دیفای لاما (DeFiLlama) چیست؟ معرفی جامع پلتفرم تحلیل بازار دیفای

تصور کنید وارد یک کتابخانه عظیم شده‌اید که میلیون‌ها کتاب دارد، اما هیچ فهرستی برای پیدا کردن کتاب مورد نظرتان در دست ندارید. در دنیای دیفای هم، وقتی صفحه اصلی سایت دیفای لاما را با ده‌ها شبکه بلاکچینی، صدها استخر نقدینگی و هزاران توکن باز می‌کنید، پیدا کردن یک پروژه مستعد رشد یا یک ایردراپ واقعی در میان این حجم از اطلاعات خام، به جای ایجاد حس تسلط، به یک سردرگمی مطلق تبدیل می‌شود. در این مقاله، این هزارتوی اطلاعاتی را به یک نقشه راه واضح تبدیل می‌کنیم. قرار است گام‌به‌گام و به‌صورت تصویری بررسی کنیم که چگونه باید از ابزارهای مختلف دیفای لاما برای تحلیل فاندامنتال پروژه‌ها، ردیابی نقدینگی و یافتن فرصت‌های واقعی بازار استفاده کنید.

پلتفرم دیفای لاما چیست و چرا در بازار ارزهای دیجیتال اهمیت دارد؟

برای درک بهتر دیفای لاما، ابتدا باید نگاهی کوتاه به دنیای دیفای (DeFi یا سیستم مالی غیرمتمرکز که بدون نیاز به بانک‌ها و واسطه‌های سنتی کار می‌کند) داشته باشیم. در این دنیای جدید، هزاران پروژه‌ی مختلف وجود دارند که خدمات مالی متنوعی مانند وام‌دهی یا صرافی‌های غیرمتمرکز را به کاربران ارائه می‌دهند. اما وقتی سازمان یا بانکی در کار نیست که گزارش‌های مالی ماهانه و سالانه منتشر کند، سرمایه‌گذاران چگونه می‌توانند بفهمند کدام پروژه معتبرتر است و توانسته سرمایه‌ی بیشتری را به خود جذب کند؟

اینجا است که دیفای لاما وارد میدان می‌شود. دیفای لاما در واقع بزرگترین تجمیع‌کننده‌ی داده (Aggregator یا پلتفرمی که اطلاعات پراکنده را از منابع مختلف جمع‌آوری و یکپارچه می‌کند) در دنیای دیفای است. این سایت به صورت کاملا رایگان، اطلاعات مالی شبکه‌های مختلف بلاکچین و پروژه‌های رمزارزی را جمع‌آوری کرده و در قالب نمودارها و جدول‌های ساده به کاربران نمایش می‌دهد.

اهمیت دیفای لاما در بازار ارزهای دیجیتال به این دلیل است که شفافیت بی‌نظیری را برای ما به ارمغان می‌آورد. در بازاری که پر از وعده‌ها، وایت‌پیپرهای طولانی و شعارهای تبلیغاتی است، دیفای لاما مانند یک ترازوی دقیق و بی‌طرف عمل می‌کند. این ابزار به ما نشان می‌دهد که پول‌های واقعی دقیقا به سمت کدام پروژه‌ها در حال حرکت هستند و کدام شبکه‌ها صرفا هیاهوی توخالی دارند.

آشنایی با مفهوم TVL (ارزش کل قفل شده) در دیفای

مهم‌ترین شاخصی که در سایت دیفای لاما با آن روبرو می‌شوید و در واقع قلب تپنده‌ی این پلتفرم است، کلمه‌ی TVL است. این عبارت مخفف Total Value Locked بوده و در زبان فارسی به ارزش کل قفل شده ترجمه می‌شود. اما این مفهوم به زبان ساده یعنی چه؟

تصور کنید یک گاوصندوق شیشه‌ای و بزرگ در مرکز یک شهر وجود دارد که مردم برای حفظ ارزش دارایی‌های خود یا دریافت سود، پول‌هایشان را در آن قرار می‌دهند. از آنجایی که گاوصندوق شیشه‌ای است، همه می‌توانند ببینند چه مقدار پول درون آن قرار دارد. هرچه پول بیشتری در این گاوصندوق جمع شود، نشان‌دهنده‌ی اعتماد بیشتر مردم به امنیت و سودآوری آن است.

