پل بلاک چین چیست و چگونه کار می‌کند؟ بررسی مکانیزم و کاربرد Blockchain Bridge

پل‌های بلاک چین مسیرهای ارتباطی مشخصی هستند که مرزهای بین شبکه‌ها را از بین می‌برند تا بتوانید توکن‌های خود را بدون نیاز به فروش و خرید مجدد در صرافی‌ها، بین بلاک‌چین‌های مختلف انتقال دهید. در این مقاله از کیف پول من، ساختار و نحوه عملکرد این جاده‌های ارتباطی را به‌طور کامل کالبدشکافی می‌کنیم. با مطالعه این مطلب درک خواهید کرد که مکانیزم‌هایی مانند رپد توکن‌ها (Wrapped Tokens) یا استخرهای نقدینگی چگونه ارزش دارایی شما را منتقل می‌کنند، تفاوت پل‌های متمرکز با انواع غیرمتمرکز در حفظ امنیت چیست و در نهایت، چگونه می‌توانید با شناخت چالش‌های امنیتی موجود، از معتبرترین بریج‌های بازار برای فرار از کارمزدهای سنگین استفاده کنید.

مفهوم پل بلاک چین (Blockchain Bridge) به زبان ساده

تصور کنید در دنیای واقعی، هر شهر یک جزیره‌ی دورافتاده است که هیچ جاده یا پلی برای رسیدن به جزیره‌های دیگر ندارد. مردم یک جزیره به زبان خاص خود صحبت می‌کنند، واحد پول متفاوتی دارند و نمی‌توانند به راحتی با همسایگان خود تجارت کنند. در دنیای ارزهای دیجیتال، شبکه‌های مختلف مانند بیت کوین یا اتریوم دقیقاً شبیه به همین جزیره‌های دور افتاده هستند. هر شبکه‌ی بلاک‌چینی به صورت مستقل و منزوی عمل می‌کند.

اینجا است که مفهوم پل بلاک چین (Blockchain Bridge) وارد عمل می‌شود. پل بلاک‌چینی دقیقاً مانند یک پل فیزیکی عمل می‌کند که دو جزیره‌ی مجزا را به یکدیگر متصل می‌کند. این فناوری یک نرم‌افزار واسطه است که اجازه می‌دهد دارایی‌های دیجیتال (مانند توکن‌ها) و اطلاعات، از یک شبکه‌ی بلاک‌چین به شبکه‌ی دیگری منتقل شوند. برای مثال، اگر شما با خرید بیت کوین ، مقداری از این ارز داشته باشید و بخواهید از آن در برنامه‌های مالی شبکه‌ی اتریوم استفاده کنید، به دلیل تفاوت ساختاری این دو شبکه، این کار به صورت مستقیم غیرممکن است. اما یک پل بلاک‌چینی این مسیر را برای شما هموار می‌کند و اجازه می‌دهد ارزش دارایی خود را بین شبکه‌ها جابه‌جا کنید.

چرا شبکه‌های بلاک‌چینی نمی‌توانند مستقیماً با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟

شاید این سوال برای شما پیش بیاید که چرا از همان ابتدا، شبکه‌ها طوری طراحی نشدند که بتوانند با هم صحبت کنند؟ دلیل اصلی این موضوع، تفاوت در معماری و قوانین پایه‌ی هر شبکه است. هر شبکه‌ی بلاک‌چین برای هدف خاصی طراحی شده است و از الگوریتم اجماع (Consensus Algorithm - روش و قوانینی که کامپیوترهای یک شبکه برای تایید تراکنش‌ها به توافق می‌رسند) متفاوتی استفاده می‌کند.

علاوه بر این، زبان برنامه‌نویسی قراردادهای هوشمند (Smart Contracts - کدهای کامپیوتری که بدون نیاز به واسطه و به صورت خودکار اجرا می‌شوند) در شبکه‌های مختلف با یکدیگر فرق دارد. برای مثال، شبکه‌ی اتریوم با زبانی به نام سالیدیتی کار می‌کند که برای شبکه‌ی بیت کوین کاملاً ناشناخته و غیرقابل فهم است. از آنجایی که بلاک‌چین‌ها سیستم‌های بسته‌ای هستند، هیچ اطلاعی از اتفاقاتی که در بیرون از شبکه‌ی خودشان رخ می‌دهد ندارند. در نتیجه، یک شبکه نمی‌تواند به تنهایی تایید کند که آیا تراکنشی در شبکه‌ی همسایه انجام شده است یا خیر. این انزوای ساختاری باعث می‌شود که شبکه‌ها برای تبادل اطلاعات، به یک مترجم و رابط مطمئن نیاز داشته باشند.

