عرضه اولیه سهام (IPO) چیست؟ بررسی جامع سازوکار، مزایا و سودآوری در بورس

بسیاری از سرمایه‌گذاران تازه‌کار، ساعت‌ها پای سیستم منتظر می‌مانند، سفارش خود را با موفقیت ثبت می‌کنند و در روزهای اول از دیدن صف‌های خرید طولانی در پرتفوی خود لذت می‌برند؛ تا اینکه ناگهان ورق برمی‌گردد. صف خرید می‌ریزد و فردی که هیچ استراتژی مشخصی برای خروج نداشته، سود چند روزه خود را به سرعت با زیان عوض می‌کند. این دقیقا همان نقطه‌ای است که تفاوت یک خریدار هیجانی با یک معامله‌گر آگاه مشخص می‌شود. در این مقاله، قرار است از لایه سطحی عرضه‌های اولیه عبور کنیم. از مکانیزم دقیق ثبت سفارش و آموزش گام‌به‌گام خرید گرفته تا تشخیص بهترین زمان برای فروش سهم، تمام ابزارها و چک‌لیست‌هایی را که برای یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه نیاز دارید، در اختیارتان قرار می‌دهیم.

عرضه اولیه سهام یا IPO چیست؟

شاید شما هم بارها در اخبار اقتصادی یا محافل سرمایه‌گذاری نام IPO یا عرضه اولیه را شنیده باشید. این رویداد یکی از مهم‌ترین اتفاقات در طول حیات یک کسب‌وکار است و می‌تواند فرصت‌های جذابی را برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند. اما این فرآیند دقیقا چگونه کار می‌کند و چه مفهومی دارد؟ در ادامه این موضوع را با هم بررسی می‌کنیم.

مفهوم عرضه اولیه به زبان ساده

اصطلاح IPO (Initial Public Offering: اولین باری که یک شرکت سهام خود را به عموم مردم عرضه می‌کند) به زبان بسیار ساده، فرآیندی است که در آن یک کسب‌وکار تصمیم می‌گیرد بخشی از مالکیت خود را در بازار بورس به فروش برساند.

برای درک بهتر، بیایید یک مثال ملموس بزنیم. فرض کنید شما صاحب یک کارخانه‌ی تولید نوشیدنی بسیار موفق هستید. کسب‌وکار شما رشد کرده است و حالا قصد دارید خط تولید جدیدی راه‌اندازی کنید یا محصولات خود را به کشورهای دیگر صادر کنید. برای انجام این طرح‌های بزرگ، به سرمایه‌ی زیادی نیاز دارید. شما دو راه پیش روی خود دارید: یا از بانک وام بگیرید و زیر بار پرداخت سود و اقساط سنگین بروید، یا اینکه ارزش کل کارخانه‌ی خود را به قطعات بسیار کوچکی به نام سهم (Share: کوچک‌ترین واحد مالکیتی یک کسب‌وکار) تقسیم کنید و بخشی از آن‌ها را به مردم بفروشید.

وقتی راه دوم را انتخاب می‌کنید و برای اولین بار سهام کارخانه‌ی خود را در بازار بورس در دسترس عموم قرار می‌دهید، در واقع در حال انجام یک عرضه اولیه هستید. در این حالت، مردم با خرید این سهام، پول مورد نیاز برای توسعه‌ی کارخانه را به شما می‌دهند و در عوض، شریک سود، زیان و آینده‌ی شرکت شما می‌شوند.

تفاوت شرکت خصوصی و شرکت عمومی پس از ورود به بازار سهام

زمانی که یک کسب‌وکار فرآیند عرضه اولیه را با موفقیت پشت سر می‌گذارد، یک تغییر هویت بزرگ و اساسی را تجربه می‌کند. این کسب‌وکار از یک نهاد خصوصی به یک نهاد عمومی تبدیل می‌شود. برای درک بهتر این تغییر، باید تفاوت‌های کلیدی این دو حالت را بشناسیم:

• مالکیت محدود در برابر مالکیت گسترده: در یک شرکت خصوصی (Private Company: شرکتی که سهام آن در بورس معامله نمی‌شود و متعلق به تعداد کمی از بنیان‌گذاران است)، مالکیت در دست چند نفر محدود است. اما وقتی شرکت عمومی (Public Company: شرکت سهامی عام که هر فردی می‌تواند سهام آن را خرید و فروش کند) می‌شود، هزاران نفر از اقشار مختلف جامعه مالک بخش‌های کوچکی از آن خواهند بود.
• سطح شفافیت مالی: یک شرکت خصوصی مجبور نیست اطلاعات درآمدی و هزینه‌های خود را به کسی جز مالکان اصلی نشان دهد. اما شرکتی که عمومی می‌شود، وظیفه دارد به صورت دوره‌ای و بسیار منظم، تمام گزارش‌های مالی، میزان فروش، سود، زیان و برنامه‌های آینده‌ی خود را به صورت کاملا شفاف منتشر کند تا تمام سهامداران از وضعیت دارایی خود مطلع باشند.
• شیوه‌ی تصمیم‌گیری: در دوران خصوصی بودن، مدیران و بنیان‌گذاران می‌توانند به سرعت و پشت درهای بسته برای آینده شرکت تصمیم بگیرند. اما پس از ورود به بازار سهام، تصمیمات کلان نیازمند تایید سهامداران است و شرکت باید با برگزاری مجامع عمومی، نظرات و آرای شرکای جدید خود را نیز در نظر بگیرد.

همان‌طور که می‌بینید، ورود به بازار سهام اگرچه باعث جذب سرمایه‌ی عظیمی برای شرکت می‌شود، اما مسئولیت‌ها و تعهدات سنگینی را نیز برای مدیران آن به همراه می‌آورد و شرکت را زیر ذره‌بین مردم و نهادهای نظارتی قرار می‌دهد.

مزایای عرضه اولیه: چرا شرکت‌ها تصمیم می‌گیرند وارد بورس شوند؟

تصمیم‌گیری برای ورود به بازار بورس، شبیه به نقل مکان از یک خانه‌ی کوچک و دنج به یک برج بزرگ و شیشه‌ای است. این کار هم هیجان‌انگیز است و هم چالش‌های خاص خود را دارد. مدیران یک کسب‌وکار زمانی این تصمیم بزرگ را می‌گیرند که احساس کنند برای ادامه‌ی مسیر، به امکانات و منابع بسیار بزرگ‌تری نیاز دارند. اما این تصمیم یک‌طرفه نیست؛ بورسی شدن هم درهای جدیدی از موفقیت را باز می‌کند و هم تعهدات تازه‌ای به همراه می‌آورد. در ادامه این موضوع را از دو زاویه‌ی متفاوت بررسی می‌کنیم تا درک بهتری از انگیزه‌ی شرکت‌ها پیدا کنید.

