تفاوت عرضه محدود و نامحدود در ارزهای دیجیتال چیست؟

ورود به بازار کریپتو با عینک پول فیات، تله‌ای است که بسیاری از تازه‌واردان در آن گرفتار می‌شوند. فردی را در نظر بگیرید که برای فرار از تورم پول ملی، دارایی خود را وارد کریپتو می‌کند اما به دلیل شباهت ظاهری انتشار توکن جدید با چاپ پول بدون پشتوانه، از پروژه‌های قدرتمندی با عرضه نامحدود دوری می‌کند. این سوء برداشت از نحوه پاداش‌دهی صرافی‌های غیرمتمرکز و کارمزد شبکه‌ها، باعث از دست رفتن فرصت‌های بزرگ و انتخاب پروژه‌های ناکارآمد اما محدود می‌شود. در این مقاله، مدل‌های عرضه محدود و نامحدود را زیر ذره‌بین می‌بریم و تفاوت بنیادی آن‌ها را با اقتصاد سنتی روشن می‌کنیم تا با درک عمیق‌تری از جریان روایی توکنومیکس، دارایی‌های خود را به درستی ارزیابی و مدیریت کنید.

مفاهیم پایه: درک ساختار عرضه در بازار ارزهای دیجیتال

برای شروع یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه، پیش از هر چیز باید بدانیم موتور محرک ارزش در دنیای رمزارزها چگونه کار می‌کند. قیمت یک دارایی دیجیتال به صورت تصادفی بالا یا پایین نمی‌رود، بلکه کاملا به قانون پایه‌ی اقتصاد یعنی عرضه و تقاضا وابسته است. برای درک بهتر این موضوع، در این بخش پایه‌های اصلی ساختار عرضه‌ی ارزهای دیجیتال را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم.

توکنومیکس چیست و چرا میزان عرضه در اقتصاد کریپتو اهمیت دارد؟

کلمه‌ی توکنومیکس (Tokenomics) از ترکیب دو واژه توکن (Token) و اقتصاد (Economics) ساخته شده است. توکنومیکس در واقع همان اقتصاد توکنی یا سیستم مالی برنامه‌ریزی‌شده‌ی یک ارز دیجیتال است که مشخص می‌کند توکن‌ها چگونه تولید، توزیع و مصرف می‌شوند.

برای درک بهتر، یک کشور را در نظر بگیرید. بانک مرکزی آن کشور قوانین مشخصی برای چاپ اسکناس دارد. اگر چاپ پول بدون هیچ حساب و کتابی انجام شود، ارزش پول ملی به شدت افت می‌کند. در دنیای رمزارزها، توکنومیکس نقش همان بانک مرکزی را بازی می‌کند، با این تفاوت که تمام قوانین از پیش در کدهای برنامه‌نویسی نوشته شده‌اند و کسی نمی‌تواند سلیقه‌ای آن‌ها را تغییر دهد.

اما چرا میزان عرضه تا این حد مهم است؟

دلیل آن ساده است: ارزش دارایی‌های شما به طور مستقیم به تعداد توکن‌های موجود در بازار بستگی دارد. اگر پروژه‌ای بی‌نهایت توکن تولید کند و تقاضایی برای آن وجود نداشته باشد، سرمایه‌ی شما به مرور زمان کم‌ارزش می‌شود. در مقابل، پروژه‌ای با برنامه‌ی عرضه‌ی هوشمندانه، می‌تواند ارزش دارایی سرمایه‌گذاران را در طول زمان حفظ کند. بنابراین، شناخت توکنومیکس اولین قدم برای تشخیص یک پروژه‌ی آینده‌دار از یک پروژه‌ی ضعیف است.

آشنایی با اصطلاحات کلیدی: حداکثر عرضه (Max Supply)، عرضه کل (Total Supply) و عرضه در گردش (Circulating Supply)

وقتی اطلاعات یک ارز دیجیتال را در سایت‌های تحلیل بازار بررسی می‌کنید، با سه عبارت کلیدی در مورد عرضه‌ی آن روبرو می‌شوید. درک تفاوت این سه مفهوم برای تحلیل هر پروژه‌ای ضروری است. بیایید این مفاهیم را با مثال یک کارخانه‌ی تولید خودروهای کلکسیونی بررسی کنیم:

• حداکثر عرضه (Max Supply): این عدد نشان‌دهنده‌ی سقف نهایی و بیشترین تعداد توکنی است که تا ابد در آن شبکه‌ی خاص تولید خواهد شد. در مثال ما، مدیر کارخانه تصمیم می‌گیرد که فقط هزار دستگاه از یک مدل خاص خودرو تولید کند و پس از آن خط تولید برای همیشه متوقف می‌شود. مثلا حداکثر عرضه‌ بیت کوین دقیقا 21 میلیون واحد است و هرگز حتی یک واحد بیشتر از این مقدار خلق نخواهد شد.
• عرضه کل (Total Supply): این مفهوم به تعداد توکن‌هایی اشاره دارد که تا همین لحظه تولید یا استخراج شده‌اند، منهای توکن‌هایی که به طور عمدی از بین رفته‌اند (به این فرآیند توکن‌سوزی می‌گویند که تیم توسعه‌دهنده برای کاهش عرضه و کنترل تورم انجام می‌دهد). اگر کارخانه‌ی ما تا امروز 800 خودرو تولید کرده باشد، این عدد همان عرضه‌ی کل است.
• عرضه در گردش (Circulating Supply): این مهم‌ترین عددی است که باید برای سرمایه‌گذاری به آن توجه کنید. عرضه‌ی در گردش به تعداد توکن‌هایی گفته می‌شود که هم‌اکنون در دست مردم است و در بازار خرید و فروش می‌شود. از آن 800 خودروی تولید شده، ممکن است 200 دستگاه در انبار کارخانه قفل شده باشند و هنوز به بازار نیامده باشند. پس فقط 600 خودرو در بازار آزاد در حال معامله است. در دنیای رمزارزها نیز، قیمت لحظه‌ای یک دارایی بر اساس همین عرضه‌ی در گردش محاسبه می‌شود.

همان‌طور که می‌بینید، توجه به این سه فاکتور به شما کمک می‌کند تا تصویر روشنی از وضعیت فعلی و آینده‌ی یک ارز دیجیتال داشته باشید و فریب قیمت‌های به ظاهر ارزان را نخورید.

 

مدل عرضه محدود: کمیابی دیجیتال و اقتصاد ضد تورمی

مدل عرضه‌ی محدود یکی از جذاب‌ترین مفاهیم برای سرمایه‌گذاران در بازارهای مالی است. در این مدل، سازندگان از همان روز اول مشخص می‌کنند که در نهایت چه تعداد از یک توکن وجود خواهد داشت و این سقف هرگز تغییر نمی‌کند.

ارز دیجیتال با عرضه محدود چگونه کار می‌کند و چه اهدافی دارد؟

تصور کنید یک نقاش مشهور تصمیم می‌گیرد تنها صد نسخه از تابلوی جدید خود را بکشد و پس از آن قلم‌موی خود را برای همیشه کنار بگذارد. چون تعداد این تابلوها مشخص و محدود است، هرچه تقاضا برای خرید آن‌ها بیشتر شود، قیمت هر تابلو نیز بالاتر می‌رود. ارزهای دیجیتال با عرضه‌ی محدود دقیقا با همین منطق کار می‌کنند.

در این ساختار، برنامه‌نویسان یک محدودیت قطعی در کدهای شبکه قرار می‌دهند. هدف اصلی این کار ایجاد یک اقتصاد ضد تورمی (Deflationary - سیستمی که در آن به دلیل محدود بودن تعداد پول یا کالا، قدرت خرید شما در طول زمان حفظ شده یا افزایش می‌یابد) است. وقتی بدانیم که یک دارایی قرار نیست بی‌نهایت تولید شود، خیالمان راحت است که ارزش سرمایه‌ی ما به دلیل تولید بی‌رویه‌ی توکن‌های جدید، از بین نخواهد رفت.

بررسی بیت کوین به عنوان استاندارد طلایی عرضه محدود و نقش مکانیزم هاوینگ

وقتی صحبت از عرضه‌ی محدود می‌شود، بیت کوین بهترین و معروف‌ترین مثال است. خالق بیت کوین طوری این شبکه را طراحی کرده است که هرگز بیشتر از 21 میلیون واحد از آن در جهان وجود نخواهد داشت. این ویژگی باعث شده تا بسیاری از افراد، بیت کوین را طلای دیجیتال بنامند.