کراس‌چین (Cross-Chain) چیست و چرا برای آینده ارزهای دیجیتال ضروری است؟

واژه‌ی کراس‌چین (Cross-Chain) یا فناوری میان‌زنجیره‌ای، به توانایی ارتباط و تعامل دو یا چند شبکه‌ی بلاک‌چینی مختلف با یکدیگر اشاره دارد. هدف اصلی فناوری کراس‌چین این است که محدودیت‌های ارتباطی را از بین ببرد و به شبکه‌های مختلف اجازه دهد تا داده‌ها و ارزش مالی را به صورت یکپارچه با هم به اشتراک بگذارند. پل‌های بلاک‌چینی در واقع یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیاده‌سازی فناوری کراس‌چین هستند.

اما چرا این موضوع برای آینده‌ی بازار رمزارزها تا این حد حیاتی است؟ توسعه‌دهندگان به این نتیجه رسیده‌اند که هیچ بلاک‌چین واحدی نمی‌تواند تمام نیازهای کاربران را برطرف کند. برخی شبکه‌ها تمرکز خود را بر روی امنیت بسیار بالا گذاشته‌اند، در حالی که برخی دیگر سرعت پردازش بالا و کارمزد (Fee - هزینه‌ای که برای انجام تراکنش در شبکه پرداخت می‌کنید) پایینی دارند. اهمیت کراس‌چین در این است که مزایای شبکه‌های مختلف را به هم متصل می‌کند. دلایل اصلی ضرورت این فناوری شامل موارد زیر است:

• بهبود مقیاس‌ پذیری (Scalability - توانایی شبکه برای پردازش سریع و همزمان تعداد زیادی تراکنش) با انتقال بار کاری از یک شبکه‌ی شلوغ به شبکه‌های خلوت‌تر.
• جلوگیری از انحصارگرایی یک شبکه‌ی خاص و ایجاد یک اکوسیستم متنوع و آزاد.
• فراهم کردن حق انتخاب برای کاربران تا بتوانند با کمترین هزینه و بالاترین سرعت، دارایی‌های خود را مدیریت کنند.

به زبان ساده، کراس‌چین آینده‌ای را می‌سازد که در آن کاربران نیازی ندارند نگران باشند که دارایی‌شان روی کدام شبکه است؛ بلکه می‌توانند آزادانه و به شکلی یکپارچه، از تمام خدمات دنیای غیرمتمرکز استفاده کنند.

چرا به پل‌های بلاک چینی نیاز داریم؟

دنیای رمزارزها بسیار پهناور و پر از فرصت‌های متنوع است، اما بدون وجود پل‌های بلاک‌چینی، این فضا شبیه به مجمع‌الجزایری خواهد بود که هیچ راه ارتباطی بین جزیره‌های آن وجود ندارد. در این بخش به صورت ساده بررسی می‌کنیم که چرا این پل‌ها به یک نیاز اساسی برای کاربران تبدیل شده‌اند و چه مشکلاتی را از سر راه سرمایه‌گذاران برمی‌دارند.

انتقال آسان و سریع دارایی‌ها میان شبکه‌های مختلف

فرض کنید مقداری بیت کوین در کیف پول خود دارید اما می‌خواهید از یک سرویس مالی جدید در شبکه‌ی سولانا استفاده کنید. در حالت عادی، شبکه‌ی سولانا زبان شبکه‌ی بیت کوین را نمی‌فهمد و دارایی‌های شما به صورت مستقیم در آنجا قابل استفاده نیستند. در گذشته، برای حل این مشکل باید بیت کوین خود را به یک صرافی متمرکز منتقل می‌کردید، آن را می‌فروختید، ارز جدیدی می‌خریدید و دوباره به کیف پول خود برمی‌گرداندید؛ فرآیندی که هم زمان‌بر است و هم هزینه‌تراش.

پل‌های بلاک‌چینی این مسیر طولانی را کوتاه می‌کنند. این ابزارها به شما اجازه می‌دهند دارایی‌های دیجیتال خود را به راحتی و در عرض چند دقیقه، از یک شبکه‌ی مبدا به یک شبکه‌ی مقصد منتقل کنید. در واقع شما بدون نیاز به واسطه‌های سنتی، ارزش دارایی خود را به شبکه‌ی جدید می‌برید و از آن استفاده می‌کنید.

