ژاپن بهتازگی یکی از بزرگترین سیگنالهای هشدار خود در چند دهه اخیر را نشان داده؛ سیگنالی که ممکن است بتواند باعث شروع سقوط بعدی بازارهای جهانی شود. بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت ژاپن به ۲.۸۴٪ رسیده که بالاترین سطح آن در بیش از ۳۰ سال گذشته است. اما چرا این موضوع خطرناک است؟
با وجود این شرایط، قیمت بیتکوین پس از فروش سنگین اخیر دوباره بهبود پیدا کرده و اکنون در محدوده ۶۳,۲۳۱ دلار معامله میشود؛ یعنی در یک هفته حدود ۷٪ رشد داشته است.
فشار ناگهانی روی بازار اوراق قرضه ۱۰ و ۲۰ ساله ژاپن
ژاپن برای دههها نرخ بهره را نزدیک به صفر نگه داشته بود. این سیاست باعث شد دولت بتواند با هزینه بسیار پایین وام بگیرد، حتی در شرایطی که بدهیهای آن همچنان افزایش پیدا میکرد.
اما حالا شرایط در حال تغییر است.
در طول سال گذشته، بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت ژاپن ۱۳۷ واحد پایه افزایش یافته و در هفتههای اخیر نیز رشد شدیدی داشته است.
همزمان، آخرین حراج اوراق قرضه ۲۰ ساله ژاپن با ضعیفترین میزان تقاضا مواجه شد. دلیل این موضوع چیست؟
زیرا سرمایهگذاران تمایل کمتری به خرید اوراق قرضه بلندمدت دولتی دارند. حتی بانکهای خصوصی ژاپن نیز ترجیح میدهند بهجای اوراق ۱۰ یا ۲۰ ساله، اوراق کوتاهمدت خریداری کنند.
اما دولت ژاپن همچنان به انتشار حجم بیشتری از اوراق بلندمدت ادامه میدهد.
در نتیجه، بازده اوراق قرضه ۲۰ ساله ژاپن به بالاترین سطح خود در ۳۰ سال اخیر رسیده، در حالی که ارزش ین ژاپن همچنان نزدیک به پایینترین سطح ۴۰ سال اخیر در برابر دلار آمریکا قرار دارد.
بزرگترین خریدار دیگر مثل گذشته خرید نمیکند
برای سالها، بانک مرکزی ژاپن (BOJ) مقدار عظیمی از اوراق قرضه دولتی را خریداری میکرد تا هزینه استقراض پایین باقی بماند.
اما اکنون بانک مرکزی ژاپن بهتدریج در حال کاهش خریدهای خود است.
بانک مرکزی ژاپن بزرگترین خریدار اوراق قرضه ژاپن بود، اما حالا در حال عقبنشینی است؛ در شرایطی که دولت قصد دارد اوراق بلندمدت بیشتری منتشر کند.
این موضوع باعث شده بازده اوراق بهصورت طبیعی افزایش پیدا کند.
چگونه این اتفاق میتواند باعث سقوط بازارهای جهانی شود؟
مشکل فقط مربوط به ژاپن نیست.
برای سالها، سرمایهگذاران با استفاده از وام گرفتن با ین ژاپن ارزانقیمت، این پول را در بازارهای دیگر سرمایهگذاری میکردند؛ از جمله:
-
سهام آمریکا
-
اوراق قرضه
-
املاک
-
بیتکوین
-
سایر داراییهای دیجیتال
هدف آنها کسب بازده بالاتر بود. این استراتژی به نام معامله انتقالی ین (Yen Carry Trade) شناخته میشود.
امروزه حجم جهانی این معاملات حدود ۱.۲ تریلیون دلار تخمین زده میشود.
اما حالا که بازده اوراق قرضه ژاپن افزایش یافته، بسیاری از سرمایهگذاران ممکن است تصمیم بگیرند سرمایه خود را به ژاپن برگردانند، بهجای اینکه آن را در بازارهای خارجی نگه دارند.
نشانههای این اتفاق از قبل دیده میشود.
در ژوئن ۲۰۲۶، سرمایهگذاران خارجی حدود ۱۹.۲ میلیارد دلار (۳.۱۲ تریلیون ین) از اوراق قرضه دولتی ژاپن را فروختند؛ بزرگترین خروج سرمایه ماهانه از اوایل سال ۲۰۲۳ تاکنون.
تأثیر احتمالی روی بازار کریپتو
این فشار را اخیراً میتوان در بازار رمزارزها نیز مشاهده کرد.
ماه ژوئن با افت حدود ۲۰.۴۸٪ برای بازار کریپتو به پایان رسید.

اگر روند افزایش بازده اوراق قرضه ژاپن ادامه پیدا کند، ممکن است سرمایهگذاران بیشتری شروع به خروج از داراییهای پرریسک مانند سهام فناوری و رمزارزها کنند و سرمایه خود را به سمت داراییهای امنتر منتقل کنند.
به همین دلیل، برخی تحلیلگران معتقدند بازار اوراق قرضه ژاپن میتواند یکی از ریسکهای مهم برای بازارهای جهانی در آینده باشد.
اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایهگذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه میکنیم قبل از انجام هر گونه سرمایهگذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.