مزایای عرضه اولیه برای شرکت‌ها (جذب سرمایه، اعتبار و برندینگ)

ورود به بورس برای یک شرکت، مزایای فوق‌العاده‌ای دارد که می‌تواند مسیر رشد آن را چندین سال جلو بیندازد. مهم‌ترین دلایلی که بنیان‌گذاران را به این سمت هدایت می‌کند، شامل موارد زیر است:

• جذب سرمایه‌ی ارزان و عظیم: بزرگ‌ترین دلیل هر عرضه اولیه، تامین مالی است. شرکت‌ها برای ساخت کارخانه‌ی جدید، توسعه‌ی محصولات، ورود به بازارهای جهانی یا حتی پرداخت بدهی‌های قدیمی خود به پول نیاز دارند. ورود به بورس به آن‌ها اجازه می‌دهد تا به جای دریافت وام‌های بانکی با سودهای سنگین، سرمایه‌ی مورد نیاز خود را مستقیما از مردم دریافت کنند. این سرمایه‌ی تازه، مثل سوخت جت برای رشد شرکت عمل می‌کند.
• افزایش نقدشوندگی: با ورود به بازار بورس، نقدشوندگی (Liquidity: میزان سرعت و راحتی تبدیل یک دارایی به پول نقد در بازار بدون افت قیمت) برای مالکان اولیه و سرمایه‌گذاران شرکت به شدت افزایش می‌یابد. پیش از بورس، فروش بخشی از شرکت بسیار سخت و زمان‌بر بود، اما پس از عرضه اولیه، مالکان می‌توانند هر زمان که بخواهند، با چند کلیک ساده در سامانه‌ی معاملاتی، بخشی از سهام خود را به پول نقد تبدیل کنند.
• ارتقای اعتبار و برندینگ: حضور در تابلوی بورس، یک مهر تایید بر اعتبار شرکت است. وقتی نام یک شرکت در کنار بزرگان بازار سرمایه قرار می‌گیرد، اعتماد مشتریان، تامین‌کنندگان و حتی بانک‌ها به آن بیشتر می‌شود. این اعتبار جدید، به خودی خود یک تبلیغ بزرگ و رایگان برای محصولات و خدمات شرکت است.
• جذب نیروهای متخصص با اهدای سهام: شرکت‌های عمومی می‌توانند برای جذب و حفظ مدیران و کارمندان نخبه، از برنامه‌های تشویقی مانند اعطای اختیار معامله (Stock Options: امتیازی که به کارمندان اجازه می‌دهد بخشی از سهام شرکت را به عنوان پاداش یا با قیمتی بسیار پایین‌تر از بازار دریافت کنند) استفاده کنند. وقتی کارمندان خود را شریک سود شرکت بدانند، با انگیزه‌ی بسیار بیشتری کار می‌کنند.

معایب و چالش‌های بورسی شدن

در کنار تمام این مزایای درخشان، عرضه اولیه روی دیگری هم دارد. وقتی شرکتی عمومی می‌شود، دیگر نمی‌تواند مانند گذشته با آزادی عمل کامل و به دور از چشم دیگران فعالیت کند. چالش‌های اصلی این مسیر عبارتند از:

• هزینه‌های بالای عرضه اولیه: فرآیند بورسی شدن اصلا ارزان نیست. شرکت‌ها باید مبالغ هنگفتی را به حسابرسان، وکلای قانونی و متعهد پذیره‌نویسی (Underwriter: نهاد مالی یا بانکی معتبری که فرآیند قیمت‌گذاری، بازاریابی و فروش اولیه سهام شرکت را مدیریت می‌کند) پرداخت کنند. این هزینه‌های اولیه گاهی آن‌قدر سنگین است که شرکت‌های کوچک‌تر از انجام آن منصرف می‌شوند.
• الزام به شفافیت کامل و ارائه‌ی گزارش‌های مالی: سازمان بورس قوانین بسیار سخت‌گیرانه‌ای برای محافظت از پول سرمایه‌گذاران دارد. یک شرکت بورسی موظف است تمام جزئیات مالی، میزان فروش، سود، زیان و حتی حقوق مدیران خود را به صورت دوره‌ای منتشر کند. این شفافیت اجباری باعث می‌شود که شرکت نتواند اطلاعات حساس خود را از دید رقبای تجاری پنهان نگه دارد.
• از دست دادن استقلال و کنترل: پس از عرضه اولیه، مدیران و بنیان‌گذاران دیگر تنها تصمیم‌گیرندگان شرکت نیستند. آن‌ها اکنون باید به هزاران سهامدار جدید پاسخگو باشند. اگر سهامداران از عملکرد تیم مدیریت راضی نباشند، حتی می‌توانند با استفاده از حق رای خود در مجامع عمومی، در تصمیم‌گیری‌های مهم دخالت کرده یا مدیرعامل را تغییر دهند.
• فشار برای سودآوری کوتاه‌مدت: بازار سهام معمولا بی‌حوصله است. سهامداران خرد دوست دارند هر فصل شاهد افزایش سود شرکت باشند تا قیمت سهامشان بالا برود. این فشار همیشگی ممکن است مدیران را مجبور کند که به جای تمرکز بر پروژه‌های بلندمدت و اساسی، فقط به فکر افزایش سودآوری در ماه‌های پیش رو باشند تا صدای اعتراض سهامداران بلند نشود.

سازوکار و روش‌های عرضه اولیه سهام در بازار

حالا که متوجه شدیم عرضه اولیه چیست و چرا شرکت‌ها وارد بورس می‌شوند، سوال مهم بعدی این است که سهام یک شرکت دقیقا چگونه قیمت‌گذاری شده و به دست مردم می‌رسد؟ فروش سهام یک کارخانه‌ی بزرگ به هزاران نفر، شبیه به فروش یک محصول عادی در فروشگاه نیست. بورس برای اینکه این کار با نهایت دقت و عدالت انجام شود، روش‌های مختلفی را طراحی کرده است. در این بخش، این روش‌ها را با زبانی ساده و به دور از پیچیدگی‌های گیج‌کننده بررسی می‌کنیم.