اما شبکه‌ی بیت کوین برای اینکه جلوی تولید سریع این 21 میلیون واحد را بگیرد، از یک ترفند هوشمندانه به نام هاوینگ (Halving - رویدادی که تقریبا هر چهار سال یک‌بار رخ می‌دهد و در آن پاداش استخراج بیت کوین‌های جدید دقیقا نصف می‌شود) استفاده می‌کند.

برای درک بهتر، یک معدن طلا را تصور کنید. در سال‌های اول، کارگران با چند ساعت کار می‌توانند مقدار زیادی طلا استخراج کنند. اما هرچه جلوتر می‌رویم، پیدا کردن طلا سخت‌تر می‌شود و کارگران با همان میزان تلاش، طلای کمتری به دست می‌آورند. در شبکه‌ی بیت کوین نیز با هر رویداد هاوینگ، سرعت ورود بیت کوین‌های جدید به بازار کمتر و کمتر می‌شود تا این دارایی به مرور زمان کمیاب‌تر و ارزشمندتر شود.

مزایای عرضه ثابت برای سرمایه‌گذاران

انتخاب پروژه‌هایی که سقف عرضه‌ی مشخصی دارند، مزایای روشنی برای سرمایه‌گذاران به همراه دارد. بیایید این مزایا را با هم مرور کنیم:

• محافظت در برابر تورم: در دنیای پول فیات، چاپ مداوم پول باعث کاهش ارزش آن می‌شود. اما در پروژه‌هایی با عرضه‌ی محدود، هیچ شخص یا نهادی نمی‌تواند توکن جدیدی خلق کند تا ارزش دارایی شما را رقیق کند.
• قابلیت پیش‌بینی‌پذیری: شما به عنوان یک خریدار دقیقا می‌دانید که در آینده چه تعداد توکن در بازار وجود خواهد داشت. این شفافیت به شما کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری برای آینده‌ی مالی خود برنامه‌ریزی کنید.
• رشد قیمت در صورت افزایش تقاضا: طبق یک قانون ساده‌ی اقتصادی، وقتی عرضه‌ی یک کالا ثابت بماند و در مقابل افراد بیشتری خواهان آن باشند، قیمت آن کالا ناگزیر افزایش پیدا می‌کند. این دقیقا همان موتوری است که به رشد قیمت دارایی‌های محدود کمک می‌کند.

چالش‌های پیش روی توکن‌های ضد تورمی

با وجود تمام این مزایا، اقتصاد عرضه‌ی محدود بدون نقص نیست و چالش‌های خاص خودش را دارد. اگر بخواهیم یک سرمایه‌گذار آگاه باشیم، باید هر دو روی سکه را ببینیم:

• خطر احتکار و کاهش استفاده‌ی روزمره: وقتی مردم بدانند که یک دارایی در آینده کمیاب و گران می‌شود، تمایلی به خرج کردن آن نخواهند داشت. آن‌ها ترجیح می‌دهند دارایی خود را در گاوصندوق دیجیتال خود نگه دارند. به همین دلیل، ارزی مثل بیت کوین بیشتر به عنوان یک ابزار برای ذخیره‌ی ثروت استفاده می‌شود تا پولی برای خریدهای روزانه‌ی ما.
• پیامدهای کاهش پاداش ماینرها: همان‌طور که در بخش هاوینگ گفتیم، پاداش تولید توکن‌های جدید مدام کمتر می‌شود. ماینرها (Miner) برای ادامه‌ی کار به پاداش نیاز دارند. در شبکه‌ای با عرضه‌ی محدود، زمانی که تمام توکن‌ها تولید شوند، درآمد ماینرها فقط از طریق کارمزد تراکنش‌ها تامین خواهد شد. اگر این کارمزدها برای پوشش هزینه‌ی دستگاه‌ها و برق آن‌ها کافی نباشد، ممکن است انگیزه‌ی خود را از دست بدهند و این موضوع می‌تواند در آینده چالش‌هایی را برای امنیت شبکه ایجاد کند.

مدل عرضه نامحدود: پویایی، انعطاف‌پذیری و اقتصاد تورمی

بسیاری از کاربران تازه‌کار در دنیای رمزارزها تصور می‌کنند که اگر یک ارز دیجیتال محدودیت عرضه نداشته باشد، قطعا بی‌ارزش است. اما این یک باور کاملا اشتباه است. در مقابل اقتصاد ضد تورمی که در بخش قبل بررسی کردیم، پروژه‌هایی وجود دارند که با مدل اقتصاد تورمی (Inflationary - سیستمی که در آن موجودی کل توکن‌ها به مرور زمان و با یک شیب مشخص افزایش می‌یابد) کار می‌کنند. این پروژه‌ها به جای تمرکز بر کمیاب بودن، روی کاربردی بودن و پویایی شبکه‌ی خود تمرکز دارند.

