شاخص MVRV چیست؟ راهنمای تشخیص سقف و کف بازار ارز دیجیتال با نسبت ارزش واقعی به ارزش تحقق یافته

بسیاری از معامله‌گران در اوج هیجانات بازار، با دیدن رشد چشمگیر مارکت‌کپ فریب می‌خورند و درست در نقطه‌ای که قیمت به سقف تاریخی خود رسیده، وارد معامله می‌شوند؛ غافل از اینکه اکثر هولدرها در سودهای نجومی قرار دارند و هر لحظه آماده‌اند تا دارایی خود را نقد کنند. در این مقاله، ساختار دقیق این شاخص و نحوه تشخیص مناطق پرخطر (سقف‌ها) و فرصت‌های طلایی (کف‌ها) را بررسی می‌کنیم تا بتوانید چرخه‌های بازار را پیش از چرخش‌های ناگهانی شناسایی کنید.

مفاهیم پایه: پیش‌نیازهای درک شاخص MVRV

برای درک درست و اصولی شاخص MVRV، ابتدا باید با دو قطعه‌ی اصلی پازل سازنده‌ی آن آشنا شویم. این شاخص در واقع از ترکیب دو مفهوم بسیار مهم به نام ارزش بازار و ارزش تحقق یافته به دست می‌آید. یادگیری این دو مفهوم، دیدگاه شما را نسبت به تحلیل داده‌های آن چین (آن چین: داده‌ها و اطلاعاتی که مستقیما روی خود شبکه‌ی بلاک چین ثبت و ذخیره می‌شوند) کاملا تغییر خواهد داد.

ارزش بازار یا Market Cap چیست؟

ارزش بازار یا مارکت کپ ساده‌ترین و معروف‌ترین روش برای اندازه‌گیری بزرگی یک ارز دیجیتال است. وقتی می‌خواهیم بدانیم کل شبکه‌ی بیت کوین یا هر رمزارز دیگری در این لحظه چقدر می‌ارزد، از این معیار استفاده می‌کنیم.

محاسبه‌ی ارزش بازار بسیار ساده است، کافی است قیمت فعلی یک ارز دیجیتال را در تعداد کل سکه‌هایی که استخراج شده‌اند ضرب کنید. به این سکه‌های استخراج شده، اصطلاحا عرضه در گردش (عرضه در گردش: تعداد سکه‌هایی که تولید شده‌اند و در دست مردم یا صرافی‌ها قرار دارند) می‌گویند.

برای مثال، اگر قیمت بیت کوین ۶۰ هزار دلار باشد و حدود ۱۹.۵ میلیون بیت کوین در بازار وجود داشته باشد، با ضرب این دو عدد، ارزش بازار بیت کوین به دست می‌آید. این عدد نشان می‌دهد که اگر کسی بخواهد همین الان تمام بیت کوین‌های دنیا را بخرد، روی کاغذ به چه مقدار پول نیاز دارد.

ارزش تحقق یافته یا Realized Cap چیست؟

ارزش بازار یک ایراد بزرگ دارد؛ این معیار فرض می‌کند که تمام سکه‌های موجود در بازار، دقیقا به قیمت همین لحظه خریداری شده‌اند. اما در دنیای واقعی، سرمایه‌گذاران بیت کوین‌های خود را در قیمت‌های بسیار متفاوتی خریده‌اند. اینجا است که ارزش تحقق یافته وارد عمل می‌شود تا تصویر واقعی‌تری به ما نشان دهد.

در محاسبه‌ی ارزش تحقق یافته، ما به جای قیمت فعلی بازار، به قیمت آخرین جابجایی هر سکه نگاه می‌کنیم. یعنی بررسی می‌کنیم که هر بیت کوین آخرین بار در چه قیمتی از یک کیف پول به کیف پول دیگری منتقل شده است.

به زبان ساده‌تر، ارزش تحقق یافته بهای تمام شده (بهای تمام شده: قیمت واقعی و خالصی که یک خریدار برای تهیه‌ی یک دارایی پرداخت کرده است) کل شبکه را محاسبه می‌کند. این معیار به ما می‌گوید که سرمایه‌گذاران در مجموع، چه مقدار پول واقعی و ملموس وارد این شبکه کرده‌اند. نکته‌ی جالب این است که اگر یک سرمایه‌گذار رمز عبور کیف پول خود را گم کرده باشد و بیت کوین او سال‌ها جابجا نشود، این سکه با همان قیمت بسیار پایین سال‌های گذشته محاسبه می‌شود و تاثیر کاذب روی ارزش فعلی شبکه نمی‌گذارد.