روش ثبت سفارش یا Book Building

در حال حاضر، اکثر عرضه‌های اولیه در بورس ایران با روش ثبت سفارش (Book Building: فرآیندی که در آن سرمایه‌گذاران پیشنهادهای خرید خود را در یک محدوده‌ی قیمتی مشخص ثبت می‌کنند تا قیمت نهایی سهم بر اساس میزان تقاضا کشف شود) انجام می‌گیرد.

برای درک این روش، فرض کنید می‌خواهید یک تابلوی نقاشی ارزشمند را بفروشید، اما قیمت دقیق آن را نمی‌دانید. به جای اینکه یک قیمت قطعی روی آن بگذارید، به خریداران می‌گویید قیمت این تابلو بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان است. حالا هر خریدار می‌تواند در این بازه‌ی قیمتی، پیشنهاد خود را ثبت کند. در نهایت، با بررسی تمام پیشنهادها، قیمتی که بیشترین تقاضا را داشته باشد به عنوان قیمت نهایی انتخاب می‌شود. روش بوک‌بیلدینگ دقیقا با همین منطق کار می‌کند تا قیمت سهام به صورت منصفانه و توسط خود بازار تعیین شود.

مراحل انجام ثبت سفارش و نحوه تخصیص سهام به کاربران

فرآیند اجرای این روش بسیار ساده است و معمولا در چند مرحله‌ی مشخص انجام می‌شود:

• اعلام دامنه‌ی قیمت و زمان: ابتدا ناظر بازار اطلاعیه‌ای منتشر می‌کند و می‌گوید سهام فلان شرکت در روز چهارشنبه، بین قیمت هزار تا هزار و دویست تومان برای هر سهم قابل خریداری است.
• ثبت سفارش توسط مردم: شما و سایر سرمایه‌گذاران وارد سامانه‌ی معاملاتی خود می‌شوید و در بازه‌ی زمانی مشخص (مثلا از ساعت ۱۰ تا ۱۲ صبح)، تعداد سهام درخواستی و قیمتی که حاضر هستید برای آن بپردازید را وارد می‌کنید.
• کشف قیمت نهایی: وقتی زمان تمام شد، سیستم تمام سفارش‌ها را بررسی می‌کند. اگر تقاضا بسیار زیاد باشد (که معمولا در ایران این‌طور است)، بالاترین قیمت یعنی همان هزار و دویست تومان به عنوان قیمت نهایی سهم انتخاب می‌شود.
• تخصیص سهام: در مرحله‌ی آخر، فرآیند تخصیص (Allocation: تقسیم و توزیع نهایی سهام بین کسانی که سفارش خرید ثبت کرده‌اند) انجام می‌شود. از آنجا که معمولا تعداد خریداران بسیار بیشتر از تعداد سهام عرضه‌شده است، بورس از فرمول تسهیم به نسبت استفاده می‌کند. یعنی کل سهام موجود را به صورت کاملا مساوی بین تمام کسانی که در قیمت نهایی سفارش گذاشته‌اند تقسیم می‌کند. به همین دلیل است که معمولا به هر نفر تعداد کمی سهم می‌رسد.

روش حراج یا مزایده و کاربرد آن

در کنار بوک‌بیلدینگ، روش دیگری به نام حراج (Auction: روشی که در آن خریداران بدون داشتن سقف قیمتی با هم رقابت می‌کنند و سهام به بالاترین پیشنهادها فروخته می‌شود) نیز وجود دارد. در این روش، دامنه‌ی قیمتی خاصی وجود ندارد یا اگر هست، سقف آن باز است.

این روش بیشتر برای سرمایه‌گذاران نهادی (Institutional Investors: شرکت‌های بزرگ سرمایه‌گذاری، صندوق‌ها و بانک‌ها که با پول بسیار زیادی وارد بازار می‌شوند) کاربرد دارد. در روش حراج، خریداران برای به دست آوردن سهام بیشتر، قیمت‌های بالاتری را پیشنهاد می‌دهند و هر کس پول بیشتری بدهد، سهم بیشتری می‌گیرد. سازمان بورس ایران اخیرا از این روش ترکیبی برای عرضه‌های جدید استفاده می‌کند؛ به این شکل که ابتدا بخش عمده‌ی سهام را از طریق حراج به صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌فروشد تا قیمت واقعی سهم کشف شود و سپس مابقی را با قیمت ثابت به مردم عادی عرضه می‌کند تا سرمایه‌گذاران مبتدی دچار ضرر ناشی از خرید در قیمت‌های غیرمنطقی نشوند.

روش قیمت ثابت و دلایل منسوخ شدن آن

ساده‌ترین و قدیمی‌ترین شکل فروش سهام، روش قیمت ثابت (Fixed Price: عرضه‌ی سهام با یک قیمت از پیش تعیین شده و غیرقابل تغییر) است. در این روش، شرکت و مشاوران مالی آن دور یک میز می‌نشینند، حساب و کتاب می‌کنند و می‌گویند ارزش هر سهم ما دقیقا ۵۰۰ تومان است.

با وجود سادگی، این روش در دنیای مدرن مالی تقریبا منسوخ شده است، زیرا دو مشکل بسیار بزرگ دارد:

• احتمال ارزان‌فروشی: اگر قیمت ۵۰۰ تومان برای سهم بسیار جذاب و ارزان باشد، تقاضای وحشتناکی برای آن شکل می‌گیرد. در این حالت شرکت متوجه می‌شود که می‌توانسته سهام خود را گران‌تر بفروشد و در واقع پول زیادی را روی میز جا گذاشته است.
• احتمال شکست عرضه: از طرف دیگر، اگر سرمایه‌گذاران احساس کنند قیمت ۵۰۰ تومان برای این سهم گران است، هیچ‌کس آن را نمی‌خرد. در نتیجه پروژه‌ی تامین مالی شرکت با شکست سنگینی مواجه می‌شود.

به دلیل همین خشکی و عدم انعطاف‌پذیری، بورس‌های معتبر دنیا و همچنین بازار سرمایه‌ی ایران، از این روش فاصله گرفته و به سمت روش‌های پویاتری مانند ثبت سفارش حرکت کرده‌اند تا قیمت بر اساس واقعیت‌های بازار و رفتار خریداران تعیین شود.