مکانیزم انتشار توکن در پروژه‌های با عرضه نامحدود چگونه برنامه‌ریزی می‌شود؟

کلمه‌ی نامحدود ممکن است ترسناک به نظر برسد و این حس را ایجاد کند که توسعه‌دهندگان می‌توانند هر روز میلیون‌ها توکن جدید را وارد بازار کنند. اما در پروژه‌های معتبر، عرضه‌ی نامحدود به معنای چاپ بی‌نظم و بی‌قاعده‌ی پول نیست.

برای درک این موضوع، یک شهربازی بزرگ را تصور کنید که برای استفاده از دستگاه‌های آن باید بلیت بخرید. مدیریت شهربازی تعداد بلیت‌های موجود را محدود نمی‌کند، بلکه بر اساس فرمول‌های دقیق ریاضی و تعداد بازدیدکنندگان، بلیت‌های جدیدی چاپ می‌کند تا همیشه چرخش کار حفظ شود. در شبکه‌ی ارزهای دیجیتال تورمی نیز، توکن‌های جدید بر اساس یک برنامه‌ی از پیش تعیین‌شده در کدهای برنامه‌نویسی تولید می‌شوند. این یعنی نرخ تورم (سرعت و درصد اضافه شدن توکن‌های جدید به بازار) کاملا شفاف است و همه می‌دانند مثلا در سال آینده دقیقا چه تعداد توکن جدید استخراج خواهد شد.

چرا عرضه نامحدود لزوما یک نقطه ضعف نیست؟

همان‌طور که گفتیم، ارزهایی با عرضه‌ی محدود مثل بیت کوین بیشتر شبیه به طلا هستند؛ مردم تمایل دارند آن‌ها را در گاوصندوق نگه دارند و خرج نکنند. اما ما برای پرداخت‌های روزمره‌ی خود به پولی نیاز داریم که بدون دغدغه‌ی کمیاب شدن، آن را خرج کنیم. عرضه‌ی نامحدود اینجا به عنوان یک نقطه قوت ظاهر می‌شود و مزایای زیر را به همراه دارد:

• جلوگیری از احتکار: وقتی بدانید موجودی یک ارز دیجیتال قرار است به مرور بیشتر شود، انگیزه‌ی کمتری برای انبار کردن آن دارید و راحت‌تر از آن برای خرید کالا یا خدمات استفاده می‌کنید.
• پایین نگه‌داشتن کارمزدها: در شبکه‌هایی که کاربرد روزمره دارند، تولید مداوم توکن کمک می‌کند تا هزینه‌ی استفاده از شبکه (کارمزد تراکنش‌ها) منطقی و ارزان باقی بماند.
• تضمین امنیت شبکه‌ی درازمدت: با تولید توکن‌های جدید، همیشه پاداش کافی برای تامین‌کنندگان امنیت شبکه (ماینرها) وجود دارد و شبکه‌ی ارز دیجیتال زنده و فعال می‌ماند.

بررسی مدل اقتصادی موفق با عرضه منعطف: اتریوم و دوج کوین

برای اینکه ببینیم مدل عرضه‌ی نامحدود چگونه در دنیای واقعی موفق عمل کرده است، بیایید به دو نمونه‌ی بسیار معروف نگاهی بیندازیم:

• شبکه‌ی اتریوم: اتریوم سقف عرضه‌ی مشخصی ندارد، اما این موضوع اصلا باعث بی‌ارزش شدن آن نشده است. این شبکه کاربردهای فراوانی دارد و برای جلوگیری از تورم شدید، از مکانیزم توکن‌ سوزی استفاده می‌کند. یعنی با هر تراکنشی که در شبکه‌ی اتریوم انجام می‌شود، بخشی از توکن‌ها برای همیشه از بین می‌روند. این ساختار منعطف باعث شده تا اتریوم هم پویایی خود را حفظ کند و هم در زمان‌های شلوغی شبکه، حتی به یک دارایی ضد تورمی تبدیل شود.
• دوج کوین: دوج کوین نیز هیچ محدودیت عرضه‌ای ندارد و هر سال تعداد مشخصی (حدود 5 میلیارد واحد) دوج کوین جدید به بازار عرضه می‌شود. شاید در نگاه اول این مقدار زیاد به نظر برسد، اما چون این مقدار ثابت است، درصد تورم سالانه‌ی آن با گذشت زمان و بزرگ‌تر شدن اقتصاد دوج کوین، پیوسته کاهش می‌یابد. این ویژگی دوج کوین را به گزینه‌ی مناسبی برای انعام دادن و پرداخت‌های خرد تبدیل کرده است.