فرار از ترافیک و کارمزدهای سنگین

یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های کاربران در شبکه‌های محبوبی مانند اتریوم، مسئله‌ی ترافیک بالا و کارمزد شبکه (Gas Fee - هزینه‌ای که بابت پردازش و تایید تراکنش به استخراج‌کنندگان یا تاییدکنندگان شبکه پرداخت می‌کنید) است. در زمان‌های شلوغی بازار، هزینه‌ی یک تراکنش ساده در شبکه‌ی اتریوم ممکن است به ده‌ها دلار برسد که برای سرمایه‌های خرد اصلاً منطقی نیست.

پل‌های بلاک‌چینی در اینجا مانند یک جاده‌ی فرعی و خلوت عمل می‌کنند. شما می‌توانید دارایی خود را از طریق این پل‌ها به شبکه‌هایی با کارمزد بسیار پایین‌تر (مانند پالیگان، آوالانچ یا ترون) منتقل کنید. با این کار، شما از ترافیک سنگین شبکه‌ی اصلی فرار کرده‌اید و می‌توانید نقل و انتقالات مالی خود را با هزینه‌ای ناچیز و سرعتی بسیار بیشتر انجام دهید.

ارتباط میان لایه‌های مختلف بلاک‌چین

برای درک بهتر این بخش، شبکه‌ی اتریوم را مانند یک اتوبان اصلی (لایه 1 - شبکه‌ی پایه‌ای که تمام قوانین و امنیت در آن تعریف شده است) در نظر بگیرید که به دلیل حجم زیاد ماشین‌ها، همیشه درگیر ترافیک است. توسعه‌دهندگان برای حل این مشکل، مسیرهای دو طبقه‌ای و پل‌های هوایی (لایه 2 - شبکه‌هایی که روی شبکه‌ی اصلی ساخته می‌شوند تا بار ترافیکی آن را کم کنند) ساخته‌اند که سرعت بسیار بالاتری دارند.

برای رفتن از این اتوبان اصلی به طبقات بالاتر، شما به یک مسیر ارتباطی ایمن نیاز دارید. پل‌های بلاک‌چینی دقیقاً نقش همین مسیرهای ورودی و خروجی را بازی می‌کنند. آن‌ها به شما اجازه می‌دهند توکن‌های (Token - دارایی‌های دیجیتالی که بر بستر یک بلاک‌چین ایجاد شده‌اند و شبکه‌ی اختصاصی خود را ندارند) خود را بین لایه‌ی اول و لایه‌ی دوم (مانند آربیتروم یا اپتیمیزم) جابه‌جا کنید تا بدون از دست دادن امنیت شبکه‌ی اصلی، از سرعت و ارزانی لایه‌ی دوم بهره‌مند شوید.

دسترسی به برنامه‌های غیرمتمرکز و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در شبکه‌های دیگر

هر شبکه‌ی بلاک‌چینی، اکوسیستم و خدمات مخصوص به خود را دارد که به آن‌ها برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps - نرم‌افزارهایی که بدون مدیر یا سرور مرکزی، مستقیماً روی بلاک‌چین اجرا می‌شوند) می‌گویند. گاهی اوقات ممکن است یک فرصت سرمایه‌گذاری عالی، مثلاً دریافت سود بالاتر برای سپرده‌گذاری، در یک برنامه‌ی مالی روی شبکه‌ی بایننس اسمارت چین وجود داشته باشد، اما سرمایه‌ی شما در شبکه‌ی دیگری قفل شده باشد.

پل‌های بلاک‌چینی کلید ورود شما به این دنیای متنوع و پر از فرصت هستند. با استفاده از این ابزارها، شما دیگر در زندان یک شبکه‌ی خاص گرفتار نیستید. این پل‌ها به شما آزادی عمل می‌دهند تا به راحتی سرمایه‌ی خود را در میان شبکه‌های مختلف به گردش درآورید و از بهترین فرصت‌های وام‌دهی، صرافی‌های غیرمتمرکز و حتی بازی‌های بلاک‌چینی در سراسر این بازار پهناور استفاده کنید.