آموزش گام به گام خرید IPO در بورس ایران

ورود به دنیای بورس و خرید اولین سهام، شبیه به ثبت‌نام در یک مدرسه‌ی جدید است. در ابتدا شاید مراحل اداری و ناآشنایی با محیط کمی شما را سردرگم کند، اما با دانستن مسیر دقیق، این کار به یک فرآیند بسیار ساده و روتین تبدیل می‌شود. برای اینکه بتوانید در بورس ایران سهام عرضه‌ی اولیه را خریداری کنید، باید چهار قدم اصلی را به ترتیب و با دقت طی کنید. در ادامه این مسیر را قدم به قدم با هم مرور می‌کنیم.

گام اول: ثبت‌نام در سامانه سجام و دریافت کد بورسی

هیچ‌کس نمی‌تواند بدون داشتن یک هویت رسمی و تایید شده، در بازار سرمایه فعالیت کند. قدم اول برای ورود به این بازار، ثبت‌نام در سامانه‌ی سجام (Sejam: سامانه‌ی جامع اطلاعات مشتریان که اطلاعات هویتی و بانکی تمام سرمایه‌گذاران را به صورت یکپارچه ذخیره می‌کند) است.

شما باید وارد سایت سجام شوید، اطلاعات شناسنامه‌ای و شماره حساب بانکی خود را وارد کنید و سپس فرآیند احراز هویت را انجام دهید. امروزه این احراز هویت به صورت کاملا آنلاین و از طریق دوربین گوشی تلفن همراه قابل انجام است. پس از تایید اطلاعات، یک کد منحصر‌به‌فرد به نام کد بورسی (Bourse Code: شناسه‌ی یکتای شما در بازار سرمایه که شبیه به کد ملی عمل می‌کند) برای شما پیامک می‌شود. این کد نشان می‌دهد که شما اکنون به عنوان یک سرمایه‌گذار رسمی در بازار شناخته می‌شوید.

گام دوم: انتخاب کارگزاری معتبر و شارژ حساب معاملاتی

شما برای خرید میوه و سبزیجات به بازار تره‌بار می‌روید، اما برای خرید سهام نمی‌توانید مستقیما به ساختمان بورس مراجعه کنید. در اینجا شما به یک واسطه نیاز دارید که به آن کارگزاری (Brokerage: یک شرکت مالی دارای مجوز که سفارش‌های خرید و فروش شما را به هسته‌ی معاملات بورس منتقل می‌کند) می‌گویند.

پس از دریافت کد بورسی، باید در سایت یکی از کارگزاری‌های معتبر ثبت‌نام کنید. انتخاب یک کارگزاری خوب که سامانه‌ی معاملاتی پرسرعت و پشتیبانی مناسبی داشته باشد، بسیار مهم است. بعد از تکمیل ثبت‌نام، نام کاربری و رمز عبور سامانه‌ی آنلاین به شما داده می‌شود. حالا تنها کاری که باید بکنید این است که وارد پنل کاربری خود شوید و حساب معاملاتی خود را از طریق درگاه پرداخت بانکی، درست مانند یک خرید اینترنتی ساده، شارژ کنید تا پول لازم برای خرید عرضه‌ی اولیه را در اختیار داشته باشید.

گام سوم: پیگیری اطلاعیه‌ها و اطلاع از تاریخ و ساعت دقیق عرضه

شرکت‌ها هر روز و بدون برنامه‌ی قبلی وارد بورس نمی‌شوند. فرآیند عرضه‌ی سهام یک رویداد از پیش برنامه‌ریزی شده است. نهاد ناظر بازار (Market Supervisor: مرجع قانونی که وظیفه‌ی نظارت بر حسن انجام معاملات و انتشار اخبار رسمی بورس را بر عهده دارد) چند روز قبل از انجام عرضه، یک اطلاعیه‌ی رسمی منتشر می‌کند.

در این اطلاعیه، تمام اطلاعات حیاتی ذکر شده است که باید به دقت آن‌ها را بخوانید:

• نام شرکت و نماد معاملاتی آن در بورس
• تاریخ دقیق و روز انجام عرضه
• بازه‌ی زمانی مجاز برای ثبت سفارش (مثلا از ساعت ۱۰:۰۰ تا ۱۲:۰۰ صبح)
• بازه‌ی قیمت مجاز برای هر سهم
• حداکثر تعداد سهمی که هر فرد می‌تواند درخواست دهد

آگاهی دقیق از این زمان‌بندی بسیار مهم است، زیرا اگر حتی یک دقیقه دیرتر از زمان اعلام شده اقدام کنید، سامانه‌ی معاملات سفارش شما را قبول نخواهد کرد.

گام چهارم: نحوه ثبت سفارش آنلاین در محدوده قیمت مجاز

روز موعود فرا رسیده است و شما می‌خواهید سفارش خود را ثبت کنید. برای این کار باید در زمان اعلام شده وارد سامانه‌ی کارگزاری خود شوید. در بخش جستجو، نام نماد شرکت را وارد کنید تا صفحه‌ی خرید باز شود.

در این صفحه، شما باید دو کادر اصلی را پر کنید:

• تعداد سهم: عددی که وارد می‌کنید نباید از حداکثر تعداد مجاز در اطلاعیه بیشتر باشد.
• قیمت سهم: قیمت باید در محدوده‌ی اعلام شده باشد.

یک نکته‌ی بسیار مهم در بازار ایران این است که به دلیل تقاضای بسیار بالا برای عرضه‌های اولیه، معمولا خریداران همیشه بالاترین قیمت مجاز یا همان سقف قیمت (Price Ceiling: بالاترین قیمتی که ناظر بازار برای ثبت سفارش در روز عرضه تعیین کرده است) را وارد می‌کنند. اگر شما قیمتی کمتر از سقف را وارد کنید، به احتمال بسیار زیاد هیچ سهمی به شما تعلق نخواهد گرفت. پس از وارد کردن تعداد و قیمت سقف، دکمه‌ی خرید را می‌زنید تا سفارش شما در سیستم ثبت شود.

بررسی امکان خرید عرضه اولیه بدون داشتن نقدینگی (خرید اعتباری)

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در روز عرضه‌ی یک سهم جذاب، پول نقد کافی در حساب کارگزاری خود نداشته باشید یا به دلیل مشغله‌ی کاری، ساعت ثبت سفارش را فراموش کنید. خبر خوب این است که بسیاری از کارگزاری‌ها برای حل این مشکل، امکانی به نام خرید اعتباری (Credit Buying: استفاده از منابع مالی خود کارگزاری برای خرید سهم به نمایندگی از مشتری) یا خرید خودکار را فراهم کرده‌اند.