جدول مقایسه ارزش بازار و ارزش تحقق‌یافته

برای درک بهتر تفاوت‌های این دو مفهوم مهم، ویژگی‌های کلیدی آن‌ها را در جدول زیر با هم مقایسه کرده‌ایم:

ویژگی	ارزش بازار (Market Cap)	ارزش تحقق یافته (Realized Cap)
نحوه محاسبه	قیمت لحظه‌ای ارز × کل سکه‌های موجود	قیمت زمان آخرین جابجایی هر سکه × تعداد آن سکه
حساسیت به نوسانات	بسیار بالا (با هر تغییر قیمت به شدت نوسان می‌کند)	بسیار پایین و با ثبات‌تر
اثر کوین‌های گمشده	کوین‌های گمشده را با قیمت فعلی و گران محاسبه می‌کند	کوین‌های گمشده با همان قیمت قدیمی و ارزان محاسبه می‌شوند
کاربرد اصلی	مقایسه‌ی بزرگی پروژه‌ها با یکدیگر	درک میزان پول واقعی وارد شده به شبکه‌ی رمزارز

یک مثال ساده برای درک بهتر تفاوت این دو مفهوم در بازار واقعی

بیایید این موضوع را با یک مثال ملموس از بازار املاک بررسی کنیم تا کاملا در ذهن شما ثبت شود. تصور کنید در محله‌ی ما یک شهرک کوچک با ۱۰ خانه‌ی کاملا شبیه به هم وجود دارد. ۹ نفر از اهالی، خانه‌های خود را ده سال پیش و هر کدام به قیمت ۱ میلیارد تومان خریده‌اند. دیروز، دهمین خانه به یک خریدار جدید به قیمت ۱۰ میلیارد تومان فروخته شد.

حالا بیایید ارزش این شهرک را با دو منطق مختلف حساب کنیم:

• منطق ارزش بازار: چون آخرین خانه ۱۰ میلیارد تومان معامله شده است، بنگاه‌دار محل می‌گوید حالا ارزش تمام ۱۰ خانه‌ی این شهرک هر کدام ۱۰ میلیارد تومان است. پس ارزش کل شهرک روی کاغذ ۱۰۰ میلیارد تومان است. این دقیقا همان مارکت کپ است؛ عددی بزرگ که بر اساس آخرین قیمت معامله شده به دست آمده است.
• منطق ارزش تحقق یافته: اما اگر بخواهیم ببینیم واقعا چقدر پول برای خرید این ۱۰ خانه پرداخت شده است، داستان متفاوت می‌شود. ۹ خانه با قیمت ۱ میلیارد (مجموعا ۹ میلیارد) و ۱ خانه با قیمت ۱۰ میلیارد خریده شده است. پس مجموع پول واقعی و پرداخت شده برای این شهرک ۱۹ میلیارد تومان است. این دقیقا همان ارزش تحقق یافته است.

در بازار ارزهای دیجیتال هم دقیقا همین اتفاق می‌افتد. گاهی ارزش بازار به دلیل هیجانات به شدت بالا می‌رود و حباب می‌سازد، اما ارزش تحقق یافته به ما نشان می‌دهد که پایه‌ی اقتصادی و پول واقعی سرمایه‌گذاران چقدر است. شاخص MVRV از تقسیم کردن همین دو عدد بر یکدیگر به دست می‌آید تا به ما نشان دهد آیا قیمت فعلی حباب دارد یا زمان مناسبی برای خرید است.

شاخص MVRV چیست و چگونه کار می‌کند؟

حالا که با دو مفهوم پایه‌ای و مهم یعنی ارزش بازار و ارزش تحقق یافته آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که به سراغ ستاره‌ی اصلی این مقاله یعنی شاخص MVRV برویم. نام این شاخص از حروف اول عبارت Market Value to Realized Value گرفته شده است که دقیقا به معنای نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق یافته است.

به زبان ساده، MVRV مانند یک دماسنج برای بازار ارزهای دیجیتال عمل می‌کند. این دماسنج به ما نشان می‌دهد که آیا قیمت فعلی یک دارایی مثل بیت کوین بیش از حد داغ و گران شده است، یا اینکه بازار بیش از حد سرد است و دارایی کمتر از ارزش واقعی‌اش معامله می‌شود.

تاریخچه پیدایش MVRV در تحلیل آنچین

در سال ۲۰۱۸ میلادی، دو تحلیل‌گر برجسته‌ی داده‌های آنچین (آنچین: اطلاعات و تراکنش‌هایی که مستقیما و به صورت شفاف روی شبکه‌ی بلاک چین ثبت و ذخیره می‌شوند) به نام‌های مراد محمودوف و دیوید پوئل، متوجه یک مشکل بزرگ در تحلیل‌های رایج شدند. آن‌ها دیدند که استفاده‌ی صرف از ارزش بازار برای تشخیص سقف‌ها و کف‌های قیمتی کافی نیست و سرمایه‌گذاران به ابزار دقیق‌تری نیاز دارند.

آن‌ها با ترکیب ارزش بازار و ارزش تحقق یافته، شاخص MVRV را خلق کردند. هدف اصلی آن‌ها این بود که ابزاری بسازند تا چرخه‌ی بازار (چرخه‌ی بازار: دوره‌های تکرار شونده‌ی صعودی و نزولی که قیمت یک دارایی در طول زمان طی می‌کند) را بهتر درک کنند و بفهمند چه زمانی هیجانات کاذب و ترس از دست دادن فرصت، باعث افزایش بی‌دلیل قیمت‌ها شده است.