در دنیای رمزارزها، شاخص TVL دقیقا همین نقش را بازی می‌کند. این عدد نشان می‌دهد که کاربران در مجموع چه مقدار سرمایه (به صورت ارز دیجیتال) در قراردادهای هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی شده‌ای که به صورت خودکار و بدون دخالت انسان توافقات را اجرا می‌کنند) یک پروژه‌ی خاص سپرده‌گذاری کرده‌اند. بررسی شاخص TVL در دیفای لاما سه دیدگاه بسیار مهم به ما می‌دهد:

• میزان اعتماد کاربران: پروژه‌ای که دارایی قفل شده‌ی بالایی دارد، معمولا توسط سرمایه‌گذاران بیشتری بررسی و تایید شده است و احتمال کلاهبرداری بودن آن کمتر است.
• میزان نقدینگی پلتفرم: هرچه TVL یک پروژه بالاتر باشد، نقدینگی (میزان پول در دسترس برای انجام سریع و بدون مشکل معاملات) در آن پلتفرم بیشتر است.
• روند رشد یا افت: بررسی تغییرات این شاخص در طول زمان به ما نشان می‌دهد که آیا سرمایه‌ها در حال ورود به یک پروژه‌ی دیفای هستند یا کاربران ترسیده‌اند و در حال خارج کردن پول‌های خود هستند.

دیفای لاما چگونه کار می‌کند و داده‌های خود را از کجا می‌آورد؟

شاید برایتان سوال پیش بیاید که این سایت چگونه این حجم عظیم از اطلاعات را به صورت لحظه‌ای از سراسر دنیای رمزارزها جمع‌آوری می‌کند؟ جواب این است که دیفای لاما برای تهیه گزارش‌های خود به هیچ شرکت یا مدیر مالی وابسته نیست، بلکه مستقیما به سراغ منبع اصلی می‌رود.

این پلتفرم داده‌های خود را به صورت آن‌چین (On-chain یا اطلاعاتی که به صورت شفاف، عمومی و غیرقابل تغییر روی خود شبکه‌ی بلاکچین ثبت شده‌اند) استخراج می‌کند. دیفای لاما مانند یک حسابرس بسیار سریع و خستگی‌ناپذیر، دفتر کل شبکه‌های مختلف مانند شبکه‌ی اتریوم، سولانا و صدها شبکه‌ی دیگر را بررسی می‌کند تا موجودی دقیق قراردادهای هوشمند آن‌ها را محاسبه کند.

همچنین، دیفای لاما یک پروژه‌ی متن‌باز (Open-source یا نرم‌افزاری که کدهای برنامه‌نویسی آن برای همه قابل مشاهده و بررسی است) محسوب می‌شود. این یعنی تیمی بزرگ از برنامه‌نویسان و تحلیل‌گران از سراسر دنیا می‌توانند کدهای این سایت را بررسی کنند و در صورت وجود خطا، آن را اصلاح کنند. در مواردی که امکان خواندن مستقیم داده‌ها از شبکه وجود نداشته باشد، این پلتفرم از طریق API (رابط برنامه‌نویسی اپلیکیشن که به نرم‌افزارها اجازه می‌دهد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند) اطلاعات لازم را از خود پروژه‌ها دریافت کرده و سپس آن‌ها را با دقت راستی‌آزمایی می‌کند. این ساختار شفاف باعث می‌شود تا داده‌های ارائه‌شده در سایت، بسیار دقیق، بی‌طرفانه و قابل اعتماد باشند.

بررسی صفحه‌ی اصلی سایت DefiLlama

وقتی برای اولین بار وارد سایت دیفای لاما می‌شوید، شاید دیدن آن همه عدد، جدول و نمودارهای مختلف کمی گیج‌کننده به نظر برسد. این حس کاملا طبیعی است؛ اما به شما اطمینان می‌دهم که کار با این پلتفرم بسیار ساده‌تر از چیزی است که در نگاه اول تصور می‌کنید. اگر این سایت را مانند یک کتابخانه‌ی بزرگ در نظر بگیرید، صفحه‌ی اصلی در واقع همان میز راهنمای ورودی است که مهم‌ترین و کلی‌ترین آمارهای بازار را به صورت خلاصه روی آن قرار داده‌اند.

آشنایی با منوی کناری و داشبوردهای اصلی پلتفرم

مهم‌ترین ابزار شما برای گشت‌وگذار در این سایت، منوی کناری (Left Menu) است که در سمت چپ تصویر قرار دارد. این منو در واقع فهرست این کتابخانه‌ی بزرگ است و به شما کمک می‌کند تا به راحتی بین داشبوردهای مختلف جابه‌جا شوید (داشبورد: یک صفحه‌ی نمایش یکپارچه که مهم‌ترین اطلاعات و نمودارهای یک موضوع خاص را به صورت خلاصه و در یک نگاه به شما نشان می‌دهد).