نقش حیاتی مدل تورمی در اقتصاد دیفای (DeFi)

یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازار رمزارزها، حوزه‌ی دیفای (DeFi - سیستم‌های مالی غیرمتمرکز که خدمات مالی مانند وام‌دهی و صرافی‌ها را بدون نیاز به بانک یا واسطه ارائه می‌دهند) است. دیفای برای زنده ماندن به شدت به مدل‌های عرضه‌ی تورمی وابسته است.

در صرافی‌های غیرمتمرکز، هیچ شرکتی پول‌ها را تامین نمی‌کند، بلکه این خود کاربران هستند که دارایی‌هایشان را در فضاهایی به نام استخرهای نقدینگی (Liquidity Pools - صندوق‌های دیجیتالی که کاربران سرمایه‌ی خود را در آن‌ها قفل می‌کنند تا دیگران بتوانند به راحتی خرید و فروش کنند) قرار می‌دهند.

اما چرا یک کاربر باید سرمایه‌ی خود را در این استخرها قفل کند؟ پاسخ، پاداش است! شبکه‌های دیفای برای تشویق افراد، توکن‌های جدیدی تولید کرده و به عنوان سود به آن‌ها پرداخت می‌کنند. اگر این شبکه‌ها عرضه‌ی محدودی داشتند، خیلی زود بودجه‌ی پاداش‌دهی آن‌ها تمام می‌شد و کاربران سرمایه‌ی خود را خارج می‌کردند. بنابراین، یک اقتصاد تورمی حساب‌شده، سوخت اصلی و حیاتی برای ادامه‌ی حیات صرافی‌های غیرمتمرکز و سیستم‌های وام‌دهی در دنیای رمزارزها است.

 

مقایسه تحلیلی: تفاوت‌های کلیدی عرضه محدود و نامحدود در یک نگاه

تا اینجای کار با سازوکار هر دو مدل آشنا شدیم و دیدیم که هر کدام دنیای خاص خودشان را دارند. اما برای اینکه بتوانید مثل یک حرفه‌ای پروژه‌های مختلف را ارزیابی کنید، باید این دو ساختار را در کنار هم قرار دهیم و آن‌ها را با هم مقایسه کنیم. در این بخش، تفاوت‌های کلیدی این دو مدل را زیر ذره‌بین می‌بریم تا ببینیم هر کدام چه تاثیری بر آینده‌ی سرمایه‌ی ما می‌گذارند.

 مقایسه تاثیر تورم و تورم منفی بر ارزش‌گذاری پروژه‌ها

ارزش‌گذاری یک پروژه‌ی رمزارزی رابطه‌ی مستقیمی با تورم یا تورم منفی دارد.

• در پروژه‌هایی با عرضه‌ی نامحدود (تورمی)، هر روز توکن‌های جدیدی به بازار تزریق می‌شود. این یعنی اگر تقاضا برای خرید آن توکن با همان سرعت افزایش پیدا نکند، ارزش هر واحد توکن به مرور زمان افت می‌کند. درست مثل زمانی که یک شرکت سهام جدیدی منتشر می‌کند و ارزش سهام قبلی شما کمی رقیق می‌شود.
• در مقابل، پروژه‌هایی با عرضه‌ی محدود (ضد تورمی)، روی کمیاب شدن تمرکز دارند. در این شبکه‌ها، با گذشت زمان و ثابت ماندن یا کاهش عرضه‌ی در گردش، در صورت افزایش تقاضا، قیمت به صورت طبیعی به سمت بالا هل داده می‌شود.

