اتریوم 2 (Ethereum 2.0) چیست؟ راهنمای جامع بررسی ارتقا Serenity

کاربری را در نظر بگیرید که قصد دارد یک تراکنش ساده انجام دهد یا دارایی خود را جابه‌جا کند، اما ناگهان در ساعات اوج شلوغی شبکه با کارمزدهای چند ده دلاری غافلگیر می‌شود؛ تجربه‌ای که دقیقا شبیه گیر افتادن در ترافیک سنگین یک اتوبان تک‌بانده، آن هم با پرداخت عوارض نجومی است. در این مقاله، قرار است بررسی دقیقی از ساختار اتریوم جدید داشته باشیم. از درک مفهوم شاردینگ و نقش حیاتی شبکه‌های لایه دوم برای کاهش هزینه‌ها، تا راهنمای خرید ریالی و انتقال ایمن از صرافی کیف پول من، تمام ابزارهایی که برای عبور از این ترافیک و سرمایه‌گذاری هوشمندانه نیاز دارید را در اختیارتان قرار می‌دهیم.

اتریوم 2.0 چیست و چرا به وجود آمد؟

تصور کنید یک مرکز خرید بسیار محبوب و مدرن در شهر ساخته شده است که همه دوست دارند از آن بازدید کنند و خریدهای خود را در آنجا انجام دهند. اما به دلیل استقبال بی‌نظیر مردم، مسیرهای منتهی به این مرکز خرید همیشه پر ترافیک هستند، هزینه‌ی پارکینگ به شدت بالا رفته است و برای انجام یک خرید ساده باید ساعت‌ها در صف منتظر بمانید. شبکه‌ی اتریوم هم دقیقا با چنین مشکلی روبرو شد. اتریوم 2.0 در واقع یک پروژه‌ی بازسازی عظیم برای این مرکز خرید است تا خیابان‌های اطراف آن را چند بانده کند، سرعت خدمات‌رسانی را افزایش دهد و هزینه‌ها را برای مشتریان پایین بیاورد؛ آن هم بدون اینکه نیازی به تعطیل کردن مغازه‌ها و توقف فعالیت مرکز خرید باشد.

اتریوم 2.0 که با نام سرنیتی (Serenity - به معنای آرامش) هم شناخته می‌شود، یک ارتقای چندمرحله‌ای و زیرساختی است که برای بهبود سرعت، کارایی و امنیت شبکه‌ی اتریوم طراحی و اجرا شده است تا این پلتفرم بتواند به نیازهای روزافزون کاربران در سراسر جهان پاسخ دهد.

داستان تولد یک شبکه جدید: حل چالش سه‌گانه‌ی بلاک چین (امنیت، مقیاس‌پذیری و تمرکززدایی)

برای درک بهتر دلیل تولد اتریوم 2.0، باید با یک مفهوم بسیار مهم به نام چالش سه‌گانه‌ی بلاک چین (Blockchain Trilemma - نظریه‌ای که می‌گوید یک شبکه به سختی می‌تواند همزمان سه ویژگی ایده‌آل را در بالاترین سطح داشته باشد) آشنا شویم. ویتالیک بوترین، خالق باهوش اتریوم، معتقد است که هر شبکه‌ی بلاک چین با سه ویژگی اساسی روبرو است:

• امنیت: مقاومت شبکه در برابر هکرها، حملات سایبری و تغییر داده‌ها.
• تمرکززدایی: توزیع قدرت بین هزاران کاربر مستقل در سراسر جهان، به جای اینکه شبکه توسط یک شرکت یا دولت خاص کنترل شود.
• مقیاس‌پذیری: توانایی شبکه برای پردازش تعداد بسیار زیادی از تراکنش‌ها در یک ثانیه، با کمترین تاخیر و پایین‌ترین کارمزد ممکن.

در نسخه‌ی اولیه‌ی اتریوم، توسعه‌دهندگان موفق شدند امنیت و تمرکززدایی را به بهترین شکل ممکن پیاده‌سازی کنند، اما این کار به قیمت فدا شدن مقیاس‌پذیری تمام شد. به همین دلیل، در زمان‌هایی که استفاده از شبکه به اوج خود می‌رسید، ظرفیت سیستم تکمیل می‌شد و کاربران مجبور بودند کارمزدهای بسیار بالایی (گاهی تا ده‌ها دلار) برای انجام یک تراکنش ساده پرداخت کنند. هدف اصلی و حیاتی اتریوم 2.0 این است که با تغییر معماری شبکه، بدون از دست دادن امنیت و تمرکززدایی، مشکل مقیاس‌پذیری را حل کند تا این فناوری برای استفاده‌ی روزمره‌ی همه‌ی افراد جامعه مناسب باشد.