با نگاهی به این منو، متوجه می‌شوید که اطلاعات به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم شده‌اند تا مسیر یادگیری و جستجوی شما کوتاه‌تر شود. برای درک بهتر، به چند بخش اصلی این منو نگاهی می‌اندازیم:

• بخش دیفای (DeFi): این قسمت قلب تپنده‌ی سایت است و آمارهای کلی بازار، وضعیت شبکه‌های مختلف و حجم پول در گردش را نشان می‌دهد.
• بخش سودها (Yields): اگر به دنبال پیدا کردن استخرهای نقدینگی معتبر برای سرمایه‌گذاری و دریافت سود هستید، این بخش مخصوص شما است.
• بخش استیبل کوین‌ها (Stables): اطلاعات و تحلیل‌های مربوط به ارزهای دیجیتال با قیمت ثابت (مانند تتر یا دای) را می‌توانید در اینجا پیدا کنید.

همان‌طور که می‌بینید، همه‌چیز با نظم خاصی دسته‌بندی شده است. کافی است بدانید به دنبال چه اطلاعاتی هستید تا با یک کلیک روی دسته‌ی مناسب، به هدف خود برسید.

بررسی بخش Overview یا نمای کلی دیفای

زمانی که سایت را باز می‌کنید، به صورت پیش‌فرض در بخش Overview (نمای کلی) قرار دارید. بررسی این بخش مانند آن است که سوار بر یک هلیکوپتر، از بالا به کل جنگل دنیای رمزارزها نگاه کنید، پیش از آنکه بخواهید وضعیت تک‌تک درخت‌ها را بررسی کنید.

در بالاترین قسمت این صفحه، یک نمودار بزرگ و جذاب قرار دارد. این نمودار، تغییرات TVL (همان ارزش کل قفل شده که در بخش قبل یاد گرفتیم) در تمام پروژه‌های دیفای را در طول زمان نشان می‌دهد. بررسی این نمودار دو پیام مهم برای ما دارد:

• بالا رفتن نمودار (روند صعودی): زمانی که خط نمودار رو به بالا حرکت می‌کند، یعنی سرمایه‌گذاران در حال تزریق پول‌های جدید به دنیای رمزارزها هستند. این موضوع نشان‌دهنده‌ی افزایش اعتماد مردم به بازار و پویایی شبکه‌های بلاکچینی است.
• پایین آمدن نمودار (روند نزولی): کاهش ارتفاع نمودار به این معنی است که کاربران به دلایل مختلفی (مثل ترس از ریزش قیمت‌ها یا اخبار منفی) سرمایه‌ی خود را از پروژه‌ها خارج کرده‌اند.

درست در زیر این نمودار، یک جدول رتبه‌بندی بسیار مهم قرار دارد. در این جدول، پروژه‌ها و پلتفرم‌های مختلف بازار بر اساس میزان پولی که در آن‌ها قفل شده است (از بیشترین به کمترین) ردیف شده‌اند. این لیست ارزشمند به شما کمک می‌کند تا در همان نگاه اول، پروژه‌های قدرتمند، امن و پرطرفدار را از پروژه‌های کوچک‌تر تشخیص دهید و متوجه شوید که پول‌های بزرگ و سرمایه‌ی نهنگ‌های بازار (سرمایه‌گذارانی که پول بسیار زیادی دارند) دقیقا در کدام بخش‌ها در حال گردش است.

بررسی کاربردی‌ترین ابزارها و بخش‌های سایت DeFiLlama

حالا که با محیط کلی سایت آشنا شدیم و نمای کلی بازار را دیدیم، وقت آن است که کمی عمیق‌تر شویم. دیفای لاما ابزارهای بسیار متنوعی دارد، اما برای شروع نیازی نیست همه‌ی آن‌ها را بشناسید و خود را سردرگم کنید. در این بخش، به سراغ پرکاربردترین قسمت‌های این سایت می‌رویم که مانند یک چراغ قوه در تاریکی بازار، به شما در تحلیل و پیدا کردن فرصت‌های سرمایه‌گذاری کمک می‌کنند.

بخش Chains (زنجیره‌های بلاکچینی) و مقایسه شبکه‌ها

بخش Chains یکی از مهم‌ترین و جذاب‌ترین قسمت‌های سایت است. اگر دنیای رمزارزها را یک کشور بزرگ در نظر بگیریم، زنجیره‌های بلاکچینی مختلف (مانند شبکه‌ی اتریوم، سولانا یا بایننس اسمارت چین) مانند شهرهای مختلف این کشور هستند. در این بخش شما می‌توانید بررسی کنید که کدام شهر اقتصاد پویاتری دارد، سرمایه‌ها بیشتر در کدام شهر جمع شده‌اند و سرمایه‌گذاران در حال مهاجرت به کدام سمت هستند.