با فعال کردن گزینه‌ی عرضه اولیه‌ی خودکار در پنل کارگزاری، شما یک توافق‌نامه را تایید می‌کنید. بر اساس این توافق، حتی اگر حساب شما خالی باشد یا شما در ساعت مشخص شده آنلاین نباشید، کارگزاری در روز عرضه، به صورت خودکار و از منابع مالی خودش، آن سهم را در سقف قیمتی برای شما خریداری می‌کند. در عوض، حساب شما در کارگزاری منفی یا بدهکار می‌شود و شما چند روز فرصت دارید تا این مبلغ را به حساب کارگزاری واریز کرده و بدهی خود را تسویه کنید. این ویژگی یک راهکار عالی برای از دست ندادن فرصت‌های سرمایه‌گذاری در روزهای شلوغ کاری است.

آیا خرید عرضه اولیه همیشه یک سرمایه‌گذاری سودآور است؟

بسیاری از افرادی که تازه وارد دنیای بورس می‌شوند، تصور می‌کنند که عرضه‌ی اولیه معادل یک سود قطعی، بدون ریسک و همیشگی است. این باور تا حدودی از آنجا نشات می‌گیرد که در گذشته، بیشتر عرضه‌ها در روزهای اول با رشد قیمت همراه بودند. اما به عنوان یک سرمایه‌گذار آگاه، باید بدانید که بازار مالی هیچ‌گاه تضمین صددرصدی به کسی نمی‌دهد. خرید سهام در این مرحله نیز مانند هر تصمیم مالی دیگری، ترکیبی از فرصت‌ها و چالش‌ها است. برای اینکه بتوانید با دیدی بازتر سرمایه‌ی خود را مدیریت کنید، بیایید نگاهی دقیق‌تر به پشت‌پرده‌ی سود و زیان در این رویدادها بیندازیم.

بررسی دلایل رشد قیمت سهم در روزهای ابتدایی پس از عرضه

حتما شما هم دیده‌اید که معمولا در چند روز اول پس از عرضه‌ی یک سهم جدید، صف‌های خرید طولانی برای آن تشکیل می‌شود و قیمت به صورت مداوم بالا می‌رود. اما چرا این اتفاق می‌افتد؟ دلیل این موضوع شبیه به مکانیزم فروش بلیت یک کنسرت بسیار پرطرفدار است که ظرفیت سالن آن محدود است. به طور کلی دو دلیل اصلی برای این رشد اولیه وجود دارد:

• ارزان‌نمایی عمدی شرکت‌ها: در بسیاری از مواقع، شرکت‌ها و مشاوران آن‌ها از ترفندی به نام ارزان‌نمایی (Underpricing: تعیین قیمت سهم کمی پایین‌تر از ارزش واقعی آن برای ایجاد جذابیت و جذب خریداران بیشتر) استفاده می‌کنند. آن‌ها می‌خواهند مطمئن شوند که تمام سهامشان در روز اول به فروش می‌رسد و عرضه‌ی آن‌ها با شکست مواجه نمی‌شود. این تفاوت قیمت بین ارزش واقعی و قیمت فروش، همان سود شیرینی است که در روزهای اول نصیب خریداران می‌شود.
• تقاضای انباشته در بازار: همان‌طور که در بخش‌های قبل اشاره کردیم، به دلیل روش تسهیم مساوی، در روز عرضه تنها تعداد بسیار کمی سهم به هر نفر می‌رسد. در نتیجه، بسیاری از سرمایه‌گذاران بزرگ و صندوق‌های مالی که نتوانسته‌اند سهام دلخواه خود را بخرند، از روز بعد وارد بازار می‌شوند تا سهم بیشتری جمع‌آوری کنند. این تقاضا (Demand: تمایل و درخواست خریداران برای تهیه‌ی یک دارایی در قیمت مشخص) باعث می‌شود قیمت سهم روز به روز افزایش یابد.

ریسک‌های پنهان: چه عواملی می‌توانند یک عرضه اولیه را زیان‌ده کنند؟

با وجود تمام جذابیت‌هایی که بررسی کردیم، گاهی اوقات ورق برمی‌گردد و خریداران به جای سود، با ضرر مواجه می‌شوند. اگر می‌خواهید در تله‌ی عرضه‌های زیان‌ده نیفتید، باید مراقب ریسک‌های زیر باشید:

• ارزش‌گذاری بیش از حد و گران‌فروشی: برعکس حالت ارزان‌نمایی، گاهی اوقات شرکت‌ها دچار ارزش‌گذاری بیش از حد (Overvaluation: تعیین قیمت برای سهم بسیار بالاتر از دارایی‌ها و ارزش واقعی شرکت) می‌شوند. در این حالت، شرکت سهم خود را بسیار گران به مردم می‌فروشد. وقتی بازار متوجه این گرانی شود، هیچ‌کس حاضر به خرید سهم در روزهای بعد نخواهد بود و قیمت آن به سرعت افت می‌کند.
• وضعیت مالی ضعیف شرکت: اگر شرکتی که وارد بورس می‌شود، بدهی‌های سنگین داشته باشد یا سودآوری آن در سال‌های اخیر کاهش یافته باشد، سرمایه‌گذاران حرفه‌ای علاقه‌ای به نگهداری سهام آن نخواهند داشت. اهمیت تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis: بررسی وضعیت سلامت مالی، میزان سودآوری و پتانسیل رشد یک کسب‌وکار در آینده) دقیقا در همین نقطه مشخص می‌شود. شرکتی که بنیاد ضعیفی داشته باشد، خیلی زود پس از عرضه‌ی اولیه با ریزش قیمت مواجه می‌شود.
• فروش سنگین توسط سهامداران عمده: گاهی اوقات مالکان اصلی شرکت، به محض اینکه سهم وارد بازار شد و کمی رشد کرد، شروع به فروش بخش بزرگی از سهام خود می‌کنند. این عرضه‌ی ناگهانی و سنگین باعث ترس خریداران خرد شده و روند صعودی قیمت را متوقف می‌کند.

تاثیر جو روانی بازار و وضعیت شاخص کل بر موفقیت عرضه اولیه

سرمایه‌گذاری در بورس دقیقا مانند شنا کردن در دریا است. شما هر چقدر هم که شناگر ماهری باشید، اگر دریا طوفانی باشد، پیش‌روی برایتان بسیار سخت خواهد شد. موفقیت یک عرضه‌ی اولیه نیز به شدت به جو روانی بازار (Market Sentiment: احساسات، ترس‌ها و امیدهای کلی سرمایه‌گذاران نسبت به وضعیت فعلی و آینده‌ی بازار) بستگی دارد.

