نهاد ناظر مالی بریتانیا در ۲۹ ژوئن مجموعهای از قوانین نهایی را منتشر کرد که الزامات سرمایه، مقابله با سوءاستفاده در بازار و مقررات مربوط به استیبلکوینها را برای فعالان حوزه رمزارزها مشخص میکند. این چارچوب میتواند یکی از جامعترین نظامهای ملی قانونگذاری رمزارز در جهان باشد و به معیاری مهم برای صرافیها، متولیان نگهداری دارایی، صادرکنندگان استیبلکوین و سایر شرکتهایی تبدیل شود که در بازارهای بینالمللی فعالیت میکنند.
طبق بیانیههای نهایی سیاستی اداره راهبرد امور مالی بریتانیا یا FCA، این بسته قانونی شامل پلتفرمهای معاملاتی، معاملهگران، متولیان نگهداری، صادرکنندگان استیبلکوین، ارائهدهندگان خدمات وامدهی و فعالیتهای استیکینگ میشود. الزام دریافت مجوز نیز از ۲۵ اکتبر ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد.
بریتانیا در کنار مقررات MiCA اتحادیه اروپا، اکنون یکی از معدود حوزههای قضایی جهان است که چارچوبی فراگیر برای قانونگذاری بازار ارزهای دیجیتال ارائه کرده است. برخلاف مقررات قبلی که بیشتر بر مبارزه با پولشویی یا تنظیم استیبلکوینها تمرکز داشتند، چارچوب جدید بریتانیا استانداردهای احتیاطی، الزامات سلامت بازار و معیارهای ریسک عملیاتی را در یک ساختار واحد ترکیب میکند. این موضوع باعث میشود شرکتهای رمزارزی از نظر نظارتی به مؤسسات مالی سنتی نزدیکتر شوند.
الزام مجوز و سرمایه برای شرکتهای رمزارزی
بر اساس مقررات جدید، هر کسبوکار رمزارزی که قصد فعالیت در بریتانیا یا ارائه خدمات به مشتریان این کشور را دارد، باید بین ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ درخواست دریافت مجوز خود را به FCA ارائه کند. ثبتهای قبلی مربوط به مبارزه با پولشویی بهصورت خودکار به نظام جدید منتقل نخواهند شد.
محور اصلی رویکرد FCA در این قانونگذاری، الزام سرمایه است. این نهاد یک الزام واحد معادل ۴۰ درصد از موقعیتهای خالص در معرض ریسک را برای همه داراییهای رمزارزی واجد شرایطی تعیین کرده که قرار است در پلتفرمهای معاملاتی بریتانیا پذیرش شوند. پیشتر دو سطح متفاوت ریسک پیشنهاد شده بود، اما در نسخه نهایی این ساختار تغییر کرده است.
برای صادرکنندگان استیبلکوین نیز FCA از موضع قبلی خود عقبنشینی کرده و ضریب سرمایه را بهجای ۲ درصد، روی ۱ درصد قرار داده است. این تصمیم پس از گفتوگو با صنعت و با هدف ایجاد تعادل میان تابآوری مالی و توسعه بازار اتخاذ شده است.
شرکتهای رمزارزی همچنین باید هر سال تست فشار انجام دهند تا توانایی خود در جذب زیانهای سنگین ناشی از افت شدید بازار را به FCA نشان دهند. برخلاف رویکرد بانک مرکزی انگلستان، این شرکتها سناریوهای تست فشار خود را طراحی میکنند و نتایج را برای بررسی و نظارت به FCA ارائه میدهند.
نظارت سختگیرانهتر بر سوءاستفاده در بازار
طبق اعلام FCA، هر دارایی رمزارزی که در یک پلتفرم معاملاتی مجاز بریتانیا فهرست شود، مشمول مقررات مشابه با قوانین مربوط به معاملات نهانی و دستکاری بازار در اوراق بهادار خواهد بود.
پلتفرمهایی که گردش مالی سالانه آنها بیش از ۱۰ میلیون پوند است، باید دادههای نظارتی خود را با سایر پلتفرمهای معاملاتی به اشتراک بگذارند تا احتمال شناسایی دستکاری بازار در چند پلتفرم افزایش یابد.
در عین حال، FCA دو فعالیت را بهعنوان فعالیتهای مجاز بازار حفظ کرده است: توکنسوزی که باعث حذف دائمی توکنها از گردش میشود و فعالیتهای تثبیت قیمت در جریان عرضه اولیه یا ثانویه توکنها.