تفاوت اتریوم کلاسیک و اتریوم 2.0 در یک نگاه

برای اینکه بتوانیم تغییرات این ارتقای بزرگ را بهتر درک کنیم، مقایسه‌ی نسخه‌ی قبلی (اتریوم 1.0) با نسخه‌ی جدید (اتریوم 2.0) بسیار راهگشا خواهد بود. در جدول زیر، تفاوت‌های کلیدی این دو شبکه را به ساده‌ترین شکل ممکن مرور می‌کنیم:

ویژگی اصلی	اتریوم کلاسیک (نسخه‌ی 1.0)	اتریوم 2.0 (نسخه‌ی ارتقا یافته)
روش تایید تراکنش‌ها	اثبات کار	اثبات سهام
سرعت پردازش	حدود 15 تا 30 تراکنش در ثانیه	پتانسیل رسیدن به 100,000 تراکنش در ثانیه در آینده
میزان مصرف انرژی	بسیار بالا (تقریبا معادل مصرف برق یک کشور کوچک)	بسیار سبز و بهینه (کاهش 99 درصدی مصرف برق)
ساختار شبکه	یک مسیر واحد برای پردازش همه‌ی اطلاعات	مسیرهای موازی و تقسیم بار ترافیکی برای جلوگیری از شلوغی

همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، اتریوم 2.0 با تغییر مکانیزم اجماع (Consensus Mechanism - روشی که سیستم و کاربران برای توافق روی صحت تراکنش‌ها و جلوگیری از تقلب استفاده می‌کنند) از دستگاه‌های پرمصرف و پر سر و صدای ماینر عبور کرده و به سمت یک شبکه‌ی سبزتر، سریع‌تر و ارزان‌تر حرکت کرده است تا آینده‌ی روشن‌تری را برای دنیای رمزارزها رقم بزند.

موتورهای محرک Ethereum 2.0: آشنایی با فناوری‌های کلیدی به زبان ساده

هر ماشین قدرتمندی برای حرکت به جلو، به موتورهای پیشرفته و قطعات هماهنگ نیاز دارد. شبکه‌ی اتریوم 2.0 نیز برای اینکه بتواند مشکلات گذشته‌ی خود را حل کند و به یک بستر جهانی، سریع و ارزان تبدیل شود، از سه فناوری بسیار مهم به عنوان موتور محرک استفاده کرده است. در این بخش، این فناوری‌های پیچیده را از زیر ذره‌بین خارج می‌کنیم و آن‌ها را با زبانی ساده و کاربردی برای شما می‌شکافیم تا دقیقا بدانید در قلب این شبکه‌ی جدید چه می‌گذرد.

پایان دوران ماینرها: کوچ بزرگ شبکه از اثبات کار به اثبات سهام (PoS)

در نسخه‌ی اولیه‌ی اتریوم، شبکه برای تایید تراکنش‌ها و حفظ امنیت خود از روش اثبات کار (Proof of Work - سیستمی که در آن از قدرت محاسباتی دستگاه‌های سخت‌افزاری برای حل معادلات پیچیده‌ی ریاضی و تامین امنیت استفاده می‌شود) استفاده می‌کرد. این روش دقیقا همان مکانیزمی است که بیت‌کوین از آن بهره می‌برد. در این سیستم، ماینرها با مصرف برق بسیار زیاد با هم رقابت می‌کردند تا تراکنش‌ها را تایید کنند و پاداش بگیرند. اما این روند به شدت پرهزینه بود و آسیب زیادی به محیط زیست وارد می‌کرد.

با ارتقای اتریوم 2.0، این شبکه تصمیم گرفت ماینرها و دستگاه‌های پر سر و صدای آن‌ها را برای همیشه بازنشسته کند و به سراغ روش اثبات سهام (Proof of Stake - مکانیزمی که در آن کاربران به جای استفاده از سخت‌افزار، مقداری از ارز دیجیتال خود را به عنوان وثیقه در شبکه قفل می‌کنند تا حق تایید تراکنش‌ها را به دست بیاورند) برود.

برای درک بهتر، یک شرکت بزرگ را تصور کنید. در گذشته، این شرکت برای استخدام نگهبان، افرادی را انتخاب می‌کرد که زور بازوی بیشتری داشتند و انرژی زیادی مصرف می‌کردند (ماینرها). اما در سیستم جدید، شرکت از سهام‌داران خود می‌خواهد که امنیت را تامین کنند. این سهام‌داران در ازای وثیقه‌ای که گذاشته‌اند، به صورت نوبتی تراکنش‌ها را بررسی می‌کنند. اگر یک سهام‌دار قصد تقلب یا دستکاری اطلاعات را داشته باشد، شبکه بلافاصله او را جریمه کرده و بخشی از سرمایه‌ی وثیقه‌گذاری شده‌ی او را مصادره می‌کند. به این جریمه اسلشینگ (Slashing - مکانیزم تنبیهی شبکه برای برخورد با رفتارهای مخرب و کسر دارایی فرد متخلف) می‌گویند.

این کوچ بزرگ، سه مزیت فوق‌العاده برای شبکه‌ی اتریوم به همراه داشت:

• دوستی با محیط زیست: مصرف برق شبکه‌ی اتریوم بیش از 99 درصد کاهش یافت.
• کاهش هزینه‌های نگهداری: دیگر نیازی به خرید دستگاه‌های گران‌قیمت ماینینگ و پرداخت قبض‌های سنگین برق نیست.
• مشارکت همگانی: حالا هر کاربری می‌تواند با قفل کردن دارایی خود، در تامین امنیت شبکه نقش داشته باشد و سود دریافت کند.