اگر بازار در یک دوره‌ی پررونق و صعودی باشد که به آن بازار گاوی (Bull Market: شرایطی که در آن قیمت‌ها رو به رشد هستند و سرمایه‌گذاران به آینده خوش‌بین‌اند) می‌گویند، حتی عرضه‌ی سهام یک شرکت معمولی هم می‌تواند با استقبال شدید مواجه شود و سود خوبی بدهد.

اما در مقابل، اگر اقتصاد در رکود باشد و بازار در وضعیت نزولی و ترسناک یا همان بازار خرسی (Bear Market: شرایطی که قیمت‌ها مدام در حال افت هستند و ترس بر بازار حاکم است) قرار داشته باشد، داستان کاملا متفاوت است. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند پول نقد خود را نگه دارند و ریسک نکنند. در نتیجه، حتی اگر سهام یک شرکت بسیار قدرتمند و ارزشمند هم با قیمت مناسبی عرضه شود، ممکن است خریدار چندانی نداشته باشد و پس از ورود به بورس، همراه با سایر سهم‌های بازار دچار افت قیمت شود. بنابراین، همیشه قبل از شرکت در یک عرضه‌ی جدید، به حال و هوای کلی بازار و روند شاخص کل نگاه کنید.

بهترین زمان برای فروش IPO چه زمانی است؟

یکی از چالش‌برانگیزترین مراحل برای هر سرمایه‌گذار تازه‌کار، پیدا کردن زمان مناسب برای خروج از بازار و تبدیل کردن سودهای کاغذی به پول نقد است. خرید سهام در روزهای اول شبیه به سوار شدن در یک قطار تندرو است؛ همه می‌دانند که قطار در حال حرکت و پیش‌روی است، اما هنر اصلی یک معامله‌گر این است که بداند دقیقا در کدام ایستگاه باید پیاده شود. برای پیدا کردن این ایستگاه طلایی، نیازی به پیش‌گویی ندارید، بلکه فقط باید به چند نشانه‌ی مهم در بازار و رفتار سایر معامله‌گران دقت کنید.

تحلیل حجم معاملات روزانه و بررسی رفتار سهامداران عمده

اولین و مهم‌ترین نشانه‌ای که به شما می‌گوید زمان تصمیم‌گیری فرا رسیده است، بررسی حجم معاملات (Volume: تعداد کل برگه‌ سهم‌هایی که در طول یک روز کاری مشخص بین افراد دست به دست و معامله می‌شود) است. در روزهای ابتدایی عرضه‌ی یک سهم، معمولا حجم معاملات بسیار پایین است، زیرا کسی حاضر به فروش سهم سودده خود نیست.

اما اگر در یک روز کاری متوجه شدید که حجم معاملات به شکل ناگهانی و غیرعادی بالا رفته است، باید زنگ خطر را در ذهن خود به صدا درآورید. این افزایش حجم معمولا نشان‌دهنده‌ی این است که پول‌های بزرگ در حال خروج از سهم هستند. در این شرایط، بررسی رفتار سهامدار عمده (Blockholder: شخص یا نهاد مالی بزرگی که درصد بسیار زیادی از سهام یک شرکت را در اختیار دارد و تصمیمات او باعث نوسان شدید قیمت می‌شود) بسیار حیاتی است. اگر متوجه شدید این نهادهای بزرگ در حال عرضه‌ی سنگین و فروش سهام خود هستند، بهتر است شما هم احتیاط کنید؛ چرا که آن‌ها معمولا اطلاعات عمیق‌تری از وضعیت آینده‌ی شرکت دارند و فروش آن‌ها می‌تواند روند صعودی سهم را متوقف کند.

رصد کردن وضعیت صف خرید و تشخیص زمان ریزش

در سیستم بورس ایران، سهام تازه‌وارد معمولا در روزهای اول با پدیده‌ای به نام صف خرید (Buy Queue: وضعیتی که در آن خریداران بسیار زیادی با بالاترین قیمت مجاز درخواست خرید داده‌اند، اما هیچ فروشنده‌ای حاضر به فروش نیست) مواجه می‌شوند. تا زمانی که این صف محکم و پابرجا است، خیالتان راحت باشد که سرمایه‌ی شما در حال رشد است. اما نشانه‌های پایان این روند شیرین چه زمانی پدیدار می‌شوند؟

برای تشخیص زمان ریزش، باید به صورت روزانه وضعیت صف را رصد کنید. به نشانه‌های زیر دقت کنید:

• ذوب شدن تدریجی صف: اگر دیدید تعداد خریداران حاضر در صف روز به روز و به صورت محسوس کمتر می‌شود، این یعنی اشتیاق و نیروی خریداران در حال فروکش کردن است.
• عرضه‌های آبشاری: زمانی که در اوج شلوغی صف خرید، به طور ناگهانی حجم عظیمی از سهام توسط چند نفر فروخته می‌شود و صف به طور کامل از بین می‌رود، در اصطلاح می‌گویند سهم عرضه شده است.

در این لحظات حساس، روانشناسی معامله‌گری و پرهیز از طمع اهمیت زیادی پیدا می‌کند. بسیاری از افراد به دلیل امیدهای واهی، از فروش سهم خودداری می‌کنند. اما یک سرمایه‌گذار هوشمند با رعایت اصول مدیریت ریسک (Risk Management: مجموعه‌ای از قوانین شخصی برای کنترل سرمایه و جلوگیری از ضررهای بزرگ)، در این نقطه یک حد ضرر (Stop Loss: یک قیمت مشخص که از قبل تعیین کرده‌اید تا با رسیدن سهم به آن، دارایی خود را بفروشید و از زیان بیشتر جلوگیری کنید) برای خود تعیین می‌کند تا سودهای روزهای گذشته‌ی خود را به راحتی از دست ندهد.

اهمیت تحلیل بنیادی شرکت برای تصمیم‌گیری بین فروش یا نگهداری بلندمدت

آیا همیشه باید به محض ریختن صف خرید، سهم عرضه‌ی اولیه را فروخت؟ قطعا خیر. رفتار ما با تمام شرکت‌ها نباید یکسان باشد و اینجاست که پای تحلیل بنیادی (Fundamental Analysis: ارزیابی ارزش واقعی و پتانسیل‌های آینده‌ی یک کسب‌وکار با بررسی دقیق صورت‌های مالی، میزان فروش، بدهی‌ها و وضعیت اقتصادی) به میان می‌آید.