با ورود به این بخش، لیستی از تمام شبکه‌ها را می‌بینید که بر اساس همان شاخص ارزش قفل شده (TVL) رتبه‌بندی شده‌اند. شبکه‌ی اتریوم معمولا در صدر این جدول قرار دارد، زیرا قدیمی‌ترین و میزبان بیشترین پروژه‌ها است. بررسی این جدول به ما کمک می‌کند تا شبکه‌هایی که در حال رشد سریع هستند را شناسایی کنیم؛ زیرا وقتی پول زیادی وارد یک شبکه‌ی جدید می‌شود، معمولا پروژه‌های آن شبکه نیز رشد قیمت خوبی را تجربه می‌کنند.

بخش Yields (کسب درآمد و ییلد فارمینگ)

یکی از راه‌های بسیار محبوب برای کسب درآمد در دنیای دیفای، ییلد فارمینگ (Yield Farming: فرایندی که در آن شما ارزهای دیجیتال خود را در یک پلتفرم قفل می‌کنید تا در ازای تامین نقدینگی برای آن پلتفرم، سود دوره‌ای یا پاداش دریافت کنید، درست شبیه به سپرده‌گذاری در یک بانک) است. بخش Yields در دیفای لاما مانند یک تابلوی اعلانات بزرگ است که تمام بانک‌های دنیای دیفای و درصد سودهایشان را به صورت شفاف به شما نشان می‌دهد.

در این صفحه می‌توانید هزاران استخر نقدینگی مختلف را جستجو کنید و ببینید کدام پلتفرم‌ها بیشترین سود را برای سپرده‌گذاری ارزهای دیجیتال شما پرداخت می‌کنند. البته به یاد داشته باشید که در دنیای دیفای، سودهای بسیار بالا معمولا با ریسک‌های بالایی همراه هستند. این ابزار به شما اجازه می‌دهد تا با فیلتر کردن گزینه‌ها، استخرهای امن‌تر را برای سرمایه‌گذاری پیدا کنید.

بخش Stables (تحلیل و بررسی وضعیت استیبل کوین‌ها)

استیبل کوین‌ها (Stablecoin: ارزهای دیجیتالی که قیمت آن‌ها همیشه ثابت و معمولا برابر با یک دلار آمریکا است، مانند تتر یا دای) در واقع خون در رگ‌های بازار رمزارز هستند. وقتی سرمایه‌گذاران می‌خواهند از نوسانات شدید بازار در امان بمانند یا آماده‌ی خریدهای جدیدی باشند، دارایی خود را به استیبل کوین تبدیل می‌کنند.

در بخش Stables، می‌توانید ببینید کدام ارزهای باثبات بیشترین استفاده را در بازار دارند و وضعیت توزیع آن‌ها چگونه است. اگر مشاهده کنید که حجم استیبل کوین‌ها در یک شبکه‌ی خاص در حال افزایش است، این یک نشانه‌ی بسیار مثبت است؛ زیرا به این معنی است که پول نقد و آماده‌ی خرید، وارد آن شبکه شده و سرمایه‌گذاران منتظر فرصتی برای خرید توکن‌های آن شبکه هستند.

بخش Volumes (حجم معاملات صرافی‌های غیرمتمرکز)

برای اینکه بدانیم یک بازار چقدر زنده، فعال و واقعی است، بهترین راه نگاه کردن به حجم معاملات آن است. بخش Volumes حجم خرید و فروش‌های روزانه را در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX: پلتفرمی برای تبادل ارز دیجیتال که بدون واسطه و شرکت مرکزی کار می‌کند و کاربران مستقیما با قراردادهای هوشمند معامله می‌کنند) به شما نشان می‌دهد. بررسی این بخش دو فایده‌ی مهم برای شما دارد:

• شناسایی روند واقعی بازار: اگر قیمت یک ارز دیجیتال بالا برود اما حجم معاملات آن در صرافی‌های غیرمتمرکز پایین باشد، یعنی این افزایش قیمت پشتوانه‌ی قوی ندارد و ممکن است خیلی زود افت کند.
• پیدا کردن صرافی‌های محبوب: با دیدن حجم معاملات، متوجه می‌شوید که کاربران بیشتر از کدام صرافی‌ها برای معاملات خود استفاده می‌کنند که این موضوع نشان‌دهنده‌ی امنیت و کارایی بهتر آن صرافی‌ها است.

بخش Bridges (پل‌های ارتباطی بین شبکه‌ها)

پیش‌تر گفتیم که شبکه‌های بلاکچینی مانند شهرهای مختلف هستند. حالا تصور کنید می‌خواهید دارایی خود را از یک شهر (مثلا شبکه‌ی اتریوم) به شهر دیگری (مثلا شبکه‌ی آربیتروم) منتقل کنید تا از امکانات آنجا استفاده کنید. برای این کار به پل‌های ارتباطی (Bridges) نیاز دارید.