فناوری شاردینگ (Sharding) چیست؟ تبدیل اتوبان تک‌بانده به بزرگراه چندبانده برای افزایش سرعت

دومین موتور محرک اتریوم جدید، فناوری هوشمندانه‌ای به نام شاردینگ است. شاردینگ (Sharding - یک تکنیک مهندسی در علوم کامپیوتر که یک پایگاه داده‌ی عظیم را به بخش‌های کوچک‌تر و مستقل تقسیم می‌کند تا پردازش اطلاعات سریع‌تر انجام شود) کلید اصلی اتریوم برای حل مشکل کندی و ترافیک شبکه است.

در اتریوم کلاسیک، تمامی نودها (Nodes - کامپیوترهای متصل به شبکه که وظیفه‌ی ذخیره و بررسی اطلاعات را بر عهده دارند) مجبور بودند تمام تراکنش‌های تاریخ شبکه‌ی اتریوم را دانلود، پردازش و تایید کنند. این وضعیت دقیقا شبیه یک اتوبان تک‌بانده است که در آن همه‌ی ماشین‌ها باید از یک باجه‌ی عوارضی واحد عبور کنند. طبیعتا در ساعات شلوغی، یک ترافیک کلافه‌کننده شکل می‌گیرد.

کاری که فناوری شاردینگ انجام می‌دهد این است که این اتوبان تک‌بانده را به یک بزرگراه 64 بانده تبدیل می‌کند. در شبکه‌ی جدید، اطلاعات و پردازش‌ها بین این باندهای مختلف (که به آن‌ها شارد می‌گویند) تقسیم می‌شود. به این ترتیب، به جای اینکه همه‌ی کامپیوترها درگیر تایید یک تراکنش خاص باشند، کارها بین آن‌ها پخش می‌شود. این تقسیم کار باعث می‌شود که شبکه‌ی اتریوم بتواند به صورت همزمان هزاران تراکنش را در ثانیه پردازش کند، بدون اینکه دچار قطعی یا کندی شود.

ماشین مجازی جدید اتریوم (eWASM): باز کردن درها به روی برنامه‌نویسان

موتور سوم اتریوم 2.0 مربوط به قلب نرم‌افزاری این شبکه است. در اتریوم، تمام قراردادهای هوشمند (Smart Contracts - کدهای کامپیوتری که توافقات بین افراد را به صورت خودکار و بدون نیاز به واسطه اجرا می‌کنند) در محیطی به نام ماشین مجازی اتریوم پردازش می‌شوند. در گذشته، توسعه‌دهندگان برای ساخت برنامه‌های خود روی اتریوم، مجبور بودند زبان برنامه‌نویسی خاص و نسبتا دشواری به نام سالیدیتی (Solidity) را یاد بگیرند.

این محدودیت باعث می‌شد بسیاری از برنامه‌نویسان مستعد نتوانند وارد اکوسیستم اتریوم شوند. برای حل این مشکل، اتریوم 2.0 از eWASM رونمایی کرد. ای‌وازم (eWASM - نسخه‌ی ارتقا یافته‌ی ماشین مجازی اتریوم که بر پایه‌ی استانداردهای جهانی وب طراحی شده است) مانند یک مترجم فوق‌حرفه‌ای عمل می‌کند.

با این ارتقا، درهای شبکه‌ی اتریوم به روی تمام توسعه‌دهندگان جهان باز می‌شود. حالا برنامه‌نویسان می‌توانند با زبان‌های برنامه‌نویسی معروف و محبوبی مانند ++C یا Rust کدهای خود را بنویسند و eWASM به راحتی آن‌ها را برای شبکه‌ی اتریوم ترجمه و اجرا می‌کند. این تغییر بزرگ به معنای ورود هزاران برنامه‌نویس جدید، ساخت اپلیکیشن‌های قدرتمندتر و اجرای سریع‌تر کدها در دنیای اتریوم است.

نقشه راه تکامل: از فاز صفر تا آینده شبکه اتریوم

ارتقای شبکه‌ی اتریوم شبیه به بازسازی یک خانه‌ی قدیمی نیست که بتوانید در یک روز آن را بکوبید و از نو بسازید. این شبکه در حال حاضر میزبان میلیاردها دلار سرمایه و هزاران برنامه‌ی فعال است. بنابراین، توسعه‌دهندگان تصمیم گرفتند این تغییرات بزرگ را در چند مرحله یا فاز مختلف انجام دهند تا هیچ خللی در کار کاربران ایجاد نشود. بیایید این نقشه‌ی راه جذاب را قدم به قدم بررسی کنیم.

