بازار جهانی نفت وارد یکی از خطرناکترین دورههای چند سال اخیر شده است. آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده حتی اگر تنش میان آمریکا و ایران ظرف چند هفته آینده متوقف شود، بحران کمبود نفت تا اواخر سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. موضوعی که حالا نهتنها قیمت انرژی، بلکه تورم جهانی و بازارهای مالی از جمله رمزارزها را تحت فشار قرار داده است.
گزارش تازه IEA نشان میدهد از زمان آغاز درگیریها، عرضه جهانی نفت روزانه ۱۲.۸ میلیون بشکه کاهش یافته است. در همین مدت، تولید کشورهای منطقه تنگه هرمز نیز بیش از ۱۴ میلیون بشکه در روز افت کرده؛ عددی که عمق بحران انرژی را آشکار میکند.
بازار نفت وارد فاز کمبود شدید شد
بر اساس برآورد جدید آژانس بینالمللی انرژی، بازار نفت در سال ۲۰۲۶ با کمبود روزانه ۱.۷۸ میلیون بشکه روبهرو خواهد شد. این در حالی است که تنها یک ماه قبل، تحلیلگران از مازاد عرضه صحبت میکردند.
IEA اعلام کرده حتی در بهترین سناریو و با بازگشایی تدریجی مسیرهای انتقال نفت از ماه ژوئن، شکاف عرضه و تقاضا بین مارس تا ژوئن به ۶ میلیون بشکه در روز میرسد. همین مسئله باعث شده بسیاری از کشورها برنامههای اضطراری صرفهجویی در سوخت را فعال کنند.
کارشناسان معتقدند بازار دیگر فقط با یک بحران موقت مواجه نیست و اکنون وارد مرحلهای شده که بازگشت تعادل به آن زمانبر خواهد بود.
ذخایر نفت جهان به سرعت در حال تخلیه است
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده تا سپتامبر ۲۰۲۶، کسری ذخایر نفت و فرآوردههای نفتی به ۹۰۰ میلیون بشکه برسد. بخشی از این کمبود قرار است با آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک جبران شود، اما هنوز حدود ۵۰۰ میلیون بشکه کسری باقی میماند.
طبق این گزارش، برای بازسازی ذخایر جهانی در سه سال آینده، بازار به روزانه ۱ میلیون بشکه عرضه اضافی نیاز دارد. در غیر این صورت، فشار بر قیمت نفت و زنجیره تامین انرژی ادامه پیدا میکند.
همزمان، موجودی پایین فرآوردههای پالایششده مانند بنزین و گازوئیل نیز نگرانیها را بیشتر کرده است. زیرا حتی در صورت افزایش تولید نفت خام، کمبود سوخت میتواند بحران را طولانیتر کند.
کاهش تقاضا هم بحران را حل نکرد
در شرایطی که رشد اقتصادی جهان کند شده، IEA پیشبینی کاهش تقاضای نفت را از ۸۰ هزار بشکه به ۴۲۰ هزار بشکه در روز افزایش داده است. با این حال، این افت تقاضا هنوز برای جبران کمبود بزرگ عرضه کافی نیست.
این نهاد هشدار داده ذخایر جهانی تا ماههای پایانی سال همچنان کاهش پیدا میکند و بازار نفت حتی بعد از ۲۰۲۶ نیز در وضعیت فشرده باقی خواهد ماند.
پیشتر مؤسسه HFI Research نیز اعلام کرده بود بازار نفت از اواسط آوریل وارد نقطه شکست شده و گلوگاههای لجستیکی میتوانند روند بازگشت بازار به تعادل را کندتر کنند.
در صورتی که بحران انرژی ادامه پیدا کند، احتمال افزایش دوباره تورم جهانی و فشار بیشتر بر بازارهای پرریسک از جمله بیت کوین و رمزارزها نیز وجود خواهد داشت.
جدول دادههای کلیدی خبر
| شاخص |
مقدار |
| کاهش عرضه جهانی نفت |
۱۲.۸ میلیون بشکه در روز |
| افت تولید کشورهای تنگه هرمز |
۱۴.۴ میلیون بشکه در روز |
| کسری پیشبینیشده بازار در ۲۰۲۶ |
۱.۷۸ میلیون بشکه در روز |
| شکاف عرضه و تقاضا بین مارس تا ژوئن |
۶ میلیون بشکه در روز |
| کسری ذخایر نفت تا سپتامبر ۲۰۲۶ |
۹۰۰ میلیون بشکه |
| آزادسازی ذخایر استراتژیک |
۴۰۰ میلیون بشکه |
| کاهش پیشبینی تقاضای نفت |
۴۲۰ هزار بشکه در روز |
| زمان احتمالی بازگشت بازار به مازاد محدود |
اکتبر ۲۰۲۶ |
اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایهگذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه میکنیم قبل از انجام هر گونه سرمایهگذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.