فرمول محاسبه شاخص MVRV Ratio

محاسبه‌ی این شاخص بسیار ساده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد. برای به دست آوردن عدد MVRV، تنها به یک عملیات ریاضی ساده نیاز داریم:

ارزش بازار ÷ ارزش تحقق یافته = شاخص MVRV

وقتی این دو عدد را بر هم تقسیم می‌کنیم، خروجی یک عدد ساده است که وضعیت کلی بازار را به ما نشان می‌دهد. برای درک بهتر، بیایید یک مثال ریاضی بسیار ساده بزنیم:

• اگر ارزش بازار بیت کوین در یک روز خاص ۲۰۰ میلیارد دلار باشد و ارزش تحقق یافته‌ی آن ۱۰۰ میلیارد دلار باشد، با تقسیم ۲۰۰ بر ۱۰۰، عدد شاخص MVRV برابر با ۲ خواهد بود.
• این عدد ۲ به ما می‌گوید که ارزش فعلی بازار، دقیقا دو برابر پولی است که در واقعیت برای خرید بیت کوینها پرداخت شده است.

ارتباط MVRV با میزان سود و زیان هولدرهای بازار

مهم‌ترین کاربرد شاخص MVRV این است که به ما نشان می‌دهد هولدرها (هولدر: سرمایه‌گذاری که ارز دیجیتال خود را با هدف کسب سود در بلندمدت نگهداری می‌کند و قصد فروش فوری ندارد) در چه وضعیتی از نظر سود و زیان قرار دارند. درک این موضوع به شما کمک می‌کند تا رفتار احتمالی آن‌ها را در روزهای آینده پیش‌بینی کنید. این ارتباط را می‌توانیم در سه حالت کلی بررسی کنیم:

• زمانی که MVRV بزرگتر از یک است: این یعنی ارزش بازار از ارزش تحقق یافته بیشتر است. در این حالت، میانگین سرمایه‌گذاران در سود محقق نشده (سود محقق نشده: سودی که فعلا روی کاغذ است و تا زمانی که شخص دارایی خود را نفروشد، به پول نقد تبدیل نمی‌شود) قرار دارند. هرچه این عدد بزرگتر شود، یعنی سود هولدرها بیشتر شده و احتمال اینکه بخواهند ارزهای خود را بفروشند تا سودشان را نقد کنند، به شدت افزایش می‌یابد.
• زمانی که MVRV برابر با یک است: در این نقطه، ارزش فعلی بازار دقیقا با پولی که واقعا وارد شبکه‌ی رمزارز شده برابر است. به عبارتی، سرمایه‌گذاران به طور میانگین نه در سود هستند و نه در ضرر و در نقطه‌ی سر به سر قرار دارند.
• زمانی که MVRV کوچکتر از یک است: این یک وضعیت خاص و بسیار جذاب برای خریداران است. وقتی شاخص به زیر عدد یک سقوط می‌کند، یعنی قیمت فعلی بازار حتی از میانگین قیمت خرید سرمایه‌گذاران هم پایین‌تر است. در این حالت، بیشتر افراد در ضرر هستند و به طور طبیعی تمایلی به فروش دارایی خود با ضرر ندارند. به همین دلیل، فشار فروش به شدت کم می‌شود و معمولا بهترین فرصت‌ها برای خرید پله‌ای در همین زمان‌ها شکل می‌گیرد.

تفسیر اعداد MVRV: سیگنال‌های خرید و فروش

حالا که با منطق کلی شاخص MVRV آشنا شدیم، باید یاد بگیریم که اعداد به دست آمده چه معنایی دارند و چگونه می‌توانیم از آن‌ها در معاملات خود استفاده کنیم. این شاخص در واقع مانند یک چراغ راهنمای هوشمند در دنیای رمزارزها عمل می‌کند و به ما نشان می‌دهد چه زمانی قیمت‌ها برای خرید جذاب هستند و چه زمانی بازار بیش از حد داغ شده و باید احتیاط کنیم. تحلیل‌گران بر اساس داده‌های تاریخی، اعداد این شاخص را به سه محدوده‌ی اصلی و بسیار مهم تقسیم می‌کنند که در ادامه هر کدام را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

مقادیر کمتر از 1 (MVRV < 1): منطقه انباشت و فرصت طلایی خرید

زمانی که عدد شاخص به زیر یک می‌رسد، به این معنی است که ارزش بازار از ارزش تحقق یافته کمتر شده است. به زبان ساده‌تر، قیمت فعلی بازار حتی از میانگین پولی که کل سرمایه‌گذاران برای خرید ارزهای خود پرداخت کرده‌اند هم کمتر است. در این حالت بیشتر افراد در ضرر هستند.

این وضعیت در تحلیل آنچین به عنوان منطقه انباشت (منطقه انباشت: محدوده‌ای از قیمت که در آن سرمایه‌گذاران بزرگ و باتجربه، به آرامی و بدون جلب توجه شروع به خرید و جمع‌آوری دارایی می‌کنند) شناخته می‌شود. اما چرا این یک فرصت طلایی است؟ دلایل اصلی عبارتند از:

• کاهش فشار فروش: وقتی بیشتر بازار در ضرر است، معامله‌گران تمایل بسیار کمی برای فروش دارایی خود با ضرر دارند. در نتیجه فشار فروش (فشار فروش: تمایل زیاد و دسته‌جمعی معامله‌گران برای فروش دارایی که باعث افت قیمت می‌شود) در بازار به شدت کاهش می‌یابد.
• تخلیه‌ی هیجانات منفی: رسیدن شاخص به زیر عدد یک نشان می‌دهد که افراد ضعیف‌تر و احساسی از بازار خارج شده‌اند و قیمت به اصطلاح به کف سخت خود رسیده است.
• فرصت سرمایه‌گذاری بلندمدت: تاریخچه‌ی بازار ارزهای دیجیتال نشان می‌دهد که هر زمان شاخص MVRV به زیر عدد یک سقوط کرده است، بهترین زمان برای خریدهای پله‌ای و ورود سرمایه‌گذاران بلندمدت فراهم شده است.