بخش Bridges در پلتفرم دیفای لاما، حجم پولی که از این اتوبان‌های ارتباطی جابه‌جا می‌شود را ردیابی می‌کند. این اطلاعات به ظاهر ساده، در واقع یک ردیاب پول هوشمند است. وقتی می‌بینید سرمایه‌ی عظیمی در حال عبور از یک پل به سمت یک شبکه‌ی خاص است، متوجه می‌شوید که احتمالا به زودی اتفاقات مثبتی در آن شبکه‌ی مقصد رخ خواهد داد و شما هم می‌توانید با بررسی بیشتر، در فرصت‌های جدید آن شبکه شریک شوید.

ابزارهای پیشرفته و تحلیلی در دیفای لاما

اگر تا اینجای کار با ما همراه بوده‌اید، تبریک می‌گویم! شما اکنون مانند یک راننده‌ی ماهر هستید که با داشبورد و ابزارهای اصلی ماشین خود به خوبی آشنا شده است. اما دیفای لاما فقط به نمایش اطلاعات کلی محدود نمی‌شود. این پلتفرم ابزارهای پیشرفته‌ای دارد که بیشتر توسط تحلیل‌گران حرفه‌ای برای شکار فرصت‌های پنهان و دوری از خطرات بازار استفاده می‌شود. در این بخش، با زبانی ساده به سراغ این ابزارهای جذاب می‌رویم تا شما هم بتوانید مانند یک متخصص از آن‌ها بهره ببرید.

بخش Airdrops (شناسایی پروژه‌های مستعد ایردراپ)

یکی از شیرین‌ترین راه‌های کسب درآمد در دنیای رمزارزها، دریافت ایردراپ (Airdrop: توزیع رایگان توکن‌های یک پروژه‌ی جدید بین کاربران اولیه به عنوان پاداش وفاداری و حمایت از شبکه) است. این کار دقیقا شبیه به این است که یک فروشگاه بزرگ در روز افتتاحیه‌ی خود، به اولین مشتریانی که وارد مغازه می‌شوند، هدایای ارزشمندی بدهد.

اما چگونه بفهمیم کدام فروشگاه قرار است به زودی افتتاح شود و هدیه بدهد؟ بخش Airdrops در سایت دیفای لاما دقیقا برای همین کار ساخته شده است. این ابزار به صورت خودکار پروژه‌هایی را به شما نشان می‌دهد که در حال حاضر فعال هستند و کاربران زیادی دارند، اما هنوز ارز دیجیتال اختصاصی خود را به بازار عرضه نکرده‌اند. با بررسی این لیست، می‌توانید پروژه‌های قوی را پیدا کنید، با آن‌ها کار کنید و شانس خود را برای دریافت هدایای رایگان و باارزش در آینده افزایش دهید.

بخش CEX Transparency (شفافیت صرافی‌های متمرکز)

یکی از دغدغه‌های همیشگی کاربران ایرانی، امنیت صرافی‌هایی است که دارایی‌های خود را در آن نگهداری می‌کنند. صرافی متمرکز (CEX: پلتفرم‌های آنلاینی مانند بایننس یا کوکوین که توسط یک شرکت مرکزی مدیریت می‌شوند و پول و دارایی شما در کیف پول‌های متعلق به آن شرکت نگهداری می‌شود) مانند یک بانک سنتی عمل می‌کند. اما از کجا بدانیم این بانک، پول‌های ما را در جای امنی نگه داشته است؟

بخش CEX Transparency (شفافیت صرافی‌ها) به شما اجازه می‌دهد تا به درون گاوصندوق این صرافی‌های بزرگ نگاهی بیندازید. دیفای لاما در این بخش به صورت لحظه‌ای بررسی می‌کند که هر صرافی چه مقدار دارایی واقعی در کیف پول‌های عمومی خود دارد. این ابزار به شما کمک می‌کند تا مطمئن شوید صرافی مورد نظر شما، پشتوانه‌ی مالی کافی برای پاسخگویی به کاربرانش را دارد و خطر ورشکستگی آن را تهدید نمی‌کند.

بخش NFT (تحلیل داده‌ها و حجم بازار توکن‌های غیرمثلی)

شاید تا به حال خبرهای عجیب و غریبی درباره‌ی فروش تصاویر دیجیتالی به قیمت‌های میلیاردی شنیده باشید. این دارایی‌ها در واقع توکن‌های غیرمثلی (NFT: دارایی‌های دیجیتال منحصربه‌فردی مانند آثار هنری، موسیقی یا آیتم‌های بازی که با استفاده از تکنولوژی بلاکچین ساخته می‌شوند و هیچ دو نسخه‌ای از آن‌ها کاملا شبیه به هم نیست) هستند. بخش NFT در دیفای لاما مانند یک گالری هنری بزرگ است که اطلاعات مالی تمام این آثار را جمع‌آوری کرده است. در این قسمت می‌توانید ببینید:

• کدام مجموعه‌های هنری بیشترین خرید و فروش را داشته‌اند.
• سرمایه‌گذاران بیشتر روی چه نوع دارایی‌های دیجیتالی تمرکز کرده‌اند.
• حجم کلی پولی که در بازار این آثار هنری در حال گردش است، چقدر است.