Blockchain Bridge چگونه کار می‌کند؟

وقتی صحبت از جابه‌جایی دارایی بین دو شبکه‌ی مختلف می‌شود، شاید تصور کنید که توکن‌ها واقعاً در یک مسیر دیجیتالی حرکت می‌کنند تا به مقصد برسند. اما واقعیت این است که هیچ ارزی شبکه‌ی اصلی خود را ترک نمی‌کند. دارایی‌ها روی بلاک‌چین خود ثابت هستند و پل‌های بلاک‌چینی با استفاده از کدهای برنامه‌نویسی و مکانیزم‌های خاص، یک موازنه‌ی حسابداری ایجاد می‌کنند تا ارزش سرمایه‌ی شما به شبکه‌ی جدید منتقل شود. برای ایجاد این ارتباط، پل‌ها از چند روش اصلی استفاده می‌کنند که در ادامه به زبان ساده آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

مکانیزم قفل کردن و ضرب توکن (Lock and Mint)

رایج‌ترین روشی که پل‌ها برای انتقال ارزش استفاده می‌کنند، مکانیزم قفل و ضرب است. در این روش، ارز شما در شبکه‌ی مبدا درون یک گاوصندوق دیجیتال قفل می‌شود (Lock - خارج کردن موقت یک ارز از گردش بازار و نگهداری آن در یک آدرس امن) تا دیگر نتوانید آن را خرج کنید. به محض انجام این کار، سیستم معادل همان مقدار ارز را در شبکه‌ی مقصد تولید می‌کند (Mint - فرایند ضرب یا ایجاد توکن‌های جدید روی یک شبکه‌ی بلاک‌چینی) و به کیف پول شما می‌فرستد.

زمانی که کار شما در شبکه‌ی مقصد تمام شد و خواستید به شبکه‌ی اول برگردید، این فرایند برعکس می‌شود؛ یعنی توکن‌های جدید در شبکه‌ی مقصد از بین می‌روند و قفل گاوصندوق شبکه‌ی مبدا باز می‌شود تا ارزهای اصلی خود را پس بگیرید.

نقش رپد توکن‌ها (Wrapped Tokens) در انتقال ارزش

ارزهایی که در مرحله‌ی قبل و با مکانیزم ضرب کردن روی شبکه‌ی مقصد تولید می‌شوند، ارزهای اصلی نیستند؛ بلکه به آن‌ها رپد توکن (Wrapped Token - توکن پیچیده شده یا نسخه‌ی سایه از یک ارز اصلی که برای فعالیت در شبکه‌ای متفاوت ساخته شده است) می‌گویند.

برای درک بهتر، فرض کنید یک شمش طلای واقعی را در خزانه‌ی بانک می‌گذارید و بانک به شما یک رسید کاغذی می‌دهد که ارزش آن دقیقاً برابر با همان شمش طلا است. شما با آن رسید می‌توانید در بازار معامله کنید. رپد بیت کوین یا wBTC یک مثال عالی برای این مفهوم است. شما نمی‌توانید بیت کوین را مستقیم به شبکه‌ی اتریوم ببرید، بنابراین بیت کوین شما در شبکه‌ی خودش قفل می‌شود و یک توکن سایه به نام wBTC در شبکه‌ی اتریوم به شما داده می‌شود. قیمت این توکن همیشه با بیت کوین برابر است و به شما اجازه می‌دهد از ارزش بیت کوین خود در برنامه‌های مالی اتریوم استفاده کنید.

مکانیزم سوزاندن و ضرب توکن (Burn and Mint)

یکی دیگر از روش‌های انتقال دارایی، مکانیزم سوزاندن و ضرب کردن است. این روش معمولاً برای ارزهایی کاربرد دارد که ذاتاً روی چند شبکه‌ی مختلف وجود دارند و توسط یک شرکت خاص مدیریت می‌شوند. در این سیستم، توکن شما در شبکه‌ی مبدا قفل نمی‌شود، بلکه برای همیشه نابود می‌شود (Burn - فرایند از بین بردن دائمی توکن‌ها با ارسال آن‌ها به یک آدرس غیرقابل دسترس برای کاهش عرضه‌ی کل).

پس از سوزانده شدن ارز در شبکه‌ی اول، سیستم دقیقاً به همان تعداد، توکن جدید در شبکه‌ی مقصد ضرب می‌کند و در اختیار شما قرار می‌دهد. این کار باعث می‌شود که موجودی کل آن ارز در تمام شبکه‌ها همیشه ثابت بماند و از تولید پول بدون پشتوانه جلوگیری شود.

مکانیزم استخرهای نقدینگی و نقش قراردادهای هوشمند

برخی از پل‌ها به جای اینکه توکن جدیدی تولید کنند، از انبارهای از پیش آماده شده استفاده می‌کنند. به این انبارها استخر نقدینگی (Liquidity Pool - خزانه‌ای از ارزهای دیجیتال که توسط کاربران تامین می‌شود تا انجام معاملات و تبادلات سریع‌تر شود) می‌گویند.