فاز صفر و تولد زنجیره بیکن (Beacon Chain): قلب تپنده اتریوم جدید

فاز صفر که در اواخر سال ۲۰۲۰ آغاز شد، اولین قدم برای ساخت شبکه‌ی ارتقایافته بود. در این مرحله، شبکه‌ی جدیدی به نام زنجیره‌ی بیکن (Beacon Chain - یک شبکه‌ی موازی و کنترل‌کننده که وظیفه‌ی مدیریت سیستم اثبات سهام را بر عهده دارد) راه‌اندازی شد.

برای درک بهتر، تصور کنید مهندسان می‌خواهند موتور یک قطار در حال حرکت را بدون توقف قطار عوض کنند. آن‌ها ابتدا یک موتور جدید (زنجیره‌ی بیکن) را در کنار موتور قدیمی روشن کردند تا مطمئن شوند به درستی کار می‌کند. در این فاز، زنجیره‌ی بیکن به صورت مستقل از شبکه‌ی اتریوم فعالیت می‌کرد و کاربران می‌توانستند با قفل کردن دارایی‌های خود (Staking - فرآیندی که در آن کاربران رمزارزهای خود را به عنوان وثیقه در شبکه قرار می‌دهند تا در ازای تامین امنیت، سود دریافت کنند) در این شبکه‌ی جدید مشارکت کنند. در واقع، این فاز قلب تپنده و ستون فقرات سیستم جدید را شکل داد.

فاز یک یا رویداد مرج (The Merge): لحظه تاریخی ادغام شبکه‌ها

فاز یک که با نام رویداد مرج شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین اتفاقات تاریخ دنیای رمزارزها بود. کلمه‌ی مرج در زبان انگلیسی به معنای ادغام و ترکیب شدن است. در این مرحله که در سپتامبر ۲۰۲۲ رخ داد، شبکه‌ی اصلی اتریوم (Mainnet - شبکه‌ی نهایی و عملیاتی یک بلاک چین که تراکنش‌های واقعی در آن انجام می‌شود) با زنجیره‌ی بیکن که در فاز صفر ساخته شده بود، با موفقیت ادغام شد.

اگر بخواهیم به مثال قبلی برگردیم، رویداد مرج دقیقا همان لحظه‌ای بود که مهندسان، موتور قدیمی و پرمصرف قطار (سیستم اثبات کار و ماینرها) را برای همیشه خاموش کردند و کنترل قطار را به موتور جدید و پاک (سیستم اثبات سهام) سپردند. از مهم‌ترین نتایج این فاز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پایان کار دستگاه‌های استخراج و ماینرها در شبکه‌ی اتریوم.
• کاهش چشمگیر ۹۹ درصدی مصرف انرژی و تبدیل شدن اتریوم به یک پروژه‌ی دوست‌دار محیط زیست.
• افزایش امنیت شبکه به کمک سرمایه‌های قفل‌شده‌ی کاربران جدید.

فاز دو و پیاده‌سازی شاردینگ: گام نهایی برای دستیابی به مقیاس‌پذیری بی‌نهایت

فاز دو، آخرین قطعه از پازل بزرگ توسعه‌ی شبکه است که هدف اصلی آن حل مشکل کندی و کاهش کارمزدهاست. در این فاز، فناوری شاردینگ به طور کامل پیاده‌سازی می‌شود. همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، شاردینگ راهکاری برای افزایش مقیاس‌ پذیری (Scalability - ظرفیت و توانایی سیستم برای پردازش تعداد بسیار زیادی از تراکنش‌ها به صورت همزمان بدون افت سرعت) است.

در شبکه‌ی قدیمی اتریوم، تمام اطلاعات باید توسط یک مسیر واحد بررسی می‌شدند. اما در این فاز، بار اطلاعاتی شبکه به بخش‌های کوچک‌تری تقسیم می‌شود. تصور کنید به جای یک صندوق‌دار در یک فروشگاه بزرگ، ده‌ها صندوق‌دار به صورت همزمان شروع به کار کنند. این کار باعث می‌شود تا ترافیک شبکه به طرز چشمگیری کاهش یابد و اتریوم بتواند میزبان میلیون‌ها کاربر جدید باشد. با تکمیل این فاز، شبکه‌ی اتریوم به یک ابررایانه‌ی جهانی، سریع و ارزان تبدیل خواهد شد که می‌تواند آینده‌ی اقتصاد دیجیتال را رهبری کند.

بررسی واقع‌بینانه: آیا Ethereum Serenity به وعده‌هایش عمل کرد؟

حالا که با بخش‌های جذاب و مهندسی این ارتقا آشنا شدیم، وقت آن است که عینک خوش‌بینی را برداریم و نگاهی دقیق و واقع‌بینانه به نتیجه‌ی کار بیندازیم. وقتی تیم توسعه‌دهندگان از برنامه‌ی اتریوم جدید رونمایی کردند، وعده‌های بسیار بزرگی به جامعه‌ی رمزارز داده شد؛ وعده‌هایی درباره‌ی سرعت نور، کارمزدهای نزدیک به صفر و شبکه‌ای کاملا مستقل. اما در دنیای واقعی و پس از اجرای فازهای اصلی، آیا همه‌ی این آرزوها به حقیقت پیوستند؟ بیایید کارنامه‌ی اتریوم را با هم و به دور از هیاهوی رسانه‌ای بررسی کنیم.

