کند. این کد به صرافی اجازه می‌دهد که سفارش‌های خرید را پردازش کند، اما وقتی نوبت به فروش می‌رسد، تراکنش با خطا مواجه می‌شود.

• نتیجه: شما می‌بینید که قیمت توکن مدام بالا می‌رود (چون همه در حال خرید هستند و کسی نمی‌فروشد) و کیف پول شما ظاهراً پر از سود است. اما وقتی می‌خواهید سودتان را نقد کنید، متوجه می‌شوید که در تله گیر افتاده‌اید و آن توکن‌ها هیچ ارزشی ندارند.

راگ پول Rug Pull و تخلیه ناگهانی نقدینگی توسط سازنده

راگ پول یا «کشیدن فرش از زیر پا» یکی از رایج‌ترین کابوس‌های تریدرهای توکن‌های جدید است. در بخش‌های قبل گفتیم که معاملات زمانی شروع می‌شود که سازنده، نقدینگی (پول پشتوانه) را به استخر واریز کند.

در این کلاهبرداری، مراحل زیر اتفاق می‌افتد:

• سازنده نقدینگی را واریز می‌کند و ربات‌ها (اسنایپرها) و مردم شروع به خرید می‌کنند.
• قیمت به شدت بالا می‌رود.
• ناگهان سازنده که هنوز کنترل نقدینگی را در دست دارد، تمام پول‌های واقعی (مثل اتریوم یا تتر) را از استخر خارج می‌کند.
• نتیجه: قیمت توکن در یک ثانیه به صفر می‌رسد و شما می‌مانید و تعداد زیادی توکن بی‌ارزش که هیچ‌کس حاضر به خریدن آن‌ها نیست.

فرانت رانینگ Front Running و شکست در برابر ربات‌های سریع‌تر

گاهی اوقات پروژه کلاهبرداری نیست، اما شما باز هم ضرر می‌کنید. دلیل این اتفاق، وجود شکارچیان دیگر است. فرانت رانینگ زمانی رخ می‌دهد که یک ربات دیگر، تراکنش خرید شما را در صف انتظار (Mempool) می‌بیند.

این ربات رقیب با پرداخت کارمزد بالاتر، دقیقاً قبل از شما خرید می‌کند و قیمت را بالا می‌برد. سپس بلافاصله بعد از خرید شما (که قیمت را باز هم بالاتر برده‌اید)، توکن‌هایش را به خود شما یا نفر بعدی می‌فروشد. به این کار حمله‌ی ساندویچی (Sandwich Attack) هم می‌گویند؛ چون تراکنش شما بین دو تراکنش ربات مهاجم گیر می‌افتد و شما توکن را بسیار گران‌تر از قیمت واقعی می‌خرید.

ضرر ناشی از کارمزدهای تراکنش ناموفق

حتی اگر توکن سالم باشد و کلاهبرداری در کار نباشد، یک خطر فنی همواره وجود دارد: شکست تراکنش.

در جنگ گس (Gas War) که صدها ربات هم‌زمان برای خرید یک توکن تلاش می‌کنند، بسیاری از تراکنش‌ها ناموفق می‌شوند (Revert یا Fail می‌شوند).

نکته‌ی دردناک اینجاست که شبکه‌ی بلاکچین (به خصوص اتریوم) حتی برای تراکنش‌های ناموفق هم کارمزد کسر می‌کند.

• مثال: تصور کنید ۵۰ دلار کارمزد می‌دهید تا یک توکن را بخرید. تراکنش شما به دلیل شلوغی یا سرعت پایین‌تر نسبت به رقبا شکست می‌خورد. شما نه تنها توکنی نخریده‌اید، بلکه آن ۵۰ دلار کارمزد را هم برای همیشه از دست داده‌اید. تکرار این اتفاق می‌تواند بخش بزرگی از سرمایه‌ی شما را ببلعد.

تاثیرات کلان اسنایپینگ بر سلامت بازار رمزارزها

تا به اینجا بیشتر بر روی سود و زیان شخصی اسنایپرها تمرکز کردیم؛ اما آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که حضور هزاران ربات شکارچی چه بلایی بر سر کل بازار می‌آورد؟ اسنایپینگ تنها یک استراتژی معاملاتی نیست، بلکه پدیده‌ای است که می‌تواند ساختار یک پروژه و حتی سلامت کل شبکه‌ی بلاکچین را تحت تاثیر قرار دهد. بیایید ببینیم فعالیت این ربات‌ها چه عواقبی برای اکوسیستم ارزهای دیجیتال دارد.

