- بر اساس دادههای شاخص قیمت مصرفکننده (CPI-U) اداره آمار کار آمریکا، دلار آمریکا از زمان تأسیس فدرال رزرو در سال ۱۹۱۳ حدود ۹۷ درصد از قدرت خرید خود را از دست داده است.
- یک دلار در سال ۱۹۱۳ امروز تنها حدود ۳ سنت قدرت خرید دارد؛ یعنی ارزش یک دلار آن زمان در سال ۲۰۲۶ معادل حدود ۳۳ تا ۳۴ دلار امروزی است.
- بیتکوین هنوز جایگزین دلار بهعنوان واحد حساب نشده است، اما برای پساندازکنندگان یک گزینه جایگزین بهعنوان ذخیره ارزش ارائه میدهد.
از زمان تأسیس فدرال رزرو در سال ۱۹۱۳، دلار آمریکا حدود ۹۷ درصد از قدرت خرید خود را از دست داده است. به این معنا که یک دلار در سال ۱۹۱۳ امروز تنها توان خرید حدود ۳ سنت از کالاها و خدمات را دارد؛ بنابراین ارزش ۱ دلار آن زمان در سال ۲۰۲۶ تقریباً برابر با ۳۳ تا ۳۴ دلار خواهد بود.
۱۱۳ سال تورم؛ کاهش تدریجی ارزش دلار چگونه اتفاق افتاد؟
این عدد تنها یک شعار نیست، بلکه نتیجه ترکیب دادههای رسمی شاخص قیمتها در طول ۱۱۳ سال گذشته است؛ دورهای که شامل دو جنگ جهانی، دوران تورم شدید دهه ۱۹۷۰ و جهش تورمی سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ بوده است.
پایان قابلیت تبدیل دلار به طلا در سال ۱۹۷۱ نیز روند کاهش ارزش دلار را سرعت بخشید و پول نقدی که بدون استفاده نگهداری میشد، در تمام این سالها بهطور تدریجی تحت تأثیر تورم ارزش خود را از دست داد.
یکی از کاربران شبکه اجتماعی X در این رابطه نوشته است: «بزرگترین کلاهبرداری قانونی تاریخ اخیر را ببینید. دلار آمریکا از زمان ایجاد فدرال رزرو در سال ۱۹۱۳، ۹۷ درصد از قدرت خرید خود را از دست داده است. کالایی که در سال ۱۹۱۳ سه دلار قیمت داشت، امروز ۱۰۰ دلار هزینه دارد.»
بیتکوین در واکنش به همین ساختار پولی طراحی شد؛ داراییای با سقف عرضه ۲۱ میلیون واحد و برنامه انتشار کاهشی که محدودیت کمیابی را در ساختار خود قرار داده است.
البته بیتکوین در سال ۱۹۱۳ وجود نداشت، بنابراین مقایسه آن با دلار آن دوره کاملاً مشابه نیست. با این حال، عملکرد این ارز دیجیتال از زمان راهاندازی در سال ۲۰۰۹ بهعنوان یک ذخیره ارزش، نوسانات بسیار شدیدی را تجربه کرده است.
سرمایهگذاران اولیه بیتکوین شاهد افزایش چشمگیر قدرت خرید خود بودند، اما خریداران دورههای بعدی در مقابل، کاهشهای ۵۰ تا ۸۰ درصدی را در چرخههای مختلف تجربه کردند.
در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت بیتکوین نزدیک به 79,852 دلار معامله میشود که همچنان پایینتر از سقف تاریخی 126,080 دلاری در اکتبر ۲۰۲۵ قرار دارد.
از زمان آغاز فعالیت بیتکوین، قیمت این دارایی بیش از ۵۹,۰۰۰ درصد افزایش یافته و در چرخههای کامل بازار، عملکرد آن از پول نقد و در بسیاری از دورهها از طلا بهتر بوده است.
با این حال، در هر چرخه مشخص، بیتکوین میتواند طی چند ماه تمام سودهای چندساله خود را از بین ببرد؛ ریسکی که بخشی از ماهیت یک دارایی کمیاب، بدون سوددهی ثابت و مبتنی بر روایت بازار محسوب میشود.
دسترسی سرمایهگذاران بزرگ، نقش بیتکوین را تغییر داد
نقش بیتکوین در سالهای اخیر با افزایش کاربرد و دسترسی سرمایهگذاران تغییر کرده است. صندوقهای ETF اسپات بیتکوین که در سال ۲۰۲۴ در آمریکا تأیید شدند، این دارایی دیجیتال را از یک دارایی نیازمند مدیریت کلید خصوصی به یک ابزار سرمایهگذاری قابل معامله تبدیل کردند که صندوقهای بازنشستگی، مشاوران سرمایهگذاری و شرکتهای دارای ترازنامه میتوانند آن را نگهداری کنند.
بر اساس دادههای SoSoValue، این صندوقها تا تاریخ ۴ سپتامبر مجموعاً 55.62 میلیارد دلار ورود سرمایه خالص ثبت کردهاند. همچنین مجموع داراییهای تحت مدیریت این دسته از ETFها به 101.25 میلیارد دلار رسیده که معادل حدود ۶.۳۳ درصد از کل ارزش بازار بیتکوین است.
یکی از گزارشها اعلام کرده است: «همین حالا: ETFهای بیتکوین طی سه هفته گذشته ۳.۸ میلیارد دلار خرید کردهاند. مجموع داراییها دوباره از ۱۰۰ میلیارد دلار عبور کرده است.»
با وجود این رشد پذیرش، استفاده از بیتکوین همچنان با محدودیتهایی همراه است. نوسانات قیمت بالا باقی مانده، قوانین در کشورهای مختلف تفاوت زیادی دارند و مشکلات مرتبط با مصرف انرژی و نگهداری دارایی همچنان وجود دارند.
دلار آمریکا همچنان بخش اصلی تجارت جهانی را تسویه میکند، قیمتگذاری بسیاری از بدهیها با آن انجام میشود و بخش بزرگی از دستمزدهای جهان با این ارز پرداخت میشود. بیتکوین هنوز نتوانسته جایگاه دلار را بهعنوان واحد حساب به دست آورد.
کار اصلی بیتکوین این بوده که برای پساندازکنندگان یک گزینه جایگزین در برابر ارزی ارائه دهد که طبق آمار رسمی، از سال ۱۹۱۳ تاکنون ۹۷ درصد قدرت خرید خود را از دست داده است.
اینکه بیتکوین در نهایت به یک دارایی ذخیره ارزش واقعی، یک ابزار سفتهبازی یا ترکیبی از هر دو تبدیل شود، تا حد زیادی به افق زمانی سرمایهگذاران بستگی دارد.
پول نقد معمولاً بهآرامی و قابل پیشبینی ارزش خود را از دست میدهد، اما بیتکوین میتواند در مدت کوتاهی افتهای شدید را تجربه کند. با این حال، در بلندمدت تاکنون توانسته بازدهی بیشتری نسبت به پول نقد و طلا ثبت کند.
* اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایهگذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه میکنیم قبل از انجام هر گونه سرمایهگذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.