مصرف انرژی: موفقیت قطعی در سبز شدن شبکه و کاهش 99 درصدی مصرف برق

در بخش اول این کارنامه، اتریوم با بالاترین نمره‌ی ممکن قبول می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین انتقاداتی که همیشه به شبکه‌های بلاک‌چینی (به ویژه بیت‌کوین) وارد می‌شد، مصرف وحشتناک برق توسط دستگاه‌های استخراج بود. اتریوم با کنار گذاشتن کامل ماینرها و مهاجرت به سیستم اثبات سهام، توانست مصرف انرژی شبکه‌ی خود را بیش از 99 درصد کاهش دهد.

تصور کنید یک کارخانه‌ی بزرگ که روزانه میلیون‌ها لیتر سوخت فسیلی مصرف می‌کرد تا محصولاتش را تولید کند، یک‌شبه تمام موتورهای خود را به پنل‌های خورشیدی مجهز کند و هیچ آلاینده‌ای نداشته باشد. این دقیقا همان اتفاقی است که برای شبکه‌ی اتریوم افتاد و آن را به یکی از دوست‌دارترین فناوری‌ها برای محیط زیست تبدیل کرد.

سرعت تراکنش و کارمزدها: چرا هنوز برای ارزان‌تر شدن تراکنش‌ها به شبکه‌های لایه دوم (Layer 2) نیاز داریم؟

در بخش دوم کارنامه، داستان کمی متفاوت است. بسیاری از کاربران انتظار داشتند بلافاصله بعد از به‌روزرسانی بزرگ شبکه، گس فی (Gas Fee - کارمزدی که شبکه‌ی اتریوم برای پردازش و انجام تراکنش‌های شما دریافت می‌کند) به صفر برسد و سرعت انتقال پول به صورت آنی شود. اما در واقعیت، ارتقای اصلی بیشتر روی تغییر موتور شبکه تمرکز داشت و مشکل ترافیک اتوبان اصلی همچنان پابرجاست.

برای حل مشکل گرانی و کندی، اتریوم در حال حاضر به شدت به شبکه‌های لایه دوم (Layer 2 - پلتفرم‌های کمکی و مستقلی که روی شبکه‌ی اصلی ساخته می‌شوند تا بار پردازشی آن را کم کرده و هزینه‌ها را کاهش دهند) وابسته است. شبکه‌های لایه دوم اتریوم مانند پلی‌گان یا آربیتروم، شبیه به پل‌های میان‌بری هستند که روی اتوبان اصلی اتریوم کشیده شده‌اند. این شبکه‌ها با استفاده از تکنولوژی رول‌ آپ (Rollup - روشی هوشمندانه برای دسته‌بندی و فشرده‌سازی ده‌ها تراکنش خرد در قالب یک تراکنش واحد بزرگ) تراکنش‌های شما را در بیرون از اتوبان اصلی پردازش می‌کنند و نتیجه را با هزینه‌ای بسیار کمتر به شبکه‌ی اتریوم برمی‌گردانند. پس نتیجه می‌گیریم که برای تجربه‌ی تراکنش‌های سریع و ارزان، هنوز هم باید از این مسیرهای کمکی استفاده کنیم.

چالش تمرکززدایی: آیا شبکه در تسلط نهنگ‌ها و صرافی‌های بزرگ است؟

بخش سوم کارنامه، چالش‌برانگیزترین قسمت آن است. هدف اصلی ارزهای دیجیتال این است که هیچ شخص، بانک یا شرکتی نتواند به تنهایی کنترل شبکه را در دست بگیرد. اما سیستم جدید اتریوم، نگرانی‌هایی را در زمینه‌ی تمرکززدایی ایجاد کرده است.

برای اینکه شما بتوانید به صورت مستقل یک تاییدکننده‌ی مستقیم در شبکه‌ی اتریوم جدید باشید، باید با خرید اتریوم ، 32 واحد از این ارز را به عنوان وثیقه قرار دهید؛ مبلغی که برای کاربران عادی بسیار سنگین و دست‌نیافتنی است. به همین دلیل، بسیاری از کاربران سرمایه‌های خرد خود را به صرافی‌های بزرگ می‌سپارند تا به جای آن‌ها کار مشارکت در شبکه را انجام دهند. این موضوع باعث ایجاد پیامدهای زیر شده است:

• قدرت تایید تراکنش‌ها به جای پخش شدن بین میلیون‌ها نفر، در دست چند پلتفرم بزرگ و نهنگ‌ ها (Whales - سرمایه‌گذاران یا موسسات ثروتمندی که مقدار بسیار زیادی رمزارز در اختیار دارند و می‌توانند روی روند بازار تاثیر بگذارند) جمع شده است.
• خطر سانسور شدن تراکنش‌ها توسط این نهادهای متمرکز (به دلیل فشارهای قانونی و دولتی) افزایش یافته است.
• شبکه‌ی اتریوم تا حدودی از آرمان اولیه‌ی خود که توزیع قدرت بین تک‌تک کاربران بود، فاصله گرفته است.