ایجاد نوسانات قیمتی شدید در لحظات اولیه عرضه

یکی از اصول بازار سالم، رشد طبیعی و تدریجی قیمت بر اساس عرضه و تقاضای واقعی است. اما ربات‌های اسنایپر این تعادل را بر هم می‌زنند.

زمانی که یک توکن لیست می‌شود، ربات‌ها حجم عظیمی از خرید را در کسری از ثانیه انجام می‌دهند. این فشار خرید ناگهانی باعث می‌شود قیمت به شکل مصنوعی و موشک‌وار بالا برود.

این اتفاق باعث ایجاد دو مشکل بزرگ می‌شود:

• تله‌ی گاوی (Bull Trap): کاربران عادی با دیدن این رشد سریع (کندل‌های سبز بزرگ)، دچار هیجان شده و فکر می‌کنند پروژه‌ی بسیار موفقی پیدا کرده‌اند. آن‌ها در اوج قیمت وارد بازار می‌شوند.
• سقوط آزاد: درست زمانی که کاربران عادی در حال خرید هستند، ربات‌ها که سود خود را کرده‌اند، شروع به فروش سنگین می‌کنند. این کار باعث ریزش ناگهانی قیمت می‌شود و نمودار قیمتی توکن، شکلی شبیه به یک ۸ فارسی پیدا می‌کند (صعود سریع و سقوط سریع).

توزیع ناعادلانه توکن و انحصار در دست ربات‌ها

فلسفه‌ی اصلی دنیای کریپتو و پروژه‌های غیرمتمرکز (DeFi)، عدالت و برابری برای همه‌ی کاربران است. قرار است هر کسی، چه با سرمایه‌ی کم و چه زیاد، فرصت برابری برای مشارکت داشته باشد. اما اسنایپینگ این عدالت را خدشه‌دار می‌کند.

وقتی ربات‌ها بخش بزرگی از موجودی توکن‌ها را در همان ثانیه‌ی اول می‌خرند، عملاً انحصار ایجاد می‌کنند. به این ترتیب:

• تعداد زیادی از توکن‌ها در کیف پول چند نفر محدود جمع می‌شود.
• کاربران واقعی و وفادار پروژه که ماه‌ها منتظر عرضه بوده‌اند، یا نمی‌توانند توکن بخرند و یا مجبورند آن را با قیمتی بسیار بالاتر از اسنایپرها تهیه کنند.
  این موضوع باعث می‌شود که جامعه‌ی حامیان پروژه دلسرد شوند و پروژه در بلندمدت ضربه ببخورد.

افزایش ترافیک شبکه و بالا رفتن کارمزد برای کاربران عادی

تاثیر منفی اسنایپینگ فقط محدود به همان توکن خاص نمی‌شود و می‌تواند کل شبکه‌ی بلاکچین (مثلاً کل شبکه‌ی اتریوم) را درگیر کند. همان‌طور که در بخش‌های قبل گفتیم، ربات‌ها برای برنده شدن در رقابت، بارها و بارها درخواست‌های خود را با کارمزدهای بالا ارسال می‌کنند.

این هجوم هم‌زمان ربات‌ها باعث بروز مشکلات زیر برای تمام کاربران می‌شود:

• اشغال فضای شبکه: بلاکچین ظرفیت محدودی دارد. وقتی هزاران ربات در حال بمباران شبکه با تراکنش‌های خود هستند، فضای خالی برای تراکنش‌های مردم عادی باقی نمی‌ماند.
• گرانی سراسری کارمزد (Gas Fee): وقتی شبکه شلوغ می‌شود، سیستم به طور خودکار هزینه‌ی کارمزد را بالا می‌برد تا ترافیک کنترل شود. در این شرایط، حتی کاربری که اصلاً کاری با آن توکن جدید ندارد و فقط می‌خواهد مقداری تتر برای دوستش بفرستد، مجبور است کارمزد بسیار سنگینی پرداخت کند.

بنابراین، اسنایپینگ اگرچه برای عده‌ای خاص سودآور است، اما هزینه‌ی آن را در واقع تمام فعالان بازار با پرداخت کارمزد بیشتر و تحمل ریسک بالاتر می‌پردازند.

بررسی پرونده‌های مشهور و واقعی اسنایپینگ

خواندن تئوری‌ها و روش‌های فنی به شما کمک می‌کند تا با مفهوم کلی آشنا شوید، اما هیچ چیز مانند بررسی اتفاقات واقعی در تاریخچه‌ی بازار، ابعاد ماجرا را روشن نمی‌کند. در طول سال‌های گذشته، نبردهای بزرگی بین اسنایپرها و پروژه‌ها رخ داده است که برخی منجر به سودهای افسانه‌ای و برخی منجر به ضررهای سنگین برای کاربران عادی شده است. بیایید دو نمونه‌ی مشهور را مرور کنیم.