مقادیر بین 1 تا 3.7: روند عادی و نوسانات طبیعی بازار

بیشتر زمان بازار در این محدوده‌ی عددی سپری می‌شود. وقتی شاخص MVRV مقداری بین ۱ تا ۳.۷ را نشان می‌دهد، نمایانگر یک روند طبیعی، سالم و به دور از هیجانات شدید است. در این حالت، بازار نه آنقدر سرد و ناامیدکننده است که همه در ضرر باشند و نه آنقدر داغ و حبابی است که خطر ریزش فوری وجود داشته باشد. در این بازه‌ی متعادل، اتفاقات زیر در بازار جریان دارد:

• سرمایه‌گذاران به تدریج وارد سود می‌شوند، اما این سود هنوز آنقدر وسوسه‌انگیز نیست که همه به طور همزمان تصمیم به فروش بگیرند.
• قیمت‌ها بر اساس اخبار روزمره و عرضه و تقاضای عادی نوسان می‌کنند.
• در این شرایط، معمولا تحلیل‌گران برای پیدا کردن نقاط دقیق ورود و خروج، به جای شاخص MVRV از تحلیل تکنیکال (تحلیل تکنیکال: روشی برای پیش‌بینی آینده‌ی قیمت با استفاده از بررسی نمودارها و تاریخچه‌ی قیمت‌های گذشته) استفاده می‌کنند، زیرا بازار در میانه‌ی راه خود قرار دارد و شاخص‌های آنچین سیگنال قطعی برای سقف یا کف صادر نمی‌کنند.

مقادیر بالاتر از 3.7 (MVRV > 3.7): منطقه خطر و هشدار سقف قیمتی

با عبور عدد شاخص از مرز ۳.۷، چراغ قرمز بازار روشن می‌شود. این عدد به ما هشدار می‌دهد که ارزش بازار بسیار بیشتر از پولی است که در واقعیت وارد شبکه شده است. به عبارت دیگر، قیمت‌ها به شکل حباب‌گونه‌ای رشد کرده‌اند و میانگین سرمایه‌گذاران در سودهای بسیار بزرگ و چند برابری قرار دارند. این محدوده‌ی عددی بسیار حساس و پرخطر است، زیرا:

• وسوسه‌ی فروش: وقتی بیشتر هولدرها سودهای کلانی روی کاغذ کسب کرده‌اند، هر لحظه ممکن است تصمیم به سیو سود (سیو سود: فروختن بخشی از دارایی برای قطعی کردن و برداشت کردن سود به دست آمده) بگیرند.
• خطر ریزش ناگهانی: اگر بخش بزرگی از سرمایه‌گذاران به طور همزمان شروع به فروش ارزهای خود کنند تا سودشان را به پول نقد تبدیل کنند، عرضه‌ی شدیدی در بازار ایجاد می‌شود که می‌تواند باعث ریزش ناگهانی و سنگین قیمت‌ها شود.
• نشانه‌ی پایان چرخه‌ی صعودی: با بررسی نمودارهای بیت کوین متوجه می‌شویم که رسیدن شاخص به اعداد بالاتر از ۳.۷، تقریبا همیشه با ثبت سقف‌های تاریخی قیمت همزمان بوده است. بنابراین معامله‌گران حرفه‌ای با دیدن این اعداد، به جای خرید هیجانی، به تدریج سرمایه‌ی خود را از بازار خارج می‌کنند تا از ریزش‌های احتمالی در امان بمانند.

شاخص MVRV Z-Score: بررسی نسخه پیشرفته‌تر

در بخش‌های قبلی با نسخه‌ی کلاسیک و پایه‌ای شاخص MVRV آشنا شدیم. اما دنیای تحلیل داده‌های شبکه یا همان تحلیل آنچین، همیشه در حال پیشرفت است. تحلیل‌گران متوجه شدند که با بزرگتر شدن بازار ارزهای دیجیتال، نیاز به ابزاری دقیق‌تر دارند تا خطای محاسبات را کمتر کند. این نیاز باعث خلق نسخه‌ی پیشرفته‌تری به نام شاخص MVRV Z-Score شد که امروزه محبوبیت بسیار زیادی در میان معامله‌گران دارد.

شاخص MVRV Z-Score چیست و چه تفاوتی با نسخه کلاسیک دارد؟

برای درک تفاوت این دو نسخه، بیایید از یک استعاره‌ی ساده استفاده کنیم. فرض کنید شاخص کلاسیک MVRV مانند یک دماسنج معمولی است که به شما می‌گوید دمای هوای امروز بازار چقدر است. اما شاخص MVRV Z-Score مانند یک ایستگاه هواشناسی هوشمند است؛ این ایستگاه نه تنها دمای امروز را نشان می‌دهد، بلکه آن را با دمای تمام روزهای مشابه در سال‌های گذشته مقایسه می‌کند تا به شما بگوید آیا این گرما یا سرما کاملا غیرطبیعی و خطرناک است یا یک نوسان فصلی عادی به حساب می‌آید.