البته ویتالیک بوترین و تیم توسعه‌دهندگان اتریوم از این خطر به خوبی آگاه هستند و در حال طراحی راهکارهای جدیدی هستند تا در آینده‌ی نزدیک، این تمرکز قدرت را کاهش دهند و شبکه را مجددا به دست کاربران خرد بسپارند.

امنیت و اعتبار در شبکه ارتقایافته اتریوم دو

وقتی صحبت از پول و سرمایه‌ی افراد در میان است، هیچ چیز به اندازه‌ی امنیت اهمیت ندارد. شبکه‌ی اتریوم شبیه به یک گاوصندوق جهانی است که میلیاردها دلار دارایی دیجیتال را در خود جای داده است. با ارتقای این شبکه و تغییر موتور محرک آن، سیستم‌های امنیتی و دزدگیرهای این گاوصندوق نیز دستخوش تغییرات اساسی شدند. در این بخش، بررسی می‌کنیم که اتریوم جدید چگونه در برابر سارقان دیجیتال از خود دفاع می‌کند و شما به عنوان یک کاربر، باید مراقب چه تله‌های پنهانی باشید.

مکانیزم‌های دفاعی شبکه جدید در برابر حملات سایبری و هکرها

در سیستم قبلی، امنیت شبکه توسط دستگاه‌های ماینر تامین می‌شد. اما در شبکه‌ی جدید، این وظیفه بر دوش سرمایه‌های قفل‌شده یا همان سیستم اثبات سهام است. تصور کنید در یک شهر، نگهبانان بانک به جای اینکه فقط یک اسلحه در دست داشته باشند، مجبورند تمام پس‌انداز زندگی خود را در همان بانک به عنوان وثیقه قرار دهند. طبیعتا این نگهبانان با دقت بسیار بیشتری از بانک محافظت می‌کنند، زیرا در صورت بروز هرگونه اشتباه یا خیانت، اول از همه پول خودشان نابود می‌شود.

شبکه‌ی اتریوم 2.0 دقیقا از همین منطق روان‌شناختی و اقتصادی برای دفاع از خود استفاده می‌کند. یکی از معروف‌ترین خطرات در دنیای رمزارزها، حمله‌ی ۵۱ درصدی (51% Attack - نوعی حمله‌ی سایبری که در آن هکر با در اختیار گرفتن بیش از نیمی از قدرت شبکه، کنترل تایید تراکنش‌ها را به دست می‌گیرد) است. در سیستم جدید، اگر یک هکر بخواهد چنین حمله‌ای را ترتیب دهد، باید بیش از نیمی از تمام اتریوم‌های قفل‌شده در شبکه را خریداری کند که به ده‌ها میلیارد دلار پول نقد نیاز دارد.

حتی اگر هکر این پول نجومی را هم فراهم کند، شبکه دارای یک سیستم دفاعی بی‌رحمانه است. به محض اینکه سیستم متوجه رفتار مخرب هکر شود، تمام دارایی‌های وثیقه‌گذاری شده‌ی او را در کسری از ثانیه مصادره کرده و می‌سوزاند. به این ترتیب، حمله به شبکه‌ی اتریوم نه تنها بسیار گران است، بلکه یک خودکشی مالی قطعی برای هکر محسوب می‌شود.

ریسک‌های پنهان قراردادهای هوشمند که هر سرمایه‌گذار باید بشناسد

با وجود اینکه خود زیرساخت شبکه‌ی اتریوم بسیار امن و نفوذناپذیر است، اما برنامه‌هایی که روی آن ساخته می‌شوند ممکن است دارای حفره‌های خطرناکی باشند. قراردادهای هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی شده‌ای که توافقات مالی را بدون نیاز به واسطه‌ی انسانی اجرا می‌کنند) شبیه به دستگاه‌های فروش خودکار هستند. اگر برنامه‌نویس، سیستم داخلی این دستگاه را اشتباه طراحی کرده باشد، یک سارق می‌تواند با وارد کردن یک سکه‌ی تقلبی، تمام خوراکی‌های داخل دستگاه را خالی کند.