ماجرای اسنایپینگ توکن UNI در صرافی یونی‌سواپ (۲۰۲۰)

یکی از معروف‌ترین رویدادهای تاریخ دیفای (DeFi - امور مالی غیرمتمرکز)، عرضه‌ی توکن حاکمیتی صرافی یونی‌سواپ با نام UNI بود. در سپتامبر ۲۰۲۰، وقتی این صرافی محبوب تصمیم گرفت توکن خود را عرضه کند، تمام نگاه‌ها به آن دوخته شده بود.

• شکار بزرگ: درست در لحظه‌ای که نقدینگی جفت‌ارز ETH/UNI به استخر اضافه شد، ربات‌های اسنایپر وارد عمل شدند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که یک ربات بسیار پیشرفته موفق به خرید ارز UNI به میزان قابل توجه در همان ثانیه‌های اول و با قیمتی بسیار پایین شد.
• سود نجومی: در حالی که کاربران عادی هنوز در حال تلاش برای باز کردن صفحه‌ی صرافی بودند، قیمت توکن به سرعت افزایش یافت. اسنایپرهایی که در قیمت کف خرید کرده بودند، توانستند در عرض چند دقیقه و با فروش توکن‌ها به خریداران مشتاق، میلیون‌ها دلار سود کسب کنند. این اتفاق قدرت بی‌چون‌وچرای ربات‌ها در بازارهای شلوغ را به همه ثابت کرد.

عرضه توکن FEG و هجوم ربات‌ها (۲۰۲۱)

سال ۲۰۲۱ سال انفجار میم‌کوین‌ها و توکن‌های جامعه‌محور بود. توکن FEG یکی از پروژه‌هایی بود که با سر‌و‌صدای زیادی در شبکه‌های اتریوم و بایننس اسمارت چین راه‌اندازی شد.

• هجوم همه‌جانبه: در زمان لیست شدن این توکن، تعداد ربات‌های اسنایپر به قدری زیاد بود که شبکه‌ی معاملات عملاً مختل شد. ربات‌ها با ایجاد صف‌های خرید سنگین، قیمت را در همان دقیقه‌ی اول به شکل مصنوعی بالا بردند.
• ضرر کاربران عادی: بسیاری از سرمایه‌گذاران تازه‌کار که نمودار عمودی قیمت را می‌دیدند، دچار فومو (FOMO - ترس از دست دادن فرصت) شدند و در قیمت‌های اوج اقدام به خرید فگ توکن کردند. اما بلافاصله پس از خرید مردم، ربات‌ها شروع به فروش و خالی کردن توکن‌های خود کردند. نتیجه این شد که قیمت به شدت سقوط کرد و کسانی که در سقف قیمت خریده بودند، بخش بزرگی از سرمایه‌ی خود را از دست دادند.

درس‌هایی که از اسنایپ‌های موفق و ناموفق می‌گیریم

بررسی این پرونده‌ها و صدها مورد مشابه دیگر، درس‌های مهمی برای ما دارد که می‌تواند از سرمایه‌ی شما محافظت کند:

• هرگز با ربات کورس نگذارید: اگر انسانی هستید که به صورت دستی ترید می‌کنید، باید بپذیرید که در لحظه‌ی لیست شدن، شانسی در برابر ربات‌ها ندارید. تلاش برای خرید در ثانیه‌ی اول، معمولاً به خرید در قیمت بالا و ضرر منتهی می‌شود.
• صبر، کلید نجات است: در اکثر موارد (مانند پرونده‌ی FEG)، قیمت توکن بعد از هیجان اولیه‌ی ربات‌ها، اصلاح می‌شود و کاهش می‌یابد. بهترین استراتژی برای کاربران عادی این است که اجازه دهند گرد‌و‌خاک جنگ ربات‌ها بخوابد و بعد از تثبیت قیمت، با تحلیل درست وارد شوند.
• شفافیت بلاکچین را نادیده نگیرید: تمام تراکنش‌های ربات‌ها روی بلاکچین ثبت می‌شود. قبل از خرید یک توکن جدید، می‌توانید با استفاده از ابزارهای تحلیل بلاکچین (Block Explorer - سایت‌هایی که جزئیات تراکنش‌ها را نشان می‌دهند) بررسی کنید که آیا در دقایق اول، خریدهای مشکوک و سنگین توسط چند کیف پول خاص انجام شده است یا خیر. اگر چنین چیزی دیدید، باید بسیار محتاط باشید چون احتمال دامپ (Dump - فروش ناگهانی و سقوط قیمت) وجود دارد.