تفاوت اصلی در این است که نسخه‌ی کلاسیک فقط یک نسبت ساده بین ارزش بازار و ارزش تحقق یافته را نشان می‌دهد، اما نسخه‌ی Z-Score بررسی می‌کند که فاصله‌ی این دو ارزش، چقدر از حالت عادی و میانگین تاریخی بازار فاصله گرفته است. این کار باعث می‌شود تا نوسانات کوچک و گمراه‌کننده حذف شوند و فقط هیجانات بسیار شدید به عنوان سیگنال خرید یا فروش به چشم بیایند.

فرمول و منطق محاسبه Z-Score

شاید دیدن کلمه‌ی فرمول برای یک فرد تازه‌کار کمی نگران‌کننده به نظر برسد، اما اصلا نیازی نیست شما این محاسبات را به صورت دستی انجام دهید؛ پلتفرم‌های تحلیلی تمام این کارها را در کسری از ثانیه برای ما انجام می‌دهند. با این حال، درک منطق پشت این حاسبات به شما اعتماد به نفس بیشتری در تحلیل می‌دهد.

فرمول این شاخص به این شکل تعریف می‌شود: ارزش بازار منهای ارزش تحقق یافته، و سپس تقسیم نتیجه بر انحراف معیار ارزش بازار. (انحراف معیار: یک مفهوم پایه‌ای در علم آمار است که نشان می‌دهد داده‌های فعلی چقدر از میانگین همیشگی خود فاصله گرفته‌اند و آیا این مقدار از نوسان، غیرعادی است یا خیر).

منطق این فرمول بسیار زیبا و کاربردی است. کسر کردن ارزش تحقق یافته از ارزش بازار، به ما نشان می‌دهد که بازار دقیقا در این لحظه چقدر حباب دارد. سپس با تقسیم کردن این حباب بر انحراف معیار، سیستم بررسی می‌کند که آیا این مقدار حباب در تاریخچه‌ی بازار بیت کوین یک اتفاق عادی است یا یک رویداد به شدت افراطی که باید مراقب آن باشیم.

چرا تحلیل‌گران حرفه‌ای استفاده از Z-Score را ترجیح می‌دهند؟

اگر نسخه‌ی کلاسیک به خوبی کار می‌کند، چرا افراد حرفه‌ای به سراغ Z-Score می‌روند؟ دلایل بسیار مهمی برای این انتخاب وجود دارد که استراتژی‌های معاملاتی را بهینه‌تر می‌کند:

• حذف نویزهای بازار: در بازارهای مالی همیشه نوسانات روزانه و اخبار بی‌اهمیتی وجود دارند که به آن‌ها نویز (نویز: اطلاعات اضافی، شایعات و هیجانات زودگذری که روند اصلی بازار را نامشخص و تشخیص مسیر درست را سخت می‌کنند) می‌گویند. شاخص Z-Score این نویزها را به خوبی فیلتر می‌کند تا شما فقط سیگنال‌های واقعی و ارزشمند را ببینید.
• سازگاری با بلوغ بازار: هرچه بازار ارزهای دیجیتال بزرگتر می‌شود و پول‌های سنگین‌تری از سوی شرکت‌های بزرگ وارد آن می‌شود، نوسانات شدید و فضایی گذشته کمتر تکرار می‌شوند. در نتیجه، ممکن است در آینده شاخص کلاسیک دیگر هرگز به عدد هشداردهنده‌ی ۳.۷ نرسد. اما Z-Score چون بر اساس انحراف از میانگین کار می‌کند، خود را به صورت خودکار با شرایط جدید و بلوغ بازار تطبیق می‌دهد.
• تشخیص بسیار واضح‌تر سقف‌ها و کف‌ها: در نمودار این شاخص، معمولا دو نوار رنگی کاملا مشخص وجود دارد. نوار بالایی نشان‌دهنده‌ی محدوده‌ی حباب افراطی و سقف قیمت است و نوار پایینی بهترین زمان‌های تاریخی برای خرید را نشان می‌دهد. وقتی خط نمودار وارد این نوارها می‌شود، تحلیل‌گران با اطمینان بسیار بیشتری برای ورود به معامله یا خروج از آن تصمیم‌گیری می‌کنند.

کاربردهای عملی MVRV در تحلیل بازار ارزهای دیجیتال

تا اینجای کار با مفاهیم تئوری و منطق محاسباتی این شاخص آشنا شدیم. اما برای یک معامله‌گر یا سرمایه‌گذار، مهم‌ترین سوال این است که چگونه می‌تواند از این اعداد برای کسب سود و جلوگیری از ضرر استفاده کند. کاربرد اصلی شاخص MVRV این است که احساسات و هیجانات را از تصمیم‌گیری‌های مالی ما حذف می‌کند و به جای آن، داده‌های واقعی شبکه‌ی بیت کوین را در اختیار ما می‌گذارد. در ادامه، سه کاربرد بسیار مهم و عملی این شاخص را بررسی می‌کنیم.

شناسایی دقیق چرخه‌های صعودی و نزولی بیت کوین

بازار ارزهای دیجیتال همیشه در یک خط صاف حرکت نمی‌کند؛ بلکه مانند فصل‌های سال، دارای چرخه‌های تکرار شونده است. ما در این بازار دوره‌هایی از رشد شدید قیمت داریم که به آن بازار گاوی (بازار گاوی: بازاری که در آن قیمت‌ها روند صعودی دارند و خریداران بسیار خوش‌بین هستند) می‌گوییم و در مقابل، دوره‌های طولانی افت قیمت وجود دارد که به آن بازار خرسی (بازار خرسی: بازاری که با ترس، ناامیدی و افت مداوم قیمت‌ها همراه است) گفته می‌شود.