تصمیم شما برای فروش یا نگهداری سهم باید رابطه‌ی مستقیمی با کیفیت آن شرکت داشته باشد:

• شرکت‌های ضعیف و زیان‌ده: اگر بررسی‌های شما نشان داد که شرکت مورد نظر بدهی‌های سنگینی دارد یا فقط برای تامین مالی کوتاه‌مدت وارد بورس شده است، بهتر است به محض دیدن اولین نشانه‌های خطر و از بین رفتن صف خرید، سهم خود را بفروشید و سود خود را ذخیره کنید.
• شرکت‌های قدرتمند و آینده‌دار: اگر متوجه شدید شرکتی که سهام آن را خریده‌اید، دارای پایه‌های قوی، محصولات انحصاری و آینده‌ی روشنی است، می‌توانید با دید بلندمدت به آن نگاه کنید. نوسانات روزهای اول نباید شما را بترساند. فروش زودهنگام یک شرکت ارزشمند و سودآور، مانند فروختن یک نهال جوان پیش از رسیدن به فصل میوه‌دهی است. در این حالت، نگهداری سهم می‌تواند در سال‌های آینده بازدهی بسیار بزرگ‌تری برای دارایی شما به همراه داشته باشد.

مقایسه عرضه اولیه در بازار بورس با جذب سرمایه در بازار رمزارزها

اگر در کنار بازار بورس، اخبار دنیای ارزهای دیجیتال را هم دنبال کرده باشید، احتمالا متوجه شباهت‌هایی بین روش‌های جذب سرمایه در این دو بازار شده‌اید. در هر دو فضا، یک تیم یا شرکت برای پیاده‌سازی ایده‌های خود از مردم پول دریافت می‌کند و در ازای آن، دارایی خاصی را به آن‌ها می‌دهد. اما شباهت‌ها در همین نقطه به پایان می‌رسد. ورود به دنیای کریپتو قواعد کاملا متفاوتی دارد و درک این تفاوت‌ها، مرز بین یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه و از دست رفتن کل سرمایه‌ی شما را مشخص می‌کند.

تفاوت ماهوی عرضه سهام شرکت‌ها با عرضه توکن پروژه‌های کریپتویی ICO

بزرگ‌ترین و اساسی‌ترین تفاوت بین بورس سنتی و بازار رمزارزها، در ماهیت چیزی است که شما در ازای پرداخت پول خود دریافت می‌کنید.

در یک عرضه‌ی اولیه‌ی سهام یا همان IPO، شما مالکیت قانونی و رسمی بخشی از یک کسب‌وکار ثبت شده را می‌خرید. این شرکت دارای دفتر مرکزی، کارمندان، تجهیزات فیزیکی و صورت‌های مالی شفاف است. با خرید سهام، شما شریک قانونی شرکت می‌شوید و در صورت سودآوری، حق دریافت سود سهام یا نقدی را خواهید داشت.

اما در طرف مقابل، ما با پدیده‌ای به نام ICO (Initial Coin Offering: عرضه‌ی اولیه‌ی سکه یا توکن در دنیای ارزهای دیجیتال برای جذب سرمایه‌ی پروژه‌های نوپا) روبه‌رو هستیم. وقتی شما در یک ICO شرکت می‌کنید، در واقع در حال خرید یک توکن (Token: دارایی دیجیتالی که بر بستر یک شبکه‌ی بلاک‌چین ساخته می‌شود و کاربردهای مختلفی در همان پروژه دارد) هستید.

برای درک بهتر، فرض کنید یک تیم برنامه‌نویسی قصد دارد یک شهربازی بزرگ بسازد اما هنوز حتی زمین آن را هم نخریده است. آن‌ها پیش از ساخت، بلیت‌های ورود به این شهربازی را پیش‌فروش می‌کنند. شما این بلیت‌ها (توکن‌ها) را می‌خرید به این امید که در آینده شهربازی ساخته شود، محبوبیت پیدا کند و شما بتوانید بلیت خود را با قیمتی بسیار بالاتر به دیگران بفروشید. در اینجا، شما مالک آن شهربازی نیستید، بلکه فقط بلیت استفاده از خدمات آن را در دست دارید. در بیشتر پروژه‌های کریپتویی نیز شما با خرید توکن، مالکیت قانونی شرکت سازنده را به دست نمی‌آورید.

مقایسه سطح ریسک، قانون‌گذاری و نحوه مشارکت در هر دو بازار

برای اینکه بتوانید تصمیم بگیرید کدام بازار برای سرمایه‌گذاری شما مناسب‌تر است، باید این دو فضا را از سه زاویه‌ی بسیار مهم بررسی کنیم:

• سطح قانون‌گذاری: شرکت‌هایی که در بورس عرضه می‌شوند، باید از فیلترهای بسیار سخت‌گیرانه‌ی نهادهای دولتی و سازمان بورس عبور کنند. آن‌ها موظف به ارائه‌ی تضمین‌های بانکی و شفافیت کامل مالی هستند. اما فضای ICOها بیشتر شبیه به یک اقیانوس آزاد و بدون قانون است. هر کسی در هر کجای دنیا می‌تواند تنها با نوشتن چند خط کد و یک وب‌سایت، پروژه‌ی جدیدی تعریف کرده و از مردم پول جمع کند. این فقدان نظارت، راه را برای کلاه‌برداری‌های گسترده باز گذاشته است.
• میزان ریسک: به دلیل نبود قوانین سخت‌گیرانه در بازار رمزارزها، ریسک شرکت در عرضه‌های اولیه‌ی کریپتویی به شدت بالاتر از بورس است. در دنیای کریپتو پدیده‌ای به نام راگ پول (Rug Pull: نوعی کلاه‌برداری که در آن سازندگان پروژه پس از جمع‌آوری سرمایه‌ی مردم، ناگهان ناپدید شده و ارزش توکن را به صفر می‌رسانند) بسیار رایج است. در حالی که در بورس، احتمال اینکه مدیران یک شرکت بزرگ و ثبت شده به یکباره غیب شوند، تقریبا صفر است.
• نحوه‌ی مشارکت و دسترسی: شرکت در عرضه‌ی اولیه‌ی بورس نیازمند طی کردن مراحل اداری، احراز هویت، داشتن حساب بانکی در همان کشور و ثبت سفارش در ساعات محدود و مشخصی است. اما دنیای کریپتو هیچ مرزی ندارد. برای شرکت در یک ICO، شما تنها به یک اتصال اینترنت و یک کیف پول دیجیتال (Wallet: نرم‌افزاری برای نگهداری، ارسال و دریافت امن رمزارزها) نیاز دارید. شما می‌توانید به صورت 24 ساعته و بدون نیاز به تایید هیچ نهاد واسطه‌ای، در پروژه‌های کشورهای دیگر سرمایه‌گذاری کنید.

