قیمت نفت خام (WTI) روز سهشنبه به زیر ۷۴ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت برنت نیز زیر ۷۸ دلار باقی ماند؛ زیرا معاملهگران روند مذاکرات هستهای بین آمریکا و ایران و پیامدهای آن برای عرضه جهانی انرژی را زیر نظر داشتند.
بازار در هفتههای اخیر تغییرات شدیدی را تجربه کرده است. قیمت نفت پس از رسیدن به اوجهای ناشی از درگیریها، حدود ۴۰٪ کاهش یافته؛ این کاهش پس از توافق آتشبس موقت میان دو کشور برای کاهش تنشها و بازگشایی جریان تجارت در خلیج فارس رخ داده است.
سرمایهگذاران اکنون بر این موضوع تمرکز دارند که آیا پیشرفتهای دیپلماتیک اخیر میتواند به یک توافق پایدار منجر شود که صادرات انرژی در منطقه را تثبیت کند یا نه.
افزایش صادرات ایران با معافیت آمریکا
یک تحول مهم، صدور معافیت ۶۰ روزه از سوی آمریکا بوده است که به خریداران جهانی، از جمله پالایشگاههای آمریکایی، اجازه خرید نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران را میدهد.
این اقدام باعث افزایش انتظارها درباره ادامه رشد صادرات نفت ایران در کوتاهمدت شده است. بر اساس گزارشها، ایران طی هفته گذشته بیش از ۳۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی صادر کرده است.
در همین حال، کویت و امارات متحده عربی نیز ترتیبات حملونقل جایگزینی ایجاد کردهاند که به بازگشت تدریجی جریان عرضه در منطقه کمک میکند.
افزایش احتمالی صادرات از چندین تولیدکننده خلیج فارس فشار نزولی بر قیمت نفت را حفظ کرده، حتی با وجود ریسکهای ژئوپلیتیکی.
بهبود تردد در تنگه هرمز
فعالان بازار همچنین به دقت فعالیت کشتیرانی در تنگه هرمز را زیر نظر دارند؛ یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان.
دادههای شرکت ردیابی دریایی Kpler نشان میدهد روز دوشنبه ۳۵ کشتی تجاری از این تنگه عبور کردهاند که بالاترین میزان از زمان آغاز درگیریهاست.
با این حال، این بهبود هنوز به سطح تاریخی نرسیده است. حجم فعلی تردد حدود یکسوم سطح پیش از جنگ تخمین زده میشود، هرچند ممکن است رقم واقعی بیشتر باشد زیرا برخی کشتیها سیستمهای ردیابی خود را خاموش میکنند.
مذاکرهکننده ارشد ایران هشدار داده که تنگه هرمز «هرگز به شرایط قبل از جنگ باز نخواهد گشت» و این نشان میدهد تهران قصد دارد نفوذ قابل توجهی بر این مسیر استراتژیک حفظ کند.
اختلاف بر سر بازرسیهای هستهای
با وجود نشانههای پیشرفت، اختلافات میان واشنگتن و تهران همچنان ادامه دارد.
دونالد ترامپ اعلام کرد ایران «کاملاً و بهطور کامل موافقت کرده» که بازرسیهای گسترده هستهای را به عنوان بخشی از مذاکرات بپذیرد. معاون رئیسجمهور، جیدی ونس نیز اشاره کرد که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی ممکن است همین هفته به تأسیسات ایران بازگردند.
اما مقامات ایرانی این ادعاها را علناً رد کردند.
سخنگوی وزارت خارجه، اسماعیل بقایی، گفت فعلاً هیچ برنامهای برای بازگشت بازرسان به برخی سایتهای حساس هستهای که در عملیاتهای نظامی آمریکا و اسرائیل آسیب دیدهاند وجود ندارد.
این اختلاف نشان میدهد که مذاکرهکنندگان هنوز با چالشهای جدی برای رسیدن به یک توافق جامع روبهرو هستند.
تمرکز بازار نفت بر ثبات بلندمدت
اگرچه قیمت نفت در حال حاضر تثبیت شده، معاملهگران نسبت به چشمانداز بلندمدت همچنان محتاط هستند.
مسیر آینده بازار احتمالاً به چند موضوع حلنشده بستگی دارد: برنامه هستهای ایران، اجرای آتشبس اسرائیل و حزبالله در لبنان، و بازگشت کامل ترافیک تجاری در تنگه هرمز.
در حال حاضر، افزایش صادرات و بهبود شرایط حملونقل به کاهش نگرانیهای ژئوپلیتیکی کمک کرده است. با این حال، هرگونه شکست در مذاکرات میتواند به سرعت احساسات بازار را تغییر داده و نوسانات شدیدی در بازار جهانی انرژی ایجاد کند.
در مجموع، معاملهگران فعلاً ترجیح میدهند نفت WTI را نزدیک ۷۴ دلار و برنت را حدود ۷۸ دلار نگه دارند تا تصویر روشنتری از مرحله بعدی روابط آمریکا و ایران به دست آید.
اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایهگذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه میکنیم قبل از انجام هر گونه سرمایهگذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.