به عنوان یک سرمایه‌گذار آگاه، بسیار مهم است که با این ریسک‌های پنهان آشنا باشید تا سرمایه‌ی خود را در برنامه‌های ناامن از دست ندهید. برخی از مهم‌ترین آسیب‌پذیری‌هایی که در این اکوسیستم وجود دارند عبارتند از:

• نقص در کدهای برنامه‌نویسی: گاهی اوقات یک اشتباه کوچک یا یک باگ در نوشتن کدهای برنامه، به هکرها اجازه می‌دهد تا به صندوق ذخیره‌ی پول‌ها نفوذ کنند و دارایی کاربران را به سرقت ببرند.
• دستکاری اوراکل: (Oracle Manipulation - فریب دادن سیستم‌هایی که قیمت لحظه‌ای ارزها را از دنیای بیرون به داخل بلاک چین می‌آورند تا اطلاعات غلط ثبت شود) در این روش، هکر با ایجاد نوسانات مصنوعی و فریب دادن سیستم قیمت‌گذاری، باعث می‌شود قرارداد هوشمند دارایی‌ها را با قیمت بسیار پایین‌تر به او بفروشد یا با قیمت گزاف از او بخرد.
• حمله‌ی مینت بی‌نهایت: (Infinite Mint Attack - یک نقص امنیتی فاجعه‌بار که به هکر اجازه می‌دهد بدون هیچ محدودیتی توکن‌های جدید خلق کند) وقتی این نفوذ رخ می‌دهد، هکر میلیون‌ها توکن جدید از یک پروژه‌ی خاص را تولید کرده و در بازار می‌فروشد. به دلیل تولید بیش از حد و عرضه‌ی سنگین، ارزش سرمایه‌ی بقیه‌ی کاربران در عرض چند دقیقه به صفر می‌رسد و پروژه‌ی مورد نظر کاملا نابود می‌شود.

به همین دلیل است که همیشه توصیه می‌شود پیش از ورود سرمایه به هر پروژه‌ی جدیدی، مطمئن شوید که کدهای آن برنامه توسط شرکت‌های معتبر امنیتی بررسی و تایید شده باشند. شبکه‌ی اتریوم امن است، اما امنیت پولی که شما درون برنامه‌های مختلف قرار می‌دهید، بستگی به میزان دقت و دانش شما دارد.

استیکینگ (Staking) اتریوم: راهنمای کسب درآمد غیرفعال

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های ارتقای جدید شبکه‌ی اتریوم، امکان کسب درآمد غیرفعال (Passive Income - درآمدی که بدون نیاز به کار فیزیکی مستمر و تنها با سرمایه‌گذاری اولیه به دست می‌آید) است. در نسخه‌ی قدیمی شبکه، تنها کسانی می‌توانستند از طریق تایید تراکنش‌ها درآمد کسب کنند که دستگاه‌های پر سروصدا و گران‌قیمت استخراج می‌خریدند. اما حالا به لطف تغییر موتور شبکه، هر کسی می‌تواند با استیکینگ (Staking - قفل کردن موقت ارزهای دیجیتال در یک شبکه برای کمک به تایید تراکنش‌ها و دریافت پاداش در ازای آن) به یک سرمایه‌گذار سودآور تبدیل شود.

این کار دقیقا شبیه به افتتاح یک حساب سپرده‌ی بلندمدت در بانک است. شما بخشی از دارایی خود را در اختیار شبکه‌ی اتریوم قرار می‌دهید تا به واسطه‌ی آن امنیت سیستم تامین شود. شبکه نیز به پاس این همکاری، به صورت منظم به شما سود پرداخت می‌کند؛ با این تفاوت که در اینجا خبری از بانک و واسطه‌ها نیست و همه‌چیز توسط کدهای برنامه‌نویسی شده کنترل می‌شود.

روش‌های مختلف استیک کردن برای بودجه‌های خرد و کلان

برای ورود به دنیای استیکینگ اتریوم، نیازی نیست حتما یک سرمایه‌دار بزرگ باشید. توسعه‌دهندگان شبکه روش‌های متنوعی را برای افراد با بودجه‌های مختلف طراحی کرده‌اند تا همه بتوانند در این مسیر مشارکت کنند:

• استیکینگ مستقل یا سولو (Solo Staking): این روش مخصوص سرمایه‌گذاران کلان و حرفه‌ای است. برای این کار، شما باید دقیقا ۳۲ واحد اتریوم داشته باشید و یک نود (Node - کامپیوتری که همیشه به اینترنت متصل است و نسخه‌ای از اطلاعات بلاک چین را برای پردازش تراکنش‌ها ذخیره می‌کند) را شخصا راه‌اندازی کنید. این روش بیشترین سود و بالاترین امنیت را دارد، اما نیازمند سرمایه‌ی زیاد و دانش فنی است.
• استیکینگ در صرافی‌های متمرکز: این روش برای افراد مبتدی بسیار ساده است. شما می‌توانید با هر مقدار سرمایه‌ای، اتریوم‌های خود را در صرافی‌های مثل صرافی کیف پول من قفل کنید و سود بگیرید. با استفاده از سرویس استیکینگ اتریوم صرافی کیف پول من ، از مزایای این روش سرمایه گذاری بهره مند می شوید.
• استیکینگ نقدینگی (Liquid Staking): این روش که محبوب‌ترین و بهترین راه برای سرمایه‌گذاران خرد است، به شما اجازه می‌دهد حتی با کسری از یک اتریوم در تامین امنیت شبکه سهیم شوید. در این روش، پلتفرم‌های واسطه سرمایه‌های کوچک افراد را جمع‌آوری می‌کنند تا به حد نصاب ۳۲ اتریوم برسد و سپس آن را در شبکه قرار می‌دهند.