در این مدل، پل بلاک‌چینی در هر دو شبکه‌ی مبدا و مقصد یک خزانه‌ی پر از ارز دارد. این استخرها توسط قراردادهای هوشمند (Smart Contracts - کدهای برنامه‌نویسی شده‌ای که به صورت خودکار و بدون نیاز به دخالت انسان، شرایط یک معامله را اجرا می‌کنند) مدیریت می‌شوند.

شما دارایی خود را به استخر شبکه‌ی مبدا واریز می‌کنید. قرارداد هوشمند بلافاصله این واریز را تشخیص داده و به صورت خودکار، معادل ارز شما را از استخر شبکه‌ی مقصد برداشت کرده و به کیف پول شما واریز می‌کند. این روش دقیقاً شبیه به یک صرافی است که در یک کشور از شما دلار می‌گیرد و از خزانه‌ی شعبه‌ی دیگر خود در کشوری متفاوت، به شما یورو تحویل می‌دهد.

معرفی انواع پل‌های بلاک چینی

حالا که با کارکرد کلی پل‌های بلاک‌چینی آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که ببینیم این مسیرهای ارتباطی توسط چه کسانی مدیریت می‌شوند. به طور کلی، پل‌ها بر اساس اینکه چه کسی کنترل دارایی‌های دیجیتال شما را در زمان انتقال بر عهده دارد، به دو دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شوند. انتخاب بین این دو مدل، به نیاز شما و میزان اعتمادی که به واسطه‌ها دارید بستگی دارد. در ادامه، این دو نوع مهم را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم.

پل‌های متمرکز یا نیازمند اعتماد (Trusted / Centralized Bridges)

پل متمرکز، همان‌طور که از نامش پیداست، توسط یک نهاد، شرکت یا سازمان مشخص مدیریت می‌شود. برای استفاده از این پل‌ها، شما باید سرمایه‌ی خود را به یک شخص ثالث بسپارید و به او اعتماد کنید. به همین دلیل در دنیای رمزارز به آن‌ها پل‌های نیازمند اعتماد (Trusted) نیز می‌گویند.

این سیستم دقیقاً شبیه به یک صرافی حواله‌ی پول در دنیای واقعی است. شما پول نقد خود را به کارمند صرافی می‌دهید و به او اعتماد می‌کنید که معادل آن را در کشوری دیگر به حساب مقصد واریز کند. در فضای رمزارز، زمانی که دارایی خود را به یک پلتفرم متمرکز می‌سپارید تا آن را به شبکه‌ی دیگری ببرد، کنترل مستقیم دارایی از دست شما خارج می‌شود. در این روش، شما باید به واسطه‌ی انسانی یا شرکتی پشت سیستم اعتماد کنید که دارایی شما را با خیال راحت منتقل کند و حساب شما را مسدود نکند. با این وجود، به دلیل رابط کاربری آسان و پشتیبانی بهتر، استفاده از پل‌های متمرکز معمولاً برای کاربران مبتدی بسیار ساده‌تر و سریع‌تر است.

پل‌های غیرمتمرکز یا بدون نیاز به اعتماد (Trustless / Decentralized Bridges)

در نقطه‌ی مقابل، پل‌های غیر متمرکز قرار دارند که هیچ مدیر مرکزی، شرکت یا واسطه‌ی انسانی خاصی آن‌ها را کنترل نمی‌کند. در این سیستم، شما نیازی ندارید که به شخص خاصی اعتماد کنید، بلکه تمام فرایند جابه‌جایی توسط قراردادهای هوشمند مدیریت می‌شود. به همین دلیل به آن‌ها پل‌های بدون نیاز به اعتماد (Trustless) می‌گویند، زیرا شما تنها به کدهای برنامه‌نویسی شده اعتماد می‌کنید.

این مدل را می‌توانید شبیه به یک دستگاه فروش خودکار (Vending Machine) تصور کنید. وقتی سکه‌ای وارد دستگاه می‌کنید، نیازی به فروشنده‌ی انسانی ندارید؛ کدها و سیستم داخلی دستگاه به صورت خودکار عمل می‌کنند و کالای شما را تحویل می‌دهند. در پل‌های غیرمتمرکز نیز کدها وظیفه‌ی قفل کردن و آزادسازی توکن‌های شما را بر عهده دارند. بزرگ‌ترین مزیت این روش این است که کنترل دارایی‌ها همیشه در دست شما باقی می‌ماند و خطر مسدود شدن سرمایه توسط یک سازمان واسطه وجود ندارد.