شاخص MVRV مانند یک تقویم هوشمند عمل می‌کند و به ما نشان می‌دهد دقیقا در کدام فصل از چرخه‌ی بازار قرار داریم. وقتی این شاخص به آرامی رشد می‌کند و به اعداد بالا می‌رسد، متوجه می‌شویم که در اوج گرمای تابستان بازار گاوی هستیم و به زودی زمستان فرا می‌رسد. از طرف دیگر، وقتی شاخص ماه‌ها زیر عدد یک باقی می‌ماند، متوجه می‌شویم که در سرمای شدید بازار خرسی قرار داریم و بهار رشد قیمت‌ها نزدیک است. این آگاهی به شما کمک می‌کند تا برخلاف توده‌ی مردم که در سقف‌ها می‌خرند و در کف‌ها با ترس می‌فروشند، کاملا هوشمندانه عمل کنید.

استراتژی انباشت و خرید پله‌ای در کف‌های بازار

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم، وقتی عدد شاخص MVRV به زیر یک می‌رسد، نشان‌دهنده‌ی یک فرصت استثنایی برای خرید است. اما بزرگترین اشتباه افراد مبتدی این است که با دیدن این عدد، تمام سرمایه‌ی خود را به یکباره وارد بازار می‌کنند.

بازار همیشه غیرقابل پیش‌بینی است و ممکن است قیمت برای ماه‌های طولانی در همان محدوده‌ی پایین باقی بماند یا حتی در اثر یک خبر منفی، کمی بیشتر افت کند. به همین دلیل، حرفه‌ای‌ها در این شرایط از استراتژی خرید پله‌ای (خرید پله‌ای: تقسیم کردن کل پول به بخش‌های مساوی و خرید یک دارایی در چند مرحله و زمان‌های مختلف به جای خرید یکجا) استفاده می‌کنند. برای اجرای این استراتژی به کمک MVRV، می‌توانید این مراحل را طی کنید:

• منتظر بمانید تا عدد شاخص به زیر یک برسد. این یعنی محدوده‌ی ارزانی و تخفیف بازار آغاز شده است.
• سرمایه‌ی اختصاص داده شده برای خرید را به ۳ تا ۵ بخش مساوی تقسیم کنید.
• هر هفته یا هر ماه که شاخص همچنان زیر عدد یک قرار دارد، یک پله از سرمایه‌ی خود را به خرید اختصاص دهید.

این کار باعث می‌شود تا میانگین قیمت خرید شما بسیار عالی و کم‌ریسک باشد و با شروع روند صعودی، با خیال راحت و به دور از استرس سود خوبی کسب کنید.

استراتژی خروج تدریجی و مدیریت ریسک در سقف‌ها

یکی از سخت‌ترین کارها در بازارهای مالی، غلبه بر طمع است. وقتی بازار هر روز رکوردهای جدیدی ثبت می‌کند و اخبار مثبت همه جا به گوش می‌رسد، کمتر کسی به فکر فروش می‌افتد. اینجا است که MVRV ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد و به عنوان یک ابزار قدرتمند برای مدیریت ریسک (مدیریت ریسک: مجموعه‌ای از قوانین و اقدامات که سرمایه‌گذار برای محافظت از اصل پول خود در برابر خطرات بازار انجام می‌دهد) به کمک شما می‌آید.

وقتی شاخص MVRV از عدد ۳.۷ عبور می‌کند، زنگ خطر به صدا در می‌آید. در این شرایط، بهترین استراتژی خروج تدریجی (خروج تدریجی: فروختن دارایی به صورت بخش بخش و در قیمت‌های بالا، برای قطعی کردن سود و کاهش ریسک ریزش ناگهانی) است.

نحوه‌ی اجرای این استراتژی بسیار ساده و نجات‌بخش است:

• با رسیدن شاخص به محدوده‌ی خطر (اعداد بالای ۳.۵ یا ۳.۷)، طمع را کنار بگذارید و بخش اول از ارزهای خود (مثلا ۲۰ تا ۳۰ درصد) را بفروشید.
• اگر قیمت و شاخص باز هم بالاتر رفتند، در روزها و هفته‌های بعد مقادیر بیشتری را نقد کنید.
• پول نقد شده را به ارزهای باثبات و امن مانند تتر تبدیل کنید و منتظر بمانید تا چرخه‌ی بازار دوباره تغییر کند و شاخص مجددا فرصت خریدی در کف‌های قیمتی به شما نشان دهد.

با این روش، حتی اگر نتوانید دقیقا در بالاترین قیمت ممکن دارایی خود را بفروشید، خیالتان راحت است که بخش بزرگی از سود خود را نجات داده‌اید و اسیر ریزش‌های سنگین و طولانی‌مدت بازار نخواهید شد.