برای درک بهتر و مرور سریع‌تر، تفاوت‌های اصلی این دو مدل را در جدول زیر خلاصه‌ کرده‌ایم:

ویژگی مورد بررسی	مدل عرضه محدود (ضد تورمی)	مدل عرضه نامحدود (تورمی)
تاثیر بر ارزش بلندمدت	تمایل به افزایش ارزش به دلیل کمیابی	نیازمند تقاضای مداوم برای جلوگیری از افت قیمت
کاربرد اصلی در بازار	ذخیره‌ی ارزش و سرمایه‌گذاری بلندمدت (مثل طلا)	پرداخت‌های روزمره، کارمزد شبکه‌ و قراردادهای هوشمند
بزرگ‌ترین مزیت	محافظت از سرمایه‌ی کاربران در برابر تورم	پویایی بالا و ارزان ماندن هزینه‌ی استفاده از شبکه
بزرگ‌ترین ریسک	خطر احتکار و کاهش استفاده از شبکه در آینده	خطر بی‌ارزش شدن در صورت طراحی ضعیف توکنومیکس

تفاوت رویکرد شبکه‌های اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS) در مدیریت نرخ انتشار و پاداش‌دهی

برای اینکه یک شبکه‌ی ارز دیجیتال بتواند توکن‌های جدید را تولید و بین افراد توزیع کند، به یک سیستم مدیریتی نیاز دارد. در دنیای رمزارزها، دو روش اصلی برای این کار وجود دارد که هر کدام رویکرد متفاوتی نسبت به عرضه‌ی توکن دارند:

• شبکه‌های اثبات کار (Proof of Work): در این روش که بیت کوین معروف‌ترین نمونه‌ی آن است، دستگاه‌های کامپیوتری قدرتمند با مصرف انرژی برق، معماهای پیچیده‌ی ریاضی را حل کرده و امنیت شبکه را تامین می‌کنند. به این دستگاه‌ها ماینر می‌گویند. شبکه‌های اثبات کار معمولا به مدل عرضه‌ی محدود علاقه‌ی بیشتری دارند؛ زیرا این فرآیند دقیقا شبیه به استخراج طلا از معدن است و هرچه جلوتر می‌رویم، استخراج توکن‌های جدید سخت‌تر و پاداش‌ها کمتر می‌شود.
• شبکه‌های اثبات سهام (Proof of Stake): در این سیستم جدیدتر، نیازی به دستگاه‌های پرمصرف نیست. کاربران با قفل کردن دارایی‌های خود در شبکه، به تایید تراکنش‌ها کمک کرده و در ازای آن پاداش می‌گیرند. شبکه‌های اثبات سهام غالبا از مدل عرضه‌ی نامحدود و تورمی استفاده می‌کنند. چرا؟ چون برای اینکه کاربران همیشه انگیزه‌ی کافی برای قفل کردن سرمایه‌ی خود (که به امنیت شبکه کمک می‌کند) داشته باشند، شبکه باید بتواند به صورت پیوسته و بدون نگرانی از تمام شدن موجودی، توکن‌های جدید تولید کرده و به آن‌ها سود پرداخت کند.

تاثیر ساختار توکنومیکس بر رفتار تریدرها و سرمایه‌گذاران بلندمدت

مدل عرضه‌ی یک توکن، مستقیما روی تصمیم‌گیری و رفتار فعالان بازار تاثیر می‌گذارد. رفتار دو گروه اصلی بازار یعنی سرمایه‌گذاران بلندمدت و تریدرها (Trader - معامله‌گرانی که به دنبال کسب سود از نوسانات سریع و کوتاه‌مدت قیمت هستند) در مواجهه با این دو مدل کاملا متفاوت است:

• رفتار سرمایه‌گذاران بلندمدت (هولدرها): این دسته از افراد عاشق پروژه‌هایی با عرضه‌ی محدود هستند. آن‌ها می‌دانند که با خرید و نگهداری یک دارایی ضد تورمی، زمان به نفع آن‌ها کار می‌کند. یک سرمایه‌گذار بلندمدت دارایی خود را مانند یک زمین باارزش در مرکز شهر می‌بیند که تعداد آن محدود است و ترجیح می‌دهد آن را برای سال‌ها دست نخورده نگه دارد. اگر این افراد بخواهند روی پروژه‌های تورمی سرمایه‌گذاری کنند، حتما باید دارایی خود را در شبکه قفل کنند تا با دریافت سود، اثر تورم را خنثی کنند.
• رفتار تریدرها: برای یک معامله‌گر کوتاه‌مدت، محدود یا نامحدود بودن عرضه‌ی کل در ده سال آینده اهمیت چندانی ندارد! تریدرها به دنبال نوسانات روزانه و حجم معاملات بالا هستند. پروژه‌هایی با عرضه‌ی نامحدود معمولا کاربردهای روزمره‌ی بیشتری دارند و اخبار پیرامون آن‌ها باعث نوسانات خوبی برای تریدرها می‌شود. یک تریدر به دارایی خود مانند پول نقد نگاه می‌کند که باید دائما در جریان باشد و خرید و فروش شود.