مقایسه پل‌های متمرکز در برابر غیرمتمرکز

برای اینکه بتوانید بر اساس نیاز و استراتژی معاملاتی خود بهترین گزینه را انتخاب کنید، تفاوت‌های کلیدی این دو ساختار را در جدول زیر خلاصه‌سازی کرده‌ایم:

ویژگی اصلی	پل متمرکز (نیازمند اعتماد)	پل غیرمتمرکز (بدون نیاز به اعتماد)
کنترل دارایی	دارایی شما در اختیار شرکت واسطه قرار می‌گیرد.	کنترل کامل دارایی در تمام مراحل در اختیار خودتان است.
ریسک اصلی و امنیت	خطر مسدود شدن حساب، کلاهبرداری مدیران شبکه یا محدودیت‌های تحریمی وجود دارد.	خطر هک شدن به دلیل وجود باگ (نقص نرم‌افزاری) در کدهای قرارداد هوشمند وجود دارد.
سرعت و سهولت استفاده	معمولاً سرعت بالاتری دارند و استفاده از آن‌ها برای افراد تازه‌کار آسان‌تر است.	ممکن است کمی پیچیده‌تر باشند و در زمان شلوغی شبکه‌ها، زمان بیشتری برای تایید نیاز داشته باشند.
احراز هویت (KYC)	در بسیاری از موارد نیاز به ثبت‌نام و ارائه‌ی مدارک هویتی دارند.	نیازی به احراز هویت ندارند و کاملاً به صورت ناشناس عمل می‌کنند.

خطرات و چالش‌های امنیتی استفاده از بلاکچین بریج

با وجود تمام مزایایی که پل‌های بلاک‌چینی برای دنیای رمزارزها به ارمغان آورده‌اند، این ابزارها بی‌نقص نیستند. وقتی حجم عظیمی از سرمایه در یک نقطه‌ی متمرکز یا در یک قرارداد دیجیتال جمع می‌شود، طبیعتاً توجه هکرها و افراد سودجو نیز به آن سمت جلب خواهد شد. در واقع، پل‌ها یکی از آسیب‌پذیرترین بخش‌های اکوسیستم مالی غیر متمرکز هستند. در این بخش، مهم‌ترین خطراتی که سرمایه‌ی شما را هنگام عبور از این پل‌ها تهدید می‌کنند، با زبانی ساده بررسی می‌کنیم تا با دیدی بازتر قدم در این مسیر بگذارید.

خطر هک و وجود باگ در قراردادهای هوشمند

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، پل‌های غیرمتمرکز توسط قراردادهای هوشمند (Smart Contracts - کدهای کامپیوتری خودکار که بدون دخالت انسان اجرا می‌شوند) مدیریت می‌شوند. از آنجایی که این کدها توسط انسان‌ها نوشته و توسعه داده می‌شوند، احتمال وجود باگ (Bug - خطا یا نقص پنهان در کدهای برنامه‌نویسی) در آن‌ها همیشه وجود دارد.

زمانی که شما دارایی خود را برای انتقال در استخر نقدینگی یک پل قفل می‌کنید، این دارایی‌ها در گاوصندوق دیجیتال آن قرارداد هوشمند نگهداری می‌شوند. اگر یک هکر بتواند یک نقطه‌ی ضعف یا باگ در این کدهای پیچیده پیدا کند، می‌تواند به این گاوصندوق نفوذ کرده و موجودی آن را به سرقت ببرد. این اتفاق شبیه به این است که یک دزد بتواند سیستم امنیتی پیچیده‌ترین بانک دیجیتال را فریب دهد. تاریخچه‌ی بازار ارزهای دیجیتال پر از حملات موفق به قراردادهای هوشمند پل‌ها بوده است که منجر به از دست رفتن سرمایه‌های کلانی شده است، بنابراین این ریسک را هرگز نباید نادیده گرفت.

ریسک‌های تمرکزگرایی و مسدود شدن دارایی‌ها توسط نهادهای واسط

اگر به جای پل‌های غیرمتمرکز، تصمیم بگیرید از پل‌های متمرکز استفاده کنید، با نوع دیگری از خطر به نام ریسک طرف مقابل (Counterparty Risk - خطر عمل نکردن نهاد واسطه به تعهدات مالی خود) روبه‌رو می‌شوید. در این حالت، شما امنیت کدهای برنامه‌نویسی را فدای اعتماد به یک شرکت یا گروه خاص می‌کنید.