اتریوم در برابر رقبا: جایگاه پادشاه قراردادهای هوشمند کجاست؟

در بازار پرهیاهوی ارزهای دیجیتال، پروژه‌های زیادی با ادعای نابود کردن اتریوم یا جایگزینی با آن پا به میدان گذاشته‌اند. این شبکه‌ها که در ادبیات بازار به آن‌ها قاتلان اتریوم (Ethereum Killers - بلاک چین‌های رقیب که با هدف ارائه سرعت بالاتر و کارمزد کمتر برای جذب کاربران اتریوم ساخته شده‌اند) می‌گویند، تلاش می‌کنند تا کاربران را به سمت خود بکشانند. اما با وجود تمام این ارتش رقیب، اتریوم همچنان تاج پادشاهی را بر سر دارد. در این بخش می‌خواهیم ببینیم راز این ماندگاری چیست و رقبای نوظهور در چه زمینه‌هایی از پادشاه جلوتر هستند.

چرا اتریوم علی‌رغم کندی محسوس، همچنان انتخاب اول موسسات مالی است؟

اگر از یک کاربر عادی بپرسید، احتمالا از سرعت پایین و کارمزدهای گاه و بی‌گاه گران اتریوم شکایت می‌کند. اما چرا با وجود این مشکلات، بانک‌های بزرگ، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و توسعه‌دهندگان پروژه‌های چند میلیون دلاری همچنان این شبکه را به بقیه ترجیح می‌دهند؟ پاسخ کوتاه در دو کلمه خلاصه می‌شود: امنیت و قدمت.

اتریوم اولین بستری بود که مفهوم قراردادهای هوشمند را پیاده‌سازی کرد. این سابقه طولانی باعث ایجاد یک ویژگی بسیار حیاتی به نام اثر شبکه‌ای (Network Effect - پدیده‌ای که در آن یک محصول یا خدمات با افزایش تعداد کاربرانش، ارزش و اعتبار بسیار بیشتری پیدا می‌کند) شده است. موسسات مالی بزرگ ترجیح می‌دهند سرمایه خود را در بستری قرار دهند که سال‌ها امتحان خود را در برابر هکرها پس داده است، نه شبکه‌ی جدیدی که هرچند سریع است، اما ممکن است فردا با یک باگ ساده کل دارایی‌ها را به باد دهد. در واقع، ثبات و امنیت برای پول‌های بزرگ همیشه در اولویت بالاتری نسبت به سرعت قرار دارد.

مقایسه قدرت اتریوم با شبکه‌های رقیب و بررسی مزیت‌های رقابتی

برای اینکه دید بهتری نسبت به بازار داشته باشید، بیایید اتریوم را با دو رقیب سرسخت و معروفش، یعنی سولانا و کاردانو مقایسه کنیم. هرکدام از این شبکه‌ها مزایا و معایب خاص خودشان را دارند:

• سولانا (Solana): این شبکه شبیه به یک ماشین مسابقه‌ای فرمول یک است. سرعت پردازش تراکنش‌ها در سولانا فوق‌العاده بالا و کارمزد آن نزدیک به صفر است. اما نقطه ضعف بزرگ آن، پایداری شبکه است. سولانا تا به حال چندین بار به طور کامل قطعی‌های چند ساعته را تجربه کرده است؛ اتفاقی که در اتریوم عملا غیرممکن است.
• کاردانو (Cardano): کاردانو مانند یک مهندس بسیار دقیق و محتاط است. همه‌چیز در این شبکه بر پایه تحقیقات دانشگاهی و با طمأنینه جلو می‌رود. کاردانو امنیت بسیار بالایی دارد، اما سرعت توسعه‌ی برنامه‌ها و تنوع اپلیکیشن‌های کاربردی در آن بسیار کمتر از اکوسیستم پویا و زنده‌ی اتریوم است.

به عنوان یک دسته‌بندی نهایی، مزیت‌های رقابتی اتریوم که آن را متمایز نگه می‌دارد شامل موارد زیر است:

• بزرگ‌ترین بازار مالی غیرمتمرکز: بیشترین سهم از جذب سرمایه در پروژه‌های مالی جهان همواره متعلق به اتریوم است.
• جامعه‌ی برنامه‌نویسان بی‌رقیب: تعداد متخصصانی که برای اتریوم برنامه می‌نویسند، چندین برابر رقبای دیگر است.
• پشتیبانی قوی لایه دوم: به کمک شبکه‌های کمکی، اتریوم بدون فدا کردن امنیت، در حال غلبه بر مشکل سرعت خود است.

بنابراین، اگرچه رقبا در برخی ویژگی‌های جزئی مانند سرعت اولیه بهتر عمل می‌کنند، اما پکیج کامل اتریوم از نظر امنیت، اعتبار و نقدینگی (Liquidity - میزان راحتی و سرعت تبدیل یک دارایی دیجیتال به پول نقد بدون تغییر در قیمت آن) همچنان آن را در صدر جدول نگه‌داشته است.

منابع:

Deltec Bank

Guarda.com

Binance