روش‌های شناسایی و مقابله پروژه‌ها با ربات‌های اسنایپر

در بخش‌های قبلی دیدیم که ربات‌های اسنایپر چقدر می‌توانند برای یک پروژه مخرب باشند. آن‌ها با خرید زودهنگام و فروش سریع، نوسانات وحشتناکی ایجاد می‌کنند و باعث بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران واقعی می‌شوند. به همین دلیل، توسعه‌دهندگان (Developers) پروژه‌های ارز دیجیتال بیکار ننشسته‌اند و وارد یک بازی موش‌ و گربه با این ربات‌ها شده‌اند. آن‌ها از ابزارها و کدهای خاصی استفاده می‌کنند تا جلوی فعالیت ربات‌ها را بگیرند یا حداقل کار را برایشان سخت کنند.

در اینجا با مهم‌ترین روش‌های دفاعی پروژه‌ها آشنا می‌شویم:

مکانیزم‌های ضد اسنایپ Anti-Snipe در قرارداد هوشمند

قرارداد هوشمند (Smart Contract) همان کدهای اصلی سازنده‌ی توکن است. توسعه‌دهندگان می‌توانند کدهای مخفی یا تله‌هایی را درون این قرارداد قرار دهند که مخصوص شکار ربات‌ها طراحی شده‌اند.

یکی از رایج‌ترین این روش‌ها، تله‌ی مالیاتی است.

• چطور کار می‌کند؟ سازنده کدی می‌نویسد که می‌گوید: "هر کسی که در ۳ بلوک اول (حدود ۳۰ تا ۴۰ ثانیه اول) شروع معاملات خرید کرد، اگر بخواهد بفروشد باید ۹۹ درصد مالیات بدهد."
• نتیجه: ربات اسنایپر با سرعت نور خرید می‌کند، اما وقتی می‌خواهد توکن را بفروشد، متوجه می‌شود که ۹۹ درصد سرمایه‌اش به عنوان مالیات از بین می‌رود و عملاً با ضرر سنگین از بازی خارج می‌شود.

محدودیت‌های خرید و فروش در دقایق اولیه (Max Transaction)

یکی دیگر از روش‌های موثر برای جلوگیری از انحصار توکن‌ها توسط ربات‌ها، اعمال محدودیت روی حجم خرید است. به این روش Max Transaction Amount یا حداکثر مقدار تراکنش می‌گویند.

تصور کنید وارد یک فروشگاه می‌شوید که روغن کمیاب دارد و فروشنده می‌گوید: "به هر نفر فقط یک بطری روغن می‌فروشیم." این قانون باعث می‌شود که یک نفر نتواند همه‌ی روغن‌ها را بخرد و انبار کند. در دنیای کریپتو هم دقیقاً همین اتفاق می‌افتد:

• توسعه‌دهنده در کد توکن تعیین می‌کند که هیچ کیف پولی حق ندارد در هر تراکنش، بیشتر از (مثلاً) ۰.۵ درصد از کل موجودی توکن‌ها را بخرد.
• این کار باعث می‌شود ربات‌ها نتوانند حجم زیادی از توکن را ببلعند و توزیع توکن بین خریداران واقعی، عادلانه‌تر انجام می‌شود.

لیست سیاه Blacklist کردن آدرس‌های مشکوک به ربات

این روش کمی خشن‌تر و مستقیم‌تر است. بسیاری از پروژه‌ها ابزارهایی دارند که رفتار خریداران را در لحظه‌ی عرضه رصد می‌کنند. اگر سیستم تشخیص دهد که یک آدرس کیف پول رفتاری غیر طبیعی دارد (مثلاً هزاران درخواست در یک ثانیه ارسال کرده یا دقیقاً در همان بلوک نقدینگی خرید کرده است)، آن آدرس را شناسایی می‌کند.

• اقدام تنبیهی: آدرس شناسایی شده وارد لیست سیاه (Blacklist) می‌شود.
• عاقبت کار: وقتی یک آدرس در لیست سیاه قرار می‌گیرد، صاحب آن (که معمولاً صاحب ربات است) دیگر نمی‌تواند هیچ تراکنشی با آن توکن انجام دهد. یعنی توکن‌ها در کیف پولش فریز (قفل) می‌شوند و نه می‌تواند آن‌ها را بفروشد و نه می‌تواند به کیف پول دیگری انتقال دهد. سرمایه‌ی اسنایپر در این حالت کاملاً از دست می‌رود.

منابع:

Coinmarketcap

Coinbase

Cryptomaniaks