ریسک اصلی در اینجا این است که شرکت مدیریت‌کننده‌ی پل ممکن است با مشکلات مالی مواجه شود، هک شود، یا حتی مدیران آن تصمیم بگیرند سرمایه‌ی کاربران را به سرقت ببرند و ناپدید شوند. علاوه بر این، برای کاربران ایرانی یک خطر بسیار مهم دیگر نیز وجود دارد؛ نهاد متمرکز اداره‌کننده‌ی پل می‌تواند به دلیل قوانین بین‌المللی و تحریم‌ها، هویت یا آدرس کیف پول شما را شناسایی کرده و دارایی شما را مسدود یا مصادره کند. بنابراین، زمانی که کنترل سرمایه‌ی خود را به یک شخص ثالث می‌سپارید، باید همیشه احتمال ایجاد محدودیت برای مسیر بازگشت دارایی را در نظر بگیرید.

چگونه از دارایی‌های خود هنگام استفاده از پل‌ها محافظت کنیم؟

با وجود این خطرات، همچنان می‌توان با رعایت چند اصل ساده، استفاده از پل‌های بلاک‌چینی را بسیار امن‌تر کرد. برای اینکه تجربه‌ی کم‌ریسکی داشته باشید، به عنوان یک سرمایه‌گذار آگاه توصیه‌های زیر را همیشه به خاطر بسپارید:

• از پل‌های شناخته‌شده و معتبر استفاده کنید: همیشه به سراغ شبکه‌های ارتباطی بروید که امتحان خود را پس داده‌اند، حجم سرمایه‌ی در گردش بالایی دارند و کدهای آن‌ها توسط شرکت‌های معتبر امنیتی حسابرسی (Audit - بررسی و تایید امنیت نرم‌افزار توسط متخصصان مستقل) شده‌اند.
• سرمایه‌ی بزرگ را در یک مرحله منتقل نکنید: اگر قصد جابه‌جایی مبلغ زیادی را دارید، ابتدا یک تراکنش تستی (انتقال یک مبلغ بسیار کوچک) انجام دهید. پس از اینکه مطمئن شدید دارایی به درستی و بدون مشکل به شبکه‌ی مقصد رسیده است، مابقی سرمایه را ارسال کنید.
• دارایی خود را برای مدت طولانی در شبکه‌ی مقصد رها نکنید: ارزهای سایه یا همان رپد توکن‌ها، تمام ارزش خود را از استخرهای نقدینگی پل در شبکه‌ی مبدا می‌گیرند. اگر پل مورد نظر هک شود، رپد توکن شما در شبکه‌ی جدید پشتوانه‌ی خود را از دست داده و بی‌ارزش می‌شود.

بنابراین، پس از انجام کارتان در شبکه‌ی مقصد، بهتر است دارایی را دوباره از طریق پل به شبکه‌ی اصلی برگردانید و به ارز واقعی تبدیل کنید.

معرفی محبوب‌ترین و معتبرترین پل‌های بلاک چینی در بازار

اکنون که با مکانیزم کارکرد و خطرات احتمالی این مسیرهای ارتباطی آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که چند نمونه از معتبرترین و پرکاربردترین پل‌های بلاک‌چینی را بشناسیم. در بازار رمزارزها ده‌ها پل مختلف وجود دارد، اما انتخاب گزینه‌ای که امنیت بالا و کارمزد مناسبی داشته باشد، برای حفظ سرمایه‌ی شما بسیار مهم است. در این بخش، ابزارهایی را معرفی می‌کنیم که روزانه میلیون‌ها دلار دارایی کاربران را بین شبکه‌ها جابه‌جا می‌کنند و امتحان خود را پس داده‌اند.

پالیگان بریج (Polygon Bridge)

پالیگان بریج یکی از شناخته‌شده‌ترین و شلوغ‌ترین مسیرهای ارتباطی در دنیای رمزارز است. این پل به طور ویژه برای حل مشکل ترافیک و هزینه‌های سرسام‌آور شبکه‌ی اتریوم طراحی شده است. شبکه‌ی پالیگان در واقع یک ساید چین (Sidechain - یک شبکه‌ی موازی و مستقل که در کنار شبکه‌ی اصلی فعالیت می‌کند تا بار ترافیکی آن را کاهش دهد) برای اتریوم است.

برای درک بهتر، اتریوم را مانند یک مرکز شهر بسیار شلوغ و گران‌قیمت تصور کنید و پالیگان را یک شهرک صنعتی آرام و ارزان در حاشیه‌ی آن شهر در نظر بگیرید. پالیگان بریج همان قطار سریع‌السیری است که دارایی‌های شما (مانند توکن‌های ERC-20) را در عرض چند دقیقه و با کارمزدی بسیار ناچیز، از اتریوم به این شهرک خلوت منتقل می‌کند. کاربران از این پل استفاده می‌کنند تا بتوانند در برنامه‌های مالی غیرمتمرکز یا بازی‌های بلاک‌چینی با کمترین هزینه فعالیت کنند. پس از اتمام کار، به راحتی می‌توانند سود و دارایی خود را دوباره از همین مسیر به اتریوم برگردانند.