بخش Hacks و Liquidations (ردیابی هک‌ها و لیکویید شدن‌ها در بازار)

بازار ارزهای دیجیتال در کنار سودهای جذاب، خطرات خاص خودش را هم دارد. برای تبدیل شدن به یک سرمایه‌گذار موفق، باید یاد بگیرید که چگونه از سرمایه‌ی خود محافظت کنید. دیفای لاما دو ابزار بسیار مهم برای این کار دارد:

• بخش Hacks (هک‌ها): این قسمت مانند یک دفترچه‌ی خاطرات تلخ از تمام سرقت‌های سایبری در دنیای دیفای است. شما می‌توانید بررسی کنید که کدام پروژه‌ها تا به حال هک شده‌اند، چه مقدار پول به سرقت رفته است و آیا آن شبکه توانسته مشکل امنیتی خود را برطرف کند یا خیر. این اطلاعات به شما کمک می‌کند تا از پلتفرم‌های ناامن دوری کنید.
• بخش Liquidations (لیکویید شدن‌ها): در بازارهای مالی، لیکویید شدن (Liquidation: زمانی که یک معامله‌گر پولی را قرض می‌گیرد تا معاملات بزرگ‌تری انجام دهد، اما به دلیل افت شدید قیمت، تمام سرمایه‌ی اولیه‌ی خود را از دست می‌دهد و پلتفرم به صورت خودکار دارایی او را می‌فروشد) یکی از اتفاقات ترسناک است. این ابزار به شما نشان می‌دهد که در چه قیمت‌هایی، تعداد زیادی از کاربران ممکن است دارایی خود را از دست بدهند. این محدوده‌های قیمتی معمولا نقاط بسیار مهمی هستند که می‌توانند باعث نوسانات شدید در بازار شوند.

بخش Narrative Tracker (ردیابی ترندها و روایت‌های داغ بازار)

در بازارهای مالی، همیشه موضوعات یا حوزه‌های خاصی وجود دارند که در یک بازه‌ی زمانی کوتاه، بسیار محبوب می‌شوند و پول زیادی به سمت آن‌ها سرازیر می‌شود. به این جریان‌های محبوب، روایت یا ترند (Narrative) می‌گویند. برای مثال، ممکن است در یک ماه، تمام توجه بازار به سمت پروژه‌های مرتبط با هوش مصنوعی جلب شود.

بخش Narrative Tracker مانند یک قطب‌نمای هوشمند عمل می‌کند. این ابزار به جای اینکه شما را درگیر بررسی تک‌تک پروژه‌ها کند، به شما نشان می‌دهد که پول‌های بزرگ دقیقا وارد کدام حوزه‌ها (مثل حوزه‌ی بازی‌های بلاکچینی، هوش مصنوعی یا استیبل کوین‌ها) شده‌اند. وقتی بدانید ترند فعلی بازار چیست، می‌توانید همسو با موج حرکت کنید و قبل از اینکه بقیه‌ی افراد متوجه شوند، در بهترین پروژه‌های آن حوزه‌ی خاص سرمایه‌گذاری کنید.

چگونه یک پروژه رمزارزی را در دیفای لاما تحلیل کنیم؟ (راهنمای عملی)

تا به اینجا با بخش‌های مختلف و ابزارهای کلی سایت دیفای لاما آشنا شدیم. اما هدف نهایی ما از یادگیری این ابزارها چیست؟ هدف اصلی این است که وقتی نام یک پروژه‌ی جدید را می‌شنویم، بتوانیم خودمان دست به کار شویم و اعتبار آن را بسنجیم. در این بخش، می‌خواهیم مانند یک پزشک متخصص، پرونده‌ی سلامت یک پروژه‌ی رمزارزی را قدم به قدم باز کنیم و آن را با دقت معاینه کنیم.

جستجو و انتخاب پروتکل مورد نظر

اولین قدم برای شروع معاینه، پیدا کردن پرونده‌ی بیمار است. در دنیای دیفای، به جای کلمه‌ی پروژه معمولا از کلمه‌ی پروتکل (Protocol: مجموعه‌ای از کدهای برنامه‌نویسی و قوانین هوشمند که نحوه‌ی کار یک پلتفرم را مشخص می‌کنند) استفاده می‌شود.

در بالای سایت دیفای لاما، یک نوار جستجوی ساده قرار دارد. کافی است نام پروژه‌ی مورد نظر خود را در این کادر تایپ کنید. با کلیک روی نام پروژه، وارد صفحه‌ی اختصاصی آن می‌شوید. این صفحه دقیقا همان پرونده‌ی پزشکی است که تمام سوابق مالی و عملکردی پروژه از روز اول تا به امروز را در خود جای داده است.