مقایسه با دنیای سنتی: تفاوت ارزهای دیجیتال با اقتصاد پول فیات

یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌هایی که سرمایه‌گذاران تازه‌کار دارند، ترس از تورم و از دست رفتن ارزش سرمایه است. ما در دنیای واقعی با پدیده‌ی چاپ پول و کاهش ارزش پس‌اندازهایمان به خوبی آشنا هستیم. به همین دلیل، وقتی می‌شنویم یک ارز دیجیتال عرضه‌ی نامحدود دارد، بلافاصله آن را با اقتصاد سنتی مقایسه می‌کنیم و نگران می‌شویم. اما آیا تورم در دنیای رمزارزها دقیقا همان تورم در دنیای واقعی است؟ برای پاسخ به این سوال، باید تفاوت‌های ریشه‌ای این دو سیستم اقتصادی را بررسی کنیم.

چرا انتشار برنامه‌ریزی شده توکن در کریپتو با چاپ پول بدون پشتوانه در اقتصاد فیات تفاوت بنیادی دارد؟

در اقتصاد سنتی، کنترل پول در دست دولت‌ها و بانک‌های مرکزی است. هر زمان که دولت با کسری بودجه مواجه شود، می‌تواند به راحتی دستور چاپ اسکناس‌های جدید را صادر کند. این تصمیم‌گیری‌ها معمولا پشت درهای بسته انجام می‌شود و ما به عنوان شهروند، تنها زمانی متوجه آن می‌شویم که قیمت کالاها در فروشگاه‌ها بالا رفته است. این همان تورم غیرقابل پیش‌بینی و مخرب است که قدرت خرید ما را کاهش می‌دهد.

اما در دنیای رمزارزها، حتی در پروژه‌هایی که عرضه‌ی نامحدود و تورمی دارند، داستان کاملا متفاوت است. این تفاوت‌های بنیادی را می‌توان در سه ویژگی مهم زیر خلاصه کرد:

• شفافیت مطلق و کدهای متن‌باز: در بازار کریپتو، هیچ در بسته‌ای وجود ندارد. تمام قوانین مربوط به تولید توکن‌های جدید به صورت کدهای متن‌ باز (Open-source - برنامه‌هایی که کدهای سازنده‌ی آن‌ها به صورت شفاف در دسترس عموم قرار دارد) نوشته شده است. هر کسی در هر کجای دنیا می‌تواند این قوانین را بخواند. شما پیش از خرید یک دارایی، دقیقا می‌دانید که در سال آینده چه تعداد توکن جدید به بازار عرضه خواهد شد.
• غیرقابل تغییر بودن قوانین با دستورات شخصی: رئیس یک بانک مرکزی می‌تواند یک‌شبه سیاست‌های پولی کشور را تغییر دهد، اما در یک شبکه‌ی ارز دیجیتال معتبر، تیم سازنده نمی‌تواند ناگهان تصمیم بگیرد که فردا یک میلیون توکن جدید برای خودش چاپ کند. تغییر قوانین در بلاک‌چین بسیار دشوار است و به توافق دسته‌جمعی جامعه‌ی کاربران نیاز دارد.
• هدف از انتشار پول: چاپ پول در اقتصاد سنتی معمولا برای جبران بدهی‌های دولت انجام می‌شود. اما در یک پروژه‌ی رمزارزی سالم، تولید توکن‌های جدید با هدف پاداش دادن به تامین‌کنندگان امنیت شبکه و تشویق کاربران به مشارکت فعال انجام می‌گیرد. در واقع، این توکن‌های جدید به عنوان دستمزد به خود اعضای جامعه پرداخت می‌شود تا چرخه‌ی اقتصاد آن شبکه زنده و پویا بماند.

بنابراین، اگرچه کلمه‌ی تورم در هر دو اقتصاد استفاده می‌شود، اما تورم در پروژه‌های ارز دیجیتال یک فرآیند شفاف، برنامه‌ریزی‌شده و در خدمت رشد شبکه‌ی آن پروژه است؛ در حالی که چاپ پول فیات اغلب رویکردی غیرقابل پیش‌بینی دارد و بر اساس سیاست‌های مقطعی انجام می‌شود. تفاوت این دو، دقیقا مثل تفاوت یک بازی با قوانین کاملا مشخص در برابر بازی است که داور می‌تواند هر لحظه قوانین آن را به نفع خود تغییر دهد.