بایننس بریج (Binance Bridge)

صرافی بزرگ بایننس برای اینکه بتواند کاربران بیشتری را به اکوسیستم اختصاصی خود جذب کند، ابزاری به نام بایننس بریج را توسعه داده است. هدف اصلی این پل، وارد کردن دارایی‌های دیجیتال از سایر بلاک‌چین‌ها (مانند بیت کوین، ریپل یا اتریوم) به داخل شبکه‌ی هوشمند بایننس (BNB Smart Chain) است.

این ابزار در دسته‌ی پل‌های متمرکز قرار می‌گیرد؛ یعنی توسط خود شرکت بایننس پشتیبانی و مدیریت می‌شود. کارکرد آن شبیه به یک صرافی ارز بین‌المللی بزرگ است که در سراسر جهان شعبه دارد. شما بیت کوین خود را به شعبه‌ی این پل در شبکه‌ی اصلی می‌دهید و در مقابل، نسخه‌ی معادل آن یعنی توکن سایه (Wrapped Token) را در شبکه‌ی بایننس تحویل می‌گیرید. استفاده از این پل برای کاربران بسیار ساده است و نقدینگی (میزان پول در گردش برای انجام سریع معاملات) بسیار بالایی دارد که باعث می‌شود تراکنش‌ها در آن با سرعت بالایی انجام شوند.

پورتال / ورم‌هول (Portal / Wormhole)

اگر پالیگان بریج را یک جاده‌ی دو طرفه بین دو شهر خاص در نظر بگیریم، پروژه‌ی پورتال (که از فناوری پایه‌ای ورم‌هول استفاده می‌کند) شبیه به یک فرودگاه بین‌المللی عظیم است که ده‌ها کشور مختلف را به یکدیگر متصل می‌کند. پورتال یکی از قدرتمندترین پل‌های چندزنجیره‌ای در بازار است.

ویژگی منحصربه‌فرد پورتال این است که محدود به شبکه‌های هم‌خانواده با اتریوم نیست. این پل می‌تواند شبکه‌هایی با ساختار کاملاً متفاوت مانند سولانا، آوالانچ، اتریوم و بایننس اسمارت چین را به هم وصل کند. ورم‌هول به جای اینکه فقط توکن‌ها را جابه‌جا کند، مانند یک سیستم پیام‌رسان امن عمل می‌کند و به قراردادهای هوشمند در شبکه‌های مختلف اجازه می‌دهد با یکدیگر تبادل اطلاعات کنند. البته به دلیل همین گستردگی و پیچیدگی فنی، این پروتکل در گذشته هدف حملات هکری نیز قرار گرفته است، اما تیم توسعه‌دهنده‌ی آن همواره در حال ارتقای لایه‌های امنیتی آن هستند.

آربیتروم بریج (Arbitrum Bridge)

شبکه‌ی آربیتروم یکی از موفق‌ترین راه‌حل‌های لایه‌ی دوم (Layer 2 - شبکه‌هایی که روی بلاک‌چین اصلی سوار می‌شوند تا سرعت و ظرفیت آن را افزایش دهند) برای اتریوم است. آربیتروم از فناوری خاصی به نام رول‌ آپ (Rollup - تکنیکی که هزاران تراکنش را بسته‌بندی کرده و همگی را به صورت یک تراکنش واحد در شبکه‌ی اصلی ثبت می‌کند) بهره می‌برد.

آربیتروم بریج، دروازه‌ی ورود رسمی و کاملاً امن به این شبکه‌ی پرسرعت است. زمانی که شما از طریق این پل، اتریوم خود را به آربیتروم می‌برید، در واقع وارد یک مسیر وی‌آی‌پی (VIP) می‌شوید که امنیت آن مستقیماً توسط شبکه‌ی اصلی اتریوم تامین می‌شود، اما هزینه‌ی استفاده از آن بسیار پایین‌تر است. این پل برای سرمایه‌گذارانی که می‌خواهند از امنیت بی‌نظیر اتریوم استفاده کنند اما قصد ندارند کارمزدهای سنگین لایه‌ی اول را بپردازند، بهترین و امن‌ترین انتخاب محسوب می‌شود.

منابع:

Kraken

Ledger.com

Ethereum.org