بررسی نمودار TVL اختصاصی پروژه و تغییرات آن در طول زمان

در صفحه‌ی اختصاصی هر پروژه، اولین چیزی که جلب توجه می‌کند، نمودار ارزش کل قفل شده یا همان TVL اختصاصی آن پلتفرم است. پیش‌تر یاد گرفتیم که این شاخص نشان‌دهنده‌ی میزان پولی است که کاربران به این پروژه اعتماد کرده و در آن سپرده‌اند. برای تحلیل این نمودار، باید به دنبال دو نشانه‌ی مهم باشید:

• روند رشد آرام و پیوسته: اگر نمودار در طول زمان به آرامی رو به بالا حرکت کرده باشد، نشان‌دهنده‌ی رشد سالم و اعتماد تدریجی کاربران است. این یک نشانه‌ی بسیار مثبت و امیدوارکننده برای سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود.
• افت‌های ناگهانی و شدید: اگر در نمودار سقوط‌های خطی و بسیار تند می‌بینید، باید محتاط شوید. این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده‌ی خروج ناگهانی سرمایه‌گذاران بزرگ، وجود یک مشکل امنیتی یا حتی هک شدن شبکه باشد. همیشه پیش از سرمایه‌گذاری در چنین پروژه‌هایی، اخبار گذشته‌ی آن را جستجو کنید تا دلیل این افت سرمایه را متوجه شوید.

بررسی جریان درآمد و کارمزدها در بخش Fees & Revenue

یکی از مهم‌ترین سوالاتی که باید درباره‌ی هر پروژه‌ی مالی بپرسید این است که آیا این پلتفرم واقعا پول می‌سازد؟ یک پلتفرم دیفای دقیقا مانند یک شرکت تجاری است؛ اگر نتواند درآمدزایی کند، خیلی زود ورشکست می‌شود و سرمایه‌ی کاربرانش را نیز به خطر می‌اندازد.

برای پاسخ به این سوال، باید به بخش Fees & Revenue (کارمزدها و درآمدها) در منوی کناری سایت بروید یا آن را در صفحه‌ی اختصاصی پروژه بررسی کنید. در اینجا دو مفهوم ساده اما حیاتی وجود دارد:

• کارمزدها (Fees): هزینه‌ی بسیار کمی که کاربران برای انجام هر تراکنش، وام گرفتن یا تبدیل ارزها در این پلتفرم پرداخت می‌کنند.
• درآمد (Revenue): آن بخش از کارمزدها که مستقیم به صندوق خود پروژه یا به جیب توسعه‌دهندگان آن می‌رود.

پروژه‌ای که کارمزد و درآمد بالایی دارد، به این معنی است که کاربران واقعی به صورت روزانه در حال استفاده از خدمات آن هستند. این درآمد مستمر باعث می‌شود پروژه بتواند هزینه‌های خود را پوشش دهد، امنیت خود را بالا ببرد و در شرایط سخت بازار پابرجا بماند.

مزایا، محدودیت‌ها و میزان اعتبار داده‌های DeFiLlama

هیچ ابزاری در دنیای پیچیده‌ی مالی بی‌نقص نیست. پلتفرم دیفای لاما را می‌توانیم به عنوان یک قطب‌نمای بسیار پیشرفته برای سرمایه‌گذاران در نظر بگیریم. این قطب‌نما مسیر حرکت پول و فرصت‌های بازار را به خوبی نشان می‌دهد، اما مانند هر دستگاه دیگری ممکن است گاهی تحت تاثیر شرایط محیطی دچار خطای محاسباتی شود یا تمام جزئیات مسیر را به ما نشان ندهد. برای اینکه به یک سرمایه‌گذار حرفه‌ای تبدیل شوید، باید علاوه بر شناخت نقاط قوت این سایت، با نقاط کور و محدودیت‌های آن نیز آشنا باشید.