شرکت حقوقی Baker McKenzie توضیح داده است که قوانین سوءاستفاده بازار بهعنوان «فعالیتهای تعیینشده» عمل میکنند؛ یعنی تعهدات اصلی به خود فعالیت تحت نظارت مربوط میشود، نه فقط شرکتی که از FCA مجوز دارد. به همین دلیل، دامنه عملی این چارچوب به تمام بازارهای رمزارزی در بریتانیا گسترش پیدا میکند.
بریتانیا فراتر از MiCA استاندارد تازهای میسازد
زمانبندی این مقررات اهمیت زیادی دارد. اتحادیه اروپا هنوز در حال اجرای MiCA در کشورهای عضو است و ایالات متحده نیز همچنان درباره قانونگذاری فدرال رمزارزها، از جمله مقررات استیبلکوین از طریق GENIUS Act، بحث میکند. بریتانیا قرار است نخستین بازار مالی بزرگ خارج از اتحادیه اروپا باشد که یک چارچوب جامع رمزارزی را با جدول زمانی مشخص اجرا میکند.
این موضوع باعث میشود شرکتهای بینالمللی فعال در حوزه ارزهای دیجیتال، از جمله صرافیها، متولیان نگهداری و صادرکنندگان استیبلکوین، ناچار شوند برنامههای انطباقی خود را هم با قوانین بریتانیا و هم با MiCA هماهنگ کنند و در عین حال برای مقررات احتمالی آینده آمریکا نیز آماده باشند.
با وجود شباهت هدف MiCA و چارچوب بریتانیا در حمایت از سرمایهگذاران و تقویت ثبات بازار، تفاوتهای مهمی میان آنها وجود دارد. در MiCA، شرکتی که در یک کشور اتحادیه اروپا مجوز بگیرد، میتواند با همان مجوز در تمام کشورهای عضو فعالیت کند. اما شرکتهایی که میخواهند به مشتریان بریتانیایی خدمات بدهند، باید مجوز جداگانهای از FCA دریافت کنند و با نظارت احتیاطی سختگیرانهتری مانند تست فشار سالانه، الزام واحد موقعیت خالص ریسک و نظارت گسترده میانپلتفرمی روبهرو خواهند شد.
از نظر شیوه نظارت نیز MiCA به دنبال ایجاد هماهنگی میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپاست، در حالی که FCA رویکرد نتیجهمحور و قدیمی بریتانیا را حفظ کرده و اختیار بیشتری برای ارزیابی مدیریت ریسک و تابآوری شرکتها در طول زمان دارد. بنابراین شرکتهای چندملیتی ممکن است در بریتانیا با نظارت مستمر سختگیرانهتری نسبت به برخی کشورهای تحت MiCA روبهرو شوند.
دیوید گیل، مدیر اجرایی پرداختها و امور مالی دیجیتال در FCA، گفته است این بسته دو هدف دارد: حمایت از مصرفکننده و ایجاد مزیت رقابتی برای بریتانیا. او به The Guardian گفت: «برای نخستین بار، در بریتانیا یک چارچوب جامع نظارتی برای رمزارزها داریم؛ چارچوبی که نحوه معامله شرکتها، نگهداری داراییها، خدمترسانی به مصرفکنندگان و مدیریت ریسک را پوشش میدهد.»
چه چیزهایی تغییر نمیکند؟
با وجود مقررات جدید، ریسک سرمایهگذاری همچنان باقی خواهد ماند. FCA تأکید کرده است سرمایهگذاران رمزارز باید همچنان احتمال از دست دادن تمام سرمایه خود را در نظر بگیرند. دن کوتسورث، رئیس بازارها در AJ Bell، به The Guardian گفت مقررات «حمایت بیشتری از مصرفکننده فراهم میکند و به کاهش کلاهبرداریها، تبلیغات گمراهکننده و زیان ناشی از رویههای ضعیف کمک میکند؛ اما ریسک را بهطور کامل حذف نمیکند.»
تا زمان اجرای کامل چارچوب جدید در اکتبر ۲۰۲۷، مسئولیتهای FCA در حوزه رمزارزها عمدتاً به بررسی تبلیغات مالی و نظارت بر رعایت مقررات مبارزه با پولشویی محدود خواهد بود. پشتیبانی پیش از درخواست از ژوئیه ۲۰۲۶ آغاز میشود و پنجره دریافت مجوز در سپتامبر ۲۰۲۶ باز خواهد شد؛ موضوعی که به شرکتها حدود یک سال فرصت میدهد تا برای یکی از جامعترین طرحهای قانونگذاری رمزارز در جهان آماده شوند.
* اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایهگذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه میکنیم قبل از انجام هر گونه سرمایهگذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.