برای مرور سریع‌تر مفاهیمی که بررسی کردیم، به جدول زیر توجه کنید:

ویژگی اصلی	عرضه اولیه در بورس (IPO)	عرضه اولیه در کریپتو (ICO)
دارایی دریافتی	سهام (مالکیت بخشی از شرکت)	توکن یا ارز دیجیتال (بلیت استفاده از خدمات پروژه)
میزان قانون‌گذاری	بسیار بالا و تحت نظارت دولت	بسیار پایین و اغلب بدون نظارت نهادهای رسمی
سطح ریسک	متوسط تا پایین (پشتوانه‌ی دارایی فیزیکی)	بسیار بالا (احتمال کلاه‌برداری و پروژه‌های بی‌ارزش)
شفافیت مالی	ارائه‌ی اجباری صورت‌های مالی دوره‌ای	اختیاری و معمولا محدود به اطلاعات سایت پروژه
ابزار مشارکت	کد بورسی، حساب بانکی و کارگزاری	کیف پول دیجیتال و اینترنت
محدودیت جغرافیایی	محدود به شهروندان همان کشور	بدون مرز و قابل دسترسی برای تمام مردم جهان

چگونه از عرضه‌های اولیه جدید باخبر شویم؟

یکی از دغدغه‌های همیشگی علاقه‌مندان به بازار سرمایه، اطلاع سریع و به‌موقع از جدیدترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری است. دنیای بورس سرعت بالایی دارد و اگر چشمان خود را از اخبار بردارید، ممکن است زمان ثبت سفارش یک سهم جذاب را به سادگی از دست بدهید. برای اینکه همیشه یک قدم جلوتر از بازار باشید و هیچ فرصتی را از دست ندهید، نیازی نیست مدام کانال‌های غیررسمی یا شایعات را دنبال کنید. بورس منابع رسمی و بسیار دقیقی دارد که اخبار معتبر را در سریع‌ترین زمان ممکن به دست شما می‌رسانند. در ادامه با روش‌های پیگیری این اخبار آشنا می‌شویم.

معرفی سایت‌های مرجع و شبکه‌های اجتماعی کارگزاری‌ها

راحت‌ترین و در دسترس‌ترین راه برای افراد تازه‌وارد، استفاده از بسترهای ارتباطی است که کارگزاری‌ها برای مشتریان خود فراهم کرده‌اند. از آنجا که کارگزاری‌ها از خرید و فروش‌های شما کارمزد (Fee: درصد بسیار کوچکی از مبلغ معامله که به عنوان حق‌الزحمه به کارگزاری و سازمان بورس پرداخت می‌شود) دریافت می‌کنند، انگیزه‌ی بالایی دارند تا شما را از عرضه‌های جدید مطلع کنند.

برای استفاده از این بسترها، می‌توانید از گزینه‌های زیر استفاده کنید:

• اعلانات درون‌برنامه‌ای: بیشتر کارگزاری‌های بزرگ، به محض انتشار اطلاعیه‌ی یک عرضه‌ی جدید، یک پیام پاپ‌آپ یا اعلان رسمی در سامانه‌ی معاملاتی آنلاین خود نمایش می‌دهند.
• کانال‌های رسمی در شبکه‌های اجتماعی: کارگزاری‌ها در پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی فعال هستند و جزئیات دقیق، میزان نقدینگی مورد نیاز و تحلیل‌های اولیه‌ی شرکت‌ها را به زبان ساده منتشر می‌کنند.
• پیامک‌های اطلاع‌رسانی: در بسیاری از مواقع، چند روز قبل از رویداد، یک پیامک حاوی نام نماد و تاریخ دقیق عرضه از طرف کارگزاری به شماره‌ی همراه شما ارسال می‌شود.

نحوه بررسی اطلاعیه‌های رسمی در سایت مدیریت فناوری بورس

اگر می‌خواهید اخبار را مستقیما از سرچشمه و بدون هیچ واسطه‌ای دریافت کنید، باید با سایت‌های مرجع بورس ایران آشنا شوید. معتبرترین منبع برای این کار، سایت مدیریت فناوری بورس تهران یا همان سایت TSETMC است که تابلوی اصلی معاملات روزانه‌ی بورس به شمار می‌رود.

وقتی وارد این سایت می‌شوید، با حجم انبوهی از اعداد و نمودارها مواجه خواهید شد که ممکن است در ابتدا کمی گیج‌کننده به نظر برسند. اما برای پیدا کردن عرضه‌های جدید، شما فقط باید به یک بخش خاص نگاه کنید:

• بخش پیام‌های ناظر بازار: در منوی بالای سایت، گزینه‌ای به نام پیام ناظر وجود دارد. ناظر بازار تمام تصمیمات قانونی، توقف نمادها و بازگشایی‌های مهم را در این بخش می‌نویسد.
• بررسی عنوان پیام‌ها: چند روز قبل از عرضه‌ی سهام، پیامی با عنوان پذیره‌نویسی (Underwriting: فرآیند دعوت از عموم برای خرید سهام و تامین مالی شرکت قبل از شروع رسمی معاملات) یا عرضه‌ی اولیه در این بخش قرار می‌گیرد. با کلیک روی آن، متن کامل اطلاعیه، تعداد سهام مجاز و دامنه‌ی قیمت برای شما باز می‌شود.

همچنین، پلتفرم دیگری به نام سامانه‌ی کدال (Codal: پایگاه جامع اطلاع‌رسانی ناشران بورس که تمام گزارش‌های مالی و اطلاعات فعالیت شرکت‌ها در آن منتشر می‌شود) وجود دارد. شما پیش از خرید، می‌توانید نام شرکت جدید را در این سامانه جستجو کنید تا از وضعیت بدهی‌ها و میزان سودآوری آن باخبر شوید و با خیالی آسوده و بر اساس واقعیت‌ها، سرمایه‌گذاری خود را انجام دهید.

منبع:

Tipalti

Investopedia

TD.com