چرا سرمایه‌گذاران به داده‌های دیفای لاما اعتماد می‌کنند؟ (مزایا)

در بازاری که بسیاری از پلتفرم‌ها برای ارائه‌ی اطلاعات ساده از کاربران خود پول دریافت می‌کنند یا داده‌ها را به نفع پروژه‌های خاصی تغییر می‌دهند، دیفای لاما توانسته است اعتماد میلیون‌ها کاربر را در سراسر جهان جلب کند. این اعتماد تصادفی نیست و دلایل بسیار محکمی دارد:

• رایگان بودن تمام امکانات: برخلاف بسیاری از سایت‌های تحلیلی که بخش‌های مهم خود را فقط به کاربران پولی (پریمیوم) نمایش می‌دهند، دیفای لاما تمام اطلاعات، نمودارها و داشبوردهای پیشرفته‌ی خود را کاملا رایگان در اختیار همه قرار داده است.
• ساختار متن‌باز و شفاف: همان‌طور که در بخش‌های قبل اشاره کردیم، کدهای این سایت متن‌باز هستند. این یعنی هیچ راز پنهانی در نحوه‌ی محاسبه‌ی اعداد وجود ندارد. هزاران برنامه‌نویس به صورت مداوم کدهای سایت را بررسی می‌کنند تا مطمئن شوند هیچ دستکاری یا تقلبی در نمایش اطلاعات پروژه‌ها رخ نمی‌دهد.
• استفاده از داده‌های مستقیم شبکه: دیفای لاما برای نشان دادن میزان دارایی یک پروژه، به ادعای مدیران آن پروژه اعتماد نمی‌کند. بلکه ربات‌های این سایت مستقیما به سراغ بلاکچین می‌روند و موجودی واقعی قراردادهای هوشمند را می‌خوانند. این کار باعث می‌شود تا احتمال دروغگویی پروژه‌ها درباره‌ی سرمایه‌ی در گردش خود به صفر برسد.
• پوشش بی‌نظیر و جامع: این سایت صدها شبکه‌ی مختلف و هزاران پروژه‌ی کوچک و بزرگ را پشتیبانی می‌کند. شما برای تحلیل پروژه‌های مختلف نیازی ندارید که ده‌ها سایت را باز کنید؛ همه‌چیز در همین پایگاه داده‌ی عظیم جمع‌آوری شده است.

آیا اطلاعات این سایت کاملا دقیق و بدون خطا است؟ (محدودیت‌ها)

با وجود تمام مزایایی که گفتیم، تکیه‌ی صد درصدی و بدون فکر به داده‌های دیفای لاما می‌تواند خطرناک باشد. این پلتفرم با وجود دقت بالایی که دارد، با محدودیت‌ها و چالش‌هایی روبرو است که باید هنگام تحلیل پروژه‌ها به آن‌ها توجه کنید:

• چالش شمارش مضاعف (Double Counting): این یکی از بزرگترین مشکلات در محاسبه‌ی TVL است. فرض کنید شما 100 دلار در یک پلتفرم سپرده‌گذاری می‌کنید. پلتفرم به عنوان رسید، به شما 100 توکن جدید می‌دهد. حالا شما این توکن‌های رسید را می‌برید و در یک پروژه‌ی دیگر قفل می‌کنید تا سود بیشتری بگیرید. در واقعیت، فقط 100 دلار پول وارد بازار شده است، اما سیستم‌های محاسباتی ممکن است آن را 200 دلار در نظر بگیرند (زیرا در دو جای مختلف قفل شده است). سایت دیفای لاما تلاش زیادی کرده تا با فیلترهای مختلف این مشکل را حل کند، اما در بازارهای پیچیده هنوز هم ممکن است برخی اعداد به دلیل همین چرخه‌ی توکن‌ها، بزرگتر از واقعیت نشان داده شوند.
• تاخیر در بروزرسانی اطلاعات: اگرچه دیفای لاما تلاش می‌کند داده‌ها را به صورت لحظه‌ای نمایش دهد، اما گاهی اوقات به دلیل شلوغی شبکه‌ها یا مشکل در دریافت اطلاعات از رابط‌های برنامه‌نویسی (API)، ممکن است بروزرسانی نمودارها با چند ساعت تاخیر همراه باشد. در بازارهای پرنوسان، همین چند ساعت تاخیر می‌تواند برای یک معامله‌گر کوتاه‌مدت حیاتی باشد.
• اعداد بالا امنیت را تضمین نمی‌کنند: بسیاری از کاربران مبتدی تصور می‌کنند اگر ارزش قفل شده‌ی یک پروژه بسیار بالا باشد، یعنی آن پروژه در برابر هک شدن کاملا مقاوم است. اما دیفای لاما فقط وضعیت مالی را نشان می‌دهد و نمی‌تواند کدهای برنامه‌نویسی پروژه‌ها را از نظر امنیتی بررسی کند. بارها در بازار رمزارزها شاهد بوده‌ایم که پروژه‌هایی با صدها میلیون دلار سرمایه، به دلیل یک اشتباه کوچک در کدنویسی، هک شده و تمام سرمایه‌ی کاربران خود را از دست داده‌اند.

بنابراین، دیفای لاما یک دستیار فوق‌العاده برای تحلیل فاندامنتال (ارزیابی ارزش ذاتی و سلامت اقتصادی یک پروژه) است، اما هرگز نباید تنها معیار شما برای سرمایه‌گذاری نهایی باشد.