آموزش مشاهده و بررسی شاخص MVRV در پلتفرم‌های تحلیلی

برای استفاده از این ابزار قدرتمند، اصلا نیازی نیست ماشین حساب به دست بگیرید و درگیر فرمول‌های پیچیده‌ی ریاضی شوید. پلتفرم‌های تحلیلی (پلتفرم‌های تحلیلی: وب‌سایت‌ها یا نرم‌افزارهایی که داده‌های خام و پیچیده‌ی بازار را جمع‌آوری کرده و به شکل نمودارهای ساده و بصری نمایش می‌دهند) تمام این محاسبات را به صورت خودکار و در کسری از ثانیه برای ما انجام می‌دهند. در این بخش یاد می‌گیریم که چگونه و در چه سایت‌هایی به این نمودارها دسترسی داشته باشیم.

معرفی سایت‌های رایگان و معتبر برای بررسی MVRV

در دنیای ارزهای دیجیتال، وب‌سایت‌های فراوانی وجود دارند که داده‌های آنچین را ارائه می‌دهند، اما برخی از آن‌ها نیازمند پرداخت هزینه‌های دلاری بالایی هستند یا محیط کاربری بسیار پیچیده‌ای دارند. برای شروع کار، سه مورد از بهترین و کاربردی‌ترین سایت‌ها را معرفی می‌کنیم که استفاده از آن‌ها بسیار ساده است:

• سایت LookIntoBitcoin: این سایت یکی از بهترین و محبوب‌ترین گزینه‌ها برای افراد تازه‌کار است. محیط کاربری بسیار شفاف و ساده‌ای دارد و تمام نمودارهای آن به صورت کاملا رایگان در دسترس هستند. در این سایت می‌توانید هم نسخه‌ی کلاسیک شاخص و هم نسخه‌ی پیشرفته‌ی Z-Score را با نوارهای رنگی مشخص (برای تشخیص راحت‌تر سقف‌ها و کف‌ها) مشاهده کنید.
• سایت CryptoQuant: کریپتوکوانت یکی از معتبرترین مراجع جهانی برای تحلیل داده‌های شبکه‌ی ارزهای دیجیتال است. اگرچه این پلتفرم بخش‌های ویژه‌ی پولی هم دارد، اما با ساختن یک حساب کاربری رایگان، می‌توانید به نمودار MVRV دسترسی پیدا کنید و از ابزارهای رسم روی نمودار آن نیز بهره‌مند شوید.
• سایت Glassnode: گلسنود قطب اصلی و حرفه‌ای‌ترین پلتفرم برای تحلیل آنچین به شمار می‌رود. ثبت نام در این سایت رایگان است و اطلاعات بسیار ارزشمندی به شما می‌دهد، اما باید در نظر داشته باشید که در نسخه‌ی رایگان آن، بروزرسانی داده‌های برخی از اندیکاتورها ممکن است با یک یا چند روز تاخیر انجام شود.

نحوه جستجو و تنظیمات نمودار MVRV

برای اینکه بتوانید اولین تحلیل خود را روی این شاخص انجام دهید، کافی است مراحل ساده‌ی زیر را (به عنوان مثال در پلتفرم کریپتوکوانت) به ترتیب دنبال کنید:

• ابتدا وارد سایت شوید و با استفاده از ایمیل خود، یک حساب کاربری رایگان بسازید.
• پس از ورود به حساب کاربری، در صفحه‌ی اصلی یا در نوار منوی بالای صفحه، یک کادر جستجو (Search) قرار دارد. عبارت MVRV را در این کادر تایپ کنید.
• با جستجوی این کلمه، لیست بلندی از اندیکاتورها برای ارزهای مختلف ظاهر می‌شود. شما باید گزینه‌ای را انتخاب کنید که مربوط به بیت کوین است تا نمودار اصلی بازار برای شما باز شود.
• در نوار ابزار بالای نمودار، باید تایم فریم (تایم فریم: بازه‌ی زمانی مشخصی که هر نقطه‌ی روی نمودار بر اساس آن شکل می‌گیرد و ثبت می‌شود، مانند تایم فریم روزانه، هفتگی یا ساعتی) را تنظیم کنید. از آنجایی که شاخص MVRV برای بررسی چرخه‌های بزرگ بازار و تصمیم‌گیری‌های کلان استفاده می‌شود، بهترین انتخاب این است که نمودار را روی حالت روزانه (Daily) قرار دهید تا دید شفاف و به دور از هیجانات زودگذر داشته باشید.

محدودیت‌ها و خطرات استفاده از اندیکاتور MVRV

تا به اینجای کار با ویژگی‌های فوق‌العاده‌ی شاخص MVRV آشنا شدیم و دیدیم که چگونه می‌تواند مانند یک قطب‌نما در بازار پرنوسان ارزهای دیجیتال عمل کند. اما به عنوان یک سرمایه‌گذار هوشمند، باید بدانیم که هیچ ابزار جادویی و بی‌نقصی در بازارهای مالی وجود ندارد. هر اندیکاتوری نقاط ضعف خودش را دارد و اگر بدون آگاهی از این محدودیت‌ها سرمایه‌ی خود را وارد بازار کنید، ممکن است دچار ضررهای سنگینی شوید. در این بخش، با خطرات و محدودیت‌های این شاخص آشنا می‌شویم تا بتوانیم با دیدی بازتر و منطقی‌تر تصمیم‌گیری کنیم.