جمع‌بندی: عرضه محدود یا نامحدود، کدام ساختار بهتر است؟

حالا که با هر دو روی سکه‌ی اقتصاد در دنیای رمزارزها آشنا شدیم، احتمالا این سوال مهم در ذهن شما شکل گرفته است: بالاخره کدام یک از این دو مدل برای سرمایه‌گذاری بهتر است؟

پاسخ کوتاه این است: هیچ‌کدام برتری مطلقی بر دیگری ندارند!

انتخاب بین عرضه‌ی محدود و نامحدود دقیقا مثل انتخاب بین ابزارهای مختلف در یک جعبه‌ابزار است. شما نمی‌توانید بگویید چکش از پیچ‌گوشتی بهتر است، زیرا هر کدام برای هدف خاصی طراحی شده‌اند. پروژه‌هایی با عرضه‌ی محدود مانند یک گاوصندوق امن برای حفظ ارزش دارایی در بلندمدت ساخته شده‌اند، در حالی که پروژه‌هایی با عرضه‌ی نامحدود مانند روغن موتور عمل می‌کنند تا چرخ‌دنده‌های شبکه‌های مالی غیرمتمرکز را به صورت روان و پیوسته به حرکت درآورند.

برای اینکه یک سرمایه‌گذار موفق باشید، باید فراتر از اعداد خام نگاه کنید و به داستان و جریان روایی اقتصاد توکنی یا توکنومیکس هر پروژه توجه کنید. در نهایت، ارزش یک رمزارز فقط به محدود بودن یا نبودن عرضه‌ی آن بستگی ندارد، بلکه به کاربرد و تقاضای واقعی آن در بین مردم وابسته است.

بیایید مهم‌ترین نکاتی را که باید در ارزیابی‌های خود مد نظر قرار دهید، با هم مرور کنیم:

• هدف پروژه‌ی مورد نظر: اگر پروژه‌ای قصد دارد به پول رایج برای پرداخت‌های روزمره تبدیل شود، مدل تورمی و عرضه‌ی منعطف برای آن مناسب‌تر است. اما اگر هدف شبکه تبدیل شدن به یک ذخیره‌ی ارزش (Store of Value - دارایی امنی که ارزش و قدرت خرید خود را در طول زمان حفظ می‌کند) باشد، قطعا به یک سقف عرضه‌ی مشخص و محدود نیاز دارد.
• بررسی تعادل بین عرضه و تقاضا: یک عرضه‌ی محدود به تنهایی باعث رشد قیمت نمی‌شود. اگر هیچ‌کس خواهان خرید آن توکن محدود نباشد، ارزش آن صفر خواهد بود. همیشه در زمان بررسی یک ارز دیجیتال از خود بپرسید: چرا مردم باید در آینده به این توکن نیاز داشته باشند؟
• توجه به مکانیزم‌های کنترل تورم: در پروژه‌های تورمی، حتما به دنبال برنامه‌هایی مانند توکن‌سوزی بگردید. پروژه‌های قدرتمند و آینده‌دار با سوزاندن بخشی از توکن‌ها در هر تراکنش، تعادل بسیار خوبی بین تولید و مصرف ایجاد می‌کنند تا جلوی افت قیمت را بگیرند.
• مطالعه‌ی وایت‌پیپر: همیشه پیش از سرمایه‌گذاری، به وایت‌ پیپر (Whitepaper - سند رسمی پروژه که اهداف، برنامه‌ها و ساختار اقتصادی توکن را به طور کامل و شفاف توضیح می‌دهد) سر بزنید تا ببینید تیم سازنده چه برنامه‌ای برای ورود توکن‌های جدید به بازار در سال‌های آینده دارد.

در نهایت، فراموش نکنید که تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری، کلید موفقیت در بازار کریپتو است. داشتن ترکیبی هوشمندانه از ارزهای دیجیتال محدود برای حفظ ارزش در بلندمدت و ارزهای نامحدود کاربردی برای بهره‌مندی از رشد تکنولوژی، می‌تواند یک استراتژی برنده و مطمئن برای آینده‌ی مالی شما باشد.

منابع:

Medium.com

Binance