چرا نباید فقط به یک شاخص آنچین تکیه کرد؟

تصور کنید به یک پزشک مراجعه کرده‌اید و او فقط با گرفتن دمای بدن شما، یک جراحی سنگین را تجویز می‌کند! قطعا شما به چنین دکتری اعتماد نمی‌کنید، زیرا یک تشخیص درست نیازمند آزمایش خون، نوار قلب و بررسی‌های متعدد است. در بازار ارزهای دیجیتال نیز دقیقا همین قانون حاکم است.

تکیه کردن صرف بر شاخص MVRV، یکی از بزرگترین اشتباهاتی است که معامله‌گران تازه‌کار مرتکب می‌شوند. دلیل این موضوع ایجاد سیگنال کاذب (سیگنال کاذب: زمانی که یک اندیکاتور پیام خرید یا فروش صادر می‌کند اما بازار دقیقا در جهت عکس آن حرکت می‌کند) است. به عنوان مثال، ممکن است شاخص MVRV به زیر عدد یک برسد و به شما بگوید که بازار در کف قیمتی قرار دارد و زمان خرید است. اما اگر شرایط اقتصاد جهانی نامساعد باشد، قیمت می‌تواند برای ماه‌ها در همان محدوده‌ی پایین باقی بماند یا حتی سقوط بیشتری را تجربه کند. علاوه بر این، با ورود پول‌های بزرگ و شرکت‌های سرمایه‌گذاری به دنیای رمزارز، رفتار چرخه‌ی بازار در حال تغییر است و ممکن است اعداد تاریخی سقف و کف، در آینده دقیقا مانند گذشته تکرار نشوند.

مقایسه MVRV با سایر شاخص‌های مهم آنچین برای تایید سیگنال‌ها

برای اینکه خطای معاملات خود را به حداقل برسانید، باید مهارت ترکیب کردن شاخص‌ها را یاد بگیرید. تحلیل‌گران حرفه‌ای هرگز بر اساس یک نمودار تصمیم نمی‌گیرند؛ آن‌ها منتظر تلاقی سیگنال‌ها می‌مانند. یعنی صبر می‌کنند تا چند شاخص مختلف و مستقل، همگی یک پیام مشترک (مثلا رسیدن به کف بازار) را صادر کنند.

برای تایید دقت شاخص MVRV، می‌توانید آن را در کنار ابزارهای قدرتمند زیر قرار دهید:

• شاخص SOPR: (شاخص سودآوری خروجی‌های مصرف شده: ابزاری که نشان می‌دهد آیا افرادی که امروز ارزهای خود را جابجا می‌کنند یا می‌فروشند، در مجموع سود کرده‌اند یا در ضرر هستند) اگر MVRV نشان دهد که بازار در سقف است و همزمان SOPR تایید کند که فروشندگان در حال نقد کردن سودهای کلان خود هستند، شما با اطمینان بسیار بالایی متوجه می‌شوید که ریزش قیمت نزدیک است.
• شاخص NUPL: این شاخص احساسات کلی بازار (ترس و طمع) را بر اساس سود و زیان بررسی می‌کند. ترکیب داده‌های NUPL با نوارهای رنگی نسخه‌ی Z-Score در شاخص MVRV، تصویر بسیار شفافی از چرخه‌ی بازار به شما می‌دهد و کمک می‌کند تا نقاط خروج تدریجی را با دقت بیشتری پیدا کنید.
• حجم معاملات: اگر MVRV سیگنال رشد قیمت می‌دهد اما حجم پولی که در صرافی‌ها معامله می‌شود به شدت پایین است، یعنی بازار قدرت کافی برای صعود ندارد و باید دست نگه دارید.

تاثیر اخبار فاندامنتال روی خطای احتمالی شاخص

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید به عنوان یک معامله‌گر در نظر داشته باشید، تاثیر تحلیل فاندامنتال (تحلیل فاندامنتال: بررسی ارزش ذاتی یک دارایی بر اساس اخبار مهم اقتصادی، قوانین دولت‌ها و اتفاقات دنیای واقعی) بر روی داده‌های درون شبکه‌ای است.

شاخص MVRV فقط اعداد، ارقام و تاریخچه‌ی تراکنش‌های روی شبکه‌ی بلاک چین را می‌خواند. این نرم‌افزار نمی‌تواند پیش‌بینی کند که فردا قرار است چه اتفاقی در دنیای واقعی رخ دهد. برای درک بهتر، به این مثال توجه کنید: فرض کنید شاخص MVRV روی عدد 0.8 قرار دارد و همه چیز نوید یک منطقه‌ی طلایی برای خرید را می‌دهد. اما ناگهان یک خبر شوکه‌کننده منتشر می‌شود؛ مثلا یک صرافی بزرگ ورشکست می‌شود، یا یک دولت قدرتمند خرید و فروش ارزهای دیجیتال را ممنوع اعلام می‌کند.

در چنین شرایطی، ترس و وحشت بر بازار حاکم می‌شود و سرمایه‌گذاران بدون توجه به اینکه شاخص MVRV چه عددی را نشان می‌دهد، شروع به فروش دارایی‌های خود با ضرر می‌کنند. در نتیجه، قیمت‌ها به شدت فرو می‌ریزند و تحلیل‌های آنچین به طور موقت کارایی خود را از دست می‌دهند. بنابراین، یک سرمایه‌گذار آگاه همیشه در کنار بررسی نمودارها، اخبار اقتصاد جهانی مانند نرخ بهره بانکی و قوانین قانون‌گذاران را نیز با دقت دنبال می‌کند تا غافلگیر نشود.